\n
11 grudnia 2009 r. saudyjska dziennikarka Nadine Al-Budair, prezenterka arabskoj\u0119zycznego kana\u0142u ameryka\u0144skiej telewizji Al-Hurra, opublikowa\u0142a w niezale\u017cnej gazecie egipskiej \u201eAl-Masri Al-Yawm\u201d artyku\u0142 satyryczny zatytu\u0142owany \u201cJa i moich czterech m\u0119\u017c\u00f3w\u201d. W artykule tym zastanawia si\u0119, dlaczego \u2013 skoro muzu\u0142ma\u0144ski m\u0119\u017cczyzna mo\u017ce mie\u0107 prawo do czterech \u017con – muzu\u0142ma\u0144ska kobieta nie mo\u017ce mie\u0107 czterech m\u0119\u017c\u00f3w, \u017ceby sko\u0144czy\u0107 dyskryminacj\u0119 mi\u0119dzy m\u0119\u017cczyznami i kobietami w tej dziedzinie. <\/I>
\n
Artyku\u0142 \u015bci\u0105gn\u0105\u0142 ostrza\u0142 krytyki religijnego establishmentu w Arabii Saudyjskiej, w Egipcie za\u015b rozwin\u0105\u0142 si\u0119 sp\u00f3r mi\u0119dzy tymi, kt\u00f3rzy pot\u0119pili Al-Budair, a tymi, kt\u00f3rzy jej bronili, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce jej jedynym zamiarem by\u0142o \u015bci\u0105gni\u0119cie uwagi na dyskryminacj\u0119 kobiet w \u015bwiecie arabskim.<\/I>
\n
Poni\u017cej podajemy fragmenty tego artyku\u0142u oraz kilku reakcji na niego:<\/I>
\n
Al-Budair: Ja tak\u017ce mam prawo po\u015blubi\u0107 czterech m\u0119\u017c\u00f3w <\/B>
\n
„[Prosz\u0119] pozwoli\u0107 mi po\u015blubi\u0107 czterech [m\u0119\u017c\u00f3w] albo nawet pi\u0119ciu lub dziewi\u0119ciu, je\u015bli to mo\u017cliwe. Pozw\u00f3lcie mi na\u015bladowa\u0107 was i wybra\u0107 ich wed\u0142ug najdzikszych [kaprys\u00f3w] mojej wyobra\u017ani. Wybior\u0119 [m\u0119\u017c\u00f3w] r\u00f3\u017cnych kszta\u0142t\u00f3w i rozmiar\u00f3w: jednego rudego i jednego ciemnow\u0142osego, jednego wysokiego i jednego niskiego. Wybior\u0119 [m\u0119\u017c\u00f3w] z r\u00f3\u017cnych sekt, religii, narodowo\u015bci i przynale\u017cno\u015bci etnicznej i obiecuj\u0119 wam [zachowa\u0107] doskona\u0142\u0105 zgod\u0119 mi\u0119dzy nimi wszystkimi. Nigdy nie b\u0119d\u0105 si\u0119 k\u0142\u00f3ci\u0107, poniewa\u017c maj\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 \u017con\u0119.
\n
Napiszcie mi prawo cywilne lub zinterpretujcie jakie\u015b prawo religijne [przez] dodanie nowej klauzuli [jak to robi\u0105 w] tych orzeczeniach religijnych [motywowanych] nag\u0142ym impulsem\u2026 [i wydawanych] bez \u017cadnego ostrze\u017cenia. Tak jak wy bezpodstawnie poddajecie mnie [r\u00f3\u017cnym typom ma\u0142\u017ce\u0144stwa] \u2013 ma\u0142\u017ce\u0144stwom muta<\/I>, urf<\/I>, misjar<\/I> i friend<\/I><\/A> [2]<\/A> i innym wynaturzonym [wynalazkom] \u2013 pozw\u00f3lcie mi po\u015blubi\u0107 czterech [m\u0119\u017c\u00f3w]. Kiedy poprzednim razem domaga\u0142am si\u0119 prawa do kilku m\u0119\u017c\u00f3w\u2026 kobiety pot\u0119pi\u0142y mnie jeszcze zanim zrobili to m\u0119\u017cczy\u017ani\u2026 Podstaw\u0105 mojego \u017c\u0105dania by\u0142o moje naleganie na monogami\u0119 i determinacja, by postawi\u0107 wyzwanie m\u0119\u017cczyznom przez \u017c\u0105danie prawa do odczuwania tego, co oni odczuwaj\u0105\u2026 kiedy po\u015blubiaj\u0105 cztery \u017cony. Czy m\u0119\u017cczy\u017ani nie gloryfikuj\u0105 [tego prawa], czy nie oczekuj\u0105 tego otwarcie i potajemnie? Kiedy tylko [sprawa] monopolu m\u0119\u017cczyzn na [poligami\u0119] staje si\u0119 przedmiotem dyskusji, nikt nie potrafi da\u0107 mi przekonuj\u0105cego [powodu], dlaczego ja [r\u00f3wnie\u017c] nie mog\u0142abym po\u015blubi\u0107 czterech m\u0119\u017c\u00f3w\u2026 Wielu m\u00f3wi, \u017ce poligamia jest rozwi\u0105zaniem [problemu] m\u0119\u017cczyzn, kt\u00f3rzy staj\u0105 si\u0119 znudzeni i maj\u0105 do\u015b\u0107 swoich \u017con [i sposobem radzenia sobie] z tymi ich uczuciami. Jednak poligamia jest pogwa\u0142ceniem Konwencji CEDAW <\/A> [3]<\/A> . [Ponadto], co z uczuciami kobiet? Albo pozw\u00f3lcie na poligami\u0119 dla obu p\u0142ci [m\u0119\u017cczyzn i kobiet], albo zmie\u0144cie [obyczaj] ma\u0142\u017ce\u0144stwa tak, \u017ceby rozwi\u0105za\u0107 problem nudy, kt\u00f3ry jest sta\u0142\u0105 wym\u00f3wk\u0105 m\u0119\u017cczyzn. Dop\u00f3ki [jedna z tych dw\u00f3ch rzeczy nie stanie si\u0119] b\u0119d\u0119 nadal pyta\u0107: jakie [mam] rozwi\u0105zanie, je\u015bli mnie znudzi cia\u0142o mojego m\u0119\u017ca albo b\u0119d\u0119 czu\u0142a, \u017ce jest dla mnie jak brat?\u201d<\/A> [4]<\/A> Saudyjski duchowny: Postawi\u0107 Al-Budair przed s\u0105dem; saudyjski liberalny publicysta: Al-Budair nie propaguje poliandrii, jej tekst by\u0142 satyryczny <\/B> Artyku\u0142 Al-Budair zosta\u0142 ostro pot\u0119piony przez cz\u0142onk\u00f3w religijnego establishmentu, a niekt\u00f3rzy z nich nazywali j\u0105 w przesz\u0142o\u015bci \u201csekretark\u0105 Szatana\u201d. Szejk Abdallah Al-Muni, cz\u0142onek saudyjskiej Rady Starszych Duchownych wezwa\u0142 do postawienia jej przed s\u0105dem za wyg\u0142aszanie twierdze\u0144 sprzecznych z Koranem i z Sunn\u0105. W wywiadzie dla saudyjskiej gazety \u201eSabaq\u201d Al-Muni oznajmi\u0142, \u017ce Al-Budair jest \u201egrzesznic\u0105, kt\u00f3ra zawraca [innych] z prostej drogi\u201d oraz \u017ce nar\u00f3d muzu\u0142ma\u0144ski jest ca\u0142kowicie przeciwny jej pogl\u0105dom. Nawet najbardziej umiarkowane nurty muzu\u0142ma\u0144skie nie odwa\u017cy\u0142yby si\u0119 na wyg\u0142oszenie takich opinii – powiedzia\u0142<\/A> [5]<\/A> . Saudyjska liberalna poetka i publicystka Halima Al-Muzaffar powiedzia\u0142a natomiast, \u017ce krytycy Al-Budair s\u0105 p\u0142ytcy i o ciasnych umys\u0142ach. W wywiadzie dla witryny internetowej www.islamonline.net<\/A> podkre\u015bli\u0142a, \u017ce Al-Budair zrobi\u0142a jedynie u\u017cytek z satyry, \u017ceby na\u015bwietli\u0107 dra\u017cliw\u0105 kwesti\u0119 i da\u0107 czytelnikom smak tego, co czuj\u0105 kobiety, kiedy m\u0105\u017c bierze drug\u0105 \u017con\u0119. Al-Muzaffar podkre\u015bli\u0142a, \u017ce nikt nie zamierza argumentowa\u0107, i\u017c poligamia powinna by\u0107 dozwolona zar\u00f3wno dla kobiet, jak dla m\u0119\u017cczyzn<\/A> [6]<\/A> . Saudyjska publicystka Aziza Al-Muni napisa\u0142a w saudyjskiej gazecie \u201cOkaz\u201d, \u017ce oburzenie artyku\u0142em Al-Budair jest nieuzasadnione: \u201e\u2026Nadine nie jest pierwsz\u0105 kobiet\u0105 sprzeciwiaj\u0105c\u0105 si\u0119 poligamii i nie jest pierwsz\u0105 wzywaj\u0105ca do jej ograniczenia lub zakazu. Dlaczego wi\u0119c [jej artyku\u0142] wywo\u0142a\u0142 tak wiele obra\u017aliwych i histerycznych [komentarzy], a nawet gro\u017aby z\u0142o\u017cenia [prawnej] skargi przeciwko niej? Nadine napisa\u0142a [tylko], \u017ce chce by\u0107 r\u00f3wna m\u0119\u017cczyznom i dlatego domaga si\u0119 pozwolenia na czterech m\u0119\u017c\u00f3w\u2026 Rozumiem jej cel [w wyg\u0142oszeniu tego] i zak\u0142adam, \u017ce nie chcia\u0142a propagowa\u0107 poliandrii, poniewa\u017c jest przeciwna poligamii [w ka\u017cdej formie]. Chcia\u0142a tylko powiedzie\u0107 m\u0119\u017cczyznom, kt\u00f3rzy praktykuj\u0105 poligami\u0119, \u017ce jest to haniebny czyn, kt\u00f3ry zostawia blizny na sercach ich \u017con\u2026\u201d<\/A> [7]<\/A> Kontrowersja wok\u00f3\u0142 artyku\u0142u w Egipcie<\/B> Po publikacji tego artyku\u0142u egipski pose\u0142 do parlamentu Khaled Fuad, zast\u0119pca przewodnicz\u0105cego partii Shab, wni\u00f3s\u0142 skarg\u0119 do s\u0105du przeciwko Al-Budair i przeciwko gazecie \u201eAl-Masri Al-Yawm\u201d za \u201epublikowanie nieprzyzwoito\u015bci\u201d<\/A> [8]<\/A> . Redaktor naczelny gazety, Majdi Al-Jallad, odpowiedzia\u0142, \u017ce nie zaprzestanie publikowania artyku\u0142\u00f3w Al-Budair, poniewa\u017c jest ona \u015bwietn\u0105 dziennikark\u0105, kt\u00f3rej nie powinno si\u0119 pot\u0119pia\u0107 tylko dlatego, \u017ce wybra\u0142a pisanie w satyrycznym stylu. On tak\u017ce podkre\u015bli\u0142, \u017ce nie wzywa ona do pozwolenia na poliandri\u0119, poniewa\u017c dobrze zna swoj\u0105 religi\u0119. Pr\u00f3buje jedynie zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na problem spo\u0142eczny, a mianowicie, \u017ce m\u0119\u017cczy\u017ani u\u017cywaj\u0105 zwyczaju poligamii do upokarzania kobiet <\/A> [9]<\/A> . Egipscy duchowni byli podzieleni w sprawie artyku\u0142u. Ci, kt\u00f3rzy go pot\u0119pili, powiedzieli, \u017ce jest wrogi wobec islamu i ma na celu wywo\u0142anie og\u00f3lnych tar\u0107 w spo\u0142ecze\u0144stwie egipskim. Stwierdzili, \u017ce Al-Budair nie ma \u017cadnego prawa do atakowania zasad wiary i musi zosta\u0107 powstrzymana przed ponownym zrobieniem tego. Ci, kt\u00f3rzy jej bronili, podkre\u015blali, \u017ce chcia\u0142a jedynie zaprotestowa\u0107 przeciwko okrutnemu traktowaniu niekt\u00f3rych kobiet przez ich m\u0119\u017c\u00f3w<\/A> [10]<\/A> . Al-Budair w odpowiedzi na krytyk\u0119: Wyj\u0119to moje s\u0142owa z kontekstu <\/B> W odpowiedzi na krytyk\u0119 Al-Budair wyja\u015bni\u0142a, \u017ce jest przeciwna poligamii wszelkiego rodzaju i \u017ce celem jej artyku\u0142u by\u0142o rzucenie wyzwania m\u0119\u017cczyznom: \u201e\u2026Od kiedy opublikowa\u0142am ten artyku\u0142\u2026 \u015bwiat wok\u00f3\u0142 mnie wrza\u0142 i szala\u0142. Szerzono plotki, \u017ce chc\u0119 mie\u0107 kolekcj\u0119 m\u0119\u017c\u00f3w, kiedy [w rzeczywisto\u015bci] jeden mi wystarcza\u2026 [Napisa\u0142am ten artyku\u0142] dla tych ludzi\u2026 kt\u00f3rzy wyg\u0142aszaj\u0105 slogany, nie wiedz\u0105c, co one znacz\u0105, oskar\u017caj\u0105 publicyst\u00f3w o herezj\u0119, pal\u0105 ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3rych nie czytali, zakazuj\u0105 filmy bez ogl\u0105dania [cho\u0107by] ich cz\u0119\u015bci i nienawidz\u0105 sztuki, poezji i muzyki\u2026 Napisa\u0142am go [w\u0142a\u015bnie] dla tych ludzi, kt\u00f3rzy nie rozumiej\u0105, co napisa\u0142am, poza jednym zdaniem, kt\u00f3re doprowadzi\u0142o ich do w\u015bciek\u0142o\u015bci. Wyjecie z w\u015bciek\u0142o\u015bci tylko dlatego, \u017ce [napisa\u0142am] kilka s\u0142\u00f3w o r\u00f3wno\u015bci? Szalejecie [z gniewu] tylko dlatego, \u017ce postawi\u0142am lustro przed waszymi twarzami? Poprosi\u0142am tylko, bym mog\u0142a by\u0107 na waszym miejscu\u2026 Czy tolerowaliby\u015bcie to, co ja musia\u0142am tolerowa\u0107 [jako kobieta]? Czy tolerowaliby\u015bcie, gdybym obwinia\u0142a was\u2026 za osi\u0105gni\u0119cie sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciu lat i zamieni\u0142a wasze stare cia\u0142o [na nowe] w taki spos\u00f3b, w jaki wymieniacie cz\u0119\u015bci w samochodzie? Dlaczego musz\u0119 milcze\u0107? Czy nie dlatego, \u017ce ci\u0105gle u\u017cywacie religii jako pretekstu, \u017ceby praktykowa\u0107 poligami\u0119 w jej najbardziej radykalnej i chorej postaci?… Wyj\u0119li\u015bcie m\u00f3j artyku\u0142 z kontekstu i oddzielili\u015bcie go od jego zamierzonego znaczenia \u2013 wezwania do sprawiedliwo\u015bci i do szcz\u0119\u015bliwszych ma\u0142\u017ce\u0144stw. Postawi\u0142am te pytania, poniewa\u017c wiem, jak i wy wiecie, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144stw w naszym [spo\u0142ecze\u0144stwie] nie jest szcz\u0119\u015bliwa i nudz\u0105 si\u0119 ju\u017c po roku [ma\u0142\u017ce\u0144stwa]. M\u0119\u017cczyzna rozwi\u0105zuje [ten problem] przez poligami\u0119, ale co ma zrobi\u0107 \u017cona? Wierz\u0119 w monogami\u0119, poniewa\u017c odpowiada warunkom i duchowi naszych czas\u00f3w [i jest wynikiem] czego\u015b, co niewielu do\u015bwiadczy\u0142o \u2013 a mianowicie mi\u0142o\u015bci. Wierz\u0119, \u017ce m\u0119\u017cczy\u017ani i kobiety powinni mie\u0107 r\u00f3wne prawa i obowi\u0105zki\u2026 Uwa\u017cam, \u017ce [zwyczaj] poligamii powinien zosta\u0107 oceniony ponownie, poniewa\u017c nawet najbardziej konserwatywne pa\u0144stwa arabskie podpisa\u0142y Konwencj\u0119 CEDAW…”<\/A> [11]<\/A> Nadine Al-Budair Przypisy: <\/A> [1]<\/A> Al-Budair m\u00f3wi\u0142a podobne rzeczy w wywiadzie dla liberalnej witryny internetowej Elpah mniej wi\u0119cej rok temu, w kt\u00f3rym argumentowa\u0142a, \u017ce kobieta potrzebuje czterech m\u0119\u017c\u00f3w bardziej ni\u017c m\u0119\u017cczyzna potrzebuje czterech \u017con (www.elaph.com<\/A>, 28-29 stycznia 2008). <\/A> [2]<\/A> S\u0105 to r\u00f3\u017cne typy ma\u0142\u017ce\u0144stwa dozwolone w islamie. Ma\u0142\u017ce\u0144stwo muta<\/I> („przyjemno\u015b\u0107”), dozwolone w islamie szyickim jest kontraktem na kr\u00f3tki okres czasu i nie potrzeba rozwodu, by je zako\u0144czy\u0107; ma\u0142\u017ce\u0144stwo urf<\/I> („zwyczaj”) jest porozumieniem, kt\u00f3re nie wymaga oficjalnego kontraktu i nie daje kobiecie \u017cadnych praw; ma\u0142\u017ce\u0144stwo misyaf<\/I> praktykowane jest przez bogatych m\u0119\u017cczyzn z Zatoki Perskiej, kt\u00f3rzy jad\u0105 na letni urlop do Jemenu i na okre\u015blony czas \u017ceni\u0105 si\u0119 z lokalnymi dziewcz\u0119tami \u2013 dwa tygodnie do dw\u00f3ch miesi\u0119cy \u2013 przy czym panny m\u0142ode nie wiedz\u0105 o ograniczeniu czasowym; misyar<\/I> jest ma\u0142\u017ce\u0144stwem, w kt\u00f3rym kobieta rezygnuje z pewnym praw gwarantowanych jej przez islam, takich jak prawo do domu i finansowego wsparcia od m\u0119\u017ca oraz, je\u015bli ma inne \u017cony, prawa do r\u00f3wnej cz\u0119\u015bci jego czasu i uwagi; i ma\u0142\u017ce\u0144stwo \u201efriend\u201d (ang. przyjaciel), dziewczyna pozostaje w domu rodzinnym, ona i m\u0119\u017cczyzna nie maj\u0105 wsp\u00f3lnego gospodarstwa, ale spotykaj\u0105 si\u0119 kiedy i gdzie chc\u0105. Ten ostatni typ ma\u0142\u017ce\u0144stwa jest skierowany przede wszystkim na zaspokojenie potrzeb m\u0142odych muzu\u0142man\u00f3w na Zachodzie, kt\u00f3rzy chc\u0105 mie\u0107 ch\u0142opaka\/dziewczyn\u0119, jak to jest w zwyczaju na Zachodzie, ale z religijn\u0105 legitymacj\u0105. O tych typach ma\u0142\u017ce\u0144stwa, patrz MEMRI Inquiry & Analysis No. 291, „Pleasure Marriages in Sunni and Shi’ite Islam,” 31 sierpnia 2006, http:\/\/www.memri.org\/report\/en\/0\/0\/0\/0\/0\/0\/1784.htm#_edn3<\/A> . <\/A> [3]<\/A> Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination against Women (CEDAW) zosta\u0142a przyj\u0119ta przez Zgromadzenie Og\u00f3lne ONZ w 1979 r. i wesz\u0142a w \u017cycie we wrze\u015bniu 1981 r. <\/A> [4]<\/A> \u201dAl-Masri Al-Yawm\u201d (Egipt), 11 grudnia 2009. <\/A> [5]<\/A> \u201cSabq\u201d (Arabia Saudyjska), 15 grudnia 2009. <\/A> [6]<\/A> www.islamonline.net<\/A>, 19 grudnia 2009. <\/A> [7]<\/A> \u201cOkaz\u201d (Arabia Saudyjska), 27 grudnia 2009. <\/A> [8]<\/A> 4 stycznia 2010, gazeta poinformowa\u0142a, \u017ce prokurator generalny Egiptu nakaza\u0142 rozpocz\u0119cie dochodzenia w sprawie skargi Fuada. <\/A> [9]<\/A> www.alarabiya.net<\/A>, 15 grudnia 2009. <\/A> [10]<\/A> www.bbc.co.uk<\/A>, 19 grudnia 2009. <\/A> [11]<\/A> \u201eAl-Rai\u2019 (Kuwejt), 20 grudnia 2009. <\/DIV> 11 grudnia 2009 r. saudyjska dziennikarka Nadine Al-Budair, prezenterka arabskoj\u0119zycznego kana\u0142u ameryka\u0144skiej telewizji Al-Hurra, opublikowa\u0142a w niezale\u017cnej gazecie egipskiej \u201eAl-Masri Al-Yawm\u201d artyku\u0142 satyryczny zatytu\u0142owany \u201cJa i moich czterech m\u0119\u017c\u00f3w\u201d. W artykule tym zastanawia si\u0119, dlaczego \u2013 skoro muzu\u0142ma\u0144ski m\u0119\u017cczyzna mo\u017ce mie\u0107 prawo do czterech \u017con – muzu\u0142ma\u0144ska kobieta nie mo\u017ce mie\u0107 czterech m\u0119\u017c\u00f3w, \u017ceby sko\u0144czy\u0107 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[824,825,826,835,836,837],"tags":[],"class_list":["post-936","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-specjalne-komunikaty","category-reformy-w-swiecie-arabskim-i-muzulmanskim","category-arabia-saudyjska","category-archiwum","category-tematy","category-kraje"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/936","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=936"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/936\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=936"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=936"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=936"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"