\n
\n
Wprowadzenie<\/B>
\n
Sayyed Ayad Jamal al-Din jedynym w swoim rodzaju w\u015br\u00f3d polityk\u00f3w i duchownych w Iraku po inwazji. Mimo \u017ce jest duchownym, opowiada si\u0119 za \u015bwieck\u0105 kultur\u0105 polityczn\u0105 i chocia\u017c sp\u0119dzi\u0142 w Iranie 16 lat na studiach teologicznych, odrzuca koncepcj\u0119 Chomeiniego wilayat al-faqih<\/I> (rz\u0105dy prawnika), jest jednym z najostrzejszych krytyk\u00f3w Iranu i tego, co uwa\u017ca za mieszanie si\u0119 w iracki system polityczny. Wreszcie, chocia\u017c jest zar\u00f3wno szyit\u0105, jak Sayyedem \u2013 co oznacza potomka rodziny proroka Mahometa, kt\u00f3ry z tego tytu\u0142u ma prawo noszenia czarnego turbanu \u2013 dystansuje sie od szyickiego marja\u2019iya<\/I> w Nad\u017cafie, najwy\u017cszego o\u015brodka nauczania i autorytetu islamu szyickiego. Jest tak\u017ce wyj\u0105tkowy dlatego, \u017ce nie by\u0142 aktywny w anty-saddamowskich grupach irackich na emigracji. Jest m\u0142odym, charyzmatycznym, elokwentnym intelektualist\u0105 \u2013 zdolnym do wyg\u0142aszania zaimprowizowanych wyk\u0142ad\u00f3w z jasno\u015bci\u0105 i przekonaniem. Cho\u0107 g\u0142\u0119boko religijny, nie waha si\u0119 wzywa\u0107 do rozdzielenia religii i pa\u0144stwa i do stosowania praw \u015bwieckich. W wieku, w kt\u00f3rym tak wielu duchownych oskar\u017ca si\u0119 o wywo\u0142ywanie nienawi\u015bci i opowiadanie si\u0119 za przemoc\u0105, Jamal al Din wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 jako g\u0142os pokoju, reformy i umiarkowania.
\n
Sayyed Ayad Raaouf Mohammad Jamal al-Din urodzi\u0142 si\u0119 w 1961 roku w mie\u015bcie Nad\u017caf. Jego rodzina pochodzi\u0142a z miasta Nassiriya w prowincji Dhe Qar w po\u0142udniowym Iraku \u2013 prowincji, kt\u00f3r\u0105 reprezentowa\u0142 w ust\u0119puj\u0105cym parlamencie. Jego ojciec by\u0142 nauczycielem arabskiego i uczonym, autorem 50 ksi\u0105\u017cek o j\u0119zyku i wierze. Jego wujem by\u0142 Mustapha Jamal al-Din, znany poeta.
\n
W 1979, po tym jak rozpowszechni\u0142 kilka antyre\u017cimowych hase\u0142, m\u0142ody Jamal al-Din uciek\u0142 z Iraku, najpierw do Syrii, a potem do Iranu, gdzie studiowa\u0142 filozofi\u0119, teologi\u0119 i sufizm. W wywiadzie z 2006 r. powiedzia\u0142, \u017ce ma odpowiednik magistra w filozofii, pisze poezje i \u015bledzi literatur\u0119, histori\u0119 i my\u015bl nowo\u017cytn\u0105<\/A> [2]<\/A> . W 1995 r. zaoferowano mu stanowisko imama czyli przyw\u00f3dcy religijnego spo\u0142eczno\u015bci szyit\u00f3w w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, gdzie pozostawa\u0142 do pocz\u0105tk\u00f3w inwazji na Irak. W wyborach 2005 r. zosta\u0142 wybrany na cz\u0142onka parlamentu z Listy Irackiej (al-qa’ima al-iraqiyah<\/I>), kt\u00f3rej przewodzi\u0142 Ayad Allawi, pierwszy premier Iraku po inwazji. Jamal al-Din unikn\u0105\u0142 czterech zamach\u00f3w na jego \u017cycie<\/A> [3]<\/A> . Jego ostra krytyka Iranu, jak r\u00f3wnie\u017c krytyka szyickich partii politycznych, kt\u00f3re wykonuj\u0105 polecenia Iranu, mog\u0105 przynajmniej cz\u0119\u015bciowo by\u0107 powodem zamach\u00f3w na jego \u017cycie. W wywiadzie telefonicznym dla gazety \u201eAl-Sharq Al-Awsat\u201d dok\u0142adnie opisa\u0142 jedn\u0105 z tych pr\u00f3b zamachu, przed wyborami parlamentarnymi w 2005 r., kiedy prowadzi\u0142 kampani\u0119 wyborcz\u0105 o miejsce w parlamencie w Nassiriya<\/A> [4]<\/A> . Stanowisko polityczne, religijne i spo\u0142eczne Jamala al-Dina<\/B> Od powrotu z Iraku w 2003 r. Jamal al-Din jest jednym z ludzi najcz\u0119\u015bciej udzielaj\u0105cych wywiad\u00f3w i cytowanych przez pras\u0119 arabsk\u0105: wyszukanie w Internecie nazwiska Jamal al-Din<\/I> po arabsku daje 1,4 miliona wskaza\u0144. Cho\u0107 w tak kr\u00f3tkim artykule nie mo\u017cna odda\u0107 sprawiedliwo\u015bci ca\u0142emu wachlarzowi i zasi\u0119gowi jego my\u015bli, mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce przez o\u015bwiadczenia i stanowiska Jamala al-Dina w sprawach politycznych, religijnych i spo\u0142ecznych przewija si\u0119 siedem temat\u00f3w: Ten artyku\u0142 zako\u0144czymy krytyk\u0105 \u2013 informacj\u0105 o tym, co przeciwnicy Jamala al-Dina m\u00f3wi\u0105 o nim i o jego zadeklarowanym stanowisku. Rozdzia\u0142 religii i pa\u0144stwa<\/B> Natychmiast po rozpocz\u0119ciu inwazji w marcu 2003 r., jeszcze przed upadkiem re\u017cimu, w Nassiriya w po\u0142udniowym Iraku odby\u0142a si\u0119 konferencja przyw\u00f3dc\u00f3w emigracyjnych. Jamal al-Din by\u0142 jednym z uczestnik\u00f3w i niew\u0105tpliwie jedynym, kt\u00f3ry opowiada\u0142 si\u0119 za \u015bwieck\u0105 konstytucj\u0105 dla Iraku. Pojawiaj\u0105c si\u0119, chyba po raz pierwszy, na scenie publicznej, wezwa\u0142 do \u015bwiecko\u015bci \u201ew obronie religii\u201d. W swoim pierwszym wyst\u0105pieniu powiedzia\u0142 uczestnikom, z kt\u00f3rych wielu reprezentowa\u0142o szyickie partie polityczne, a inni reprezentowali si\u0142y \u015bwieckie: \u201ePa\u0144stwa islamskie porwa\u0142y \u015bwi\u0119ty Koran, poniewa\u017c to pa\u0144stwo go interpretuje i musimy uratowa\u0107 religi\u0119 ze szpon\u00f3w pa\u0144stwa\u201d. Jego wezwanie by\u0142o nie tyle religijne, ile polityczne i filozoficzne, zakorzenione w jego przekonaniu, \u017ce \u201enic tak nie zaszkodzi\u0142o religii i nie wypaczy\u0142o jej nauczania jak pa\u0144stwo islamskie\u201d. Historia pokaza\u0142a, powiedzia\u0142 w wywiadzie kilka lat p\u00f3\u017aniej, \u201e\u017ce we wszystkich pa\u0144stwach rz\u0105dzonych w \u015bwiecie islamskim, pocz\u0105tkowo religia kontrolowa\u0142a sprawy pa\u0144stwa, ale szybko pa\u0144stwo zacz\u0119\u0142o kontrolowa\u0107 religi\u0119\u201d<\/A> [5]<\/A> . Najostrzej wypowiedzia\u0142 si\u0119 na ten temat w Henry Jackson Society w brytyjskiej Izbie Gmin. Jamal al-Din m\u00f3wi\u0142 wyra\u017anie i jednoznacznie. Pierwszy artyku\u0142 wi\u0119kszo\u015bci islamskich konstytucji, kt\u00f3ry stanowi, \u017ce pa\u0144stwo jest pa\u0144stwem islamskim, okre\u015bli\u0142 jako \u201ekatastrof\u0119\u201d. Twierdzi\u0142, \u017ce \u201ereligia jest dla cz\u0142owieka, nie dla pa\u0144stwa. Pa\u0144stwo nie modli si\u0119, nie po\u015bci ani nie idzie na Had\u017c [pielgrzymka do Mekki \u2013 jeden z pi\u0119ciu nakaz\u00f3w islamu]. Cz\u0142owiek si\u0119 modli\u2026 Pa\u0144stwo nie ma \u017cadnej religii. To ludzie j\u0105 maj\u0105\u201d<\/A> [6]<\/A> . Zaanga\u017cowanie ludzi religijnych w polityk\u0119 okre\u015bli\u0142 jako \u201cponure\u201d zdarzenie, kt\u00f3re spowodowa\u0142o bezprecedensow\u0105 kradzie\u017c pieni\u0119dzy publicznych. Por\u00f3wna\u0142 Irak do Libanu, gdzie wszystko jest dozwolone<\/A> [7]<\/A> . Dla Jamala al-Dina sekularyzm jest instrumentem do kierowania sprawami pa\u0144stwa i kraju. Przez ca\u0142\u0105 histori\u0119 arabsk\u0105 i islamsk\u0105, twierdzi on, pa\u0144stwo kontrolowa\u0142o religi\u0119; nigdy religia nie kontrolowa\u0142a pa\u0144stwa. Wr\u0119cz odwrotnie, pa\u0144stwo czyni\u0142o z religii podobny u\u017cytek jak z armii, finans\u00f3w pa\u0144stwowych i sztuki: \u201eMiecz fatwy<\/I>, miecz poezji, miecz pieni\u0105dza \u2013 wszystko to by\u0142o w rekach w\u0142adcy, rzekomo na rozkaz Allaha\u201d. Powinien istnie\u0107 mur mi\u0119dzy religi\u0105 i pa\u0144stwem, twierdzi Jamal al-Din, \u017ceby zapewni\u0107, i\u017c pa\u0144stwo nie u\u017cyje religii jako instrumentu rz\u0105dzenia. Podsumowuj\u0105c swoje tezy Jamal al-Din stwierdza, \u017ce \u201epazury pa\u0144stwa trzeba przyci\u0105\u0107, bo inaczej pa\u0144stwo stanie si\u0119 totalitarne\u201d<\/A> [8]<\/A> . Utrzymuje on, \u017ce nie nale\u017cy ani do islamist\u00f3w, ani do sekularyst\u00f3w, poniewa\u017c sekularyzm jest cech\u0105 re\u017cim\u00f3w, nie jednostek<\/A> [9]<\/A> . Z jego perspektywy ruch \u015bwiecki patrzy w przysz\u0142o\u015b\u0107, nie za\u015b w przesz\u0142o\u015b\u0107; nie op\u0142akuje przesz\u0142o\u015bci, bo nie ma \u015aciany P\u0142aczu<\/A> [10]<\/A> . Pogl\u0105dy Jamala al-Dina na religi\u0119 i pa\u0144stwo w istocie nie odbiegaj\u0105 daleko od pogl\u0105d\u00f3w propagowanych przez marja\u2019iya<\/I> w Nad\u017cafie. Historycznie rzecz bior\u0105c, jest to jeden z g\u0142\u00f3wnych nakaz\u00f3w marja\u2019iya<\/I>, \u017ce duchowni powinni ogranicza\u0107 si\u0119 do dawania w\u0142adcy porad i wskaz\u00f3wek, ale nie powinni \u2013 inaczej ni\u017c w ira\u0144skiej tradycji i obecnej praktyce, s\u0142u\u017cy\u0107 jako miejsce w\u0142adzy politycznej. Odrzucenie koncepcji Wilayat al-Faqih<\/I><\/B> Ayad Jamal al-Din wszystkie nauki religijne pobiera\u0142 w mie\u015bcie Kum, centrum religijnego nauczania w Iranie. Jego wyb\u00f3r Kum zamiast Nad\u017cafu, najwa\u017cniejszego o\u015brodka szyickich uczonych w \u015bwiecie muzu\u0142ma\u0144skim, m\u00f3g\u0142 by\u0107 podyktowany kwesti\u0105 bezpiecze\u0144stwa osobistego, poniewa\u017c uciek\u0142 z Iraku Saddama po zaanga\u017cowaniu si\u0119 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 polityczn\u0105. Dobrze uj\u0119\u0142a to Al-Arabiya Satellite TV, kiedy powiedzia\u0142a, \u017ce Jamal al-Din uko\u0144czy\u0142 studia teologiczne i filozoficzne z \u201eturbanem na g\u0142owie i liberalnymi my\u015blami w g\u0142owie\u201d<\/A> [11]<\/A> . Wkr\u00f3tce po powrocie do ojczyzny odrzuci\u0142 koncepcj\u0119 Chomeiniego wilayat al faqih<\/I> na rzecz pa\u0144stwa \u015bwieckiego, zar\u00f3wno z powod\u00f3w politycznych, jak i teologicznych. Na gruncie teologii Jamal al-Din twierdzi, \u017ce koncepcja wilayat al-faqih<\/I> zamienia najwy\u017cszego przyw\u00f3dc\u0119 w kogo\u015b, kto jest ma\u2019soum<\/I>, czyli nieomylny. Status ma\u2019soum<\/I> jest jednak ograniczony do Mahometa i ka\u017cdy, kto twierdzi, \u017ce ma ten status, jest uzurpatorem, przypisuj\u0105cym sobie autorytet i aur\u0119, kt\u00f3re nale\u017c\u0105 wy\u0142\u0105cznie do Proroka. Politycznie, Irak sk\u0142ada si\u0119 z wielu grup religijnych i etnicznych, \u017ceby nie wspomnie\u0107 znacznej mniejszo\u015bci sunnickiej. Co najwa\u017cniejsze, koncepcja ma\u2019soum<\/I> umieszcza w\u0142adz\u0119 ostateczn\u0105 w r\u0119kach najwy\u017cszego przyw\u00f3dcy, jak to jest w Iranie, a co jest nie do pomy\u015blenia dla kraju pozbywaj\u0105cego si\u0119 eksces\u00f3w dyktatury i wkraczaj\u0105cego na drog\u0119 demokracji. Koncepcja wilayat al-faqih<\/I> b\u0119dzie w Iraku dzieli\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwo i b\u0119dzie sprzeczna z kultur\u0105 polityczn\u0105 Iraku. Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce najwy\u017cszy rang\u0105 szyicki duchowny ira\u0144ski, Wielki Ajatollah Ali al-Sistani, tak\u017ce odrzuci\u0142 koncepcj\u0119 wilayat al-faqih<\/I> jako niew\u0142a\u015bciw\u0105 dla wielokulturowego i wieloetnicznego spo\u0142ecze\u0144stwa irackiego. Natura irackiej kultury politycznej<\/B> Jamal al-Din od pocz\u0105tku inwazji wyra\u017ca\u0142 si\u0119 jasno, \u017ce obalenie Saddama Husajna by\u0142o uzasadnione moralnie, prawnie i politycznie. Wolny \u015bwiat powinien by\u0142 obali\u0107 takiego krwawego dyktatora i uwolni\u0107 25 milion\u00f3w ludzi, niezale\u017cnie od uwolnienia regionu od przyw\u00f3dztwa szalonego cz\u0142owieka, kt\u00f3ry mia\u0142 rop\u0119 i w\u0142adz\u0119. Najwi\u0119kszym b\u0142\u0119dem naje\u017ad\u017ac\u00f3w by\u0142 jednak podzia\u0142 populacji Iraku wzd\u0142u\u017c linii wyznaniowych \u2013 akt, kt\u00f3ry jest sprzeczny z sam\u0105 istot\u0105 demokracji i jest pogwa\u0142ceniem Deklaracji Praw Cz\u0142owieka. al-Din powiedzia\u0142 Henry Jackson Society w Izbie Gmin, \u017ce polityka sekciarska \u2013 a mianowicie wyznaczanie przyw\u00f3dc\u00f3w post-saddamowskich proporcjonalnie do ich wyznania lub przynale\u017cno\u015bci etnicznej w populacji, polityka, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 znana jako \u2018has-\u2018hasah<\/I> \u2013 \u201ewprowadzi\u0142a Irak w ciemny tunel i modlimy si\u0119, by wyj\u015b\u0107 z niego w jednym kawa\u0142ku\u201d<\/A> [12]<\/A> . Na tym samym forum Jamal al-Din zby\u0142 podzia\u0142 na szyit\u00f3w i sunnit\u00f3w. Powiedzia\u0142, \u017ce nigdy w historii Iraku nie by\u0142o wojny domowej. (Mo\u017cna kwestionowa\u0107 to stwierdzenie, bior\u0105c pod uwag\u0119 d\u0142ug\u0105 i zaci\u0119t\u0105 walk\u0119 i cz\u0119ste starcia zbrojne rz\u0105du Iraku z kurdyjsk\u0105 mniejszo\u015bci\u0105 na p\u00f3\u0142nocy.) Spo\u0142ecze\u0144stwo irackie, powiedzia\u0142 on, jest w zgodzie ze sob\u0105. Problem w Iraku jest polityczny i rozwi\u0105zanie musi by\u0107 polityczne. Wskaza\u0142, \u017ce sunnici i szyici s\u0142uchaj\u0105 tej samej muzyki i lubi\u0105 to samo jedzenie. Muhammad Mahdi al-Jawahiri, szyicki muzu\u0142manin, by\u0142 jednym z najs\u0142ynniejszych poet\u00f3w irackich. Ca\u0142y Irak zna i ceni jego poezj\u0119 i w dw\u00f3ch wa\u017cnych miastach kurdyjskich stoj\u0105 jego pomniki. W wywiadzie dla londy\u0144skiej gazety \u201eAl-Sharq Al-Awsat\u201d al-Din powiedzia\u0142: \u201eJeste\u015bmy r\u00f3wnocze\u015bnie szyitami i Irakijczykami. [Przed inwazj\u0105] nie by\u0142o podzia\u0142\u00f3w wyznaniowych w Iraku na ulicy, w szkole i w pracy. Nigdy nie rozwa\u017cali\u015bmy, czy ten jest sunnita a tamten szyit\u0105. Ale dzisiaj po raz pierwszy mam wra\u017cenie, \u017ce patrz\u0105 na mnie inaczej, bo jestem szyit\u0105. To mnie zaskoczy\u0142o\u201d<\/A> [13]<\/A> . Rozwi\u0105zaniem konfliktu mi\u0119dzy rz\u0105dem a cz\u0142onkami partii Baas, sk\u0142adaj\u0105cej si\u0119 niemal wy\u0142\u0105cznie z sunnit\u00f3w, jest zdaniem Jamala al-Dina \u201eprzymusowy dialog\u201d, \u017ceby oszcz\u0119dzi\u0107 krwi irackiej. Powiedzia\u0142 on, \u017ce walka mi\u0119dzy tymi dwiema partiami jest walk\u0105 o w\u0142adz\u0119, poniewa\u017c partia u w\u0142adzy przyby\u0142a na pok\u0142adzie ameryka\u0144skich czo\u0142g\u00f3w, podczas gdy ci, kt\u00f3rzy w\u0142adz\u0119 stracili, zostali obaleni przez te same czo\u0142gi. Cho\u0107 proponuje dialog, jest r\u00f3wnocze\u015bnie niezmiernie krytyczny wobec partii Baas, kt\u00f3r\u0105 opisuje jako parti\u0119 totalitarn\u0105, kt\u00f3ra przez 35 lat rz\u0105dzi\u0142a Irakiem \u017celazem i ogniem. Ta partia odmawia obecnie uznania tych, kt\u00f3rzy s\u0105 u w\u0142adzy, a jedyn\u0105 ofiar\u0105 jest nar\u00f3d iracki. Cho\u0107 idea dialogu brzmi atrakcyjnie, nie m\u00f3wi on, kto zmusi do niego te dwie krn\u0105brne partie. Sayyed Jamal al-Din nie jest szcz\u0119\u015bliwy z islamskich partii, kt\u00f3re rz\u0105dz\u0105 Irakiem. Te partie czerpi\u0105 raison d’\u00eatre <\/I>z szerszych ruch\u00f3w islamskich, kt\u00f3re: \u201cpodnosz\u0105 sztandar m\u0119czennik\u00f3w i opieraj\u0105 si\u0119 na martyrologii, bez brania pod uwag\u0119 jasnej przysz\u0142o\u015bci\u201d. Dalej m\u00f3wi on: \u201eReligijna dyskusja w Iraku u\u015bwi\u0119ca\u2026 \u015bmier\u0107 m\u0119czennik\u00f3w, kt\u00f3rzy uwa\u017cani s\u0105 za polityczny maj\u0105tek. Ta dyskusja nie u\u015bwi\u0119ca \u017cyj\u0105cych\u201d. Je\u015bli wybierzesz zostanie m\u0119czennikiem, Jamal al-Din powie ci, \u017ceby\u015b najpierw zabi\u0142 si\u0119 sam. W istocie ca\u0142a idea m\u0119cze\u0144stwa jest sprzeczna z \u201ewol\u0105 i aspiracjami narodu irackiego\u201d<\/A> [14]<\/A> . Stanowczy sprzeciw wobec mieszania si\u0119 Iranu do spraw irackich<\/B> Nic nie w\u015bcieka Jamala al-Dina bardziej ni\u017c to, co postrzega jako olbrzymi wp\u0142yw Iranu na sprawy jego kraju. Obawia si\u0119 on, \u017ce \u201ekiedy ostatni \u017co\u0142nierz ameryka\u0144ski opu\u015bci Irak, wtedy Irak zostanie og\u0142oszony koloni\u0105 ira\u0144sk\u0105, kt\u00f3ra b\u0119dzie rz\u0105dzona przez Gwardi\u0119 Rewolucyjn\u0105\u201d<\/A> [15]<\/A> . Powiedzia\u0142, \u017ce Iran cierpliwie czeka na wycofania wojsk ameryka\u0144skich z Iraku, co por\u00f3wnuje z \u201eameryka\u0144skim zachodem s\u0142o\u0144ca\u201d, po kt\u00f3rym nast\u0105pi \u201eira\u0144ski wsch\u00f3d s\u0142o\u0144ca\u201d<\/A> [16]<\/A> . Od samego pocz\u0105tku wyra\u017anie i mocno wspiera\u0142 inwazj\u0119 Iraku przez Stany Zjednoczone: To by\u0142 godny podziwu projekt i USA powinny zosta\u0107 w kraju, dop\u00f3ki si\u0119 ustabilizuje. W innym miejscu Jamal al-Din powiedzia\u0142, \u017ce Iran rz\u0105dzi Irakiem nie przy pomocy czo\u0142g\u00f3w, my\u015bliwc\u00f3w i si\u0142y militarnej, ale przez swoich agent\u00f3w w Kraju Dw\u00f3ch Rzek. Iran, jak twierdzi, rz\u0105dzi Irakiem zdalnie. al-Din wezwa\u0142 partie irackie do otwarcia swoich ksi\u0105g i pokazania \u017ar\u00f3de\u0142 finansowania, podejrzewaj\u0105c oczywi\u015bcie, \u017ce wiele pochodzi nie tylko z Iranu, ale tak\u017ce od innych pa\u0144stw tego regionu<\/A> [17]<\/A> . M\u00f3wi\u0105c do publiczno\u015bci w krajach Zatoki Perskiej ostrzeg\u0142, \u017ce wp\u0142yw ira\u0144ski b\u0119dzie zagro\u017ceniem zar\u00f3wno dla Iraku, jak i dla ca\u0142ego Bliskiego Wschodu. Chocia\u017c mojahedeen-e khalq<\/I> mogli kiedy\u015b pr\u00f3bowa\u0107 pozbawi\u0107 go \u017cycia, Jamal al-Din by\u0142 jedn\u0105 z wiod\u0105cych postaci w Iraku, kt\u00f3re sprzeciwi\u0142y si\u0119 planom rz\u0105dowym, przygotowywanym pod naciskiem Iranu, \u017ceby przenie\u015b\u0107 ich z Camp Ashraf<\/I> (100 kilometr\u00f3w na zach\u00f3d od granicy ira\u0144skiej i 100 kilometr\u00f3w na p\u00f3\u0142noc od Bagdadu) do miejsca znanego z morderczego klimatu, niedaleko granicy saudyjskiej zwanego Nigrat Salman<\/I>, gdzie kolejne re\u017cimy irackie trzyma\u0142y swoich wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych<\/A> [18]<\/A> . Powiedzia\u0142 on organizacjom praw cz\u0142owieka, \u017ce wygnanie mojahedeen-e khalq<\/I> z ich obozu by\u0142oby wskaz\u00f3wk\u0105 organicznych zwi\u0105zk\u00f3w z Iranem. Powiedzia\u0142, \u017ce jest wiele nierozstrzygni\u0119tych spraw z Iranem, w\u0142\u0105cznie z prawami do wody, statusem samolot\u00f3w \u201ezaparkowanych\u201d przez Saddama Husajna w przededniu wojny z Kuwejtem i kwesti\u0105 odszkodowa\u0144, kt\u00f3rych Iran domaga si\u0119 od Iraku z powodu inwazji Saddama z roku 1980, kt\u00f3ra trwa\u0142a osiem lat i kosztowa\u0142a setki tysi\u0119cy ofiar oraz powa\u017cne zniszczenie zasob\u00f3w fizycznych i ekonomicznych<\/A> [19]<\/A> . Jamal al-Din nie tylko sprzeciwia si\u0119 przesiedleniu mojahedeen-e khalq<\/I>, ale wr\u0119cz wzywa rz\u0105d iracki, by pozwoli\u0142 im na za\u0142o\u017cenie prasy, radia i telewizji na terenie Iraku, skierowanych przeciwko re\u017cimowi ira\u0144skiemu<\/A> [20]<\/A> . Rola pa\u0144stwa<\/B> Jest zrozumia\u0142e, \u017ce zmuszony do ucieczki z kraju przez autorytarne pa\u0144stwo Jamal al-Din chcia\u0142by widzie\u0107 pa\u0144stwo irackie oparte na warto\u015bciach demokratycznych i \u015bwieckich, po\u015bwiecone dostarczaniu us\u0142ug narodowi. Jak wspomniano wcze\u015bniej, takie pa\u0144stwo nie mo\u017ce mie\u0107 religii, poniewa\u017c, w odr\u00f3\u017cnieniu od cz\u0142owieka, pa\u0144stwo nie modli si\u0119, nie po\u015bci ani nie chodzi na pielgrzymki. Jamal al-Din jest szczeg\u00f3lnie krytyczny wobec koncepcji pa\u0144stwa islamskiego. W wywiadzie nadanym przez Al-Arabiya TV ostrzeg\u0142 przeciwko dualizmowi szariatu<\/I> i prawa cywilnego, kt\u00f3ry nazywa \u201e\u015bmierciono\u015bnym\u201d. Je\u015bli niekt\u00f3rzy \u201ebracia\u201d upieraj\u0105 si\u0119 przy pa\u0144stwie \u015bci\u015ble opartym na szariacie<\/I> \u2013 oznajmi\u0142 \u2013 pozw\u00f3lmy im. Ale b\u0119d\u0105 tego konsekwencje. Niech na przyk\u0142ad zbieraj\u0105 podatek jizya<\/I> [podatek nak\u0142adany dawniej w krajach muzu\u0142ma\u0144skich na chrze\u015bcijan i \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rym op\u0142acali prawo do wyznawania swojej religii w pa\u0144stwie muzu\u0142ma\u0144skim] od obywateli chrze\u015bcija\u0144skich. Niech zabij\u0105 wszystkich Jazyd\u00f3w, poniewa\u017c nie nale\u017c\u0105 do Ludzi Ksi\u0119gi. Niech podnios\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci co do statusu Sabaen\u00f3w w Iraku, poniewa\u017c jest niejasne, czy nale\u017c\u0105 do Ludzi Ksi\u0119gi, czy nie. Wyra\u017anie nie jest to co\u015b, co by\u0142by sk\u0142onny poprze\u0107 lub zaakceptowa\u0107. Po prostu rzuca wyzwanie tym, kt\u00f3rzy nie przemy\u015bleli konsekwencji pa\u0144stwa opartego na szariacie<\/I> w nowoczesnych czasach<\/A> [21]<\/A> . W kwestii federalnej struktury Iraku woli decentralizacj\u0119 od federalizmu, daj\u0105c w ten spos\u00f3b wi\u0119ksz\u0105 elastyczno\u015b\u0107 centralnemu rz\u0105dowi w Bagdadzie. Nie widzi pal\u0105cej potrzeby podzielenia kraju na federalne jednostki, takie jak Regionalny Rz\u0105d Kurdystanu ustanowiony przez trzy kurdyjskie prowincje. Przyznaje, \u017ce istnieje zgoda narodowa na nadanie Kurdom statusu federalnego, ale nie widzi potrzeby dzielenia reszty kraju na okr\u0119gi zdominowane przez szyit\u00f3w w Iraku po\u0142udniowym i przez sunnit\u00f3w w zachodnich i p\u00f3\u0142nocnych cz\u0119\u015bciach kraju. Atakuj\u0105c Iran powiedzia\u0142, \u017ce ten kraj powinien mie\u0107 federaln\u0105 form\u0119 rz\u0105d\u00f3w ze wzgl\u0119du na du\u017c\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107 Arab\u00f3w w Arabistanie i jeszcze wi\u0119ksz\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107 Kurd\u00f3w w ira\u0144skim Kurdystanie<\/A> [22]<\/A> . Natura terroryzmu<\/B> Wi\u0119kszo\u015b\u0107 analityk\u00f3w zachodnich przypisuje terroryzm biedzie i spo\u0142ecznemu wykluczeniu. Podstawow\u0105 przes\u0142ank\u0105 Jamala al-Dina jest, \u017ce \u201eprawdziw\u0105 matk\u0105 terroryzmu jest tyrania\u201d. Jamal al-Din jest szczeg\u00f3lnie krytyczny wobec roli, jak\u0105 odgrywaj\u0105 meczety we wpajaniu warto\u015bci d\u017cihadyzmu i m\u0119cze\u0144stwa, co prowadzi do akt\u00f3w terroryzmu. \u201eAl-Zarqawi nie narodzi\u0142 si\u0119 z\u0142y \u2013 powiedzia\u0142 s\u0142uchaczom w Waszyngtonie \u2013 ale nauczy\u0142 si\u0119 z\u0142a w meczecie. Nauczy\u0142 si\u0119 tam nienawidzi\u0107 ca\u0142ego \u015bwiata, a wi\u0119c by\u0142 gotowy do przeprowadzania akt\u00f3w samob\u00f3jczych\u201d<\/A> [23]<\/A> . Jamal al-Din nawi\u0105zuje do pi\u0105tkowego kazania w g\u0142\u00f3wnym meczecie w Mekce, naj\u015bwi\u0119tszym mie\u015bcie muzu\u0142ma\u0144skim, nadawanym na \u017cywo w radio i TV w Arabii Saudyjskiej, jak r\u00f3wnie\u017c w innych krajach Zatoki Perskiej. Tego pi\u0105tku imam, kt\u00f3ry prowadzi mod\u0142y w meczecie i wyg\u0142asza kazanie pi\u0105tkowe, rozpocz\u0105\u0142 b\u0142aganie na zako\u0144czenie modlitwy. Dla Jamala al-Dina \u201emodlitwa ma nas przybli\u017cy\u0107 do Boga. Kiedy wierni opuszczaj\u0105 meczet, powinni by\u0107 w pokojowym stanie ducha, czuj\u0105c mi\u0142o\u015b\u0107 tak\u017ce dla ptak\u00f3w, drzew i kwiat\u00f3w. Ale [owego pi\u0105tku] opu\u015bcili mod\u0142y w pesymistycznym nastroju, pe\u0142ni furii i nienawi\u015bci\u201d. A oto co grzmia\u0142 imam w tym kazaniu: \u201eNiechaj Allah da nam zwyci\u0119stwo nad narodem \u017cydowskim i uczyni ich naszymi niewolnikami. We\u017amiemy tak\u017ce ich kobiety jako niewolnice\u201d. Nast\u0119pnie imam zaapelowa\u0142 do Allaha: \u201eB\u0142agam Cie, by\u015b uczyni\u0142 ich kobiety bezp\u0142odnymi; uczy\u0144 je bezp\u0142odnymi, \u017ceby nie rodzi\u0142y wi\u0119cej dzieci\u201d<\/A> [24]<\/A> . W wywiadzie Jamal al-Din m\u00f3wi, \u017ce \u201cIslam ma rozmaite interpretacje\u201d. Jego zdaniem \u201eniekt\u00f3re z tych interpretacji s\u0105 ca\u0142kowicie sprzeczne z ludzko\u015bci\u0105, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o samym islamie\u201d. Tak\u0105 jest ideologia oskar\u017caj\u0105ca muzu\u0142man\u00f3w o herezj\u0119 lub takfir<\/I>, a wi\u0119c zas\u0142uguj\u0105cych na to, by ich zabi\u0107<\/A> [25]<\/A> . To w\u0142a\u015bnie jest ideologi\u0105 terroryzmu. Ostrzega on przed \u201ekrwio\u017cercz\u0105 interpretacj\u0105\u201d islamu. Istnieje jednak inna interpretacja islamu, kt\u00f3ra jest cywilizowana i ludzka. Jamal al-Din widzi \u201eotch\u0142a\u0144 mi\u0119dzy tymi dwiema interpretacjami\u201d<\/A> [26]<\/A> . W wyk\u0142adzie wyg\u0142oszonym w Waszyngtonie w maju 2005 r. Jamal al-Din m\u00f3wi\u0142 obszernie o niebezpiecze\u0144stwie szerzenia si\u0119 terroryzmu dzi\u0119ki nowym technologiom w mediach oraz dzi\u0119ki Internetowi. Dla zwalczania terroryzmu zaoferowa\u0142 trudny wyb\u00f3r: \u201eAlbo osi\u0105gniemy zwyci\u0119stwo przez zmiecenie terroryzmu z powierzchni ziemi politycznie, finansowo i militarnie, albo obna\u017cymy nasze gard\u0142a i gard\u0142a naszych dzieci, by terrory\u015bci mogli je poder\u017cn\u0105\u0107\u201d. Niestety, zako\u0144czy\u0142 niemal z poczuciem defetyzmu: \u201eTerrory\u015bci nie znaj\u0105 granic i nie ma si\u0142y, kt\u00f3ra jest w stanie powstrzyma\u0107 przybycie terroryst\u00f3w do ka\u017cdej cz\u0119\u015bci globu\u201d<\/A> [27]<\/A> . Dla zwalczania terroryzmu Jamal al-Din wzywa do ustanowienia prawa anty-terrorystycznego, kt\u00f3re uciszy ka\u017cdy g\u0142os zach\u0119caj\u0105cy i usprawiedliwiaj\u0105cy terroryzm, czy to g\u0142os dochodz\u0105cy z meczetu, platformy publicznej czy z ulicy<\/A> [28]<\/A> . Do\u0142\u0105czenie do procesu politycznego <\/B> Po pokazaniu swoich mo\u017cliwo\u015bci na konferencji w 2003 r. w Nassiriya, gdzie opowiedzia\u0142 si\u0119 za pa\u0144stwem \u015bwieckim, Jamal al-Din, kt\u00f3ry sp\u0119dzi\u0142 poprzednie lata jako imam spo\u0142eczno\u015bci szyickiej w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, zdecydowa\u0142 si\u0119 na aktywno\u015b\u0107 polityczn\u0105. Po raz pierwszy w historii Iraku Sayyed, potomek rodziny Mahometa, a wi\u0119c uprawniony do noszenia czarnego turbanu, propagowa\u0142 has\u0142o: \u201erozwi\u0105zaniem jest \u015bwiecko\u015b\u0107\u201d. By\u0142o to has\u0142o, kt\u00f3re irytowa\u0142o i obra\u017ca\u0142o religijne partie w Iraku, kt\u00f3re opowiada\u0142y si\u0119 za sloganem \u201erozwi\u0105zaniem jest islam\u201d<\/A> [29]<\/A> . Poci\u0105gaj\u0105c swoje has\u0142o dalej Jamal al-Din wzywa\u0142 do pozostawienia otwartych bar\u00f3w i sklep\u00f3w monopolowych mimo restrykcji islamu na konsumpcj\u0119 alkoholu. Powiedzia\u0142, \u017ce stosuje te restrykcje do siebie, ale nie narzuca\u0142by ich innym. Narzucanie innym jest w\u0142a\u015bnie tym, co Irak zrobi\u0142. Po okresie, w kt\u00f3rym miejsca rozrywki i kluby nocne sta\u0142y si\u0119 kwitn\u0105cym biznesem i przywr\u00f3ci\u0142y bogate \u017cycie nocne do Bagdadu, rz\u0105d nagle wyda\u0142 w grudniu zesz\u0142ego roku dekret w imi\u0119 szariatu<\/I>, zamykaj\u0105c bary i nocne kluby i ograniczaj\u0105c sprzeda\u017c napoj\u00f3w alkoholowych. W 2005 r. Jamal al-Din postanowi\u0142 przy\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 do Listy Irackiej, kt\u00f3rej przewodniczy\u0142 by\u0142y premier Ayad Allawi. Zosta\u0142 wybrany na cz\u0142onka parlamentu, ale w sierpniu 2009 r. wraz z dwoma innymi pos\u0142ami oznajmi\u0142 o wycofaniu si\u0119 z frakcji Allawiego w parlamencie i wkr\u00f3tce potem og\u0142osi\u0142 za\u0142o\u017cenie partii Al-Ahrar<\/I>. W pa\u017adzierniku 2009 r. Jamal al-Din rozpocz\u0105\u0142 kampani\u0119 wyborcz\u0105, g\u0142osz\u0105c program pojednania miedzy r\u00f3\u017cnymi frakcjami irackimi, w\u0142\u0105cznie ze zwolennikami i przeciwnikami procesu politycznego. Do wybor\u00f3w w marcu 2010 r. zebra\u0142 grup\u0119 kandydat\u00f3w pod swoim przyw\u00f3dztwem. Wykluczy\u0142 osoby, kt\u00f3re maj\u0105 na r\u0119kach krew irack\u0105 oraz ludzi zwi\u0105zanych z korupcj\u0105. Gdyby zosta\u0142 wybrany, obieca\u0142 stworzenie miliona miejsc pracy i zapewnienie us\u0142ug. Pod tym wzgl\u0119dem jego program nie r\u00f3\u017cni si\u0119 od podobnych obietnic innych, konkuruj\u0105cych partii<\/A> [30]<\/A> . Na swojej witrynie internetowej Jeel Ahrar <\/I>(Pokolenie Ahrar) wyda\u0142 specjalne przes\u0142anie do m\u0142odzie\u017cy Iraku: „To jest wasz kraj. I do was nale\u017cy stworzenie przysz\u0142o\u015bci. Nie jeste\u015bcie gorsi od m\u0142odzie\u017cy s\u0105siednich kraj\u00f3w arabskich, ani m\u0142odzie\u017cy Europy lub Stan\u00f3w Zjednoczonych ani \u017cadnego innego miejsca na \u015bwiecie. Zas\u0142ugujecie na lepsze mo\u017cliwo\u015bci w \u017cyciu i w pracy, na budowanie dom\u00f3w i realizowanie marze\u0144. Jeste\u015bcie w\u0142a\u015bcicielami tej przysz\u0142o\u015bci. Mo\u017cecie zmieni\u0107 tragedi\u0119 ludzk\u0105, w kt\u00f3rej teraz \u017cyjecie, kt\u00f3ra rujnuje wasze rodziny i wasz kraj. Nie czekajcie, pozwalaj\u0105c innym na dyktowanie, jak b\u0119dzie wygl\u0105da\u0107 wasza przysz\u0142o\u015b\u0107<\/B>. Podejmijcie dzia\u0142ania dzisiaj. Do\u0142\u0105czcie do nas i, z pomoc\u0105 Boga, stworzymy nowy Irak, kt\u00f3ry b\u0119dzie wszystkim, na co zas\u0142ugujecie\u201d<\/A> [31]<\/A> . Tak wi\u0119c powodem za\u0142o\u017cenia Al-Ahrar<\/I> jest danie irackiemu wyborcy mo\u017cliwo\u015bci glosowania na parti\u0119 polityczn\u0105, kt\u00f3ra jest gotowa oprze\u0107 si\u0119 wp\u0142ywom zewn\u0119trznym i broni\u0107 suwerenno\u015bci Iraku<\/A> [32]<\/A> . W wywiadzie dla \u201eKhaleej Times\u201d obieca\u0142 rozpocz\u0105\u0107 now\u0105 kampani\u0119 oddoln\u0105, m\u00f3wi\u0105c: \u201eto, \u017ce ludzie umieraj\u0105 z pragnienia w \u2018Kraju Dw\u00f3ch Rzek\u2019 jest po prostu katastrof\u0105. Irakijczycy zas\u0142uguj\u0105 na lepsze \u017cycie\u201d. Kampania b\u0119dzie tak\u017ce prowadzona na rzecz zjednoczonego, \u015bwieckiego Iraku. Kandydaci Ahrar b\u0119d\u0105 ze wszystkich grup etnicznych, chocia\u017c al-Din k\u0142adzie specjalny nacisk na kobiety i ludzi m\u0142odych<\/A> [33]<\/A> . Nie powiedzia\u0142, jaki typ kobiet chcia\u0142by widzie\u0107 w swojej partii, ale nie ukrywa pogardy dla kobiety nosz\u0105cej zas\u0142on\u0119 (hid\u017cab), \u017ceby dosta\u0107 prac\u0119. Powiedzia\u0142, \u017ce respektuje kobiet\u0119, kt\u00f3ra nosi zas\u0142on\u0119 w Nowym Jorku i kobiet\u0119, kt\u00f3ra jej nie nosi w Nad\u017caf (naj\u015bwi\u0119tszym mie\u015bcie szyit\u00f3w), je\u015bli robi to z przekonania, nie za\u015b pod przymusem <\/A> [34]<\/A> . Krytyka Jamala al-Dina<\/B> Poniewa\u017c jest on postaci\u0105 publiczn\u0105 g\u0142osz\u0105c\u0105 niekonwencjonalne pogl\u0105dy, nie dziwi, \u017ce Jamal al-Din by\u0142 przedmiotem krytyki, szczeg\u00f3lnie ze strony szyickiego establishmentu religijnego, kt\u00f3re jest oszo\u0142omione tym, \u017ce cz\u0142owiek z ich szereg\u00f3w wielokrotnie nawo\u0142uje do rozdzia\u0142u pa\u0144stwa i religii i wzywa do ustanowienia \u015bwieckiego pa\u0144stwa, pozbawionego ca\u0142kowicie religijnej tre\u015bci, kt\u00f3ra d\u0142awi wolno\u015b\u0107 jednostki. Inni krytycy rzucili si\u0119 na Jamala al-Dina za noszenie szat religijnych i czarnego turbanu, kt\u00f3re identyfikuj\u0105 go jako sayyeda<\/I>. Poniewa\u017c propaguje rozdzielenie religii od pa\u0144stwa, m\u00f3wi\u0105 jego krytycy, dlaczego nie zdejmie turbanu i nie nosi zachodnich ubra\u0144, jak to zrobili inni mianowani na stanowiska rz\u0105dowe? Krytycy argumentuj\u0105, \u017ce u\u017cywa religijnych szat i turbanu, \u017ceby propagowa\u0107 \u015bwieckie my\u015bli, co jest nie daj\u0105c\u0105 si\u0119 znie\u015b\u0107 sprzeczno\u015bci\u0105<\/A> [35]<\/A> . Z drugiej strony Amjad Hamed, profesor nauk politycznych na uniwersytecie w Bagdadzie, chwali\u0142 Jamala al-ina za odwag\u0119, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce Jamal al-Din \u201cma wi\u0119cej odwagi ni\u017c inni w turbanach, kt\u00f3rzy u\u017cyli religii, \u017ceby wej\u015b\u0107 do parlamentu w czasie, kiedy wykonuj\u0105 rzeczy sprzeczne z ich publiczn\u0105 orientacj\u0105 religijn\u0105\u201d<\/A> [36]<\/A> . Khulud Ramzi, pisz\u0105c na forum pisarzy irackich sugerowa\u0142a, \u017ce utrata zaufania irackiego spo\u0142ecze\u0144stwa do partii o orientacji religijnej sk\u0142oni\u0142a nawet premiera, kt\u00f3ry ma islamskie korzenie, do zdystansowania si\u0119 od partii al-Daawa i do szukania sojuszy z \u015bwieckimi elementami spo\u0142ecze\u0144stwa irackiego. \u201eDlaczego wini\u0107 Jamala al-Dina?\u201d \u2013 zapyta\u0142a<\/A> [37]<\/A> . Istotnie, w ostatnich miesi\u0105cach, Nouri al-Maliki wielokrotnie o\u015bwiadcza\u0142, \u017ce startuje w wyborach jako kandydat \u015bwiecki. Jamala al-Dina krytykowano tak\u017ce za zbyt rzadk\u0105 obecno\u015b\u0107 w parlamencie lub w parlamentarnej komisji spraw zagranicznych, kt\u00f3rej jest cz\u0142onkiem. Nigdy nie odmawia\u0142 otwartego m\u00f3wienia podczas wywiad\u00f3w z prasa lub telewizj\u0105, w Iraku i za granica, ale niech\u0119tnie robi to w parlamencie. Cho\u0107 wynik wybor\u00f3w og\u00f3lnych w Iraku mo\u017ce nie by\u0107 ca\u0142kowicie przejrzysty, nie jest on tak\u017ce z g\u00f3ry ustalony, jak w wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w tego regionu, i wyniki mog\u0105 by\u0107 zaskakuj\u0105ce. Ayad Jamal al-Din odpowiada wykszta\u0142conym i \u015bwieckim elementom spo\u0142ecze\u0144stwa irackiego, kt\u00f3re s\u0105 rozczarowane sekciarsk\u0105 i islamistyczn\u0105 polityk\u0105 praktykowan\u0105 przez partie religijne, g\u0142\u00f3wnie szyickie. Mo\u017ce skorzysta\u0107 z tego rozczarowania, je\u015bli potrafi zmobilizowa\u0107 swoich potencjalnych zwolennik\u00f3w przed wyborami. Nie wolno lekcewa\u017cy\u0107 ryzyka dla jego bezpiecze\u0144stwa, bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce ma wielu bardzo pot\u0119\u017cnych wrog\u00f3w, kt\u00f3rzy nie zawahaj\u0105 si\u0119 przed ostatecznym usuni\u0119ciem go ze sceny politycznej. Uwagi ko\u0144cowe<\/B> W olbrzymiej literaturze napisanej przez i o Sayyedzie Ayadzie Jamalu al-Dinie najbardziej pasuj\u0105ce zdania znale\u017ali\u015bmy u pisarza Ali al-Asadiego w artykule o wiele m\u00f3wi\u0105cym tytule: \u201eSayyedzie Ayadzie Jamalu al-Dinie \u2013 boj\u0119 si\u0119, \u017ce dopadn\u0105 ci\u0119 Wyciszacze\u201d, opublikowanym w \u201eAl-Muthqaf\u201d (Wykszta\u0142ceni): \u201cMilicja szyicka pr\u00f3bowa\u0142a zlikwidowa\u0107 Sayyeda Jamala al-Dina w 2005 r. w przeddzie\u0144 wybor\u00f3w generalnych, ale jego odwaga i odwaga tych, kt\u00f3rzy z nim byli, obroni\u0142a go i przeszkodzi\u0142a temu planowi, a zbrodniarze uciekli. Pozostaje on jednak celem tak d\u0142ugo, jak d\u0142ugo opowiada si\u0119 za idea\u0142ami patriotyzmu, bezstronno\u015bci wyznaniowej oraz elokwentnie broni najwy\u017cszych interes\u00f3w narodowych kraju\u2026 Te idea\u0142y przychodz\u0105ce od szyity w turbanie i demokraty, kt\u00f3ry z jasno\u015bci\u0105 i bez wahania broni zasady rozdzia\u0142u religii od pa\u0144stwa oraz wolno\u015bci ludzi do ich przekona\u0144 i wiary, tak bardzo dra\u017cni\u0105 handlarzy religi\u0105 i wiar\u0105\u2026\u201d<\/A> [38]<\/A> Mimo dobrych i uczciwych intencji Jamala al-Dina populacja sunnicka, kt\u00f3ra rz\u0105dzi\u0142a Irakiem przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 lat przed inwazj\u0105, czuje si\u0119 teraz zmarginalizowana przez rz\u0105d kontrolowany przez szyit\u00f3w. Na przemoc, jakiej doznali sunnici z r\u0105k wyszkolonej i uzbrojonej przez Iran milicji szyickiej, odpowiedzieli przemoc\u0105 anty-szyick\u0105, rozp\u0119tan\u0105 przez \u201eAl-Kaid\u0119 w Kraju Dw\u00f3ch Rzek\u201d. Cho\u0107 przemoc obu stron w du\u017cej mierze ucich\u0142a, nadal jest blisko pod powierzchni\u0105. Nast\u0119pne wybory, wyznaczone na 6 marca 2010 r. b\u0119d\u0105 krytyczne dla okre\u015blenia jak wy\u0142aniaj\u0105ce si\u0119 si\u0142y polityczne zachowaj\u0105 si\u0119 w kluczowych kwestiach narodowych. Je\u015bli podzia\u0142 na szyit\u00f3w i sunnit\u00f3w ma przesta\u0107 by\u0107 czynnikiem w dialogu narodowym, szczeg\u00f3lnie w odniesieniu do stosunk\u00f3w tego kraju z s\u0105siadami, przede wszystkim z Iranem na wschodzie i du\u017cym blokiem kraj\u00f3w sunnickich z Arabi\u0105 Saudyjsk\u0105 i Egiptem na zachodzie, ta percepcja marginalizacji spo\u0142eczno\u015bci sunnickiej musi zanikn\u0105\u0107. * Dr Nimrod Raphaeli jest starszym analitykiem w MEMRI<\/I> [1]<\/A> Mir Basri, „Eminent Men of Letters in Modern Iraq,” Londyn, Dar al-Hikma, 1999, Vol. IIII, pp. 340-341 (Arabski). <\/A> [2]<\/A> Wywiad z Fatma al-Muhsin zosta\u0142 og\u0142oszony w www.almadapaper.net\/sub\/08-460\/p18.htm<\/A> . <\/A> [3]<\/A> Aswat (Iracka Agencja Informacyjna), 20 marca 2006. <\/A> [4]<\/A> \u201cAl-Sharq al-Awsat\u201d, 19 grudnia 2005. <\/A> [5]<\/A> www.elaph.com\/ElaphWeb\/interview\/2005\/9\/91581.htm<\/A> (19 wrze\u015bnia 2005). <\/A> [6]<\/A> www.henryjacksonsocety\/org\/stories.asp?pageid=49&Id=1335&p=1<\/A> (23 grudnia 2009). <\/A> [7]<\/A> www.turkid.net\/article.php?sid=1249<\/A> (23 czerwca 2009). <\/A> [8]<\/A> Elaph, op. cit<\/I>. <\/A> [9]<\/A> www.turkid.net\/article.php?sid=1249<\/A> (23 czerwca 2009). <\/A> [10]<\/A> www.Iraq-Ina.com\/showthis.php?tnid=45228<\/A> (14 grudnia 2009). <\/A> [11]<\/A> www.alarabiya.net<\/A> (25 maja 2006). <\/A> [12]<\/A> www.henryjacksonsocety\/org\/stories.asp?pageid=49&Id=1335&p=1<\/A> (23 grudnia 2009). <\/A> [13]<\/A> \u201cAl-Sharq al-Awsat\u201d, 28 lipca 2005. <\/A> [14]<\/A> Z wywiadu nadanego przez al-D\u017cazira TV 2 lutego 2009. <\/A> [15]<\/A> Na wyk\u0142adzie w Henry Jackson Society. <\/A> [16]<\/A> \u201cAl-Quds\u201d, 20 grudnia 2009. <\/A> [17]<\/A> www.arabic.mojahedin.rg<\/A> cytowane przez alrafidayn (elektroniczna gazeta codzienna), 29 listopada 2009. <\/A> [18]<\/A> Mojahedeen-e Khalq<\/I> (MEK) jest najwi\u0119ksza i najbardziej wojownicz\u0105 grup\u0105 opozycyjn\u0105 wobec Islamskiej Republiki Iranu. Na czele MEK, znanej tak\u017ce jako Ludowa Organizacja Mud\u017cahedin\u00f3w Iraku, stoi ma\u0142\u017ce\u0144stwo Massoud i Maryam Rajavi. MEK zosta\u0142 w 1997 r. dodany do listy zagranicznych grup terrorystycznych Departamentu Stanu USA. Ta organizacja by\u0142a sprzymierzona z re\u017cimem Saddama Husajna i otrzymywa\u0142a od niego du\u017ce wsparcie. <\/A> [19]<\/A> www.gohod.net\/node\/194<\/A> (3 wrze\u015bnia 2009). <\/A> [20]<\/A> www.iraq4allnews.dk\/new\/PrintNews.php?Id=32864&cat=6<\/A> (19 grudnia 2009). <\/A> [21]<\/A> MEMRI, Iraqi MP Iyad Jamal al-Din on al-Arabiya TV Critical of Islamic State,” Special Dispatch No. 1795 27 grudnia 2007. <\/A> [22]<\/A> www.elaph.com\/ElaphWeb\/Interview\/2005\/9\/91581.htm<\/A> (19 wrze\u015bnia 2005). <\/A> [23]<\/A> Wywiad z al-Arabiya TV, 10 pa\u017adziernika 2005. <\/A> [24]<\/A> Z wyk\u0142adu w Waszyngtonie 6 kwietnia 2005. <\/A> [25]<\/A> Takfir <\/I>jest poj\u0119ciem u\u017cywanym przez grupy islamistyczne do okre\u015blania muzu\u0142man\u00f3w jako apostat\u00f3w, co usprawiedliwia zabicie ich. <\/A> [26]<\/A> Wywiad z irackiej al-Fayhaa TV, 30 listopada 2005. <\/A> [27]<\/A> MEMRI, Sayyed Ayad Jamal Al-Din, Iraqi Reformist M.P., 6 kwietnia 2005. <\/A> [28]<\/A> www.elaph.com<\/A> (19 wrze\u015bnia 2005). <\/A> [29]<\/A> www.iraqwriters.com\/INP\/view_printer.asp?ID=1948&AUTHOR<\/A> (11 wrze\u015bnia 2009). <\/A> [30]<\/A> Op. cit<\/I>. <\/A> [31]<\/A> http:\/\/generationahrar.com<\/A> . <\/A> [32]<\/A> www.ahrarparty.com<\/A> (4 stycznia 2010). <\/A> [33]<\/A> \u201cKhaleej Times\u201d, Zjednoczone Emiraty Arabskie, 29 listopada 2009. <\/A> [34]<\/A> www.alarabiya.net\/articles\/2007\/12\/13\/42899.html. <\/A> [35]<\/A> Jedna z 333 reakcji widz\u00f3w na wywiad w Al-Arabiya TV, w kt\u00f3rym zajmowa\u0142 si\u0119 kwestiami teologicznymi. 13 grudnia 2007. <\/A> [36]<\/A> www.iraqwriters.com<\/A> (9 listopada 2009). <\/A> [37]<\/A> Op. cit<\/I>. <\/A> [38]<\/A> www.almothaqaf.com\/new\/index-php?option=com_content&view<\/A> (January 7, 2010). <\/DIV> Wprowadzenie Sayyed Ayad Jamal al-Din jedynym w swoim rodzaju w\u015br\u00f3d polityk\u00f3w i duchownych w Iraku po inwazji. Mimo \u017ce jest duchownym, opowiada si\u0119 za \u015bwieck\u0105 kultur\u0105 polityczn\u0105 i chocia\u017c sp\u0119dzi\u0142 w Iranie 16 lat na studiach teologicznych, odrzuca koncepcj\u0119 Chomeiniego wilayat al-faqih (rz\u0105dy prawnika), jest jednym z najostrzejszych krytyk\u00f3w Iranu i tego, co uwa\u017ca za […]<\/p>\n","protected":false},"author":15,"featured_media":5420,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[825,827,833,834,835,836,837],"tags":[],"class_list":["post-920","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-reformy-w-swiecie-arabskim-i-muzulmanskim","category-iran","category-badania-i-analizy","category-irak","category-archiwum","category-tematy","category-kraje"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/920","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/15"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=920"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/920\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5422,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/920\/revisions\/5422"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5420"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=920"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=920"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=920"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n
\n![](\"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/ia_58210_1.jpg\")
<\/B>
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n<\/OL>
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"