\n
Wprowadzenie<\/B>
\n
8 listopada 2009 r., na jedenastej sesji po\u015bwieconej tej sprawie, parlament iracki zaaprobowa\u0142 korekt\u0119 prawa wyborczego. Ta korekta, kt\u00f3ra pozwoli\u0142aby na wyznaczenie wybor\u00f3w parlamentarnych na stycze\u0144 2010 r., nie by\u0142a ostatnia. Krytycy mog\u0105 rozpacza\u0107 nad d\u0142ugo\u015bci\u0105 i intensywno\u015bci\u0105 targowania si\u0119 o to prawo, kt\u00f3re trwa\u0142o tygodniami, zar\u00f3wno publicznie, jak i za zamkni\u0119tymi drzwiami, a\u017c osi\u0105gni\u0119to kompromis i przeg\u0142osowano go. Na to targowanie si\u0119 mo\u017cna jednak patrze\u0107 tak\u017ce pozytywnie. Staraj\u0105c si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 kompromis w krytycznych sprawach, parlamentarzy\u015bci iraccy umacniali jedn\u0105 z kluczowych podstaw demokracji \u2013 sztuk\u0119 kompromisu poprzez przetargi. Jak to trafnie stwierdzi\u0142 brytyjski tygodnik \u201eThe Economist\u201d w tytule artyku\u0142u o tej debacie: \u201eW\u015br\u00f3d sprzeczek i kr\u0119tactw ludzie zajmuj\u0105 si\u0119 demokracj\u0105\u201d[1]<\/A> . Wed\u0142ug konstytucji irackiej nast\u0119pne wybory parlamentarne powinny odby\u0107 si\u0119 pod koniec stycznia 2010. Jednak prawo wyborcze, kt\u00f3re panuje od wybor\u00f3w w 2005 roku powinno by\u0107 skorygowane i uaktualnione, a dwie kwestie okaza\u0142y si\u0119 szczeg\u00f3lnie trudne i kontrowersyjne. Jedna z nich dotyczy sposobu g\u0142osowania, z wyborem mi\u0119dzy \u201eotwartym\u201d i \u201ezamkni\u0119tym\u201d systemem. Druga, kt\u00f3ra okaza\u0142a si\u0119 jeszcze bardziej z\u0142o\u017cona i kontrowersyjna, dotyczy statusu miasta Kirkuk, kt\u00f3re ma du\u017ce z\u0142o\u017ca ropy naftowej. 8 listopada parlament iracki przyj\u0105\u0142 zrewidowan\u0105 wersj\u0119 prawa[2]<\/A> , ale wiceprezydent Tareq Al-Hashemi zawetowa\u0142 je i przetargi rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 od nowa. W tym raporcie dokonamy przegl\u0105du i analizy tych dw\u00f3ch spornych kwestii oraz za\u0142o\u017conego weta, kt\u00f3re grozi\u0142o wepchni\u0119ciem Iraku w konstytucyjn\u0105 pr\u00f3\u017cni\u0119 i polityczne wrzenie. System g\u0142osowania „otwarty” kontra” zamkni\u0119ty” <\/B> Zgodnie ze starym prawem wyborczym, wed\u0142ug kt\u00f3rego odby\u0142y si\u0119 wybory w 2005 r., obywatele g\u0142osowali na \u201ezamkni\u0119te listy\u201d. To jest, g\u0142osowali na ca\u0142\u0105 list\u0119, bez mo\u017cliwo\u015bci g\u0142osowania na poszczeg\u00f3lnych kandydat\u00f3w wewn\u0105trz danej listy. Alternatyw\u0105 jest system \u201eotwartej listy\u201d, maj\u0105cy wzmocni\u0107 konkurencj\u0119, kt\u00f3ry daje wyborcom trzy opcje: (i) g\u0142osowanie na ca\u0142\u0105 list\u0119 kandydat\u00f3w; (ii) g\u0142osowanie na pojedynczego kandydata z listy; i (iii) g\u0142osowanie na pojedynczego niezale\u017cnego kandydata. Du\u017ce koalicje polityczne, zaniepokojone, \u017ce ich przyw\u00f3dcy mog\u0105 w takim procesie nie zosta\u0107 wybrani, upierali si\u0119 przy systemie zamkni\u0119tych list. Metod\u0105 otwartej listy pos\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 po raz pierwszy premier Nouri Al-Maliki w styczniu 2009 r. w wyborach prowincjonalnych i wynik jego organizacji parasolowej Dawlat Al-Qanum<\/I> (Pa\u0144stwo prawa) w pe\u0142ni usprawiedliwi\u0142 przyj\u0119cie tego sposobu g\u0142osowania. Jednak w\u0142a\u015bnie z powodu sukcesu Al-Malikiego jego dwaj byli partnerzy koalicyjni \u2013 Najwy\u017csza Rada Islamska i Ruch Sadryst\u00f3w \u2013 odrzucili ten spos\u00f3b. Przyw\u00f3dca Ruchu Sadryst\u00f3w stwierdzi\u0142, \u017ce Iracki Sojusz Narodowy (sojusz sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z partii politycznych szyit\u00f3w) b\u0119dzie \u201cd\u0105\u017cy\u0142 do [system] zamkni\u0119tej listy, \u017ceby nie da\u0107 Al-Malikiemu zwyci\u0119skiej karty\u201d[3]<\/A> . Przypuszczalnie osobista niech\u0119\u0107 doprowadzi\u0142a te si\u0142y do za\u0142o\u017cenia, \u017ce cokolwiek mo\u017ce by\u0107 korzystne dla Al-Malikiego, b\u0119dzie z\u0142e dla jego rywali. Bardziej istotnym powodem odrzucenia systemu otwartej listy by\u0142 niepok\u00f3j, \u017ce \u2013 maj\u0105c wyb\u00f3r \u2013 wyborcy nie b\u0119d\u0105 g\u0142osowa\u0107 na przyw\u00f3dc\u00f3w partii, kt\u00f3rych postrzega si\u0119 jako zbyt bliskich re\u017cimowi ira\u0144skiemu. Prze\u0142om na korzy\u015b\u0107 systemu otwartej listy nast\u0105pi\u0142, kiedy popar\u0142a go marjaaiyah<\/I>, najwy\u017csza w Iraku religijna w\u0142adza szyit\u00f3w. Hamid Al-Khaffaf, rzecznik najwy\u017cszego duchownego szyickiego w Iraku, Wielkiego Ajatollaha Ali Al-Sistaniego, ostrzeg\u0142, \u017ce system zamkni\u0119tej listy b\u0119dzie mia\u0142 \u201epot\u0119\u017cny niekorzystny wp\u0142yw na pragnienie obywateli uczestnictwa w demokratycznym procesie politycznym\u201d. Cytowano samego Al-Sistaniego, kt\u00f3ry powiedzia\u0142, \u017ce nie poprze wybor\u00f3w, je\u015bli nie zostanie przyj\u0119ty system otwartych list[4]<\/A> . Przy poparciu przez Al-Sistaniego poparcie dla systemu otwartej listy ros\u0142o szybko i opozycja za\u0142ama\u0142a si\u0119. Centralna kwestia Kirkuku<\/B> Ze wzgl\u0119du na bogactwo w postaci z\u0142\u00f3\u017c ropy naftowej i na mieszan\u0105 populacj\u0119 Kirkuk jest g\u0142\u00f3wn\u0105 przeszkod\u0105 do osi\u0105gni\u0119cia porozumienia w sprawie prawa wyborczego. Kurdowie utrzymuj\u0105, \u017ce poniewa\u017c miasto to jest sercem Kurdystanu i poniewa\u017c chc\u0105 zrobi\u0107 z niego swoj\u0105 stolic\u0119, Kikruk powinien zosta\u0107 w\u0142\u0105czony do terytorium pod kontrol\u0105 Kurdyjskiego Rz\u0105du Regionalnego (KRG), kt\u00f3re obecnie obejmuje trzy prowincje Dahouk, Sulaymania i Erbil (obecn\u0105 siedzib\u0119 KRG). Przyj\u0119te prawa dotycz\u0105ce Kirkuku nie zosta\u0142y wprowadzone w \u017cycie<\/B> Populacja Kirkuku, szacowana na milion mieszka\u0144c\u00f3w, sk\u0142ada si\u0119 z Kurd\u00f3w, Arab\u00f3w, Turkmen\u00f3w i ma\u0142ej mniejszo\u015bci chrze\u015bcija\u0144skiej. Artyku\u0142 58 Tymczasowego Prawa Administracyjnego z 2003 r. daje cztery rekomendacje w sprawie tego miasta: Artyku\u0142 140 uchwalonej po inwazji konstytucji irackiej wzmocni\u0142 te decyzje. Wzywa\u0142 do wype\u0142nienia postanowie\u0144 Artyku\u0142u 58, a tak\u017ce do przeprowadzenia spisu powszechnego w Kirkuku i innych terenach spornych do 31 grudnia 2007 r. w celu \u201eustalenia woli obywateli\u201d. Jednak pod presj\u0105 zar\u00f3wno irackich nacjonalist\u00f3w, kt\u00f3rzy maj\u0105 uraz\u0119 do Kurd\u00f3w, jak i populacji Turkmen\u00f3w w Kirkuku, kt\u00f3rych popiera Turcja[5]<\/A> , rz\u0105d iracki nie zrobi\u0142 praktycznie niczego, by zrealizowa\u0107 Artyku\u0142 140. Szczeg\u00f3lnie za\u015b nie przeprowadzi\u0142 spisu powszechnego, \u017ceby ustali\u0107 dok\u0142adn\u0105 wielko\u015b\u0107 i sk\u0142ad populacji Kirkuku. Niekt\u00f3rzy Turkmeni twierdz\u0105, \u017ce Kirkuk jest miastem turkme\u0144skim, z mniejszo\u015bci\u0105 kurdyjsk\u0105 i arabsk\u0105[6]<\/A> . Jest to oczywi\u015bcie naci\u0105gany argument, przedstawiany w celu podminowania kurdyjskich roszcze\u0144 do Kirkuku. Bez spisu powszechnego trudno ustali\u0107, kto ma prawo g\u0142osu w Kirkuku i ile miejsc w parlamencie powinno si\u0119 przyzna\u0107 temu miastu. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 partii politycznych w Iraku woli, by prawo g\u0142osu w wyborach powszechnych zosta\u0142o ograniczone do tych, kt\u00f3rych nazwiska pojawiaj\u0105 si\u0119 na spisach wyborc\u00f3w przygotowanych w 2004 r. do wybor\u00f3w w 2005 r. Natomiast Kurdowie argumentuj\u0105, \u017ce spis, pierwotnie przygotowywany za czas\u00f3w re\u017cimu Saddama[7]<\/A> wyklucza wiele rodzin deportowanych przez Saddama w latach 1980., kt\u00f3re teraz powr\u00f3ci\u0142y do swoich dom\u00f3w w Kirkuku. Dlatego twierdz\u0105, \u017ce prawo g\u0142osu powinno opiera\u0107 si\u0119 na spisie z 2009 r., co popiera Misja ONZ w Iraku (UNAMI)[8]<\/A> . W ka\u017cdym razie spisy wyborc\u00f3w znikn\u0119\u0142y z nieznanych przyczyn i obecnie dost\u0119pny jest jedynie spis wyborc\u00f3w z 2009 r. Kurdowie odrzucaj\u0105 ka\u017cd\u0105 pr\u00f3b\u0119 traktowania Kirkuku jako \u201cprzypadku specjalnego\u201d, np. przeprowadzaj\u0105c wybory w mie\u015bcie w p\u00f3\u017aniejszym terminie lub przyznaj\u0105c pewn\u0105 liczb\u0119 miejsc parlamentarnych podzielonych mi\u0119dzy Kurdami, Arabami i Turkmenami wed\u0142ug z g\u00f3ry ustalonej formu\u0142y. W oczach Kurd\u00f3w jest to wyraz planu politycznego odtworzenia systemu kwot sekciarskich, co sprzeczne jest z prawem i konstytucj\u0105[9]<\/A> . Impas w parlamencie \u2013 prawo wyborcze zostaje skierowane do rady politycznej ds. bezpiecze\u0144stwa narodowego <\/B> W sytuacji impasu w parlamencie przewodnicz\u0105cy parlamentu, Ayad Al-Samarai skierowa\u0142 spraw\u0119 prawa wyborczego do Najwy\u017cszej Rady ds. Bezpiecze\u0144stwa Narodowego, wysokiego szczebla organu konsultacyjnego, sk\u0142adaj\u0105cego si\u0119 z prezydenta Iraku, dw\u00f3ch wiceprezydent\u00f3w, premiera, przewodnicz\u0105cego parlamentu i przewodnicz\u0105cych kluczowych partii w parlamencie. Uzasadniaj\u0105c to posuni\u0119cie Samarai powiedzia\u0142, \u017ce kwestia Kikruku jest \u201ebardziej polityczna ni\u017c ustawodawcza\u201d[10]<\/A> , pokazuj\u0105c swoj\u0105 frustracj\u0119 wobec niemo\u017cno\u015bci szybkiego dzia\u0142ania parlamentu i przygotowania do wybor\u00f3w. Zawetowaniem prawa wyborczego zagrozi\u0142 najpierw prezydent Talabani, kt\u00f3rego naciska\u0142 prezydent KRGMasoud Barazani, by nie czyni\u0142 ust\u0119pstw w sprawie Kirkuku. Talabani powiedzia\u0142, \u017ce nie zawaha si\u0119 zawetowa\u0107 ka\u017cdego prawa, kt\u00f3re narusza historyczne prawa Kurd\u00f3w w tym mie\u015bcie [11]<\/A> . Gro\u017aba prezydenta wraz z konstytucyjnie wyznaczonym, ostatecznym terminem przeprowadzenia wybor\u00f3w do ko\u0144ca stycznia 2010 r. da\u0142a Kurdom skuteczne narz\u0119dzie nacisku i pozwoli\u0142a im na zabezpieczenie minimum ich \u017c\u0105da\u0144 dotycz\u0105cych pos\u0142u\u017cenia si\u0119 spisem wyborc\u00f3w z 2009 r. Pierwsza korekta prawa wyborczego<\/B> Poprawione prawo wyborcze zosta\u0142o przyj\u0119te przez parlament 8 listopada 2009 r. w\u0142\u0105cznie z nast\u0119puj\u0105cymi pozycjami: Zawetowanie prawa wyborczego<\/B> Ostatniej klauzuli poprawki \u2013 redukuj\u0105cej liczb\u0119 miejsc kompensacyjnych z 45 do 15 \u2013 ostro sprzeciwi\u0142 si\u0119 wiceprezydent Tareq Al-Hashemi, kt\u00f3ry u\u017cy\u0142 swojego konstytucyjnego prawa zawetowania ustawy. Zgodnie z konstytucj\u0105 Iraku prawa zaaprobowane przez parlament musz\u0105 by\u0107 jednog\u0142o\u015bnie ratyfikowane przez Rad\u0119 Prezydenck\u0105, sk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119 z prezydenta i dw\u00f3ch wiceprezydent\u00f3w. Uzasadniaj\u0105c u\u017cycie weta Al-Hashemi wyja\u015bni\u0142, \u017ce zgodnie z poprawionym prawem liczba miejsc przydzielona irackim wyborcom spoza kraju by\u0142aby niewystarczaj\u0105ca i nie odzwierciedla\u0142aby faktycznej liczby tych wyborc\u00f3w. Prawdziwa przyczyna by\u0142a jednak sekciarska. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 Irakijczyk\u00f3w, kt\u00f3rzy uciekli z Iraku w latach 2004-2005 z powodu przemocy (z kt\u00f3rej wi\u0119kszo\u015b\u0107 by\u0142a dokonywana przez szyick\u0105 milicj\u0119, szczeg\u00f3lnie przez sadrystowsk\u0105 milicj\u0119 Jaysh Al-Mahdi<\/I>), byli sunnitami, podobnie jak Al-Hashemi. Wiceprezydent chcia\u0142 zapewni\u0107, \u017ce ich znaczenie b\u0119dzie adekwatnie odzwierciedlone w wynikach wybor\u00f3w. To weto spowodowa\u0142o wypchni\u0119cie Al-Hashemiego z pozycji stosunkowego zapomnienia do samego centrum uwagi politycznej. Parlament ca\u0142ymi tygodniami dyskutowa\u0142 kwestie spowodowane przez to weto, ale nie m\u00f3g\u0142 osi\u0105gn\u0105\u0107 kompromisu. Partie szyickie by\u0142y przeciwne zmianie prawa, poniewa\u017c wymaga\u0142o to przyznania dodatkowych miejsc dla Irakijczyk\u00f3w mieszkaj\u0105cych za granic\u0105 ni\u017c dawa\u0142o im zawetowane prawo. Utrzymywali, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszkaj\u0105cych za granic\u0105 Irakijczyk\u00f3w jest cz\u0142onkami partii Baas (a tak\u017ce sunnitami, ale ten punkt pozosta\u0142 niewypowiedziany). Wskazywali tak\u017ce, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 emigrant\u00f3w irackich mieszka w Syrii, gdzie nie jest prawdopodobne, by g\u0142osowanie zosta\u0142o przeprowadzone uczciwie i przejrzy\u015bcie. Nic dziwnego, \u017ce opisywali weto Al-Hashemiego jako \u201epiorun\u201d zrzucony na polityczne partie szyickie[14]<\/A> . Do skomplikowania sytuacji politycznej i zwi\u0119kszenia niepewno\u015bci stworzonej przez weto Al-Hashemiego do\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 \u017c\u0105danie KRGredystrybucji miejsc mi\u0119dzy prowincjami. KRGchce mianowicie zapewni\u0107 wi\u0119ksza liczb\u0119 miejsc prowincjom kontrolowanym przez Kurd\u00f3w, poniewa\u017c twierdzi, \u017ce Ministerstwo Handlu, kt\u00f3re ma dane dotycz\u0105ce kartek \u017cywno\u015bciowych oszustwem pozbawi\u0142o te prowincje miejsc, kt\u00f3re si\u0119 im nale\u017c\u0105[15]<\/A> . G\u0142osowanie nad jakimkolwiek kompromisem osi\u0105gni\u0119tym w kuluarach zosta\u0142o uniemo\u017cliwione dzi\u0119ki niezwyk\u0142ej procedurze parlamentarnej: pos\u0142owie byli obecni w budynku parlamentu, ale nie weszli na sal\u0119 obrad, nie dopuszczaj\u0105c w ten spos\u00f3b do osi\u0105gni\u0119cia quorum, kt\u00f3re pozwoli\u0142oby na przeg\u0142osowanie prawa. Kompromis ostatniej minuty<\/B> 6 grudnia, pod koniec dnia, unikaj\u0105c o kilka minut drugiego weta wiceprezydenta, parlament przeg\u0142osowa\u0142 poparcie dla kompromisu, kt\u00f3ry zadowala\u0142 wi\u0119kszo\u015b\u0107 (133 g\u0142osowa\u0142o za kompromisem i 57 przeciwko). Kompromis zawiera nast\u0119puj\u0105ce postanowienia: Wybory ruszaj\u0105<\/B> Wybory zosta\u0142y wyznaczone na 7 marca. Obecnie jest ponad 6500 kandydat\u00f3w \u2013 oko\u0142o 20 kandydat\u00f3w na ka\u017cde miejsce. Kluczowe postacie polityczne, kt\u00f3re bra\u0142y udzia\u0142 w wyborach 2005 r. staj\u0105 ponownie do wybor\u00f3w, wielu z nich w innej konfiguracji politycznej. Najbardziej godny uwagi jest przypadek Nouriego Al-Malikiego, kt\u00f3rego partia Al-Daawa by\u0142a cz\u0119\u015bci\u0105 koalicji szyickiej, ale kt\u00f3ra teraz staje do wybor\u00f3w jako cz\u0119\u015b\u0107 nie-wyznaniowej koalicji Dawlat Al-Qanum. Ka\u017cda lista kandydat\u00f3w otrzyma numer mi\u0119dzy 310 a 395 przydzielony przez loteri\u0119. Rzeczywista kampania wyborcza rozpocznie si\u0119 po przypisaniu numer\u00f3w i sprawdzeniu uprawnie\u0144 kandydat\u00f3w (chodzi o wiek, wykszta\u0142cenie i \u017ar\u00f3d\u0142o maj\u0105tku). Wnioski<\/B> Krytycy byli szybcy w szkalowaniu demokracji irackiej i rzeczywi\u015bcie jest tam wiele do krytykowania. Jednak najlepszym dowodem jej \u017cywotno\u015bci jest zdolno\u015b\u0107 polityk\u00f3w do osi\u0105gni\u0119cia kompromisu poprzez przetargi i debaty zamiast przez u\u017cycie si\u0142y. W ci\u0105gu dw\u00f3ch miesi\u0119cy prowadz\u0105cych do ko\u0144cowego kompromisu przyw\u00f3dcy polityczni Iraku istotnie potrzebowali dopingowania z zewn\u0105trz, przede wszystkim z Organizacji Narod\u00f3w Zjednoczonych i Stan\u00f3w Zjednoczonych, by zawrze\u0107 umow\u0119 i ostatecznie wyznaczy\u0107 dat\u0119 wybor\u00f3w. Jednak, kiedy przysz\u0142o co do czego, to sami Irakijczycy zawarli umow\u0119, kt\u00f3ra zapobieg\u0142a wielkiemu kryzysowi politycznemu. Nast\u0119pnym sprawdzianem demokracji irackiej, kt\u00f3ra nadal jest w\u0105t\u0142a i mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 ulotna, b\u0119dzie stopie\u0144, do jakiego wybory b\u0119d\u0105 konkurencyjne i przejrzyste. Prawdopodobnie \u017cadna koalicja polityczna \u2013 w\u0142\u0105cznie z du\u017c\u0105 koalicj\u0105 szyick\u0105 oraz koalicja premiera \u2013 nie wy\u0142oni si\u0119 z absolutn\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 miejsc w parlamencie. Z pewno\u015bci\u0105 b\u0119dzie bardzo du\u017co przekazywania funduszy z zagranicy w pr\u00f3bie wp\u0142yni\u0119cia na wynik wybor\u00f3w, ale \u017cadna ilo\u015b\u0107 pieni\u0119dzy nie mo\u017ce naprawd\u0119 \u201ekupi\u0107\u201d wybor\u00f3w. Inaczej ni\u017c w tym, co uchodzi za wybory w wielu innych krajach tego regionu, partia rz\u0105dz\u0105ca nie ma gwarancji zwyci\u0119stwa. Raczej oczekuje si\u0119, \u017ce nast\u0119pny rz\u0105d Iraku b\u0119dzie rz\u0105dem koalicyjnym, podobnym do tego, kt\u00f3ry rz\u0105dzi\u0142 Irakiem od wybor\u00f3w 2005 r. Zestawienie koalicji po wyborach b\u0119dzie prawdopodobnie d\u0142ugim i \u017cmudnym procesem \u2013 ale ten proces b\u0119dzie zar\u00f3wno nowym sprawdzianem, jak i nowym fundamentem demokracji irackiej. * Dr Nimrod Raphaeli starszym analitykiem w MEMRI [1]<\/A> \u201cThe Economist\u201d (UK), 6 listopada 2009. [2]<\/A> \u201cAl-Sabah\u201d (Irak), 9 listopada 2009. [3]<\/A> \u201cAl-Rafidayn\u201d (Irak), 9 pa\u017adziernika 2009. [4]<\/A> \u201cAl-Zaman\u201d (Irak), 10 pa\u017adziernika 2009. [5]<\/A> Turcja historycznie sprzeciwia\u0142a si\u0119 kurdyjskiej autonomii z powodu swojego konfliktu z elementami secesjonistycznymi w swojej du\u017cej mniejszo\u015bci kurdyjskiej, reprezentowanymi przez Kurdyjsk\u0105 Parti\u0119 Pracy (PKK). W ostatnich latach jednak wydaje si\u0119, \u017ce Turcja zmi\u0119kczy\u0142a swoje stanowisko w tej sprawie, przypuszczalnie dzi\u0119ki olbrzymiej i zyskownej obecno\u015bci tureckiego biznesu na terytoriach pod rz\u0105dami KRG. Turecki analityk Bolant Kinich, pisz\u0105c w tureckiej gazecie \u201eZaman\u201d, powiedzia\u0142, \u017ce jego kraj sk\u0142ania si\u0119 ku poparciu Kirkuku jako autonomicznej prowincji. www.uragency.net\/index.php?aa=news&ud22=2385<\/A>, 7 listopada 2009. T\u0119 zmian\u0119 w polityce wida\u0107 w wizycie tureckiego ministra spraw wewn\u0119trznych w irackim Kurdystanie w po\u0142owie grudnia 2007 r. [6]<\/A> Patrz wywiad Al-D\u017cazira TV z Najati Qalanji, prowadzony po angielsku i t\u0142umaczony na arabski przez Tanis Society for Iraqi Turkmen (www.tanis.turkmen.n1\/index.php?sub=news&oi=15471&Iang=ar&p<\/A>, 28 pa\u017adziernika 2009). [7]<\/A> \u201cAl-Sabah Al-Jadid\u201d (Irak), 28 pa\u017adziernika 2009. [8]<\/A> \u201cAl-Zaman\u201d (Irak), 28 pa\u017adziernika 2009. [9]<\/A> \u201cAl-Mada\u201d (Irak), 20 pa\u017adziernika 2009. [10]<\/A> \u201cAl-Sabah\u201d (Irak), 22 pa\u017adziernika 2009. [11]<\/A> \u201cAl-Sabah Al-Jadid\u201d (Irak), 20 pa\u017adziernika 2009. [12]<\/A> Kartki \u017cywno\u015bciowe, wprowadzone po narzuceniu na Irak sankcji ONZ, uprawniaj\u0105 ka\u017cdego posiadacza kartki do kupowania racji \u017cywno\u015bciowych po wysoko subsydiowanych cenach. Lista kartek nie jest ju\u017c dok\u0142adna, poniewa\u017c wiadomo, \u017ce obejmuje wielu obywateli, kt\u00f3rzy zmarli, ale kt\u00f3rych kartki zatrzyma\u0142y rodziny, \u017ceby korzysta\u0107 z subsydi\u00f3w na \u017cywno\u015b\u0107. [13]<\/A> Mechanizm miejsc kompensacyjnych, wprowadzony w wyborach 2005 r., daje \u201cdrug\u0105 szans\u0119\u201d poszczeg\u00f3lnym kandydatom i listom kandydat\u00f3w, kt\u00f3rzy nie zebrali wystarczaj\u0105cej liczby g\u0142os\u00f3w w swoich prowincjach, na otrzymanie miejsca w parlamencie. Ci kandydaci i listy mog\u0105 wej\u015b\u0107 do parlamentu, je\u015bli oddano na nich wystarczaj\u0105c\u0105 liczb\u0119 g\u0142os\u00f3w we wszystkich prowincjach razem. [14]<\/A> Alfayhaa TV, 21 listopada 2009.
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n<\/UL>
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n<\/UL>
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n<\/UL>
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n