\n
Wprowadzenie<\/B>
\n
W komunikacie MEMRI wydanym wkr\u00f3tce po inwazji na Irak w 2003 r., pisali\u015bmy, co nast\u0119puje:
\n
Arabia Saudyjska jest najwi\u0119kszym producentem ropy naftowej w\u015br\u00f3d cz\u0142onk\u00f3w Organizacji Kraj\u00f3w Produkuj\u0105cych Rop\u0119 (OPEC) i jako taka jest dominuj\u0105c\u0105 si\u0142a w tej organizacji. Zmiany w rachunku dostaw, kt\u00f3re mog\u0142yby pomniejszy\u0107 t\u0119 rol\u0119 i wp\u0142ywy na mi\u0119dzynarodowym rynku [ropy] oraz, co wa\u017cniejsze, przysz\u0142o\u015b\u0107 tego kartelu, bardzo niepokoj\u0105 Arabi\u0119 Saudyjsk\u0105. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 wej\u015bcia Iraku na ten rynek w znacz\u0105cy spos\u00f3b jest czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c kwesti\u0105 niepokoju dla Saudyjczyk\u00f3w \u2013 mo\u017ce si\u0119 nawet rozwin\u0105\u0107 w ekonomiczny koszmar <\/A> [1]<\/A> . Sze\u015b\u0107 lat p\u00f3\u017aniej koszmar jeszcze si\u0119 powi\u0119kszy\u0142. Nic dziwnego, \u017ce re\u017cim saudyjski wykazuje otwart\u0105 wrogo\u015b\u0107 wobec Iraku, do tego stopnia, \u017ce kr\u00f3l Abdullah bin Abd Al-Aziz odmawia spotkania si\u0119 z irackim premierem Nourim Al-Malikim. Ropa nie jest jedynym problemem. Jak stwiedza\u0142 wcze\u015bniejszy komunikat MEMRI, saudyjska wrogo\u015b\u0107 wobec Iraku ma trzy splecione korzenie<\/I> \u2013 religijny, polityczny i ekonomiczny.<\/A> [2]<\/A> Istnieje niech\u0119\u0107 dominuj\u0105cej religii Kr\u00f3lestwa Arabii Saudyjskiej (KAS), wahabizmu, wobec rosn\u0105cej dominacji szyizmu w Iraku i uzasadniony niepok\u00f3j, \u017ce Irak, zdominowany przez szyicki Iran, mo\u017ce stanowi\u0107 strategiczne zagro\u017cenie wschodniego regionu Kr\u00f3lestwa, gdzie znajduje si\u0119 najwi\u0119cej saudyjskiej ropy i gdzie saudyjska mniejszo\u015b\u0107 szyicka, szacowana na 2 miliony lub oko\u0142o 10% populacji saudyjskiej, dominuje demograficznie, ale jest marginalizowana politycznie. Saudyjska rodzina rz\u0105dz\u0105ca niepokoi si\u0119, \u017ce wzrastaj\u0105ca rola szyit\u00f3w, lub jak to nazwa\u0142 kr\u00f3l Abdullah z Jordanii, p\u00f3\u0142ksi\u0119\u017cyca szyit\u00f3w, o\u015bmieli ich w\u0142asn\u0105 mniejszo\u015b\u0107 szyick\u0105, by stara\u0142a si\u0119 zdoby\u0107 korzy\u015bci polityczne, spo\u0142eczne i ekonomiczne, kt\u00f3re w du\u017cej mierze s\u0105 im odmawiane. Muhammad Mahfoudh, redaktor naczelny pisma kulturalnego w Al-Qatif we wschodniej cz\u0119\u015bci Kr\u00f3lestwa, napisa\u0142: \u201eTo, co dzieje si\u0119 dzisiaj w Iraku rozbudza ambicje polityczne [saudyjskich] szyit\u00f3w, poniewa\u017c demokracja i powszechne uczestnictwo w instrumentach [w\u0142adzy] (\u2026) pomog\u0142yby szyitom zdoby\u0107 swoje prawa i osi\u0105gn\u0105\u0107 swoje ambicje”<\/A> [3]<\/A> . Saudyjczycy s\u0105 r\u00f3wnie\u017c zaniepokojeni tym, \u017ce odradzaj\u0105cy si\u0119 Irak z olbrzymim potencja\u0142em ropy naftowej i aspiracjami do produkowania 10-12 milion\u00f3w bary\u0142ek dziennie (b\/d) mo\u017ce w ci\u0105gu nast\u0119pnych kilku lat usun\u0105\u0107 Arabi\u0119 Saudyjsk\u0105 z jej wysokiego miejsca w OPEC i r\u00f3wnocze\u015bnie zredukowa\u0107 jej wp\u0142ywy i rol\u0119 jako jednego z kluczowych mediator\u00f3w w tym regionie. Arabia Saudyjska mo\u017ce by\u0107 tak\u017ce zaniepokojona, \u017ce koalicja szyit\u00f3w w OPEC, obejmuj\u0105ca Irak i Iran, przy zwi\u0119kszonej produkcji ropy przez Irak, mo\u017ce zast\u0105pi\u0107 Arabi\u0119 Saudyjsk\u0105 jako rozstrzygaj\u0105cy g\u0142os w kartelu<\/A> [4]<\/A> . Nale\u017cy tak\u017ce pami\u0119ta\u0107, \u017ce wyniesienie Iraku do roli mocarstwa naftowego mo\u017ce by\u0107 dla Iranu anatem\u0105. Nie tylko Irak zast\u0105pi\u0142by Iran jako drugi najwi\u0119kszy producent ropy w OPEC, ale, zdaniem jednego z obserwator\u00f3w, zwi\u0119kszona produkcja mog\u0142aby da\u0107 \u201earabskiemu krajowi, Irakowi\u201d \u015brodki do zakwestionowania ira\u0144skich wp\u0142yw\u00f3w w \u015bwiecie szyickim<\/A> [5]<\/A> . Iran musi si\u0119 tak\u017ce niepokoi\u0107, \u017ce Chiny, jego g\u0142\u00f3wny klient, mog\u0105 uzna\u0107 za priorytet kontrakty z Irakiem zamiast jakichkolwiek transakcji z krajem ob\u0142o\u017conym sankcjami. Irackie zasoby ropy naftowej<\/B> Wszystkie dost\u0119pne szacunki okre\u015blaj\u0105 potwierdzone zasoby irackiej ropy na 115 miliard\u00f3w bary\u0142ek w oparciu o badania geologiczne prowadzone 30 do 40 lat temu, ale narasta przekonanie, \u017ce potwierdzone zasoby s\u0105 wy\u017csze; o ile wy\u017csze jest przedmiotem spekulacji. M\u00f3wi\u0105c z Londynu dr Barham Saleh, by\u0142y iracki wicepremier i obecny premier regionalnego rz\u0105du Kurdystanu powiedzia\u0142, \u017ce potwierdzone zasoby wynosz\u0105 350 miliard\u00f3w bary\u0142ek, co jest trzykrotnie wy\u017csze od liczby wspomnianej wcze\u015bniej, i s\u0105 wi\u0119ksze ni\u017c potwierdzone zasoby Arabii Saudyjskiej oceniane na 264 miliardy bary\u0142ek<\/A> [6]<\/A> . Fachowe pismo ocenia irackie zasoby na 215 miliard\u00f3w bary\u0142ek, a mo\u017ce wi\u0119cej, prawdopodobnie \u201enajwi\u0119ksze ze wszystkich kraj\u00f3w na \u015bwiecie\u201d, podczas gdy koszty znalezienia i wydobycia mieszcz\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy1,5 a 2,25 dolara za bary\u0142k\u0119 i nale\u017c\u0105 do \u201enajni\u017cszych na \u015bwiecie\u201d<\/A> [7]<\/A> . Niskie koszty produkcji s\u0105 spowodowane tym, \u017ce irackie z\u0142o\u017ca naftowe znajduj\u0105 si\u0119 na l\u0105dzie i blisko powierzchni. Natomiast koszt wydobycia ropy z teren\u00f3w morskich wynosi oko\u0142o 10 dolar\u00f3w za bary\u0142k\u0119. R\u00f3wnie wa\u017cne jest to, \u017ce iracka ropa jest wysokogatunkowa<\/A> [8]<\/A> . Potwierdzone zasoby to nie s\u0105 dok\u0142adne dane. Poniewa\u017c kwoty produkcyjne OPEC, przyznawane s\u0105 cz\u0142onkom w oparciu o \u201epotwierdzone zasoby\u201d \u2013 st\u0105d im wy\u017csze \u201epotwierdzone zasoby\u201d, tym wy\u017csza kwota \u2013 cz\u0142onkowie OPEC nie wahaj\u0105 si\u0119 i przesadzaj\u0105 szacunki swoich dowiedzionych rezerw. Bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce bie\u017c\u0105ce i rozwojowe bud\u017cety niemal wszystkich cz\u0142onk\u00f3w OPEC zale\u017c\u0105 od dochod\u00f3w z ropy naftowej, nie dziwi, \u017ce cz\u0142onkowie staraj\u0105 si\u0119 o wi\u0119ksze kwoty, co przek\u0142ada si\u0119 na wy\u017csze dochody. Przypadek Iraku jest inny. Trzydzie\u015bci lat wojen i sankcji ONZ pozbawi\u0142y ten kraj nowoczesnych 3D sejsmologicznych bada\u0144 geologicznych, by uaktualni\u0107 stare dane i obj\u0105\u0107 nowe obszary, szczeg\u00f3lnie w \u015brodkowych i zachodnich cz\u0119\u015bciach kraju. Niekt\u00f3rzy eksperci oceniaj\u0105 rezerwy ropy na tych obszarach na a\u017c 100 miliard\u00f3w bary\u0142ek. Optymizm tego wysokiego oszacowania polega na fakcie, \u017ce z 73 znanych z\u0142\u00f3\u017c naftowych w Iraku tylko 15 obecnie produkuje rop\u0119. Co wi\u0119cej, ta produkcja jest poni\u017cej potencjalnych mo\u017cliwo\u015bci z powodu sankcji ONZ na\u0142o\u017conych po irackiej inwazji na Kuwejt w 1990 r., kt\u00f3re ograniczy\u0142y import nowego wyposa\u017cenia do wydobycia ropy dla wymiany starego i konserwacji p\u00f3l naftowych<\/A> [9]<\/A> . Po inwazji cz\u0119\u015b\u0107 pozosta\u0142ego wyposa\u017cenia zosta\u0142a zniszczona lub uszkodzona, a ruroci\u0105gi do transportu ropy na eksport by\u0142y celem sabota\u017cu. W wyniku produkcja ropy zmniejszy\u0142a si\u0119 do poziomu poni\u017cej 2003 r. Nawet gdyby nie znaleziono ani jednej nowej bary\u0142ki ropy, obecne potwierdzone zasoby Iraku w wysoko\u015bci 115 miliard\u00f3w bary\u0142ek pozwoli\u0142yby Irakowi sprzedawa\u0107 6 milion\u00f3w bary\u0142ek dziennie przez najbli\u017cszych 60 lat. Przed inwazj\u0105 USA na Irak w 2003 r. Irak zawar\u0142 umowy produkcyjne z chi\u0144skimi, francuskimi, rosyjskimi i niemieckimi koncernami, czyli koncernami z kraj\u00f3w sprzeciwiaj\u0105cych si\u0119 inwazji<\/A> [10]<\/A> . Tymczasowy rz\u0105d Iraku uniewa\u017cni\u0142 wszystkie te umowy i dopiero w 2009 r. Irak podj\u0105\u0142 wa\u017cne kroki ku rewitalizacji swojego sektora naftowego \u2013 dzia\u0142alno\u015b\u0107, kt\u00f3ra wymaga olbrzymich inwestycji liczonych w miliardach dolar\u00f3w i olbrzymiej ilo\u015bci pomocy technicznej. Obecna i przysz\u0142a produkcja (szacunki) <\/B> Irak produkuje obecnie oko\u0142o 2,4 miliona b\/d ropy, z czego 1,8 miliona b\/d jest przeznaczona na eksport, stawiaj\u0105c kraj na trzecim miejscu w\u015br\u00f3d cz\u0142onk\u00f3w OPEC, za Arabi\u0105 Saudyjsk\u0105 z nieco ponad 8 milionami b\/d (i z zapasow\u0105 zdolno\u015bci\u0105 dodatkowych 2 milion\u00f3w b\/d) i Iranem z 3,7 b\/d oraz malej\u0105c\u0105 produkcj\u0105 z powodu sankcji. Irak jest zdecydowany na gwa\u0142towne podniesienie produkcji ropy. W o\u015bwiadczeniu do parlamentu minister ds. ropy naftowej dr Hussein Al-Shahristani m\u00f3wi\u0142 o planie ministerstwa sk\u0142adaj\u0105cym si\u0119 z dw\u00f3ch cz\u0119\u015bci \u2013 kr\u00f3tkoterminowego planu podniesienia produkcji do 4\u20134,5 miliona b\/d w ci\u0105gu 3-5 lat i d\u0142ugoterminowego planu podniesienia produkcji do 11-12 milion\u00f3w b\/d<\/A> [11]<\/A> . Pytaniem jest, jak szybko Irak mo\u017ce podnie\u015b\u0107 produkcj\u0119 i jak to zrobi. Odpowied\u017a zale\u017cy od tego, jak szybko rz\u0105d zatwierdzi wielorakie umowy wynegocjowane niedawno; kt\u00f3ry rz\u0105d \u2013 ten, kt\u00f3ry jest obecnie u w\u0142adzy, czy ten, kt\u00f3ry zostanie stworzony po nast\u0119pnych wyborach zaplanowanych na marzec; i jak szybko rozmaite partie i frakcje polityczne mog\u0105 zgodzi\u0107 si\u0119 na now\u0105 koalicj\u0119 rz\u0105dz\u0105c\u0105. Aukcja koncesji<\/B> Po miesi\u0105cach przygotowa\u0144 i w\u015br\u00f3d fanfar PR Irak zaprosi\u0142 31 uprzednio zakwalifikowanych koncern\u00f3w naftowych do sk\u0142adania ofert na pokazywanej przez telewizj\u0119 aukcji publicznej na koncesje na sze\u015b\u0107 z\u0142\u00f3\u017c naftowych i dwa z\u0142o\u017ca gazu naturalnego. Stawiaj\u0105c czo\u0142a srogiej burzy piaskowej w czerwcu, jak r\u00f3wnie\u017c osobistemu niebezpiecze\u0144stwu, wysocy rang\u0105 pracownicy koncern\u00f3w naftowych przybyli do Bagdadu, \u017ceby uczestniczy\u0107 w czym\u015b, co mia\u0142o by\u0107 aukcj\u0105 stulecia na koncesje naftowe. Warunki ustawione przez irackie ministerstwo ropy naftowej by\u0142y surowe i okre\u015blone przez manager\u00f3w jako ca\u0142kowicie nierealistyczne. Pod koniec aukcji jedynymi zwyci\u0119zcami gigantycznego z\u0142o\u017ca naftowego Rumaila w po\u0142udniowym Iraku z oszacowanymi zasobami 17 miliard\u00f3w bary\u0142ek by\u0142y British Petroleum (BP) i chi\u0144ski Narodowy Koncern Naftowy<\/A> [12]<\/A> . Wi\u0119kszo\u015b\u0107 mi\u0119dzynarodowych koncern\u00f3w naftowych odm\u00f3wi\u0142a pocz\u0105tkowo brania udzia\u0142u w licytacji na surowych warunkach ustalonych przez ministerstwo ropy naftowej, ale na drug\u0105 aukcj\u0119 przyszli t\u0142umnie, a mia\u0142a ona miejsce w Bagdadzie 11-12 grudnia. G\u0142\u00f3wne koncerny naftowe dosz\u0142y do wniosku, \u017ce jest to ich ostatnia szansa na dost\u0119p do olbrzymich z\u0142\u00f3\u017c naftowych, nadal wolnych do eksploatacji. W wyniku, nie czekaj\u0105c na drugi etap aukcji, szereg wiod\u0105cych koncern\u00f3w wynegocjowa\u0142o kontrakty na warunkach, kt\u00f3re uprzednio odrzuci\u0142y. Na pocz\u0105tku listopada koncerny naftowe podpisa\u0142y dwie kolejne umowy, kt\u00f3re mog\u0105 podnie\u015b\u0107 produkcj\u0119 do oko\u0142o 4,8 milion\u00f3w b\/d: Zubair <\/B>Eni (35%), Sinopec (20%), OXY(25%), Kogas (20%) Pierwsza runda przyznanych przez Irak koncesji<\/B>
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n