{"id":8657,"date":"2017-04-06T01:39:48","date_gmt":"2017-04-05T23:39:48","guid":{"rendered":"http:\/\/www2.memri.org\/polish\/?p=8657"},"modified":"2017-04-08T01:50:18","modified_gmt":"2017-04-07T23:50:18","slug":"iran-nie-anuluje-jcpoa-poniewaz-jcpoa-przyznaje-iranowi-status-panstwa-nuklearnego-i-jest-zachodnia-gwarancja-przetrwania-rezimu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/iran-nie-anuluje-jcpoa-poniewaz-jcpoa-przyznaje-iranowi-status-panstwa-nuklearnego-i-jest-zachodnia-gwarancja-przetrwania-rezimu\/8657","title":{"rendered":"Iran nie anuluje JCPOA \u2013 poniewa\u017c JCPOA przyznaje Iranowi status pa\u0144stwa nuklearnego i jest zachodni\u0105 gwarancj\u0105 przetrwania re\u017cimu"},"content":{"rendered":"

Autorzy:\u00a0A. Savyon<\/a> i Yigal Carmon<\/a>*<\/p>\n

Wprowadzenie<\/p>\n

JCPOA daje re\u017cimowi ira\u0144skiemu dwa osi\u0105gni\u0119cia historyczne \u2013 status pa\u0144stwa nuklearnego i immunitet wobec ataku Zachodu z powodu programu nuklearnego. W praktyce jest to gwarancja zachodnia przetrwania re\u017cimu Republiki Islamskiej. Tych osi\u0105gni\u0119\u0107 nie mo\u017cna uniewa\u017cni\u0107 bez uniewa\u017cnienia samego porozumienia.<\/p>\n

Rzecznicy Iranu podkre\u015blali, \u017ce nawet je\u015bli administracja prezydenta Trumpa anuluje porozumienie, nie mo\u017ce by\u0107 ono anulowane \u2013 poniewa\u017c Iran w swojej dalekowzroczno\u015bci zaanga\u017cowa\u0142 UE i ONZ w poparcie porozumienia. Nawet je\u015bli same USA mia\u0142yby anulowa\u0107 porozumienie, pozostanie ono w mocy \u2013 to jest, pozostanie status Iranu jako pa\u0144stwa nuklearnego.<\/p>\n

Prezydent ira\u0144ski, Hassan Rohani, powiedzia\u0142, na przyk\u0142ad, 11 listopada 2016 r. na posiedzeniu gabinetu, w dzie\u0144 po wyborze Trumpa na prezydenta, \u017ce nie ma sposobu anulowania tego porozumienia: \u201eM\u0105dro\u015b\u0107 Iranu w porozumieniu nuklearnym polega na fakcie, \u017ce sk\u0142oni\u0142 do zaaprobowania JCPOA jako rezolucji Rady Bezpiecze\u0144stwa ONZ, nie za\u015b jako [dwustronnego] porozumienia z jakim\u015b krajem lub administracj\u0105. Dlatego nie zostanie ono zmienione przez \u017cadn\u0105 decyzj\u0119 konkretnej administracji”<\/a>[1]<\/a>.<\/p>\n

Po Dniu Implementacji JCPOA w styczniu 2016 r., a nawet wcze\u015bniej, funkcjonariusze re\u017cimu ira\u0144skiego wielokrotnie ostrzegali, \u017ce je\u015bli USA z\u0142ami\u0105 porozumienie, a szczeg\u00f3lnie je\u015bli dodatkowe sankcje zostan\u0105 na\u0142o\u017cone na Iran, Iran anuluje porozumienie i powr\u00f3ci do status quo sprzed porozumienia, a nawet posunie si\u0119 dalej.<\/p>\n

Na przyk\u0142ad, 21 pa\u017adziernika 2015 r. list z wytycznymi ira\u0144skiego najwy\u017cszego przyw\u00f3dcy, Alego Chameneiego do prezydenta Rohaniego, stanowi\u0105cy \u201cwarunkow\u0105 aprobat\u0119\u201d porozumienia, stwierdza\u0142: „Przez okres o\u015bmiu lat ka\u017cde narzucenie sankcji na jakimkolwiek poziomie i pod jakimkolwiek pretekstem (w\u0142\u0105cznie z powtarzaj\u0105cymi si\u0119 pretekstami terroryzmu i praw cz\u0142owieka) ze strony kt\u00f3regokolwiek z kraj\u00f3w [b\u0119d\u0105cych] stronami porozumienia, b\u0119dzie stanowi\u0107 z\u0142amanie JCPOA i rz\u0105d [ira\u0144ski] b\u0119dzie zobowi\u0105zany do podj\u0119cia niezb\u0119dnego dzia\u0142ania wed\u0142ug klauzuli 3 rezolucji Mad\u017clisu i zatrzymania dzia\u0142a\u0144 wymaganych przez JCPOA”<\/a>[2]<\/a>.<\/p>\n

Iran zmienia polityk\u0119 \u2013 od gr\u00f3\u017ab anulowania porozumienia do gr\u00f3\u017ab r\u00f3wnoleg\u0142ej odpowiedzi<\/p>\n

Jednak po tym, jak USA na\u0142o\u017cy\u0142y dodatkowe sankcje na Iran zar\u00f3wno podczas administracji Obamy, jak Trumpa, sta\u0142o si\u0119 jasne <\/a>[3]<\/a>, \u017ce Iran nie zrealizuje swoich gr\u00f3\u017ab. Zamiast tego Iran przedstawi\u0142 now\u0105 formu\u0142\u0119, kt\u00f3ra nie zobowi\u0105zuje go do anulowania porozumienia, jak grozi\u0142 poprzednio. Nowa formu\u0142a ustala, \u017ce re\u017cim ira\u0144ski b\u0119dzie odpowiada\u0142 na \u0142amanie porozumienia przez USA w\u0142asnym, r\u00f3wnoleg\u0142ym \u0142amaniem.<\/p>\n

Istotnie, 26 marca 2017 r., po og\u0142oszeniu 24 marca 2017 r. przez Departament Stanu USA o nowych sankcjach przeciwko firmom i poszczeg\u00f3lnym osobom zwi\u0105zanym z programem pocisk\u00f3w rakietowych Iranu, ministerstwo spraw zagranicznych Iranu og\u0142osi\u0142o sankcje przeciwko 15 firmom ameryka\u0144skim. Ponadto, w odpowiedzi na Countering Iran’s Destabilizing Activities Act z 2017 r., rozwa\u017cany obecnie przez administracj\u0119 USA, oraz po uznaniu przez Senat USA Korpusu Stra\u017cnik\u00f3w Rewolucji Islamskiej Iranu za organizacj\u0119 terrorystyczn\u0105, przewodnicz\u0105cy Komisji Bezpiecze\u0144stwa Narodowego Mad\u017clisu, Ala Al-Din Boroud\u017cerdi, og\u0142osi\u0142 25 marca 2017 r., \u017ce komisja przedstawi Mad\u017clisowi plan uznania CIA i armii USA za organizacje terrorystyczne, co ma zosta\u0107 przeprowadzone po ira\u0144skim \u015bwi\u0119cie Norouz 21 marca<\/a>[4]<\/a>.<\/p>\n

3 kwietnia 2017 r. D\u017cavad Zarif, minister spraw zagranicznych Iranu, powiedzia\u0142: „Je\u015bli nadejdzie chwila, w kt\u00f3rej Amerykanie nie b\u0119d\u0105 realizowali JCPOA, nasz powr\u00f3t [do sytuacji sprzed JCPOA] b\u0119dzie bardzo szybki i dotrzemy do wi\u0119cej ni\u017c mieli\u015bmy kiedy\u015b\u2026 Mamy wystarczaj\u0105ce gwarancje na dzie\u0144, w kt\u00f3rym re\u017cim [ira\u0144ski] zdecyduje i uzna, \u017ce poziom \u0142amania obietnic przez Ameryk\u0119 jest tak wysoki, \u017ce musimy powr\u00f3ci\u0107 do [sytuacji] sprzed \u00a0JCPOA. Nie wydaje mi si\u0119 jednak, by to si\u0119 zdarzy\u0142o”<\/a>[5]<\/a>.<\/p>\n

Nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce gro\u017c\u0105c mo\u017cliwo\u015bci\u0105 powrotu Iranu do status quo sprzed porozumienia, Zarif nie ustali\u0142 \u017cadnych nieprzekraczalnych granic ani specjalnych warunk\u00f3w, kt\u00f3rych z\u0142amanie zobowi\u0105za\u0142oby Iran do anulowania porozumienia. Zamiast tego m\u00f3wi, \u017ce Iran b\u0119dzie dzia\u0142a\u0142, \u201ckiedy uzna\u201d, \u017ce USA podnosz\u0105 poziom narusze\u0144 wobec Iranu. Ponadto Zarif dodaje, \u017ce jego zdaniem taka sytuacja nie zaistnieje.<\/p>\n

Wycofanie si\u0119 Iranu z poprzednich gr\u00f3\u017ab i ostrze\u017ce\u0144 w sprawie dalszego obowi\u0105zywania JCPOA, nawet je\u015bli USA anuluje je, jest \u015bwiadectwem historycznego znaczenia tego porozumienia dla re\u017cimu ira\u0144skiego. Naszym zdaniem Iran nie anuluje tego porozumienia, nawet je\u015bli USA b\u0119d\u0105 nadal nak\u0142ada\u0142y sankcje na ten kraj, nawet je\u015bli zaanga\u017cuj\u0105 si\u0119 w akcj\u0119 militarn\u0105 przeciwko interesom ira\u0144skim. Iran nie anuluje porozumienia, kt\u00f3re wyposa\u017ca go w status pa\u0144stwa nuklearnego i stanowi gwarancj\u0119 przetrwania re\u017cimu oraz dostarcza immunitetu przed atakiem zachodnim, skierowanym na zmian\u0119 re\u017cimu. Te historyczne osi\u0105gni\u0119cia przyzna\u0142a Iranowi administracja Obamy poprzez JCPOA.<\/p>\n

Nie trzeba dodawa\u0107, \u017ce gro\u017aba powrotu do sytuacji sprzed JCPOA jest sama pust\u0105 gro\u017ab\u0105, poniewa\u017c je\u015bli re\u017cim zrobi to, znajdzie si\u0119 z powrotem w sytuacji zdefiniowanej przez \u00f3wczesnego sekretarza stanu USA, Johna Kerry\u2019ego, \u201cna dwa miesi\u0105ce przed [nuklearnym] prze\u0142omem”<\/a>[6]<\/a>. Robi\u0105c to, wywo\u0142a ryzyko ataku przez Zach\u00f3d.<\/p>\n

JCPOA \u2013 narz\u0119dzie zapewnienia przetrwania re\u017cimu ira\u0144skiego<\/p>\n

Re\u017cim ira\u0144ski trzyma si\u0119 kurczowo JCPOA, poniewa\u017c to porozumienie gwarantuje jego przetrwanie. Prezydent Obama awansowa\u0142 re\u017cim ira\u0144ski ze statusu \u201epa\u0144stwa oskar\u017conego\u201d, poddanego sankcjom Rady Bezpiecze\u0144stwa za program nuklearny, do status legalnego pa\u0144stwa nuklearnego, kt\u00f3re mo\u017ce prowadzi\u0107 negocjacje z reszt\u0105 mocarstw \u015bwiata o modernizowaniu swojej dzia\u0142alno\u015bci nuklearnej.<\/p>\n

Zagro\u017ceniem egzystencjalnym, kt\u00f3re doprowadzi\u0142o najwy\u017cszego przyw\u00f3dc\u0119, Alego Chameneiego do ponowienia projektu nuklearnego w 2002 r. (po tym, jak za\u0142o\u017cyciel rewolucji ira\u0144skiej, ajatollah Ruhollah Chomeini, zatrzyma\u0142 projekt nuklearny z epoki Szacha), by\u0142a gro\u017aba dla przetrwania re\u017cimu. Re\u017cim by\u0142 zagro\u017cony zar\u00f3wno bezpo\u015brednim atakiem Zachodu w celu spowodowania zmiany w\u0142adzy, i po\u015brednio przez mobilizacj\u0119 element\u00f3w opozycyjnych w kraju, co re\u017cim nazwa\u0142 „fitna” \u2013 czyli zamieszki obywatelskie \u2013 jak po wyborach prezydenckich w 2009 r., kt\u00f3re zd\u0142awiono. Z tego powodu Chamenei, podczas negocjacji o JCPOA, \u017c\u0105da\u0142, by USA zaprzesta\u0142y ameryka\u0144skich audycji nadawanych w j\u0119zyku farsi do Iranu, zawiesi\u0142y polityczne i ekonomiczne wsparcie dla ira\u0144skich grup opozycyjnych i przesta\u0142y krytykowa\u0107 ira\u0144sk\u0105 cenzur\u0119 w Internecie \u2013 wszystkie trzy \u017c\u0105dania dotycz\u0105ce przetrwania re\u017cimu (patrz MEMRI Inquiry and Analysis No. 837, Khamenei’s Aim at the Nuclear Talks \u2013 Securing the Survival of His Regime<\/a>, May 15, 2012).<\/p>\n

Z JCPOA, Chamenei zdoby\u0142 podw\u00f3jne osi\u0105gni\u0119cie, zapewniaj\u0105c zar\u00f3wno przetrwanie swojego re\u017cimu, jak cz\u0142onkostwo Iranu w klubie nuklearnym. Pierwotnym celem re\u017cimu ira\u0144skiego w d\u0105\u017ceniu do JCPOA by\u0142a gwarancja przetrwania re\u017cimu w obliczu wszystkich mo\u017cliwych zagro\u017ce\u0144, wewn\u0119trznych i zewn\u0119trznych \u2013 i nie by\u0142o nim zdobycie olbrzymiej pomocy ekonomicznej, ani wci\u0105gni\u0119cie Iranu w gospodark\u0119 zachodni\u0105 w celu ul\u017cenia sytuacji ekonomicznej ludno\u015bci \u2013 co Chamenei zamierza zrobi\u0107 przy pomocy \u201egospodarki oporu\u201d, kt\u00f3rej trzonem jest samowystarczalno\u015b\u0107 i odrzucenie wsp\u00f3\u0142pracy gospodarczej z Zachodem i zachodnich inwestycji w Iranie.<\/p>\n

Nuklearny status Iranu, obiecany Chameneiemu przez administracj\u0119 Obamy w porozumieniu, kt\u00f3re jest poparte przez Europ\u0119, pozwala mu na kontynuacj\u0119 zar\u00f3wno represji wobec ludno\u015bci ira\u0144skiej, jak dalszego eksportowania rewolucji ira\u0144skiej w regionie.<\/p>\n

 <\/p>\n

*A. Savyon jest dyrektork\u0105 MEMRI Iranian Media Project; Yigal Carmon jest prezesem MEMRI<\/em>.<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

<\/a>Przypisy (nie spolszczone):<\/p>\n

[1]<\/a> ISNA (Iran), November 9, 2016.<\/a>
\n[2]<\/a> MEMRI Inquiry and Analysis No. 1196, Iranian Supreme Leader Khamenei’s Letter Of Guidelines To President Rohani On JCPOA Sets Nine Conditions Nullifying Original Agreement Announced July 14, 2015<\/a>, October 22, 2015.<\/a>
\n[3]<\/a> Tasnim (Iran), March 26, 2017.<\/a>
\n[4]<\/a> IRIB (Iran), March 25, 2017.<\/a>
\n[5]<\/a> Farsnews (Iran), April 3, 2017.<\/a>
\n[6]<\/a> http:\/\/www.huffingtonpost.com\/entry\/john-kerry-iran-israel_us_55b22b45e4b0224d8831d360<\/a><\/p>\n

If you wish to reply, please send your email to <\/strong>memri@memrieurope.org<\/strong>. <\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Autorzy:\u00a0A. Savyon i Yigal Carmon* Wprowadzenie JCPOA daje re\u017cimowi ira\u0144skiemu dwa osi\u0105gni\u0119cia historyczne \u2013 status pa\u0144stwa nuklearnego i immunitet wobec ataku Zachodu z powodu programu nuklearnego. W praktyce jest to gwarancja zachodnia przetrwania re\u017cimu Republiki Islamskiej. Tych osi\u0105gni\u0119\u0107 nie mo\u017cna uniewa\u017cni\u0107 bez uniewa\u017cnienia samego porozumienia. Rzecznicy Iranu podkre\u015blali, \u017ce nawet je\u015bli administracja prezydenta Trumpa anuluje […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8659,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[833,835],"tags":[],"class_list":["post-8657","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-badania-i-analizy","category-archiwum"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8657","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8657"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8657\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8658,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8657\/revisions\/8658"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8659"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8657"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8657"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8657"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}