\n
Wprowadzenie<\/B>
\n
9 listopada 2009 r. prezydent Barak Obama powiedzia\u0142 w wywiadzie dla Reutera, \u017ce nieustabilizowana sytuacja polityczna w Iranie mo\u017ce skomplikowa\u0107 wysi\u0142ki zmierzaj\u0105ce do podpisania porozumienia w sprawie paliwa nuklearnego mi\u0119dzy Teheranem a g\u0142\u00f3wnymi mocarstwami \u015bwiatowymi [1]<\/A> . Oznacza\u0142oby to, \u017ce porozumienie z Iranem zosta\u0142o osi\u0105gni\u0119te podczas rozm\u00f3w w Wiedniu, ale Iran ma trudno\u015bci z jego ratyfikowaniem w zwi\u0105zku z krytyk\u0105 w kraju. Taka interpretacja wiede\u0144skich rozm\u00f3w z 18-20 pa\u017adziernika 2009 i wyja\u015bnienie, \u017ce to niestabilna sytuacja polityczna utrudnia ira\u0144skiemu rz\u0105dowi poinformowanie o zgodzie na porozumienie, s\u0105 myl\u0105ce. Publiczne ira\u0144skie o\u015bwiadczenia od chwili zako\u0144czenia rozm\u00f3w do chwili obecnej stwierdzaj\u0105, \u017ce: 1) Podczas rozm\u00f3w w Wiedniu \u017cadne porozumienie nie zosta\u0142o osi\u0105gni\u0119te. W swoim o\u015bwiadczeniu po zako\u0144czeniu rozm\u00f3w [stwierdzaj\u0105cym, \u017ce] Iran musi odpowiedzie\u0107 na propozycj\u0119 w ci\u0105gu dw\u00f3ch dni \u2013 dyrektor Mi\u0119dzynarodowej Agencji Energii Atomowej Mohamed ElBaradei odnosi si\u0119 do propozycji, kt\u00f3ra zosta\u0142a przygotowana przez Zach\u00f3d i samego ElBaradei\u2019a, w czym Iran nie uczestniczy\u0142. Zgodnie z ira\u0144sk\u0105 wersj\u0105 wydarze\u0144, przedmiotem rozm\u00f3w wiede\u0144skich wcale nie by\u0142a przysz\u0142o\u015b\u0107 ira\u0144skiego programu nuklearnego i \u017c\u0105dania zakupu uranu wzbogaconego do 20 % dla reaktora badawczego w Teheranie. Zach\u00f3d pr\u00f3bowa\u0142 i nadal pr\u00f3buje stawia\u0107 warunki [spe\u0142nienia] ira\u0144skich oczekiwa\u0144, nalegaj\u0105c, aby Iran przekaza\u0142 75 procent, tj. oko\u0142o 1200 kilogram\u00f3w, swojego nuklearnego paliwa do wzbogacenia za granic\u0119, gdzie jednak\u017ce b\u0119dzie zneutralizowane tak, aby nie nadawa\u0142o si\u0119 ju\u017c do cel\u00f3w wojskowych. Iran odrzuci\u0142 te warunki o\u015bwiadczaj\u0105c, \u017ce je\u015bli nie b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 naby\u0107 wzbogaconego uranu tak jak tego chcia\u0142, wzbogaci uran sam i przyzna\u0142, i\u017c ju\u017c zacz\u0105\u0142 to robi\u0107. Iran podkre\u015bli\u0142 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce dwudniowy termin ustanowiony przez ElBaradei\u2019a by\u0142 przedstawiany jako ultimatum, ale Iran ani nie traktuje go jako ultimatum, ani nie zamierza reagowa\u0107 na \u017cadne ultimatum[2]<\/A> . Iran twierdzi, \u017ce przedstawi\u0142 w\u0142asn\u0105 propozycj\u0119, w kt\u00f3rej przede wszystkim stwierdza, \u017ce albo b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 naby\u0107 wzbogacony uran, albo wzbogaci go samodzielnie i powtarza, i\u017c nadal czeka na odpowied\u017a Zachodu na t\u0119 propozycj\u0119. 2) W\u0142adza w Iranie jest obecnie stabilna. Kryzys, jaki towarzyszy\u0142 czerwcowym wyborom prezydenta, min\u0105\u0142 i nie stanowi \u017cadnego powodu, aby strona ira\u0144ska op\u00f3\u017ania\u0142a odpowied\u017a w sprawie porozumienia, poniewa\u017c samo porozumienie nigdy nie zosta\u0142o zawarte, jak r\u00f3wnie\u017c dlatego, \u017ce nie ma \u017cadnej dyskusji w sprawie paliwa nuklearnego mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi politycznymi ugrupowaniami w Iranie[3]<\/A> . Stwierdzenie prezydenta Obamy, \u017ce \u201eniestabilna sytuacja polityczna w Iranie mo\u017ce skomplikowa\u0107 wysi\u0142ki na rzecz podpisania porozumienia w sprawie paliwa nuklearnego mi\u0119dzy Teheranem a g\u0142\u00f3wnymi mocarstwami \u015bwiatowymi\u201d ujawnia zasadnicze niezrozumienie struktury w\u0142adzy w Iranie, gdzie to ira\u0144ski najwy\u017cszy przyw\u00f3dca Ali Chamenei okre\u015bla nuklearn\u0105 polityk\u0119 kraju, a prezydent Mahmoud Ahmadine\u017cad wprowadza j\u0105 w \u017cycie. Ira\u0144ska odpowied\u017a zosta\u0142a przekazana IAEA w tydzie\u0144 po zako\u0144czeniu rozm\u00f3w wiede\u0144skich przez ira\u0144skiego przedstawiciela w IAEA Poni\u017cej podajemy o\u015bwiadczenia ira\u0144skiego rzecznika opublikowane po rozpocz\u0119ciu rozm\u00f3w wiede\u0144skich, wyra\u017caj\u0105ce oficjalne stanowisko Iranu w kwestii [polityki] nuklearnej i na temat rozm\u00f3w. Te o\u015bwiadczenia ujawniaj\u0105, \u017ce Iran w rzeczywisto\u015bci nie udzieli\u0142 konkretnej odpowiedzi na propozycj\u0119 ElBaradei\u2019a i oczekuje na rozpocz\u0119cie negocjacji na temat w\u0142asnej propozycji. O\u015bwiadczenia te ujawniaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c ira\u0144skie stanowisko wobec propozycji ElBaradei\u2019a, aczkolwiek nie zosta\u0142o ono oficjalnie przekazane. Iran o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce \u017cadna konkretna odpowied\u017a na propozycje ElBaradei\u2019a nie zosta\u0142a jak na razie udzielona i \u017ce taka odpowied\u017a zostanie przedstawiona wy\u0142\u0105cznie wtedy, kiedy rozpoczn\u0105 si\u0119 rozmowy z Iranem na temat propozycji ira\u0144skiej i ira\u0144skich zastrze\u017ce\u0144 [8]<\/A> . Potwierdzenie takiej wersji wydarze\u0144 przedstawi\u0142 francuski Minister Spraw Zagranicznych, Bernard Kouchner, kt\u00f3ry 30 pa\u017adziernika za\u017c\u0105da\u0142 aby Iran bezzw\u0142ocznie odpowiedzia\u0142 na propozycj\u0119 ElBaradei\u2019a [9]<\/A> . Ira\u0144skie stanowisko zosta\u0142o wyra\u017cone w o\u015bwiadczeniach Najwy\u017cszego Przyw\u00f3dcy Iranu, Ali Chameneigo i w licznych o\u015bwiadczeniach ira\u0144skiego prezydenta Mahmouda Ahmadine\u017cada. Chamenei mia\u0142 ostre, antyameryka\u0144skie wyst\u0105pienie w wigili\u0119 rocznicy przej\u0119cia ameryka\u0144skiej ambasady. Powiedzia\u0142 on: \u201cJe\u015bli ktokolwiek zamierza pogwa\u0142ci\u0107 prawa Iranu, nar\u00f3d zdecydowanie si\u0119 temu przeciwstawi i rzuci go na kolana”[12]<\/A> . Przewodnicz\u0105cy Krajowego Komitetu Bezpiecze\u0144stwa Majlisu, Ala Al-Din Boroujerdi, 7 listopada o\u015bwiadczy\u0142 po raz pierwszy publicznie, \u017ce Iran odrzuca wiede\u0144ski projekt porozumienia. Powiedzia\u0142 on: \u201eIran ani stopniowo, ani jednorazowo, nie przeka\u017ce nikomu postronnemu swoich 1 200 kilogram\u00f3w paliwa w celu otrzymania [wzbogaconego do] 20% paliwa, nie zamierzamy tego zrobi\u0107 i [ta propozycja] jest niewa\u017cna\u201d. Boroujerdi podkre\u015bli\u0142 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce kraje zaopatruj\u0105ce w paliwo nuklearne musz\u0105 znale\u017a\u0107 nowe sposoby zaopatrzenia w paliwo reaktora w Teheranie. Powiedzia\u0142, \u017ce przedstawiciel Iranu przy IAEA, Soltanieh, prowadzi negocjacje w tej sprawie[17]<\/A> . 1 listopada 2009, ira\u0144ski minister spraw zagranicznych Manouchehr Mottaki stwierdzi\u0142, \u017ce komitet techniczny IAEA ma si\u0119 spotka\u0107, by rozpocz\u0105\u0107 now\u0105 rund\u0119 rozm\u00f3w, w kt\u00f3rych zostan\u0105 zbadane \u201etechniczne\u201d zastrze\u017cenia, kt\u00f3re Iran 30 pa\u017adziernika przekaza\u0142 Zachodowi jako swoj\u0105 odpowied\u017a na propozycj\u0119 wiede\u0144sk\u0105 [20]<\/A> . Sprzecznie z tym na szczycie pa\u0144stw islamskich D-8 w Malezji Mottaki przyzna\u0142, \u017ce Iran tylko chcia\u0142<\/I>, by komitet techniczny IAEA spotka\u0142 si\u0119 na dyskusj\u0119 o \u201cekonomicznych i technicznych zastrze\u017ceniach\u201d, jakie Iran przedstawi\u0142 jako odpowied\u017a [21]<\/A> . W wywiadzie na swojej stronie internetowej sekretarz ira\u0144skiej Rady ds. Praktycznych Mohsen Reazai oceni\u0142, \u017ce Iran jest sk\u0142onny przekaza\u0107 280-350 kg uranu wzbogaconego do 3,5%, kt\u00f3ry posiada, aby zapewni\u0107 dzia\u0142anie tehera\u0144skiego reaktora badawczego na nast\u0119pne 25 do 30 lat. R\u00f3wnocze\u015bnie jednak podkre\u015bli\u0142, \u017ce nie powinno si\u0119 przekaza\u0107 wi\u0119cej ni\u017c 350 kg i doda\u0142, \u017ce w celu zapewnienia dzia\u0142ania tehera\u0144skiego reaktora badawczego na nast\u0119pnych 20 lat Iran potrzebuje tylko 30 kg uranu wzbogaconego do 20% [23]<\/A> . Witryna internetowa Ayandenews, identyfikowana z Rezai\u2019em, donios\u0142a, \u017ce Chamanei odrzuci\u0142 plan ElBaradei\u2019ego wymiany uranu i stwierdzi\u0142, \u017ce jest got\u00f3w spojrze\u0107 na propozycj\u0119 r\u00f3wnoczesnej wymiany 350 kg uranu wzbogaconego do 3,5%, posiadanego przez Iran na 58 kg uranu wzbogaconego do 20% [24]<\/A> . Podczas swojego spotkania w Malezji na konferencji grupy D-8, minister Spraw Zagranicznych Mottaki powiedzia\u0142 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce Iran nie przestanie wzbogaca\u0107 uranu na swoim terytorium, poniewa\u017c porozumienie, nad kt\u00f3rym pracowano, dotyczy\u0142o wy\u0142\u0105cznie zaopatrzenia w paliwo nuklearne reaktora badawczego w Teheranie i nie mia\u0142o zwi\u0105zku z wzbogacaniem uranu, kt\u00f3re obecnie ma miejsce w Iranie. Powiedzia\u0142 on, \u017ce pierwszym \u017c\u0105daniem Iranu by\u0142o dostarczenie paliwa nuklearnego dla tehera\u0144skiego reaktora, ale je\u015bli porozumienie nie zostanie osi\u0105gni\u0119te, Iran mo\u017ce wzbogaca\u0107 uran na swojej ziemi do poziomu 20% [30]<\/A> . Dodatkowo sprawozdawca Jalali powiedzia\u0142, \u017ce je\u015bli Iran nie b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 kupi\u0107 paliwa j\u0105drowego \u201csami wzmo\u017cemy wzbogacenie, kt\u00f3re jest poni\u017cej 5% do wzbogacenia powy\u017cej 5%\u201d [35]<\/A> . Powt\u00f3rzy\u0142 swoje stanowisko z 9 listopada, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce Iran ma dwa wybory: zakup wzbogaconego uranu lub wzbogacanie uranu w Iranie. Ira\u0144ski eksport uranu, wyja\u015bni\u0142, jest przeciwko interesom Iranu [36]<\/A> . Nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce dzia\u0142anie reaktora w Teheranie wymaga tylko 30 kg uranu wzbogaconego do poziomu 20% i \u017ce wed\u0142ug ira\u0144skich ekspert\u00f3w reaktor ten ma operowa\u0107 wydajnie tylko przez nast\u0119pne dziesi\u0119ciolecie. Zatem Iran nie potrzebuje 1200 kg uranu, kt\u00f3ry posiada, \u017ceby go wzbogaci\u0107 do poziomu 20%. Wzbogacenie przez Zach\u00f3d zamieni uran w pr\u0119ty paliwowe, co nie pozwoli na ich u\u017cycie w celach militarnych. Najwyra\u017aniej to jest powodem, dla kt\u00f3rego Iran nie chce przekaza\u0107 wi\u0119kszo\u015bci swoich rezerw wzbogaconego uranu trzeciemu krajowi i woli zatrzyma\u0107 go w swoim posiadaniu. Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce Iran nie potrzebuje uranu do dzia\u0142ania reaktora Bushehr, kt\u00f3ry w ka\u017cdym razie jeszcze nie dzia\u0142a, poniewa\u017c ma do niego otrzyma\u0107 pr\u0119ty paliwowe z Rosji zgodnie z porozumieniem z 2005 r., kt\u00f3re podpisa\u0142; transfer pr\u0119t\u00f3w rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 w 2007 r. [1]<\/A> http:\/\/www.reuters.com\/article\/GCA-BarackObama\/idUSTRE5A85BW20091109<\/A> [2]<\/A> Przewodnicz\u0105cy Krajowego Komitetu Bezpiecze\u0144stwa przy Majlis Ala Al-Din Boroujerdi powiedzia\u0142, odnosz\u0105c si\u0119 do ustalonego przez zachodnich funkcjonariuszy ko\u0144cowego terminu dw\u00f3ch dni, w ci\u0105gu kt\u00f3rych Iran mia\u0142by da\u0107 odpowied\u017a, \u017ce Zach\u00f3d nie mo\u017ce ustala\u0107 termin\u00f3w dla Iranu i \u017ce Iran nie jest zwi\u0105zany takimi o\u015bwiadczeniami. ISNA, Iran, 7 listopada 2009. [3]<\/A> Tak\u017ce opozycja w Iranie nie zgadza si\u0119 na jakiekolwiek ust\u0119pstwa w kwestii nuklearnej i \u2013 z w\u0142asnych motyw\u00f3w \u2013 wybiera przedstawianie ca\u0142kowicie nieust\u0119pliwej pozycji w tej sprawie. [4]<\/A> Ira\u0144ska strona internetowa Fararu donios\u0142a, \u017ce Teheran otrzyma\u0142 przed\u0142u\u017cenie czasu na odpowied\u017a o dodatkowe dwa dni. Fararu, Iran, 3 listopada 2009. Tak\u017ce, 5 listopada 2009, Sekretarz Stanu USA Hillary Clinton powt\u00f3rzy\u0142a swoje wcze\u015bniejsze uwagi, \u017ce propozycja nie zostanie zmieniona, jak tego domaga\u0142 si\u0119 Iran. \u201eJak powiedzia\u0142am, to jest decyduj\u0105cy moment dla Iranu i namawiamy Iran, by zaakceptowa\u0142 porozumienie, tak jak jest zaproponowane\u201d \u2013 powiedzia\u0142a Clinton reporterom. \u201eNie zmienimy go i nie b\u0119dziemy czeka\u0107 wiecznie\u201d. [5]<\/A> \u201cLos Angeles Times\u201d, 4 listopada 2009. [6]<\/A> IRNA, Fars, Iran, 11 listopada 2009; IRNA, Iran, 10 listopada 2009. [7]<\/A> \u201dKayhan\u201d, Iran, 15 listopada 2009. [8]<\/A> IRNA, Iran, 30 pa\u017adziernika 2009. [9]<\/A> www.ambafrance-us.org<\/A>, 30 pa\u017adziernika 2009. [10]<\/A> Alarabiya.net, Saudi Arabia, 2 listopada 2009. [11]<\/A> ISNA, Iran, 9 listopada 2009. [12]<\/A> Iranian Supreme Leader website, ISNA, Press TV, Iran, 3 listopada 2009. [13]<\/A> ISNA, Iran, 16 listopada 2009. [14]<\/A> ILNA, Iran, 29 pa\u017adziernika 2009. [15]<\/A> Khorasan, Iran, 2 listopada 2009. [16]<\/A> \u201dVatan-e Emrooz\u201d, Iran, 11 listopada 2009. [17]<\/A> ISNA, Iran, 7 listopada 2009. Ira\u0144ski wysoki funkcjonariusz powiedzia\u0142, \u017ce Iran odrzuci\u0142 propozycj\u0119 dyrektora IAEA ElBaradei\u2019a, wed\u0142ug kt\u00f3rej Iran przekaza\u0142by sw\u00f3j wzbogacony uran do Turcji na przechowanie do czasu otrzymania paliwa j\u0105drowego z Rosji. ISNA, Iran, 7 listopada 2009. [18]<\/A> Te o\u015bwiadczenia pad\u0142y na spotkaniu z rosyjskim wiceministrem spraw zagranicznych Sergiejem Rjabkowem, kt\u00f3ry 8 listopada z\u0142o\u017cy\u0142 niespodziewan\u0105 wizyt\u0119 w Teheranie. Fars, Iran, 8 listopada 2009; ISNA, Iran, 7 listopada 2009. [19]<\/A> \u201cJomhouri-e Eslami\u201d napisa\u0142a, cytuj\u0105c ira\u0144skich funkcjonariuszy, \u017ce sprzecznie z ocen\u0105 ameryka\u0144sk\u0105 Iran nigdy nie podpisze porozumienia wiede\u0144skiego i \u017ce ani aplauz z USA, ani gro\u017aba z Francji, \u017ce Izrael zaatakuje Iran, nie zmieni stanowiska ira\u0144skich przyw\u00f3dc\u00f3w. \u201e<\/I>Jomhouri-ye Eslami\u201d, Iran, 27 pa\u017adziernika 2009. [20]<\/A> Mottaki twierdzi\u0142 „Pewni cz\u0142onkowie komitetu technicznego IAEA oznajmili, \u017ce powinno si\u0119 otworzy\u0107 now\u0105 rund\u0119 rozm\u00f3w technicznych, kt\u00f3ra zajmie si\u0119 ira\u0144skimi rozwa\u017caniami i warunkami. Press TV, Iran, 1 listopada 2009. [21]<\/A> Press TV, Iran, 1listopada 2009. [22]<\/A> IRNA, Iran, 26 pa\u017adziernika 2009; Iran Daily, Iran, 27 pa\u017adziernika 2009. [23]<\/A> Tabnak, Iran, 25 pa\u017adziernika 2009 . [24]<\/A> Ayandenews, Iran, 9 listopada 2009. [25]<\/A> IRNA, Iran, 30 pa\u017adziernika 2009. [26]<\/A> Mehr, Iran, 8 listopada 2009. [27]<\/A> Fars, Iran, 1 listopada 2009. [28]<\/A> Tabnak, Iran, 6 listopada 2009. [29]<\/A> Press TV, Iran, 8 listopada 2009. [30]<\/A> IRNA, Iran, 2 listopada 2009. [31]<\/A> ISNA, Iran, 2 listopada 2009. [32]<\/A> Fars, Iran, 6 listopada 2009. [33]<\/A> ILNA, Iran, 1 listopada 2009. [34]<\/A> Mehr, Iran, 16 listopada 2009. [35]<\/A> Fars, Iran, 1 listopada 2009. [36]<\/A> ISNA, Iran, 9 listopada 2009. [37]<\/A> \u201dKayhan\u201d, Iran, 15 listopada 2009. [38]<\/A> IRNA, Iran, 18 pa\u017adziernika 2009. [39]<\/A> MEMRI Specjalny komunikat Nr 2629, ” Ira\u0144ski wysoki urz\u0119dnik do spraw nuklearnych: Nie potrafimy nawet u\u017cy\u0107 uranu, kt\u00f3ry mamy \u2013 dlaczego wi\u0119c odrzucamy propozycj\u0119 wiede\u0144sk\u0105?\u201d 3 listopada 2009,http:\/\/www2.memri.org\/bin\/polish\/articles.cgi?Page=archives&Area=sd&ID=SP262909<\/A> . Wprowadzenie 9 listopada 2009 r. prezydent Barak Obama powiedzia\u0142 w wywiadzie dla Reutera, \u017ce nieustabilizowana sytuacja polityczna w Iranie mo\u017ce skomplikowa\u0107 wysi\u0142ki zmierzaj\u0105ce do podpisania porozumienia w sprawie paliwa nuklearnego mi\u0119dzy Teheranem a g\u0142\u00f3wnymi mocarstwami \u015bwiatowymi [1] . Oznacza\u0142oby to, \u017ce porozumienie z Iranem zosta\u0142o osi\u0105gni\u0119te podczas rozm\u00f3w w Wiedniu, ale Iran ma trudno\u015bci z […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[827,829,833,835,836,837],"tags":[],"class_list":["post-842","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-iran","category-usa-i-bliski-wschod","category-badania-i-analizy","category-archiwum","category-tematy","category-kraje"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/842","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=842"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/842\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=842"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=842"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=842"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n
\n
\n
\n
\nAli Asghar Soltaniehgo, kiedy powr\u00f3ci\u0142 do Wiednia. Iran zdecydowa\u0142 si\u0119 na nie przekazywanie prasie swojego oficjalnego stanowiska, zamiast tego umo\u017cliwi\u0142 przecieki o swoim stanowisku za po\u015brednictwem r\u00f3\u017cnych swoich rzecznik\u00f3w. Jednak\u017ce zar\u00f3wno Zach\u00f3d, jak i IAEA r\u00f3wnie\u017c przez wiele tygodni powstrzymywa\u0142y si\u0119 przed publicznym ujawnieniem stanowiska Iranu, aby nie eksponowa\u0107 istnienia g\u0142\u0119bokiego kryzysu w kwestii tego, jak\u0105 przyj\u0105\u0107 postaw\u0119 wobec Iranu.
\n
\nZach\u00f3d nadal wyd\u0142u\u017ca Iranowi terminy odpowiedzi na jego propozycj\u0119 [4]<\/A> , ale nie zmienia to stanowiska Iranu. Niemniej, mimo odmownego stanowiska ira\u0144skiego, prezydent Obama skorzysta\u0142 z daty 4 listopada \u2013 30. rocznicy zaj\u0119cia ambasady USA w Teheranie, \u015bwi\u0119towanej ka\u017cdego roku w ca\u0142ym Iranie \u2013 aby zadeklarowa\u0107, \u017ce Stany Zjednoczone pod jego przyw\u00f3dztwem d\u0105\u017c\u0105 do ustanowienia nowych relacji z Iranem. Powiedzia\u0142 on: \u201dStwierdzam wyra\u017anie, \u017ce Stany Zjednoczone chc\u0105 zapomnie\u0107 o przesz\u0142o\u015bci i d\u0105\u017c\u0105 do stosunk\u00f3w z Muzu\u0142ma\u0144sk\u0105 Republik\u0105 Iranu opartych na wzajemnych interesach i wzajemnym szacunku[5]<\/A> . Na te s\u0142owa ira\u0144ski Minister Spraw Zagranicznych Manouchehr Mottaki odpowiedzia\u0142 o\u015bwiadczaj\u0105c, \u017ce droga do ustanowienia ira\u0144sko-ameryka\u0144skich stosunk\u00f3w jest nadal d\u0142uga i wezwa\u0142 Stany Zjednoczone, aby zmieni\u0142y swoj\u0105 polityk\u0119 i umo\u017cliwi\u0142y stworzenie nowej atmosfery na Bliskim Wschodzie. Doda\u0142 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce Iran jak na razie nie zauwa\u017cy\u0142 rzeczywistej zmiany w polityce ameryka\u0144skiej[6]<\/A> .
\n
\nCo wi\u0119cej, Ira\u0144czycy ze swej strony twierdz\u0105, i\u017c to oni oczekuj\u0105 na odpowied\u017a Zachodu na swoj\u0105 propozycj\u0119 i \u017ce to ich cierpliwo\u015b\u0107 jest na wyczerpaniu. Dziennik \u201cKayhan\u201d, zbli\u017cony do Najwy\u017cszego Przyw\u00f3dcy Ali Chameneiego, napisa\u0142 15 listopada, \u017ce Zach\u00f3d musi wiedzie\u0107, i\u017c ira\u0144ska cierpliwo\u015b\u0107 ma swoje granice, a sprawa zaopatrzenia tehera\u0144skiego reaktora badawczego w paliwo nuklearne nie mo\u017ce czeka\u0107 w niesko\u0144czono\u015b\u0107[7]<\/A> .
\n
\nIran uwa\u017ca si\u0119 za supermocarstwo maj\u0105ce prawo do nuklearnej energii dla cel\u00f3w cywilnych i podkre\u015bla, \u017ce nie zamierza dyskutowa\u0107 z nikim o swoim statusie, ani o swoim programie nuklearnym, podobnie jak \u017cadne mocarstwo atomowe, w\u0142\u0105czaj\u0105c tu Niemcy i Japoni\u0119, o kt\u00f3rych wiadomo, \u017ce s\u0105 mocarstwami atomowymi, nie negocjuj\u0105 z nikim ani swojego nuklearnego statusu, ani swoich nuklearnych program\u00f3w. Iran podkre\u015bla, \u017ce podobnie jak inne pa\u0144stwa atomowe, mo\u017ce dyskutowa\u0107 tylko o kwestii nadzoru i takie negocjacje mog\u0105 by\u0107 prowadzone tylko z IAEA, a nie z [grup\u0105] 5+1 czy z Rad\u0105 Bezpiecze\u0144stwa ONZ.
\n
\n
\n
\nI. Odpowied\u017a Iranu nie zawiera\u0142a odpowiedzi na zachodni\u0105 propozycj\u0119 <\/B>
\n
\n
\nZapytany o stwierdzenie ameryka\u0144skiej Sekretarz Stanu, Hillary Clinton, \u017ce Zach\u00f3d jest coraz bardziej \u201ezniecierpliwiony\u201d [stanowiskiem] Iranu, ira\u0144ski Minister Spraw Zagranicznych, Manouchehr Mottaki, odpowiedzia\u0142 kpi\u0105co: \u201enaprawd\u0119?\u201d [10]<\/A>
\n
\nSprawozdawca Krajowego Komitetu Bezpiecze\u0144stwa Majlisu, Kazem Jalali, potwierdzi\u0142, \u017ce Iran otrzyma\u0142 propozycj\u0119 dotycz\u0105c\u0105 wymiany uranu, razem z innymi propozycjami, ale w tej sprawie do niczego si\u0119 nie zobowi\u0105zywa\u0142. Doda\u0142 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce Zach\u00f3d manipuluje spraw\u0105 propozycji ElBaradei\u2019a [daj\u0105c do zrozumienia, \u017ce Iran mia\u0142 j\u0105 zaaprobowa\u0107][11]<\/A> .
\n
\n
\nII. Stanowisko Iranu w kwestii ich programu nuklearnego: Iran \u201cNie zamierza ani na jot\u0119 odst\u0105pi\u0107 od swojego programu nuklearnego\u201d<\/B>
\n
\n
\n15 listopada Ahmadine\u017cad o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce „fundamentalne prawa ira\u0144skiego narodu [w sprawach atomowych] nie s\u0105 przedmiotem negocjacji; [ira\u0144ska] aktywno\u015b\u0107 w tej dziedzinie oraz wsp\u00f3\u0142praca b\u0119dzie kontynuowana tylko w ramach IAEA (…) Nasi wrogowie jak tylko mogli upolitycznili nasze nuklearne dossier, zamierzaj\u0105c podporz\u0105dkowa\u0107 sobie nar\u00f3d ira\u0144ski, zostali jednak pokonani”[13]<\/A> .
\n
\n29 pa\u017adziernika, podczas przem\u00f3wienia w Mashhad, w p\u00f3\u0142nocno-wschodnim Iranie, Ahmadine\u017cad powiedzia\u0142: Iran „nie zamierza ani na jot\u0119 odst\u0105pi\u0107 od swojego programu nuklearnego\u201d. Chwali\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce Iran zdo\u0142a\u0142 odwr\u00f3ci\u0107 dyskusj\u0119 od swojego programu nuklearnego i skierowa\u0107 j\u0105 na rozwi\u0105zanie problem\u00f3w globalnych, zgodnie z w\u0142asn\u0105 propozycj\u0105. Doda\u0142 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce Zach\u00f3d zmieni\u0142 swoje podej\u015bcie do Iranu z konfrontacji i sankcji na wsp\u00f3\u0142prac\u0119 w dziedzinie atomowej, wyja\u015bnia\u0142, \u017ce gdyby Zach\u00f3d sprzeda\u0142 Iranowi paliwo nuklearne, zgodnie z jego oczekiwaniami, by\u0142by to test dobrej woli zachodnich mocarstw i IAEA[14]<\/A> .
\n
\nW innym o\u015bwiadczeniu z 1 listopada, Ahmadine\u017cad powiedzia\u0142: „[Mimo, \u017ce nasi] wrogowie u\u017cyli wszystkich \u015brodk\u00f3w, jakie mieli do dyspozycji, nar\u00f3d ira\u0144ski pokaza\u0142 [swoj\u0105] si\u0142\u0119… i oni [wrogowie] okazali si\u0119 jak komar\u201d. Ahmadine\u017cad powiedzia\u0142 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce rz\u0105d nie ufa Zachodowi: „Bior\u0105c pod uwag\u0119 histori\u0119 mocarstw zachodnich, rz\u0105d ira\u0144ski podchodzi do tych negocjacji bez zaufania. Rzeczywisto\u015b\u0107 wymusi na Zachodzie w\u0142a\u015bciwe zachowanie wobec ira\u0144skiego narodu\u201d. Doda\u0142 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce \u201cZach\u00f3d wie dzi\u015b, \u017ce bez wsp\u00f3\u0142pracy z Iranem nie mo\u017ce rz\u0105dzi\u0107 \u015bwiatem…”[15]<\/A>
\n
\n10 listopada na konferencji prasowej w Turcji, Ahmadine\u017cad powiedzia\u0142, \u017ce Iran nie prowadzi\u0142 negocjacji w Wiedniu na temat swoich praw atomowych, dodaj\u0105c: \u201eDzi\u015b produkujemy paliwo do naszych reaktor\u00f3w nuklearnych i rozbudowujemy nasze zak\u0142ady [produkcji] paliwa nuklearnego. Poniewa\u017c potrzebujemy co najmniej 50 000 wir\u00f3wek aby zaopatrzy\u0107 w paliwo jeden reaktor, chcemy rozszerzy\u0107 nasze zdolno\u015bci produkcji paliwa nuklearnego do poziomu przemys\u0142owego, tak aby\u015bmy mogli szybko zaspokoi\u0107 nasze potrzeby. Oczywi\u015bcie b\u0119dziemy eksportowa\u0107 nadwy\u017cki [paliwa] pod nadzorem IAEA”[16]<\/A> .
\n
\n
\nIII<\/B>. Stanowisko Iranu wzgl\u0119dem wiede\u0144skiej propozycji ElBaradei’a: Odrzucenie<\/B>
\n
\n
\nW zwi\u0105zku z propozycj\u0105 Rosji, aby niezale\u017cnie od wszystkiego kontynuowa\u0107 negocjacje z Iranem, sekretarz ira\u0144skiego Krajowego Komitetu Bezpiecze\u0144stwa, Saeed Jalili, powiedzia\u0142, \u017ce ira\u0144skie techniczne zastrze\u017cenia zwi\u0105zane z wiede\u0144skim porozumieniem powinny by\u0107 wzi\u0119te pod uwag\u0119, i \u017ce Iran z zadowoleniem zaakceptowa\u0142by kontynuacj\u0119 rozm\u00f3w opart\u0105 na pakiecie propozycji, kt\u00f3ry przedstawi\u0142 grupie 5+1[18]<\/A> .
\n
\nStanowiskiem, jakie powszechnie przyjmuje re\u017cimowa prasa oraz ko\u0142a zwi\u0105zane z Majlis, jest odrzucenie zachodniego \u017c\u0105dania, aby Iran przekaza\u0142 uran pa\u0144stwom trzecim. Dziennik \u201cJomhouri-e Eslami\u201d, kt\u00f3ry kojarzony jest z religijnym seminarium w Qom, napisa\u0142 cytuj\u0105c wy\u017cszego urz\u0119dnika, \u017ce Iran nie podpisze propozycji wiede\u0144skiej i nie przeka\u017ce \u017cadnego uranu do wzbogacenia poza granice kraju [19]<\/A> .
\n
\nIV. Iran wzywa do negocjacji o wiede\u0144skiej propozycji ElBaradei \u2013 ale tylko o ma\u0142ej, ograniczonej ilo\u015bci uranu <\/B>
\n
\n
\n
\nUprzednio jednak, 26 pa\u017adziernika, Mottaki o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce Iran mo\u017ce przekaza\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 swojego paliwa j\u0105drowego \u2013 t\u0119 cz\u0119\u015b\u0107, kt\u00f3rej obecnie nie potrzebuje [22]<\/A> .
\n
\n
\n
\n
\n
\nPrzewodnicz\u0105cy Krajowego Komitetu Bezpiecze\u0144stwa Majlisu Ala Al-Din Boroujersi powiedzia\u0142, \u017ce je\u015bli Iran nie b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 zakupi\u0107 wzbogaconego do 20% uranu,[25]<\/A> co jest jego pierwsz\u0105 preferencj\u0105, mo\u017ce zgodzi\u0107 si\u0119 na ograniczon\u0105 wymian\u0119, je\u015bli najpierw otrzyma uran wzbogacony do 20% [26]<\/A> . Sprawozdawca Komitetu, Jalali, tak\u017ce powiedzia\u0142, \u017ce umowa musi zale\u017ce\u0107 od r\u00f3wnoczesnej wymiany uranu, poniewa\u017c inne kraje zaanga\u017cowane w wymian\u0119 nie s\u0105 wiarygodne [27]<\/A> .
\n
\n6 listopada witryna internetowa Tabnak oceni\u0142a, \u017ce chocia\u017c kwestia propozycji wiede\u0144skiej nie jest jasna, dwa punkty s\u0105 jasne: jeden, \u017ce Iran przeka\u017ce tylko cz\u0119\u015b\u0107 swoich rezerw uranu wzbogaconego do 3,5% – tylko 350-800 kg \u2013 w ramach wymiany; i dwa, \u017ce Iran b\u0119dzie nadal wzbogaca\u0142 uran i nie podejmie \u017cadnych zobowi\u0105za\u0144 dotycz\u0105cych tego wzbogacania [28]<\/A> .
\n
\nWitryna internetowa Press TV poinformowa\u0142a, \u017ce Iran przedstawi\u0142 now\u0105 propozycj\u0119 zakupu paliwa j\u0105drowego dla reaktora w Teheranie. Eksperci zbli\u017ceni do kr\u0119gu negocjator\u00f3w powiedzieli tej witrynie, \u017ce umowa mia\u0142a dwie fazy, obejmuj\u0105ce r\u00f3wnoczesn\u0105 wymian\u0119, przy czym IAEA w ka\u017cdej fazie piecz\u0119tuje 400 kg uranu wzbogaconego do 3,5%, a\u017c transfer uranu wzbogaconego do 20% do miejsca wymiany zostanie zako\u0144czony. Wed\u0142ug tych ekspert\u00f3w Zach\u00f3d jeszcze nie odpowiedzia\u0142 na t\u0119 propozycj\u0119 [29]<\/A> .
\n
\nV. Iran grozi, \u017ce wzbogaci uran do 20% – i wi\u0119cej <\/B>
\n
\n
\nW wywiadzie dla ISNA cz\u0142onek Ira\u0144skiej Organizacji Energii Atomowej, Mohammad Ghannadi powiedzia\u0142: \u201cNawet je\u015bli nam nie dadz\u0105 [paliwa nuklearnego, kt\u00f3re potrzebujemy] wyprodukujemy je sami i nie stanowi to dla nas \u017cadnego problemu (\u2026)\u201d W odpowiedzi na pytanie, w jakim czasie Iran mo\u017ce zaopatrzy\u0107 tehera\u0144ski reaktor w paliwo nuklearne wzbogacone do poziomu 20%, Ghannadi odpowiedzia\u0142: \u201eOpcja produkcji jest w naszych r\u0119kach, i zacz\u0119li\u015bmy ju\u017c produkcj\u0119. Jednak to odpowiedni urz\u0119dnicy powinni odpowiedzie\u0107 jak wiele czasu to zabierze\u201d [31]<\/A> .
\n
\nR\u00f3wnie\u017c ajatollah Ahmad Chatami podkre\u015bli\u0142 podczas swojego pi\u0105tkowego kazania 6 listopada, \u017ce \u201cnikt nie b\u0119dzie zawiera\u0142 porozumie\u0144 w sprawie atomowych praw; nikt r\u00f3wnie\u017c nie b\u0119dzie przymyka\u0142 oczu w kwestii legalnych praw narodu. Je\u015bli Zach\u00f3d zamierza bawi\u0107 si\u0119 z nami i odm\u00f3wi nam dostarczenia paliwa dla tehera\u0144skiego reaktora badawczego, ira\u0144scy naukowcy dostarcz\u0105 nam tego paliwa (\u2026)\u201d [32]<\/A> .
\n
\nWice-marsza\u0142ek Majlis, Mohammad Hassan Abu-Torabi powiedzia\u0142, \u017ce wszelkie warunki wst\u0119pne w sprawie dostarczenie paliwa nuklearnego dla reaktora badawczego w Teheranie by\u0142y dla Iranu nie do zaakceptowania i by\u0142y naruszeniem zasad IAEA. Powiedzia\u0142 on, \u017ce je\u015bli porozumienie nie zostanie osi\u0105gni\u0119te, Iran b\u0119dzie musia\u0142 kontynuowa\u0107 swoj\u0105 polityk\u0119 wzbogacania [uranu] zgodnie z regulacjami IAEA [33]<\/A> .
\n
\nSzef Komitetu Zwi\u0105zk\u00f3w z Zagranic\u0105 przy Komitecie Krajowego Bezpiecze\u0144stwa i Polityki Zagranicznej Malisu, Hossein Ebrahimi, powiedzia\u0142: \u201cO\u015bwiadczamy, \u017ce umowa wymiany ira\u0144skiego 3,5% paliwa nuklearnego na 20% paliwo nuklearne od strony Zachodu nie wchodzi w rachub\u0119 (\u2026) Utrzymujemy, \u017ce Iran jest zdolny do samodzielnego wzbogacenia uranu do poziomu 20%\u201d [34]<\/A> .
\n
\n
\n15 listopada w artykule redakcyjnym zatytu\u0142owanym \u201cIran nie b\u0119dzie czeka\u0142 wiecznie\u201d gazeta \u201cKayhan\u201d napisa\u0142a, \u017ce Iran udzieli\u0142 odpowiedzi na propozycj\u0119 wiede\u0144sk\u0105 miesi\u0105c temu i teraz czeka na odpowied\u017a Zachodu. Gazeta stwierdzi\u0142a, \u017ce w zasadzie Iran nie wykluczy\u0142 wiede\u0144skiego uk\u0142adu, zgodnie z kt\u00f3rym zakupi\u0142by paliwo j\u0105drowe, i \u017ce realizuje swoje zastrze\u017cenia, i\u017c wraz z dostarczeniem paliwa j\u0105drowego potrzebnego dla tehera\u0144skiego reaktora, zatrzyma w Iranie strategiczne rezerwy materia\u0142u nuklearnego. Ta kwestia oraz inne powody doprowadzi\u0142y do niezdolno\u015bci Zachodu zareagowania na zastrze\u017cenia Iranu i dlatego umowa zosta\u0142a op\u00f3\u017aniona. Gazeta ostrzeg\u0142a, \u017ce Zach\u00f3d musi wiedzie\u0107, i\u017c cierpliwo\u015b\u0107 Iranu ma granice i \u017ce kwestia dostarczenia paliwa do tehera\u0144skiego reaktora badawczego nie mo\u017ce czeka\u0107 w niesko\u0144czono\u015b\u0107, i zako\u0144czy\u0142a, \u017ce \u201emo\u017cliwo\u015b\u0107 wzbogacenia uranu do wy\u017cszego poziomu procentowego na terytorium Iranu jest jednym z tych wybor\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 nieodwracalne, kiedy raz stan\u0105 si\u0119 aktualne\u201d [37]<\/A> .
\n
\n18 pa\u017adziernika Abolfazl Zohrehvand, doradca sekretarza ira\u0144skiej Najwy\u017cszej Rady Bezpiecze\u0144stwa Narodowego Saeeda Jalili, powiedzia\u0142 ira\u0144skiej agencji informacyjnej IRNA: \u201cMog\u0105 powsta\u0107 okoliczno\u015bci, w kt\u00f3rych Iran b\u0119dzie wymaga\u0142 uranu wzbogaconego do 63%, kt\u00f3ry b\u0119dzie musia\u0142 albo kupi\u0107, albo wyprodukowa\u0107 sam pod nadzorem IAEA\u201d [38]<\/A> .
\n
\nJakie jest przeznaczenie 1500 kg ira\u0144skiego wzbogaconego uranu? <\/B>
\n
\n
\n
\nW tym kontek\u015bcie nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce Ahmad Qarib, cz\u0142onek Komitetu Naukowego i by\u0142y dyrektor instytutu badawczego Ira\u0144skiej Organizacji Energii Atomowej, stwierdzi\u0142, \u017ce Iran nie potrzebuje ca\u0142ego uranu, kt\u00f3ry ju\u017c wzbogaci\u0142, poniewa\u017c nie ma elektrowni i reaktor\u00f3w j\u0105drowych, kt\u00f3re wymagaj\u0105 paliwa, by mog\u0142y dzia\u0142a\u0107 [39]<\/A> .
\n
\n
\n* A. Savyon jest dyrektorem Iranian Media Project; Y. Mansharof jest pracownikiem naukowym MEMRI.<\/I>
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n7 listopada 2009 w wywiadzie ElBaradei zaproponowa\u0142 dodatkowe ust\u0119pstwo na rzecz Iranu \u2013 transfer ira\u0144skich zapas\u00f3w uranu do Turcji. \u201cTo powinno zadzia\u0142a\u0107 \u2013 powiedzia\u0142 ElBaradei w wywiadzie dla Charlie Rose w PBS. \u201cIran ma du\u017ce zaufanie do Turcji\u201d. Administracja Obamy zgodzi\u0142aby si\u0119 na tak\u0105 propozycj\u0119, poniewa\u017c USA \u201cdobrze si\u0119 czuj\u0105 z Turcj\u0105\u201d \u2013 doda\u0142.
\nhttp:\/\/www.hurriyetdailynews.com\/n.php?n=iran-finds-baradei8217s-offer-radioactive-2009-11-08<\/A>
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"