Autor:\u00a0Alberto M. Fernandez<\/p>\n
Zapytany niedawno o nieobecno\u015b\u0107 Stan\u00f3w Zjednoczonych na rozmowach mi\u0119dzy Rosj\u0105, Turcj\u0105 i Iranem o przysz\u0142o\u015bci Syrii rzecznik Departamentu Stanu zby\u0142 znaczenie tego, m\u00f3wi\u0105c: \u201eSekretarz jest ca\u0142kowicie zadowolony nie b\u0119d\u0105c na sali\u201d je\u015bli rezultatem b\u0119dzie \u201eustanie dzia\u0142a\u0144 wojennych, co w istocie liczy si\u0119\u201d.<\/p>\n
S\u0142owa rzecznika nadawa\u0142y najlepsz\u0105 mo\u017cliw\u0105 interpretacj\u0119 temu, co by\u0142o wyj\u0105tkowym wydarzeniem, cz\u0119\u015bci\u0105 globalnego trendu, jakim jest marginalizowanie wp\u0142ywu ameryka\u0144skiego w regionie i agresywna pr\u00f3ba innych mocarstw w dalszym ograniczaniu Amerykan\u00f3w\u00a0 i rozszerzaniu w\u0142asnych stref wp\u0142yw\u00f3w. S\u0142owa rzecznika tuszowa\u0142y tak\u017ce wi\u0119ksz\u0105 prawd\u0119 \u2013 \u017ce w tych rozmowach sz\u0142o o co\u015b wi\u0119cej ni\u017c niedawne wydarzenia w Syrii.<\/p>\n
Nie chodzi o minimalizowanie znaczenia zaj\u0119cia Aleppo. Upadek tego miasta spowodowa\u0142 wielk\u0105 konsternacj\u0119 w \u015bwiecie sunnickich Arab\u00f3w i w Turcji. By\u0142 tak\u017ce wielkim zwyci\u0119stwem militarnym zar\u00f3wno dla Iranu, jak dla Rosji, nawet je\u015bli nie stanowi ostatecznego zako\u0144czenia tego krwawego konfliktu.<\/p>\n
Wszystkie trzy mocarstwa jednak przynosz\u0105 znacznie wi\u0119cej udzia\u0142\u00f3w i kwestii do sto\u0142u poza upadkiem jednego miasta, niezale\u017cnie jak s\u0142ynnego ani jak wielka jest tragedia dziesi\u0105tk\u00f3w tysi\u0119cy Syryjczyk\u00f3w.<\/p>\n
Dla Turcji jest to pr\u00f3ba uratowania \u017cycia ludno\u015bci wschodniego Aleppo i pr\u00f3ba znalezienia jakiego\u015b miejsca dla swoich sunnickich, arabskich sojusznik\u00f3w w p\u00f3\u0142nocnej Syrii, ale chodzi tak\u017ce o starcie rz\u0105du Erdogana z nacjonalistami kurdyjskimi zar\u00f3wno w Turcji, jak w Syrii. Turcja widzi teraz przetrwanie prezydenta syryjskiego, Baszara Assada, jako cen\u0119, kt\u00f3ra trzeba zap\u0142aci\u0107 za ograniczenie aspiracji kurdyjskich.<\/p>\n
W Syrii (i przynajmniej politycznie, w Iraku) Turcja wzmacnia sw\u00f3j wizerunek obro\u0144cy muzu\u0142man\u00f3w sunnickich, kt\u00f3ra to rola daje jej wymiar regionalny a tak\u017ce mi\u0119dzynarodowy, si\u0119gaj\u0105cy Afryki i Azji \u015arodkowej, podczas gdy r\u00f3wnocze\u015bnie prowadzi kampani\u0119 przeciwko wrogom w kraju. Wsp\u00f3\u0142praca z Rosj\u0105 na rzecz ratowania Syryjczyk\u00f3w jest politycznie popularna, a r\u00f3wnocze\u015bnie istniej\u0105 w Turcji elementy nacjonalistyczne, w tym armia, kt\u00f3re z pewn\u0105 przychylno\u015bci\u0105 patrz\u0105 na zbli\u017cenie z Moskw\u0105.<\/p>\n
Iran jest unikatowy, bo ani Turcja, ani Rosja nie inwestowa\u0142y krwi i maj\u0105tku w Syrii, by wspiera\u0107 swoje interesy, tak jak to zrobi\u0142 Iran, by chroni\u0107 swoje pa\u0144stwo klientowskie w Damaszku. Ponad tysi\u0105c Ira\u0144czyk\u00f3w, w tym wysocy rang\u0105 oficerowie, zgin\u0119li w s\u0142u\u017cbie ira\u0144skiego imperium rewolucyjnego w Lewancie. G\u0142\u00f3wna, s\u0142u\u017cebna wobec Iranu organizacja niepa\u0144stwowa, liba\u0144ski Hezbollah, poni\u00f3s\u0142 jeszcze wi\u0119ksze straty.<\/p>\n
Regionalne ambicje Iranu s\u0105 rozleg\u0142e i posuwa si\u0119 on do przodu w Zatoce, Jemenie i w miejscach, gdzie jest bardzo niewielu szyit\u00f3w lub nie ma ich wcale.<\/p>\n
Tak wi\u0119c Iran wsp\u00f3\u0142pracuje z Turcj\u0105 i Rosj\u0105, by zmaksymalizowa\u0107 swoje lewanty\u0144skie zdobycze i zapewni\u0107, \u017ce b\u0119d\u0105 one bronione, podczas gdy Rosja za\u0142atwia swoje szersze interesy z rz\u0105dem w Ankarze. Iran jest jak wilk broni\u0105cy swojej z trudem zdobytej zwierzyny, upewniaj\u0105c si\u0119, \u017ce nikt mu jej nie wydrze z gard\u0142a. Najwyra\u017aniej Ira\u0144czycy woleliby stosowa\u0107 jeszcze ostrzejsze \u015brodki ni\u017c Rosjanie, likwiduj\u0105c resztki oporu sunnicko-arabskich rebeliant\u00f3w.<\/p>\n
Interesy Rosji z Turcj\u0105 i Iranem tak\u017ce wykraczaj\u0105 poza Syri\u0119, gdzie Rosja by\u0142a w stanie zapewni\u0107 sobie przewag\u0119 \u2013 przynajmniej obecnie \u2013 stosunkowo minimaln\u0105 inwestycj\u0105 militarna. Istotnie, stosunki Rosji z tymi dwoma krajami mo\u017cna uwa\u017ca\u0107 za cz\u0119\u015b\u0107 znacznie szerszej wielkiej strategii rosyjskiej \u2013 tej, kt\u00f3ra zaliczy\u0142a kilka rzeczywistych sukces\u00f3w \u2013 promieniowania swoj\u0105 si\u0142\u0105 na \u015bwiat, by szuka\u0107 najlepszej mo\u017cliwej pozycji dla re\u017cimu Putina w obliczu sankcji zachodnich i wrogo\u015bci ameryka\u0144skiej.<\/p>\n
Syria jest wa\u017cna dla Rosji, ale Rosja jest jeszcze wa\u017cniejsza i dla Rosji, i dla Syrii. Turcja i Iran s\u0105 kluczowymi kawa\u0142kami w tym wysi\u0142ku, zdumiewaj\u0105cym wysi\u0142ku Rosji praktykowania rodzaju mi\u0119dzynarodowego d\u017ciu-d\u017citsu, by pr\u00f3bowa\u0107 rozerwa\u0107 ekonomiczny kaftan bezpiecze\u0144stwa na\u0142o\u017cony jej przez Zach\u00f3d. \u201eMoskiewska deklaracja\u201d wsp\u00f3lnej akcji w Syrii z 21 grudnia jest tylko najnowszym sukcesem gospodarczo s\u0142abego i obarczonego k\u0142opotami kraju, kt\u00f3ry tw\u00f3rczo u\u017cywa niekonwencjonalnej wojny hybrydowej \u2013 propagandy, akcji militarnej, dyplomacji \u2013 na ca\u0142ym szeregu fizycznych i wirtualnych p\u00f3l bitewnych.<\/p>\n
Mimo s\u0142\u00f3w Departamentu Stanu nigdy nie dowiemy si\u0119, co naprawd\u0119 my\u015bli administracja Obamy o tym ostatnim rozwoju wydarze\u0144. Bior\u0105c pod uwag\u0119 jej pych\u0119, jest ca\u0142kowicie mo\u017cliwe, \u017ce wysocy oficjele b\u0119d\u0105 widzieli to jako potwierdzenie s\u0142uszno\u015bci lat polityki Obamy, kt\u00f3ry d\u0105\u017cy\u0142 do oderwania si\u0119 od konflikt\u00f3w w regionie i nie liczy\u0142 si\u0119 z niepokojami tradycyjnych sojusznik\u00f3w Ameryki, staraj\u0105c si\u0119 r\u00f3wnocze\u015bnie o zbli\u017cenie z Iranem. Mog\u0105 uwa\u017ca\u0107, \u017ce dla Waszyngtonu dobrze jest, \u017ce przerzuci\u0142 na kogo\u015b innego przynajmniej niekt\u00f3re z trudnych problem\u00f3w tego regionu.<\/p>\n
Inni mog\u0105 powiedzie\u0107, \u017ce jest to najnowsze w d\u0142ugiej serii fatalnych posuni\u0119\u0107 z ostatnich dziesi\u0119ciu lat, dokonane przez t\u0119 administracj\u0119, by od\u0142\u0105czy\u0107 Ameryk\u0119 od uzgodnionej internacjonalistycznej polityki zagranicznej realizowanej przez elit\u0119, wy\u015bmiewan\u0105 przez niekt\u00f3rych bardzo wysokich rang\u0105 wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w Obamy jako \u201ethe Blob\u201d [Klucha<\/em>]. Wynik wydaje si\u0119 wyra\u017any. Wp\u0142ywy ameryka\u0144skie w regionie Bliskiego Wschodu s\u0105 ni\u017csze ni\u017c kiedykolwiek. S\u0142owo Ameryki i jej wiarygodno\u015b\u0107 s\u0105 umniejszone. Ameryka, nadal pogardzana, jest tak\u017ce uwa\u017cana za s\u0142ab\u0105 i nieodpowiedzialn\u0105. Efekty tej polityki b\u0119d\u0105 prze\u015bladowa\u0107 nie tylko administracj\u0119 Trumpa ale i kolejn\u0105. Tej administracji uda\u0142 si\u0119 nie lada wyczyn: znalaz\u0142a spos\u00f3b wzmocnienia i o\u015bmielenia nie jednego przeciwnika, ale ca\u0142ej ich gromady.<\/p>\n