{"id":763,"date":"2009-09-24T00:00:00","date_gmt":"2009-09-24T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/zakonczenie-okupacji-ustanowienie-panstwa-analiza-planu-palestynskiego-premiera-salama-fayyada-dla-niepodleglej-palestyny\/763"},"modified":"2009-09-24T00:00:00","modified_gmt":"2009-09-24T00:00:00","slug":"zakonczenie-okupacji-ustanowienie-panstwa-analiza-planu-palestynskiego-premiera-salama-fayyada-dla-niepodleglej-palestyny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/zakonczenie-okupacji-ustanowienie-panstwa-analiza-planu-palestynskiego-premiera-salama-fayyada-dla-niepodleglej-palestyny\/763","title":{"rendered":"\u201eZako\u0144czenie okupacji, ustanowienie pa\u0144stwa\u201d \u2013 Analiza planu palesty\u0144skiego premiera  Salama Fayyada dla niepodleg\u0142ej Palestyny"},"content":{"rendered":"<div class=\"bodytext c1\">\n<p><strong>Wst\u0119p<\/strong><\/p>\n<p>W sierpniu 2009 r. premier Autonomii Palesty\u0144skiej Salam Fayyad wyda\u0142 dokument o zako\u0144czeniu okupacji i ustanowieniu niepodleg\u0142ego pa\u0144stwa palesty\u0144skiego<a name=\"_ednref1\"><\/a> <a href=\"#_edn1\">[1]<\/a> . Dokument ten \u201cokre\u015bla cele narodowe (\u2026), priorytety i dzia\u0142alno\u015b\u0107 instytucji PA na nast\u0119pne dwa lata\u201d (s. 3). Oznajmia tak\u017ce, \u017ce \u201eustanowienie pa\u0144stwa palesty\u0144skiego w ci\u0105gu dw\u00f3ch lat jest nie tylko mo\u017cliwe, jest zasadnicze\u201d (s. 5). Dokument jest r\u00f3wnocze\u015bnie manifestem politycznym i planem budowania instytucji.<\/p>\n<p>R\u00f3wnocze\u015bnie z publikacj\u0105 dokumentu Fayyada Program Narod\u00f3w Zjednoczonych ds. Rozwoju (UNDP) wyda\u0142 doroczny Raport o Stanie \u015awiata Arabskiego za rok 2009<a name=\"_ednref2\"><\/a> <a href=\"#_edn2\"><sup>[2]<\/sup><\/a>, kt\u00f3ry na\u015bwietla niekt\u00f3re aspekty spo\u0142eczne i ekonomiczne \u201cOkupowanych Terytori\u00f3w Palesty\u0144skich (OTP)\u201d. Poniewa\u017c te dwa dokumenty, Fayyada i UNDP, uzupe\u0142niaj\u0105 si\u0119 wzajemnie, do\u0142\u0105czy\u0142em aneks, kt\u00f3ry wyszczeg\u00f3lnia pewne wnioski raportu UNDP o OTP.<\/p>\n<p><strong>Manifest polityczny Fayyada<\/strong><\/p>\n<p>Dokument Fayyada, jako manifest polityczny, najpierw okre\u015bla ostateczny cel narodowy PA, a mianowicie \u201cutworzenie niepodleg\u0142ego pa\u0144stwa palesty\u0144skiego na terytorium Palestyny, okupowanym od 1967 roku, z Wschodni\u0105 Jerozolim\u0105 jako stolic\u0105\u201d (s. 2)<a name=\"_ednref3\"><\/a> <a href=\"#_edn3\"><sup>[3]<\/sup><\/a> .<\/p>\n<p>Rozumiej\u0105c ograniczenia powsta\u0142e z powodu ciasnych ram czasowych, dokument godzi si\u0119 na ustanowienie &#8222;aparatu pa\u0144stwowego <em>de facto<\/em> w ci\u0105gu nast\u0119pnych dw\u00f3ch lat\u201d (s. 4). Chocia\u017c opowiada si\u0119 za \u201erozwi\u0105zaniem w postaci dw\u00f3ch zdolnych do funkcjonowania pa\u0144stw\u201d (s. 4) i wzywa do \u201cpozytywnych i proaktywnych krok\u00f3w\u201d, by zako\u0144czy\u0107 okupacj\u0119 i \u201cosi\u0105gn\u0105\u0107 sprawiedliwe i trwa\u0142e rozwi\u0105zanie polityczne w naszym regionie\u201d (s. 2), nie wspomina nazwy tego drugiego pa\u0144stwa (Izraela).<\/p>\n<p>Dokument zach\u0119ca Palesty\u0144czyk\u00f3w, by \u201c(\u2026) urzeczywistniali sw\u00f3j podstawowy cel i zjednoczyli si\u0119 wok\u00f3\u0142 planu zbudowania pa\u0144stwa w ci\u0105gu nast\u0119pnych dw\u00f3ch lat\u201d (s. 4); oznajmia, \u017ce &#8222;pa\u0144stwo palesty\u0144skie b\u0119dzie na zawsze pa\u0144stwem mi\u0142uj\u0105cym pok\u00f3j, kt\u00f3re odrzuca przemoc i jest oddane pokojowej koegzystencji z \u015bwiatow\u0105 spo\u0142eczno\u015bci\u0105 narod\u00f3w\u201d (tak\u017ce tutaj bez wspomnienia koegzystencji z Izraelem) (s. 5); i ostrzega, \u017ce rozwi\u0105zanie w postaci dw\u00f3ch pa\u0144stw b\u0119dzie \u201e\u015bmiertelnie zagro\u017cone\u201d, je\u015bli trwa\u0107 b\u0119dzie polityka \u201eburzenia i ewakuowania dom\u00f3w palesty\u0144skich\u201d w Jerozolimie i jej okolicach (s. 9).<\/p>\n<p>W kwestii uchod\u017ac\u00f3w palesty\u0144skich jest tam z pewno\u015bci\u0105 pewien stopie\u0144 elastyczno\u015bci, nietypowy dla oficjalnych o\u015bwiadcze\u0144 politycznych palesty\u0144skich i arabskich. Zamiast nawo\u0142ywania do \u201cpowrotu\u201d wszystkich uchod\u017ac\u00f3w, dokument stwierdza, \u017ce \u201ckwestia uchod\u017ac\u00f3w zostanie poruszona w ostatnich stadiach negocjacji\u201d. I dalej: \u201eJest pewne, \u017ce Palesty\u0144czycy nie mog\u0105 zaakceptowa\u0107 \u017cadnego porozumienia politycznego bez sprawiedliwego i uzgodnionego rozwi\u0105zania fundamentalnej kwestii [uchod\u017ac\u00f3w] w zgodzie z mi\u0119dzynarodowymi rezolucjami, w\u0142\u0105cznie z Rezolucj\u0105 194 Zgromadzenia Og\u00f3lnego ONZ\u201d (s. 10), kt\u00f3ra m\u00f3wi o zaoferowaniu uchod\u017acom albo powrotu, albo rekompensaty.<\/p>\n<p><strong>Struktura proponowanego pa\u0144stwa<\/strong><\/p>\n<p>W kwestii rz\u0105du pa\u0144stwa palesty\u0144skiego Fayyad wyobra\u017ca sobie utworzenie nie mniej ni\u017c 22 ministerstw i 10 autonomicznych agencji, w\u0142\u0105cznie z ministerstwami \u201eSpraw Muru i Osiedli\u201d, \u201eSpraw Wi\u0119\u017ani\u00f3w\u201d i \u201eSpraw Jerozolimy\u201d. Wydaje si\u0119, \u017ce te ministerstwa maj\u0105 nak\u0142adaj\u0105ce si\u0119 na siebie funkcje, poniewa\u017c wszystkie zajmuj\u0105 si\u0119 sprawami bezpo\u015brednio zwi\u0105zanymi z przysz\u0142ymi stosunkami mi\u0119dzy pa\u0144stwem palesty\u0144skim i pa\u0144stwem Izraela. Funkcje trzech z tych autonomicznych agencji \u2013 \u201ePalesty\u0144skich Zasob\u00f3w Wodnych\u201d, \u201ePalesty\u0144skich Zasob\u00f3w Energetycznych i Naturalnych\u201d i \u201eJako\u015bci Palesty\u0144skiego \u015arodowiska\u201d \u2013 tak\u017ce wydaj\u0105 si\u0119 na siebie zachodzi\u0107.<\/p>\n<p>Najistotniejszym aspektem tego drobiazgowego planu jest jednak to, czego nie obejmuje. Fayyed nie wspomina ani s\u0142owem o urz\u0119dach prezydenta i premiera, o ich zakresie w\u0142adzy i odpowiedzialno\u015bci ani o tym, jak b\u0119d\u0105 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107. Na przyk\u0142ad dokument nie zajmuje si\u0119 nast\u0119puj\u0105cymi sprawami:<\/p>\n<ul type=\"disc\">\n<li>Wyb\u00f3r prezydenta, d\u0142ugo\u015b\u0107 kadencji i liczba kadencji dozwolona dla tego samego prezydenta<\/li>\n<li>Proces nominacji premiera i podzia\u0142 odpowiedzialno\u015bci mi\u0119dzy premierem a prezydentem<\/li>\n<li>Procedura na wypadek, je\u015bli jeden z tych urz\u0119d\u00f3w zwolni si\u0119<\/li>\n<li>Funkcjonowanie ministerstw i autonomicznych agencji oraz ostateczne rozliczenie ich odpowiedzialno\u015bci<\/li>\n<li>Stosunki mi\u0119dzy wykonawczymi i legislacyjnymi ga\u0142\u0119ziami rz\u0105du<\/li>\n<\/ul>\n<p>Trudno uzna\u0107, \u017ce te pomini\u0119cia s\u0105 przeoczeniem ze strony Fayyada; mog\u0105 one wyp\u0142ywa\u0107 z chwiejnych stosunk\u00f3w, jakie dzisiaj panuj\u0105 mi\u0119dzy Fayyadem a prezydentem Mahmoudem Abbasem.<\/p>\n<p>Fayyad unika tak\u017ce wszelkich aluzji do banku centralnego, co jest milcz\u0105cym przyznaniem, \u017ce w przewidywalnej przysz\u0142o\u015bci izraelski szekel nadal b\u0119dzie legaln\u0105 walut\u0105 w proponowanym pa\u0144stwie palesty\u0144skim. W rzeczywisto\u015bci Fayyad w og\u00f3le nie wspomina sektora bankowego \u2013 ani jego roli w przysz\u0142ym rozwoju gospodarki narodowej, ani jego roli w sektorze prywatnym.<\/p>\n<p>Ponadto, olbrzymia sie\u0107 ministerstw i instytucji rz\u0105dowych, jak\u0105 proponuje, umie\u015bci zbyt wielki ci\u0119\u017car na narodowym bud\u017cecie palesty\u0144skim \u2013 szczeg\u00f3lnie bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce bud\u017cet ten opiera si\u0119 w znacznym stopniu na pomocy zagranicznej. Proponowana struktura wydaje si\u0119 tak\u017ce sprzeczna z o\u015bwiadczeniem Fayyada, \u017ce \u201erz\u0105d b\u0119dzie kontynuowa\u0142 polityk\u0119 ograniczania rachunku za p\u0142ace w sektorze publicznych\u201d (s. 17).<\/p>\n<p><strong>Gospodarka narodowa<\/strong><\/p>\n<p>W sekcji wst\u0119pu zatytu\u0142owanej \u201cZasady za\u0142o\u017cycielskie\u201d (s. 6) Fayyad kre\u015bli kapitalistyczn\u0105 wizj\u0119 przysz\u0142ej gospodarki palesty\u0144skiej: &#8222;System ekonomiczny Palestyny b\u0119dzie oparty o zasady ekonomii wolnego rynku w kontek\u015bcie legalnej i odpowiedzialnej konkurencji. Pa\u0144stwo b\u0119dzie d\u0105\u017cy\u0142o do wspierania wzrostu spo\u0142ecznego, ekonomicznego i kulturalnego oraz post\u0119pu naukowego narodu palesty\u0144skiego, potwierdzaj\u0105c r\u00f3wnocze\u015bnie swoje oddanie sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej i dostarczaj\u0105c ochrony s\u0142abszym grupom oraz grupom o specjalnych potrzebach \u201e (s. 7).<\/p>\n<p>G\u0142\u00f3wnym problemem planu gospodarczego Fayyada, zarysowanego w tym dokumencie, jest brak wystarczaj\u0105cych szczeg\u00f3\u0142\u00f3w. Jego program trwa\u0142ego uzdrowienia polega na siedmiu zasadach (s. 35):<\/p>\n<ul type=\"disc\">\n<li>Stworzenie \u015brodowiska umo\u017cliwiaj\u0105cego inwestycje<\/li>\n<li>Promowanie roli sektora prywatnego<\/li>\n<li>Wspieranie palesty\u0144skich produkt\u00f3w i ekspertyzy<\/li>\n<li>Rozwijanie zasob\u00f3w narodowych<\/li>\n<li>Rozwijanie infrastruktury<\/li>\n<li>Przekazywanie wiedzy i wspieranie palesty\u0144skich wynalazk\u00f3w<\/li>\n<li>Rozszerzanie dwustronnej i wielostronnej wsp\u00f3\u0142pracy<\/li>\n<\/ul>\n<p>Zasady te s\u0105 jednak tak og\u00f3lne, \u017ce niemal nic nie znacz\u0105, i nie s\u0105 wystarczaj\u0105co rozwini\u0119te w towarzysz\u0105cym im akapitach. Szczeg\u00f3lnie wyra\u017any jest brak konkretnych szczeg\u00f3\u0142\u00f3w, takich jak ramy czasowe i oszacowanie koszt\u00f3w. Rozwa\u017cmy na przyk\u0142ad kwesti\u0119 edukacji. Rozwijanie kapita\u0142u ludzkiego przez edukacj\u0119 jest zasadnicze dla budowy nowoczesnej gospodarki. Odnawianie tradycyjnego systemu edukacji tak, by sprosta\u0142 potrzebom nowoczesnej technologii, jest jednak zar\u00f3wno kosztowne, jak i poch\u0142aniaj\u0105ce du\u017co czasu. Nade wszystko wymaga ca\u0142kowitego przegl\u0105du program\u00f3w. Fayyad nie m\u00f3wi jednak, jak system edukacyjny na Zachodnim Brzegu zostanie przebudowany.<\/p>\n<p>Innym problemem, kt\u00f3ry wymaga dalszej uwagi, jest rozw\u00f3j infrastruktury, kosztowne przedsi\u0119wzi\u0119cie w najlepszej sytuacji, co dopiero w warunkach restrykcyjnej polityki okupacji. Fayyad nie m\u00f3wi niemal niczego o priorytetach w transporcie na obszarach pod jurysdykcj\u0105 PA, o oszacowaniu koszt\u00f3w ani o \u017ar\u00f3d\u0142ach finansowania. Nie jest tak\u017ce jasne, dlaczego daje wy\u017cszy priorytet do\u0142\u0105czeniu do World Trade Organization ni\u017c do\u0142\u0105czeniu do IMF i World Bank, gdzie \u017ar\u00f3d\u0142a finansowania rozwoju by\u0142yby \u0142atwiejsze do zdobycia.<\/p>\n<p><strong>Wnioski<\/strong><\/p>\n<p>By\u0107 mo\u017ce s\u0105 to zbyt wyg\u00f3rowane oczekiwania wobec dokumentu, kt\u00f3ry przede wszystkim ma stanowi\u0107 manifest polityczny. Fayyad zapewnia jednak, \u017ce przysz\u0142y rz\u0105d palesty\u0144ski \u201eb\u0119dzie kierowa\u0142 si\u0119 prawem mi\u0119dzynarodowym\u201d, b\u0119dzie stara\u0142 si\u0119 \u201eosi\u0105gn\u0105\u0107 trwa\u0142e rozwi\u0105zanie polityczne w naszym regionie\u201d, \u201eb\u0119dzie w pe\u0142ni zaanga\u017cowany w spo\u0142eczno\u015b\u0107 mi\u0119dzynarodow\u0105\u201d i \u201epowinien dzia\u0142a\u0107 na rzecz zapewnienia sobie pe\u0142nego poparcia arabskich braci i politycznego oraz ekonomicznego poparcia przyjaci\u00f3\u0142 na ca\u0142ym \u015bwiecie\u201d (2)<\/p>\n<p>Brakuje jednak wa\u017cnego elementu: o\u015bwiadczenia o relacjach i koegzystencji pa\u0144stwa palesty\u0144skiego z Izraelem. W ko\u0144cu pa\u0144stwo palesty\u0144skie b\u0119dzie mia\u0142o najd\u0142u\u017csz\u0105 granic\u0119 z tym krajem i b\u0119dzie z nim dzieli\u0142o wod\u0119 i zasoby naturalne, a te dwa pa\u0144stwa b\u0119d\u0105 musia\u0142y utrzymywa\u0107 rozleg\u0142e kontakty handlowe i ekonomiczne, doj\u015b\u0107 do porozumienia w sprawie bezpiecze\u0144stwa, dzieli\u0107 miejsca turystyczne i porty morskie, a mo\u017ce tak\u017ce utworzy\u0107 uni\u0119 celn\u0105.<\/p>\n<p><strong>Aneks<\/strong><\/p>\n<p><strong>Arab Human Development Report 2009: Kwestie bezpiecze\u0144stwa ludzi w krajach arabskich \u2013 dane odnosz\u0105ce sie do Okupowanych Terytori\u00f3w Palesty\u0144skich<\/strong> <a name=\"_ednref4\"><\/a> <a href=\"#_edn4\"><sup>[4]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>R\u00f3wnocze\u015bnie z publikacj\u0105 dokumentu Fayyada, Program Narod\u00f3w Zjednoczonych ds. Rozwoju (UNDP) opublikowa\u0142 sw\u00f3j Arab Human Development Report za rok 2009. \u00d3smy rozdzia\u0142 tego raportu zajmuje si\u0119 \u201eokupacj\u0105, interwencj\u0105 militarn\u0105 i ryzykiem dla ludzi\u201d, koncentruj\u0105c si\u0119 na Okupowanych Terytoriach Palesty\u0144skich (OTP), Iraku i Somalii. Wst\u0119p do tego rozdzia\u0142u stwierdza, \u017ce \u201cokupacja i interwencja militarna nara\u017ca bezpiecze\u0144stwo ludzi na przemoc na trzech poziomach \u2013 instytucjonalnym, strukturalnym i materialnym\u201d. Dane prezentowane w Aneksie I do tego raportu ujawniaj\u0105 jednak g\u0142\u0119boko ironiczny fakt: pod wzgl\u0119dem ca\u0142ego szeregu wska\u017anik\u00f3w spo\u0142ecznych i ekonomicznych OTP wypada zdecydowanie lepiej ni\u017c Syria i Egipt (u\u017cywane jako punkty odniesienia w tym aneksie), a w niekt\u00f3rych wypadkach osi\u0105ga wyniki r\u00f3wne lub wy\u017csze ni\u017c niekt\u00f3re kraje b\u0119d\u0105ce producentami ropy naftowej.<\/p>\n<p>Poni\u017cej podaj\u0119 dane z Arab Human Development Report 2009 (napisanego przez Arab\u00f3w i drukowanego w Bejrucie):<\/p>\n<p>Tabela 01 podaje dane o &#8222;Human Development Index,&#8221; zajmuj\u0105cego si\u0119 \u201crozszerzaniem potencja\u0142u i mo\u017cliwo\u015bci jednostki\u201d OTP ma ocen\u0119 106, dwa punkty poni\u017cej bogatej w rop\u0119 i gaz Algierii (104), ale plasuj\u0105c\u0105 je wy\u017cej ni\u017c Syria (108), Egipt (112), Maroko (126) i Jemen (153).<\/p>\n<p>Poziom umiej\u0119tno\u015bci czytania i pisania w\u015br\u00f3d doros\u0142ych w OTP (% ludno\u015bci w wieku 15 lat lub wi\u0119cej) za lata 1995-2005 wynosi 92.4, w por\u00f3wnaniu do 80.8 dla Syrii i 71.4 dla Egiptu. Poziom umiej\u0119tno\u015bci czytania i pisania jest jeszcze bardziej imponuj\u0105cy w por\u00f3wnaniu do kraj\u00f3w produkuj\u0105cych rop\u0119 naftow\u0105, a mianowicie Kataru (89.0), Zjednoczonych Emirat\u00f3w Arabskich (88.7), Bahrajnu (86.5), i Arabii Saudyjskiej (82.9). Tylko Kuwejt plasuje si\u0119 wy\u017cej ni\u017c OTP z 93.3 (Tabela 11). Poziom umiej\u0119tno\u015bci czytania i pisania dla doros\u0142ych m\u0119\u017cczyzn jest w OTP jednym z najwy\u017cszych w \u015bwiecie arabskim: 96.7. (Tabela 25).<\/p>\n<p>Je\u015bli chodzi o poziom umiej\u0119tno\u015bci czytania i pisania w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy (% w wieku 15-24 lat) w latach 1995-2005, liczba dla OTP wynosi\u0142a 99.0, r\u00f3wna Jordanii i wy\u017csza ni\u017c dla jakiegokolwiek innego kraju arabskiego za wyj\u0105tkiem Kuwejtu (Tabela 11). Dla kobiet w OTP liczba ta wynosi\u0142a 88.0, przekroczona jedynie przez Liban (93.6), Kuwejt (91.0), Katar (88.6) i Zjednoczone Emiraty Arabskie UAE (87.8). Por\u00f3wnajmy to z Arabi\u0105 Saudyjsk\u0105 (76.3), Algieri\u0105 (60.1), Syri\u0105 (73.6), i Egiptem (59.4) (Tabela 25).<\/p>\n<p>R\u00f3wnie uderzaj\u0105ce s\u0105 dane dotycz\u0105ce &#8222;opieki zdrowotnej: zasoby, dost\u0119p i s\u0142u\u017cba zdrowia&#8221;. Tabela 05 dostarcza danych dotycz\u0105cych wydatk\u00f3w na publiczn\u0105 i prywatn\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 zdrowia (jako % PKB). Dane te dla OTP wynosi\u0142y 7.8 i 5.2, odpowiednio, daj\u0105c w sumie 13% PKB. Ta liczba jest wy\u017csza ni\u017c w jakimkolwiek innym kraju arabskim bez \u017cadnego wyj\u0105tku. Najbli\u017cszy temu jest Liban, gdzie wydatki na zdrowie w obu kategoriach dochodzi\u0142y 11.6% PKB. Dane dla Zjednoczonych Emirat\u00f3w Arabskich, Arabii Saudyjskiej, Egiptu i Syrii wynosz\u0105 odpowiednio: 2.9%, 3.3%, 4.7% and 5.9%.<\/p>\n<p>Wysokie wydatki na zdrowie daj\u0105 znacz\u0105ce rezultaty. W roku 2005 wsp\u00f3\u0142czynnik umieralno\u015bci w OTP dla dzieci poni\u017cej 5 lat (na 1000 \u017cywych urodze\u0144) wynosi\u0142 23, w por\u00f3wnaniu z 26 w Arabii Saudyjskiej, 30 w Libanie, 39 w Algierii, 33 w Egipcie i 40 w Maroku (ale tylko 15 w Syrii) (Tabela 09). Zwi\u0105zana z tym jest liczba &#8222;prawdopodobie\u0144stwa zgonu przed 40. rokiem \u017cycia (2000-2005).&#8221; Ta liczba dla OTP wynosi\u0142a 5.2, w por\u00f3wnaniu do Arabii Saudyjskiej (5.7), Jordanii (6.3), Algierii (7.7), Egiptu (7.5) i gigantycznej liczby dla Somalii (38.9). Syria, z drugiej strony, znowu mia\u0142a lepszy wynik ni\u017c OTP (4.6) (Tabela 03).<\/p>\n<p>Je\u015bli chodzi o wska\u017anik &#8222;dzieci z niedowag\u0105 na sw\u00f3j wiek (% dzieci poni\u017cej 5 lat)&#8221; OTP ma tylko 5%, co r\u00f3wna si\u0119 Libii, ale jest ni\u017csz\u0105 liczb\u0105 ni\u017c dane dla Egiptu (6), Syrii (7), Maroka (10), Zjednoczonych Emirat\u00f3w Arabskich i Arabii Saudyjskiej (14), i Jemenu (46). Jordania, Liban i Tunezja maj\u0105 ni\u017csze liczby (4%) (Tabela 06).<\/p>\n<p>\u015arednia d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia w OTP jest mniej wi\u0119cej przeci\u0119tna dla regionu. W 2005 roku oczekiwana d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia przy urodzeniu w OTP wynosi\u0142a 74.4 lat dla kobiet i 71.3 dla m\u0119\u017cczyzn. Liczby dla kobiet s\u0105 por\u00f3wnywalne z Kuwejtem (79.6), Arabi\u0105 Saudyjsk\u0105 (74.6), Jordani\u0105 (73.8), Syri\u0105 (75.5), i Egiptem (73.0); liczba dla m\u0119\u017cczyzn jest por\u00f3wnywalna z Kuwejtem (75.7), Arabi\u0105 Saudyjsk\u0105 i Jordani\u0105 (70.3), Syri\u0105 (71.8) i Egiptem (68.5) (Tabela 25).<\/p>\n<p>OTP uzyskuje znacz\u0105co ni\u017csze wyniki pod wzgl\u0119dem jednego wska\u017anika \u2013 mianowicie u\u017cywania ulepszonych warunk\u00f3w sanitarnych. W roku 2004 (ostatni badany rok), procent os\u00f3b z dost\u0119pem do lepszych warunk\u00f3w sanitarnych wynosi\u0142 73, w por\u00f3wnaniu do 98 w Zjednoczonych Emiratach Arabskich i Libanie, 93 w Jordanii i 90 w Syrii. Liczba ta jest jednak wy\u017csza ni\u017c dla Egiptu (70) i Jemenu (43). W kategorii u\u017cywania ulepszonych \u017ar\u00f3de\u0142 wody OTP zdobywa do\u015b\u0107 wysokie punkty, 92%, ale nieco ni\u017csze ni\u017c Jordania (97%), Syria (93%) i Egipt (98%).<\/p>\n<p>W dziedzinie nowoczesnej technologii liczba abonent\u00f3w telefon\u00f3w kom\u00f3rkowych (na 1000 mieszka\u0144c\u00f3w) wynosi\u0142a w 2005 roku 302, co jest podobne do liczby dla Jordanii (304) i zdecydowanie wy\u017csze ni\u017c dla Syrii (155), Egiptu (184), i bogatej w rop\u0119 Libii (41). Liczba u\u017cytkownik\u00f3w Internetu (na 1000 mieszka\u0144c\u00f3w) wynosi\u0142a w 2005 roku 67; tylko nieco ni\u017cej ni\u017c Egipt (68) i bogata w rop\u0119 Arabia Saudyjska (70), wy\u017cej za\u015b ni\u017c Syria (58) i Libia (36). Na g\u00f3rnym ko\u0144cu skali s\u0105 Katar (269) i Zjednoczone Emiraty Arabskie (308) (Tabela 12).<\/p>\n<p>Jest jedna dziedzina, w kt\u00f3rej OTP zdobywa wysokie punkty negatywne: &#8222;Umy\u015blne zab\u00f3jstwa&#8221; (na 100 000 mieszka\u0144c\u00f3w). Liczba ta za lata 2000-2004 wynios\u0142a 4, nieco ni\u017cej ni\u017c Liban (5.7), kt\u00f3ry mia\u0142 najwy\u017cszy wynik. W wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w arabskich liczba ta waha si\u0119 mi\u0119dzy 0.4 (Egipt) i 1.4 (Algieria) (Tabela 24).<\/p>\n<p><em>*Dr. Nimrod Raphaeli emerytowanym analitykiem w MEMRI.<\/em><\/p>\n<\/div>\n<hr noshade=\"noshade\" \/>\n<!-- footnotes --><\/p>\n<div class=\"bodynews c2\">\n<p><a name=\"_edn1\"><\/a> <a href=\"#_ednref1\">[1]<\/a> Angielskie t\u0142umaczenie dokumentu opublikowane przez palesty\u0144sk\u0105 agencj\u0119 informacyjn\u0105 WAFA, znajduje si\u0119 tutaj: <a href=\"http:\/\/english.wafa.ps\/?action=detail&#038;id=12943\">http:\/\/english.wafa.ps\/?action=detail&#038;id=12943<\/a> .<\/p>\n<p><a name=\"_edn2\"><\/a> <a href=\"#_ednref2\">[2]<\/a> Program Narod\u00f3w Zjednoczonych ds. Rozwoju, Biuro Regionalne dla Pa\u0144stw Arabskich, <em>Arab Human Development Report 2009: Challenges to Human Security in the Arab States<\/em>,&#8221; New York, 2009 (<a href=\"http:\/\/www.arab-hdr.org\/contents\/index.aspx?rid=5\">http:\/\/www.arab-hdr.org\/contents\/index.aspx?rid=5<\/a> ).<\/p>\n<p><a name=\"_edn3\"><\/a> <a href=\"#_ednref3\">[3]<\/a> W kolejnych akapitach s\u0142owo \u201cWschodnia\u201d zostaje omini\u0119te, a wi\u0119c dokument m\u00f3wi o ustanowieniu pa\u0144stwa palesty\u0144skiego z Jerozolim\u0105 jako stolic\u0105 (np. 3, 4, 5, 33).<\/p>\n<p><a name=\"_edn4\"><\/a> <a href=\"#_ednref4\">[4]<\/a> <a href=\"http:\/\/www.arab-hdr.org\/contents\/index.aspx?rid=5\">http:\/\/www.arab-hdr.org\/contents\/index.aspx?rid=5<\/a> .<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wst\u0119p W sierpniu 2009 r. premier Autonomii Palesty\u0144skiej Salam Fayyad wyda\u0142 dokument o zako\u0144czeniu okupacji i ustanowieniu niepodleg\u0142ego pa\u0144stwa palesty\u0144skiego [1] . Dokument ten \u201cokre\u015bla cele narodowe (\u2026), priorytety i dzia\u0142alno\u015b\u0107 instytucji PA na nast\u0119pne dwa lata\u201d (s. 3). Oznajmia tak\u017ce, \u017ce \u201eustanowienie pa\u0144stwa palesty\u0144skiego w ci\u0105gu dw\u00f3ch lat jest nie tylko mo\u017cliwe, jest zasadnicze\u201d [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":15,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[828,833,835,837],"tags":[],"class_list":["post-763","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-autonomia-palestynska","category-badania-i-analizy","category-archiwum","category-kraje"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/763","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/15"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=763"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/763\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=763"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=763"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=763"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}