{"id":738,"date":"2009-09-22T00:00:00","date_gmt":"2009-09-22T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/egipski-intelektualista-i-dramaturg-ali-salem-moja-podroz-do-izraela-byla-proba-pozbycia-sie-nienawisci\/738"},"modified":"2009-09-22T00:00:00","modified_gmt":"2009-09-22T00:00:00","slug":"egipski-intelektualista-i-dramaturg-ali-salem-moja-podroz-do-izraela-byla-proba-pozbycia-sie-nienawisci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/egipski-intelektualista-i-dramaturg-ali-salem-moja-podroz-do-izraela-byla-proba-pozbycia-sie-nienawisci\/738","title":{"rendered":"Egipski intelektualista i dramaturg Ali Salem: Moja podr\u00f3\u017c do Izraela by\u0142a pr\u00f3b\u0105 pozbycia si\u0119 nienawi\u015bci"},"content":{"rendered":"<div class=\"bodytext c2\">\n<p><em>W wywiadzie z kwietnia 2009 roku dla kuwejckiej gazety<\/em> \u201cAl-Nahar\u201d <em>egipski intelektualista i dramaturg Ali Salem m\u00f3wi\u0142 obszernie o swojej pierwszej podr\u00f3\u017cy do Izraela 15 lat temu i o ksi\u0105\u017cce, kt\u00f3r\u0105 po tej podr\u00f3\u017cy napisa\u0142. Powiedzia\u0142, \u017ce ta wyprawa przynios\u0142a mu bojkot ze strony egipskich intelektualist\u00f3w, poniewa\u017c zmuszeni zostali do u\u015bwiadomienia sobie prawdy i rozpocz\u0119cia nowej drogi do pokoju, na co nie byli przygotowani. Salem doda\u0142, \u017ce jego pragnienie odwiedzenia Izraela rozbudzi\u0142a odwa\u017cna inicjatywa egipskiego prezydenta Anwara Sadata porozumienia z Izraelem, a tak\u017ce proste pragnienie poznania drugiej strony i \u201cpozbycia si\u0119 nienawi\u015bci\u201d. Zako\u0144czy\u0142 m\u00f3wi\u0105c, \u017ce pok\u00f3j oferuje wiele korzy\u015bci Egiptowi i ca\u0142emu regionowi.<\/em><\/p>\n<p><em>Poni\u017cej podajemy urywki z tego wywiadu: <a name=\"_ednref1\"><\/a> <a href=\"#_edn1\">[1]<\/a><\/em><\/p>\n<p><strong>&#8222;Moje pokolenie nie mo\u017ce przezwyci\u0119\u017cy\u0107 rany 1967 roku; wszystkie ataki na mnie by\u0142y spowodowane tym, \u017ce zmusi\u0142em ich do u\u015bwiadomienia sobie prawdy\u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong>Dziennikarz:<\/strong> Dzisiaj, 15 lat po pana [pierwszej] wizycie w Izraelu i po publikacji ksi\u0105\u017cki <em>A Drive to Israel<\/em><a name=\"_ednref2\"><\/a> <a href=\"#_edn2\">[2]<\/a> , co data 7 kwietnia 1994 roku [tj. data, kiedy rozpocz\u0105\u0142 pan swoj\u0105 podr\u00f3\u017c] znaczy dla pana? Jak widzi pan t\u0119 podr\u00f3\u017c dzisiaj i jakie ma pan z niej wspomnienia?<\/p>\n<p><strong>Salem:<\/strong>Mam mn\u00f3stwo wspomnie\u0144, poniewa\u017c [w\u00f3wczas] odwa\u017cnie postawi\u0142em konia przed wozem, bo chcia\u0142em by\u0107 pierwszy z tak\u0105 inicjatyw\u0105 i przej\u015b\u0107 od czasu wojny do czasu pokoju w epoce, w kt\u00f3rej ka\u017cdy musia\u0142 sam zdecydowa\u0107, co robi\u0107.<\/p>\n<p>Moja podr\u00f3\u017c stanowi\u0142a powa\u017cne wyzwanie dla egipskich intelektualist\u00f3w i ca\u0142ego egipskiego spo\u0142ecze\u0144stwa. To wyzwanie mo\u017cna podsumowa\u0107 nast\u0119puj\u0105cym pytaniem: Jak mamy traktowa\u0107 to ma\u0142e spo\u0142ecze\u0144stwo obok nas [tj. spo\u0142ecze\u0144stwo Izraela]? Rzeczywisto\u015b\u0107 zmusi\u0142a nas do wkroczenia w kampani\u0119 pokojow\u0105 ze spo\u0142ecze\u0144stwem, kt\u00f3re bezwzgl\u0119dnie nas pokona\u0142o w 1967 roku. Moje pokolenie nie mo\u017ce przezwyci\u0119\u017cy\u0107 rany 1967 roku. Wszystkie ataki na mnie by\u0142y spowodowane tym, \u017ce zmusi\u0142em ich do u\u015bwiadomienia sobie prawdy. Zmusi\u0142em ich do dzia\u0142ania i do rozpocz\u0119cia nowego sposobu \u017cycia, a to by\u0142o dla nich bolesne. Chcia\u0142em, by poszli drog\u0105, kt\u00f3ra wymaga\u0142a odwagi i kreatywno\u015bci. Ale oni s\u0105 leniwi.<\/p>\n<p>Ataki i inwektywy, kt\u00f3re \u015bci\u0105gn\u0105\u0142em na siebie, nie by\u0142y niczym niezwyk\u0142ym. Nie znajdzie pan nikogo, kto by otwarcie przyzna\u0142, \u017ce jest przeciwko mnie; istnieje jednak og\u00f3lna zgoda, by zrujnowa\u0107 moje dobre imi\u0119 i oczerni\u0107 m\u00f3j charakter.<\/p>\n<p>W 1996 roku anulowali moje cz\u0142onkostwo w Egipskim Stowarzyszeniu Filmowc\u00f3w, gdzie nale\u017ca\u0142em do trzech oddzia\u0142\u00f3w: pisarzy, re\u017cyser\u00f3w i aktor\u00f3w. Po tym, jak mnie wypytali, ja zapyta\u0142em: \u201cJakie naruszy\u0142em przepisy, \u017ce mnie wyrzucacie?\u201d Dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce [Stowarzyszenie] nie ma \u017cadnej regu\u0142y przeciwko normalizacji, ale podj\u0119\u0142o rezolucj\u0119 zabraniaj\u0105ca artystycznej wsp\u00f3\u0142pracy z Izraelem\u2026<\/p>\n<p>Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, moje wyrzucenie ze Stowarzyszenia Filmowc\u00f3w nie wzbudzi\u0142o publicznego zainteresowania. Kiedy jednak w 2001 roku wyrzucono mnie ze Stowarzyszenia Pisarzy Egipskich, wywo\u0142a\u0142o to oburzenie. Szczeg\u00f3lnie, kiedy poszed\u0142em do s\u0105du, kt\u00f3ry przywr\u00f3ci\u0142 moje cz\u0142onkostwo \u2013 ale p\u00f3\u017aniej sam zrezygnowa\u0142em.<\/p>\n<p><strong>Dziennikarz:<\/strong>Jak s\u0105dz\u0119, kto\u015b z drugiej strony [tj. z Zachodu] pomaga panu.<\/p>\n<p><strong>Salem:<\/strong>Oczywi\u015bcie dostaj\u0119 wsparcie moralne. [Mam tak\u017ce wsparcie] kilku przyjaci\u00f3\u0142 w \u015bwiecie arabskim i w Egipcie, ale koszt jest bardzo wysoki. Przez 15 lat ludzie oczerniali mnie i przeklinali na ka\u017cdym kanale satelitarnej telewizji i nie mam [si\u0142y] si\u0119 broni\u0107.<\/p>\n<p><strong>Dziennikarz:<\/strong>Opisuje pan pomoc otrzymywan\u0105 z drugiej strony jako wsparcie moralne, ale s\u0105dz\u0119, \u017ce czasami jest to [r\u00f3wnie\u017c] wsparcie materialne. Na przyk\u0142ad ostatniego listopada otrzyma\u0142 pan nagrod\u0119 50 tysi\u0119cy dolar\u00f3w z USA. Czy nie jest to wsparcie materialne?<\/p>\n<p><strong>Salem:<\/strong>&#8222;[To, co dosta\u0142em] by\u0142o dobrze znan\u0105 nagrod\u0105 za odwag\u0119 cywiln\u0105, dawan\u0105 przez John Train Foundation. Przyznaje si\u0119 j\u0105 zwyk\u0142ym ludziom, kt\u00f3rzy \u201eprzeciwstawiali si\u0119 z\u0142u ponosz\u0105c wielkie ryzyko osobiste\u201d. Dwukrotnie si\u0119 o ni\u0105 stara\u0142em, ale dosta\u0142em j\u0105 za trzecim razem\u2026<\/p>\n<p><strong>\u201ePojecha\u0142em do Izraela z naturalnej, ludzkiej ciekawo\u015bci\u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong>Dziennikarz:<\/strong>Cofnijmy si\u0119 troch\u0119. Sk\u0105d przyszed\u0142 panu pomys\u0142 i co spowodowa\u0142o decyzj\u0119 [odwiedzenia Izraela]? Czyta\u0142em pana ksi\u0105\u017ck\u0119 <em>A Drive to Israel<\/em> i widzia\u0142em, \u017ce nast\u0119puj\u0105co opisuje pan t\u0119 podr\u00f3\u017c: \u201eTo nie by\u0142a podr\u00f3\u017c mi\u0142o\u015bci, ale szczera pr\u00f3ba pozbycia si\u0119 nienawi\u015bci\u201d. Czy to si\u0119 rzeczywi\u015bcie zdarzy\u0142o? Tak prosto i romantycznie?<\/p>\n<p><strong>Salem:<\/strong>Jest taki film z lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych pod tytu\u0142em \u201cRosjanie nadchodz\u0105\u201d. Chodzi tam o zimn\u0105 wojn\u0119 i o\u015bmiesza on polityk\u00f3w po obu stronach. My\u015bl\u0119, \u017ce ten film przyni\u00f3s\u0142 koniec zimnej wojny. Na pocz\u0105tku filmu rosyjska \u0142\u00f3d\u017a podwodna zbli\u017ca si\u0119 do brzeg\u00f3w Ameryki i utyka w b\u0142ocie. Kapitan i marynarze patrz\u0105 na brzeg przez teleskop i zdumiewaj\u0105 si\u0119. Kiedy zast\u0119pca dow\u00f3dcy pyta: \u201eDlaczego podchodzimy tak blisko?\u201d dow\u00f3dca odpowiada: \u201eChc\u0119 zobaczy\u0107 Ameryk\u0119. To jest naturalna intelektualna i ludzka ciekawo\u015b\u0107 [chcie\u0107 pozna\u0107 drug\u0105 stron\u0119]\u201d.<\/p>\n<p>To zdanie mia\u0142o na mnie wielki wp\u0142yw. Ten rodzaj ciekawo\u015bci mo\u017ce pom\u00f3c w przezwyci\u0119\u017ceniu wszystkich przeszk\u00f3d.<\/p>\n<p><strong>Dziennikarz:<\/strong>Z pewno\u015bci\u0105 to zdanie, kt\u00f3re zachowa\u0142o si\u0119 w pana \u015bwiadomo\u015bci lub pod\u015bwiadomo\u015bci, nie by\u0142o jedynym czynnikiem u podstaw decyzji odwiedzenia [Izraela]?<\/p>\n<p><strong>Salem:<\/strong>Pierwsz\u0105 przyczyn\u0105 by\u0142a ciekawo\u015b\u0107. To napisa\u0142em w ksi\u0105\u017cce. Chcia\u0142em zobaczy\u0107 Izrael z bliska, tak jak dow\u00f3dca \u0142odzi podwodnej chcia\u0142 zobaczy\u0107 Ameryk\u0119, mimo \u017ce by\u0142a otwarcie wroga wobec jego kraju. [Chcia\u0142em zobaczy\u0107 Izrael] z bliska. Kiedy \u017co\u0142nierz na granicy zapyta\u0142 mnie: \u201cPo co przyje\u017cd\u017ca pan do Izraela?\u201d odpowiedzia\u0142em: \u201e\u017beby go zobaczy\u0107 i pozna\u0107<\/p>\n<p>\n<strong>\u201eInicjatywa pokojowa Sadata by\u0142a krokiem niezwyk\u0142ej ludzkiej odwagi\u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong>Dziennikarz:<\/strong>Szanuj\u0119 pana prawo do pr\u00f3by poznania [drugiej strony], ale czy [rzeczywi\u015bcie] m\u00f3g\u0142 pan zlekcewa\u017cy\u0107 pozosta\u0142o\u015bci 50 lat \u2013 ko\u015bci m\u0119czennik\u00f3w i ruiny naszych zniszczonych wsi, dom\u00f3w i ojczyzny? Jak si\u0119 pan z tego otrz\u0105sn\u0105\u0142? Jak pozostawi\u0142 pan za sob\u0105 te wspomnienia? [S\u0142ysza\u0142em], \u017ce nie odwa\u017cy\u0142 si\u0119 pan powiedzie\u0107 rodzinie o swoich planach. Zadzwoni\u0142 pan do c\u00f3rki z Al-Arisz, \u017ceby jej powiedzie\u0107.<\/p>\n<p><strong>Salem:<\/strong>To prawda. Gdybym im powiedzia\u0142, p\u0142akaliby i czuli si\u0119 zranieni, a to mog\u0142o zachwia\u0107 moj\u0105 decyzj\u0119 wybrania si\u0119 na t\u0119 wypraw\u0119\u2026<\/p>\n<p>Po wojnie 1973 roku by\u0142y rozmowy i [obie strony] podpisa\u0142y traktat o zawieszeniu broni. W tym momencie byli\u015bmy [ju\u017c] na drodze do pokoju. Potem pojawi\u0142a si\u0119 inicjatywa Sadata, kt\u00f3ra stanowi\u0142a kamie\u0144 w\u0119gielny mojego pomys\u0142u [podr\u00f3\u017cy do Izraela].<\/p>\n<p>To by\u0142 punkt zwrotny. To by\u0142 krok [niezwyk\u0142ej] ludzkiej odwagi i dramatyczny moment [stworzony przez] Sadata. By\u0142em \u015bwiadkiem tego momentu i solidaryzowa\u0142em si\u0119 z nim. Mog\u0142em zrozumie\u0107 odwag\u0119, jaka by\u0142a do tego potrzebna.<\/p>\n<p>Tego dnia [kiedy Sadat oznajmi\u0142 o swojej] inicjatywie, siedzia\u0142em w Caf\u00e9 Riche [w Kairze]. W\u015br\u00f3d burzy w\u015bciek\u0142ych intelektualist\u00f3w i napuszonych s\u0142\u00f3w wyrazi\u0142em opini\u0119 o Sadacie i poparcie dla tego, co zrobi\u0142. Nie wolno zapomina\u0107, \u017ce wojna 1973 roku by\u0142a zako\u0144czona i \u017ce, mimo olbrzymiego sukcesu [armii egipskiej] w przekroczeniu kana\u0142u [sueskiego], wojna sko\u0144czy\u0142a si\u0119 z armi\u0105 izraelsk\u0105 na Synaju, 90 kilometr\u00f3w od Kairu\u2026<\/p>\n<p>\n<strong>\u201cOpozycja wobec normalizacji i op\u00f3\u017anianie jej zaszkodzi\u0142o Egiptowi i sprawie palesty\u0144skiej\u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong>Dziennikarz:<\/strong>A wi\u0119c inicjatywa [Sadata] by\u0142a pocz\u0105tkiem.<\/p>\n<p><strong>Salem:<\/strong>Tak, a po przeczytaniu umowy pokojowej nie chcia\u0142em si\u0119 oszukiwa\u0107. Zrozumia\u0142em, \u017ce Sadat by\u0142 gigantem inicjuj\u0105c i negocjuj\u0105c [traktat pokojowy]. W tym czasie przeprowadza\u0142em tak\u017ce wywiady z Izraelczykami w Kairze. Podr\u00f3\u017cy do Izraela nie by\u0142o w\u00f3wczas w planach z dw\u00f3ch przyczyn. Po pierwsze, Izraelczycy jeszcze nie wycofali si\u0119 z egipskiego terytorium. Po drugie, nic nie wskazywa\u0142o, szczeg\u00f3lnie po \u015bmierci Sadata, na mo\u017cliwo\u015b\u0107 szybkiego rozwi\u0105zania problemu palesty\u0144skiego.<\/p>\n<p><strong>Dziennikarz:<\/strong>I do dnia dzisiejszego Izrael unika znalezienia sprawiedliwego i szerokiego rozwi\u0105zania tego problemu.<\/p>\n<p><strong>Salem:<\/strong>To prawda, ale co z Porozumieniem z Oslo, [w kt\u00f3rym] obie strony uzna\u0142y si\u0119 wzajemnie? Dla mnie Porozumienie z Oslo by\u0142o bardzo wa\u017cne i musia\u0142em zwr\u00f3ci\u0107 na nie uwag\u0119 ludzi. [Czu\u0142em] tak\u017ce, \u017ce nie mam wyboru i musz\u0119 zrealizowa\u0107 moje pragnienie poznania tych ludzi [tj. Izraelczyk\u00f3w] i zobaczy\u0107, co robi\u0105.<\/p>\n<p><strong>Dziennikarz:<\/strong>Traktuje wi\u0119c pan umow\u0119 pokojow\u0105 jako znacz\u0105cy atut [dla Egiptu] i Porozumienie z Oslo jako polityczne zwyci\u0119stwo. Inni jednak widz\u0105 te \u201ccudy\u201d, jak pan je opisuje, jako kroki w d\u00f3\u0142 na drabinie ust\u0119pstw.<\/p>\n<p><strong>Salem:<\/strong>To jest problem. Panuje pogl\u0105d, \u017ce pok\u00f3j jest ust\u0119pstwem. Pewien znajomy, in\u017cynier z doktoratem, kt\u00f3ry jest ekspertem konfliktu izraelsko-arabskiego, powiedzia\u0142 mi podczas izraelskiej inwazji na Gaz\u0119 [z grudnia 2008 r.]: \u201eNie ma potrzeby uchylania [egipsko-izraelskiej] umowy pokojowej, [ale mo\u017cemy] zamrozi\u0107 niekt\u00f3re paragrafy\u201d. Jak mo\u017cemy to zrobi\u0107? Takie my\u015blenie jest ra\u017c\u0105co nieodpowiedzialne.<\/p>\n<p>Inny cz\u0142owiek powiedzia\u0142 mi: \u201cPo co nam w og\u00f3le inicjatywa pokojowa? W ko\u0144cu przekroczyli\u015bmy kana\u0142. Mo\u017cemy spokojnie poczeka\u0107 pi\u0119\u0107 lat i zacz\u0105\u0107 kolejn\u0105 wojn\u0119\u201d. Jak mi\u0142o! Czy Izrael pozwoli nam siedzie\u0107 spokojnie przez pi\u0119\u0107 lat, czy cho\u0107by jeden dzie\u0144?<\/p>\n<p>Sprowadza si\u0119 to do jednego: [wyboru mi\u0119dzy] wojn\u0105 i pokojem. Ka\u017cda pr\u00f3ba manewru mi\u0119dzy nimi jest ryzykownym przedsi\u0119wzi\u0119ciem, kt\u00f3re musi zako\u0144czy\u0107 si\u0119 pora\u017ck\u0105 Egiptu. Opozycja wobec normalizacji i op\u00f3\u017anianie jej zaszkodzi\u0142o Egiptowi i sprawie palesty\u0144skiej\u2026<\/p>\n<p>\n<strong>\u201eMusimy sk\u0142oni\u0107 Palesty\u0144czyk\u00f3w do zjednoczenia si\u0119 pod jednym rz\u0105dem, kt\u00f3ry wynegocjuje ustanowienie pa\u0144stwa palesty\u0144skiego\u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong>Dziennikarz:<\/strong>15 lat p\u00f3\u017aniej, czy \u017ca\u0142uje pan podr\u00f3\u017cy [do Izraela]? I jak ocenia pan swoj\u0105 rol\u0119 [w promowaniu pokoju], kt\u00f3ra wydaje si\u0119 by\u0107 znaczna? Czy powiod\u0142a si\u0119 pana intelektualna inicjatywa, jak pan to nazywa?<\/p>\n<p><strong>Salem:<\/strong>(\u2026) Zrobi\u0142em co\u015b dobrego, lub co\u015b, co uwa\u017cam za dobre, i nie \u017ca\u0142uj\u0119 tego. Pok\u00f3j jest s\u0142uszn\u0105 ide\u0105 i pozostanie s\u0142uszn\u0105 ide\u0105. To, co zrobi\u0142 Sadat, jest wielk\u0105 rzecz\u0105 i wszystkim \u017ca\u0142osnym atakom nigdy nie uda si\u0119 zniszczy\u0107 idei pokoju\u2026<\/p>\n<p>[Musimy by\u0107] cierpliwi i [wiedzie\u0107], \u017ce nie ma \u017cadnego innego rozwi\u0105zania. Nie mo\u017cemy po prostu zamkn\u0105\u0107 sklepiku i odej\u015b\u0107. Stoimy przed zadaniem, kt\u00f3re wydaje si\u0119 niemal niemo\u017cliwe, ale musimy je wykona\u0107 \u2013 mianowicie sk\u0142ania\u0107 Palesty\u0144czyk\u00f3w wszystkimi pokojowymi i przyjacielskimi \u015brodkami, by po\u0142\u0105czyli si\u0119 pod jednym rz\u0105dem, kt\u00f3ry we\u017amie na siebie prowadzenie rokowa\u0144 ku [ustanowieniu] pa\u0144stwa palesty\u0144skiego.<\/p>\n<p><strong>Dziennikarz:<\/strong>A co z drug\u0105 stron\u0105, kt\u00f3ra nieustannie zapiera si\u0119 i domaga nieko\u0144cz\u0105cych si\u0119 ust\u0119pstw?<\/p>\n<p><strong>Salem:<\/strong>Przez ostatnie 15 lat rozmaite elementy do\u0142\u0105czy\u0142y do procesu pokojowego. Jedni do\u0142\u0105czyli jako cz\u0119\u015b\u0107 gry politycznej, utrzymuj\u0105c kontakty z Izraelem bez [podpisania oficjalnego] porozumienia. Kto by pomy\u015bla\u0142, \u017ce Arabia Saudyjska kiedykolwiek b\u0119dzie popiera\u0107 i przyjmie inicjatyw\u0119 pokojow\u0105? Kto by uwierzy\u0142 15 lat temu, \u017ce taka propozycja kiedykolwiek padnie? Ale dzisiaj to si\u0119 dzieje. Izrael jest uparty, ale Arabowie nie maj\u0105 \u017cadnego wyboru poza cierpliwo\u015bci\u0105. Wystarczy, \u017ce idea wojny zosta\u0142a porzucona i militarna opcja ju\u017c nie istnieje.<\/p>\n<p><strong>Dziennikarz:<\/strong>[Jak mo\u017ce pan to m\u00f3wi\u0107], kiedy Izrael rozpoczyna nowy rodzaj wojny, zast\u0119puj\u0105c konfrontacj\u0119 na szerok\u0105 skal\u0119 ma\u0142ymi wojnami, kt\u00f3re nazywamy \u201cnapadami\u201d, gdy tylko i gdzie tylko chce?<\/p>\n<p><strong>Salem:<\/strong>Kilka dni temu czyta\u0142em dobry artyku\u0142 palesty\u0144skiego autora. W nim wyra\u017ca on swoj\u0105 opini\u0119, m\u00f3wi\u0105c \u201eJedynym rodzajem oporu, jaki mo\u017cemy przedstawi\u0107 dzisiaj, jest [kampania] przekonuj\u0105ca spo\u0142ecze\u0144stwo izraelskie, by zaakceptowa\u0142o pok\u00f3j i [koncepcj\u0119] pa\u0144stwa palesty\u0144skiego]. Nigdy nie przekonamy tego spo\u0142ecze\u0144stwa, jak d\u0142ugo b\u0119d\u0105 samob\u00f3jcze bomby tutaj i [ataki] rakietowe tam. Ta metoda konserwuje [tylko] strach i czerpie ukryt\u0105 si\u0142\u0119 ze wspomnie\u0144 o Holocau\u015bcie.<\/p>\n<p><strong>Dziennikarz:<\/strong>Komu przypisa\u0142by pan win\u0119 za niepowodzenie lub parali\u017c egipsko-izraelskiego procesu pokojowego?<\/p>\n<p><strong>Salem:<\/strong>Je\u015bli chodzi o Egipt, to nie rozumiem, jak ludzie mog\u0105 nie zdawa\u0107 sobie sprawy z przys\u0142ugi, jak\u0105 [Sadat] nam wy\u015bwiadczy\u0142 i z warto\u015bci tego, co zrobi\u0142. Odzyska\u0142 wszystkie terytoria [okupowane przez Izrael].<\/p>\n<p>To dziwne, \u017ce niekt\u00f3rzy ludzie m\u00f3wi\u0105: \u201cCo dobrego zrobi\u0142o dla nas [porozumienie] pokojowe?\u201d Odpowiadam im: \u201cOdmawiacie uznania [warto\u015bci] pokoju i dlatego nie jeste\u015bcie w stanie zrozumie\u0107, co pok\u00f3j stworzy\u0142. Odmawiacie zaakceptowania tego, co da\u0142 wam pok\u00f3j. Sam fakt, \u017ce bezpiecznie wracacie do dom\u00f3w i nie trafia was kula snajpera albo rakieta spadaj\u0105ca z nieba, \u017ce nie musicie zaciemnia\u0107 okien i umacnia\u0107 drzwi workami z piaskiem, ani sprawdza\u0107 codziennie listy poleg\u0142ych \u2013 wszystko to lub [przynajmniej] cz\u0119\u015b\u0107 tego zawdzi\u0119czamy pokojowi.<\/p>\n<p>Nie ma \u017cadnego alternatywnego rozwi\u0105zania; nawet najbardziej \u2018jastrz\u0119bi\u2019 i arogancki polityk arabski nie ma innego rozwi\u0105zania. Celuj\u0105 oni w bombastycznych [mowach], ale boj\u0105 si\u0119 pokoju. To jest ci\u0119\u017car, kt\u00f3rego nie s\u0105 w stanie unie\u015b\u0107\u2026<\/p>\n<p>\n<strong>\u201eIzrael nigdy nie pozwoli Iranowi ani Arabom na posiadanie broni nuklearnej\u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong>Dziennikarz:<\/strong>S\u0105dz\u0119, \u017ce je\u015bli Iran wyprodukuje bro\u0144 nuklearn\u0105, pomo\u017ce to Arabom na poziomie militarnym. Dlaczego tego nie chcemy?<\/p>\n<p><strong>Salem:<\/strong>Izrael nigdy nie pozwoli Iranowi ani Arabom na posiadanie broni nuklearnej. [Prawdziwym problemem jest jednak to], \u017ce nadal \u017cyjemy w latach 1940. i 1950. A przynajmniej utkn\u0119li\u015bmy w roku 1973. Ile lat min\u0119\u0142o od tego czasu?<\/p>\n<p>Min\u0119\u0142o 36 lat, a my nadal my\u015blimy kategoriami roku 1973. Post\u0119p dokonany przez te lata \u2013 w nauce, uzbrojeniu, samolotach tak\u017ce \u0142odziach podwodnych \u2013 w og\u00f3le nie wkracza do naszych kalkulacji. Co zrobili\u015bmy w tych dziedzinach, kiedy Izrael rozwija\u0142 i osi\u0105gn\u0105\u0142 przewag\u0119 militarn\u0105? Tak\u017ce bez swoich mo\u017cliwo\u015bci nuklearnych [nadal ma nad nami przewag\u0119]. Niestety, nasz rozw\u00f3j zatrzyma\u0142 si\u0119 w 1973 roku\u2026<\/p>\n<p><strong>Dziennikarz:<\/strong>Sumuj\u0105c wi\u0119c, po 15 latach\u2026 czy zrobi\u0142by pan to znowu?<\/p>\n<p><strong>Salem<\/strong>: Zrobi\u0142bym to po stokro\u0107 razy. Wybra\u0142em si\u0119 tam, \u017ceby przyczyni\u0107 si\u0119 do pokoju, wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w zbli\u017ceniu mi\u0119dzy dwoma narodami i uczestniczy\u0107 w budowaniu mi\u0119dzy nimi kana\u0142u pokoju. Moja ksi\u0105\u017cka mia\u0142a za cel promowanie wi\u0119kszego wzajemnego zrozumienia i wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzy dwoma narodami.<\/p>\n<hr class=\"c1\" size=\"1\" width=\"33%\" \/>\n<p><a name=\"_edn1\"><\/a> <a href=\"#_ednref1\">[1]<\/a> \u201cAl-Nahar\u201d (Kuwejt), 23-24 kwietnia 2009.<\/p>\n<p><a name=\"_edn2\"><\/a> <a href=\"#_ednref2\">[2]<\/a> <em>A Drive to Israel &#8211; An Egyptian Meets His Neighbors<\/em>, Dayan Center Publications, 128, 2003.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W wywiadzie z kwietnia 2009 roku dla kuwejckiej gazety \u201cAl-Nahar\u201d egipski intelektualista i dramaturg Ali Salem m\u00f3wi\u0142 obszernie o swojej pierwszej podr\u00f3\u017cy do Izraela 15 lat temu i o ksi\u0105\u017cce, kt\u00f3r\u0105 po tej podr\u00f3\u017cy napisa\u0142. Powiedzia\u0142, \u017ce ta wyprawa przynios\u0142a mu bojkot ze strony egipskich intelektualist\u00f3w, poniewa\u017c zmuszeni zostali do u\u015bwiadomienia sobie prawdy i rozpocz\u0119cia [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[824,825,835,836,837,863],"tags":[],"class_list":["post-738","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-specjalne-komunikaty","category-reformy-w-swiecie-arabskim-i-muzulmanskim","category-archiwum","category-tematy","category-kraje","category-egipt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/738","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=738"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/738\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=738"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=738"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=738"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}