{"id":731,"date":"2009-09-02T00:00:00","date_gmt":"2009-09-02T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/al-maliki-odwraca-sie-od-iranu-przyjmuje-iracki-nacjonalizm\/731"},"modified":"2009-09-02T00:00:00","modified_gmt":"2009-09-02T00:00:00","slug":"al-maliki-odwraca-sie-od-iranu-przyjmuje-iracki-nacjonalizm","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/al-maliki-odwraca-sie-od-iranu-przyjmuje-iracki-nacjonalizm\/731","title":{"rendered":"Al-Maliki odwraca si\u0119 od Iranu, przyjmuje iracki nacjonalizm"},"content":{"rendered":"<div class=\"bodytext c2\">\n<p><strong>Wst\u0119p<\/strong><\/p>\n<p>Nuri Kamal Al-Maliki, kt\u00f3ry zosta\u0142 premierem Iraku w maju 2006 r., by\u0142 kandydatem kompromisowym. W owym czasie uwa\u017cano go za najs\u0142abszego z dost\u0119pnych kandydat\u00f3w \u2013 dos\u0142ownie nieznanego reprezentanta islamskiej partii Al-Daawa, w\u00f3wczas m\u0142odszego partnera przewa\u017caj\u0105co szyickiego Zjednoczonego Sojuszu Irackiego (United Iraqi Alliance \u2013 UIA). Si\u0142y okupacyjne, Stany Zjednoczone, popiera\u0142y go ze wzgl\u0119du na jego reputacj\u0119 \u201eniezale\u017cnego od Iranu\u201d, jak to powiedzia\u0142 ambasador USA w Iraku Zalman Khalilzad<a href=\"#_edn1\" name=\"_ednref1\">[1]<\/a> .<\/p>\n<p>Ku zaskoczeniu \u2013 a mo\u017ce konsternacji \u2013 zar\u00f3wno jego krytyk\u00f3w, jak i sojusznik\u00f3w, Al-Maliki nie tylko wygra\u0142 wybory, ale jako premier potrafi\u0142 zbudowa\u0107 sobie solidn\u0105 baz\u0119 polityczn\u0105, niezale\u017cn\u0105 od by\u0142ych partner\u00f3w koalicyjnych. W wyborach regionalnych w styczniu 2009 r. wystawi\u0142 niesekciarsk\u0105, nacjonalistyczn\u0105 list\u0119 pod nazw\u0105 \u201eDawlat Al-Qanum (Pa\u0144stwo Prawa) i odni\u00f3s\u0142 zdecydowane zwyci\u0119stwo, szczeg\u00f3lnie w dw\u00f3ch kluczowych regionach Iraku, Bagdadzie i Basrze. W odr\u00f3\u017cnieniu od tego \u2013 i odzwierciedlaj\u0105c og\u00f3lny spadek popularno\u015bci partii islamskich \u2013 UIA otrzyma\u0142 tylko po\u0142ow\u0119 liczby g\u0142os\u00f3w, jakie dosta\u0142 w wyborach krajowych w 2005 r.<a href=\"#_edn2\" name=\"_ednref2\">[2]<\/a> Wyniki wybor\u00f3w regionalnych zmieni\u0142y Al-Maliki\u2019ego w dominuj\u0105c\u0105 si\u0142\u0119 w irackiej polityce. Jego sukces jest wa\u017cny, poniewa\u017c sta\u0142 si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142em tarcia mi\u0119dzy nim i pierwotnymi cz\u0142onkami UIA, kiedy nadszed\u0142 czas odtworzenia szyickiej koalicji w przygotowaniu do wybor\u00f3w parlamentarnych zaplanowanych na rok 2010.<\/p>\n<p><strong>Przek\u0142adanie sukcesu regionalnego w krajow\u0105 si\u0142\u0119 polityczn\u0105; sp\u00f3r ze starymi partnerami<\/strong><\/p>\n<p>Kiedy byli cz\u0142onkowie UIA zacz\u0119li negocjowa\u0107 sk\u0142ad i kierunek swojej koalicji przed wyborami 2010 r., Al-Maliki przedstawi\u0142 im warunki, pod kt\u00f3rymi przy\u0142\u0105czy si\u0119 do tej koalicji. Najwa\u017cniejsze z nich to: po pierwsze, Al-Maliki za\u017c\u0105da\u0142 50 procent miejsc na li\u015bcie, co odzwierciedla si\u0142\u0119 jego platformy Pa\u0144stwa Prawa w wyborach regionalnych; po drugie, chcia\u0142 sta\u0107 na czele listy, a wi\u0119c pozosta\u0107 na kolejn\u0105 kadencj\u0119 jako premier, gdyby lista zwyci\u0119\u017cy\u0142a w wyborach. W wyborach 2005 r. UIA zdoby\u0142a 130 miejsc parlamentarnych z 272, by\u0142a wi\u0119c w stanie utworzy\u0107 rz\u0105d z partiami kurdyjskimi.<\/p>\n<p>Ponadto Al-Maliki postawi\u0142 nast\u0119puj\u0105ce warunki:<\/p>\n<ul>\n<li>Koalicja musi by\u0107 narodowa, nie za\u015b sekciarska, tj. nie wolno wyklucza\u0107 kandydat\u00f3w spo\u015br\u00f3d nie-szyit\u00f3w<\/li>\n<li>Musi zrezygnowa\u0107 z systemu <em>has-hasah<\/em> (system kwot do rozdzielania \u0142up\u00f3w zwyci\u0119stwa w oparciu o kryteria sekciarskie)<\/li>\n<li>Musi zabroni\u0107 ruchowi sadryst\u00f3w i by\u0142emu premierowi Ibrahimowi Al-Jafaari\u2019emu zajmowania odpowiedzialnych stanowisk<a href=\"#_edn3\" name=\"_ednref3\">[3]<\/a> .<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>UIA odrzuca warunki Al-Maliki\u2019ego<\/strong><\/p>\n<p>Warunki Al-Maliki\u2019ego do przy\u0142\u0105czenia si\u0119 [do koalicji] zosta\u0142y odrzucone i jego partia Al-Daawa nie wesz\u0142a do starej\/nowej koalicji, kt\u00f3rej utworzenie og\u0142oszono publicznie 24 sierpnia 2009 r.<a href=\"#_edn4\" name=\"_ednref4\">[4]<\/a> Ta koalicja, nazwana \u201eAl-Itilaf Al-Watani Al-Iraki\u201d (Narodowa Koalicja Iraku \u2013INC), sk\u0142ada si\u0119 z Najwy\u017cszej Rady Islamskiej; Organizacji Badra (milicja zwi\u0105zana z Najwy\u017csz\u0105 Rad\u0105); Ruchu Sadryst\u00f3w; ruchu Narodowej Reformy pod przewodnictwem by\u0142ego premiera Ibrahima Al-Jaafari\u2019ego; od\u0142amu partii Al-Daawa; Narodowego Kongresu pod przyw\u00f3dztwem dr Ahmada Chalabi\u2019ego (kt\u00f3ry nie zdoby\u0142 ani jednego miejsca w parlamencie w poprzednich wyborach); i mieszanki innych grup politycznych i jednostek z r\u00f3\u017cnych region\u00f3w Iraku<a href=\"#_edn5\" name=\"_ednref5\">[5]<\/a> .<\/p>\n<p>Wed\u0142ug informacji z 20 lipca 2009 r. w irackiej gazecie \u201eAl-Zaman\u201d Al-Maliki planuje stworzenie w\u0142asnej koalicji, sk\u0142adaj\u0105cej si\u0119 z niesekciarskich lub mi\u0119dzysekciarskich grup i partii politycznych, w\u0142\u0105cznie z elementami sunnickiego ruchu <em>Al-Sahwat<\/em> (Przebudzenie), kt\u00f3ry walczy\u0142 z Al-Kaid\u0105 i wygna\u0142 j\u0105 w prowincji Al-Anbar; kurdyjsk\u0105 parti\u0105 <em>Al-Taghjir<\/em> (Zmiana), kt\u00f3ra imponuj\u0105co wypad\u0142a w wyborach do kurdyjskiego parlamentu w lipcu tego roku, zdobywaj\u0105c 25 ze 111 miejsc; innymi sunnickimi grupami lub partiami; i rozmaitymi postaciami plemiennymi.<\/p>\n<p>Decyduj\u0105c si\u0119 na roz\u0142am z by\u0142ymi partnerami z UIA \u2013 w oparciu o prze\u015bwiadczenie, \u017ce samodzielnie lepiej da sobie rad\u0119 \u2013 Al-Maliki podj\u0105\u0142 wielkie ryzyko. Trzeba jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce podj\u0105\u0142 t\u0119 decyzj\u0119 przed zamachami bombowymi w Bagdadzie 19 sierpnia 2009r., w kt\u00f3rych zgin\u0119\u0142o 100 Irakijczyk\u00f3w a ponad 600 odnios\u0142o rany, jak r\u00f3wnie\u017c zniszczone zosta\u0142y budynki dw\u00f3ch wa\u017cnych ministerstw \u2013 spraw zagranicznych i finans\u00f3w. Te zamachy postawi\u0142y Al-Maliki\u2019ego przed kryzysem i wyzwaniem, kt\u00f3re mog\u0105 nie tylko wp\u0142yn\u0105\u0107 na losy ka\u017cdej koalicji, jak\u0105 zestawi, ale tak\u017ce na jego przysz\u0142o\u015b\u0107 polityczn\u0105.<\/p>\n<p><strong>Al-Assad do Al-Maliki\u2019ego: Ani jeden iracki cz\u0142onek Baas w Syrii nie zostanie wydany Irakowi, cho\u0107by za 100 milion\u00f3w dolar\u00f3w<\/strong><\/p>\n<p>18 sierpnia Nuri Al-Maliki z\u0142o\u017cy\u0142 oficjaln\u0105 wizyt\u0119 w Damaszku, \u017ceby przedyskutowa\u0107 stosunki mi\u0119dzy tymi dwoma krajami, w\u0142\u0105cznie z kwestiami ekonomicznymi i kwestiami bezpiecze\u0144stwa. Wed\u0142ug irackiego publicysty Daouda Al-Basri\u2019ego z kuwejckiej gazety \u201eAl-Sijassa\u201d, kt\u00f3ry jest dobrze poinformowany o polityce Iraku, Al-Maliki przedstawi\u0142 syryjskiemu prezydentowi Baszirowi Al-Assadowi kusz\u0105cy zestaw um\u00f3w i zach\u0119t w dziedzinie handlu i ropy naftowej. Zestaw ten zawiera\u0142 jednak tak\u017ce 271 nazwisk przyw\u00f3dc\u00f3w irackiej partii Baas, kt\u00f3rzy mieszkaj\u0105 w Syrii i s\u0105 podobno zaanga\u017cowani w dzia\u0142alno\u015b\u0107 terrorystyczn\u0105 w Iraku, a kt\u00f3rych ekstradycji z Syrii chcia\u0142 Al-Maliki. Wed\u0142ug Al-Basri\u2019ego, us\u0142yszawszy to \u017c\u0105danie Assad odpowiedzia\u0142, \u017ce nie odda ani jednego cz\u0142owieka, cho\u0107by za 100 milion\u00f3w dolar\u00f3w. Powiedzia\u0142 Al-Maliki\u2019emu, \u017ceby zabiera\u0142 swoje papiery i wyszed\u0142<a href=\"#_edn6\" name=\"_ednref6\">[6]<\/a> . Wsp\u00f3lny syryjsko-iracki komunikat wydany po spotkaniu chwali jego wynik i podkre\u015bla ustanowienie wsp\u00f3lnej Rady Strategicznej na poziomie premier\u00f3w, kt\u00f3ra b\u0119dzie spotyka\u0107 si\u0119 dwa razy do roku, \u017ceby dyskutowa\u0107 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 mi\u0119dzy obydwoma krajami w dziedzinach politycznej, dyplomatycznej, wojskowej, energetycznej, finansowej i edukacyjnej.<\/p>\n<p><strong>Zamachy bombowe 19 sierpnia 2009 r. \u2013 pierwsze ataki na irackie instytucje pa\u0144stwowe<\/strong><\/p>\n<p>W niespe\u0142na 24 godziny po spotkaniu mi\u0119dzy Assadem i Al-Malikim, szereg pot\u0119\u017cnych eksplozji wstrz\u0105sn\u0105\u0142 stolic\u0105 Iraku. Inaczej ni\u017c poprzednie zamachy, kt\u00f3re by\u0142y wycelowane w tak\u0105 czy inn\u0105 z grup spo\u0142eczno-religijnych w Iraku, te bomby mia\u0142y na celu ministerstwa finans\u00f3w i spraw zagranicznych, znane jako \u201eministerstwa suwerenne\u201d. By\u0142y to zamachy o politycznych motywach, uderzaj\u0105ce w samo serce rz\u0105du Al-Maliki\u2019ego i z celem podwa\u017cenia jego legitymacji. Jak to wskaza\u0142 publicysta Sabah Ali Al-Shaher w gazecie \u201eAl-Zaman\u201d, te zamachy bombowe, niezale\u017cnie od tego, kto za nimi sta\u0142, zada\u0142y powa\u017cny cios wiarygodno\u015bci rz\u0105du irackiego, kt\u00f3ry nieustannie che\u0142pi\u0142 si\u0119, \u017ce terroryzm w Iraku ledwie dyszy. Cytuj\u0105c Al-Shahera: \u201eujawnili nago\u015b\u0107 rz\u0105du i s\u0142abo\u015bci jego aparat\u00f3w bezpiecze\u0144stwa, kt\u00f3re s\u0105 nie tylko niekompetentne, ale przesi\u0105kni\u0119te zepsuciem i korupcj\u0105\u201d<a href=\"#_edn7\" name=\"_ednref7\">[7]<\/a> .<\/p>\n<p>Rz\u0105d obwinia za te zamachy irackich baasist\u00f3w w Syrii. Minione wydarzenia w Libanie pokazuj\u0105 wyra\u017anie, \u017ce Baszir Assad jest zdolny do inicjowania takich akt\u00f3w i zach\u0119cania do nich. Twierdzi si\u0119, \u017ce pod koniec 2004 roku Assad wezwa\u0142 \u00f3wczesnego premiera Libanu Rafika Al-Haririego i rozkaza\u0142 mu przed\u0142u\u017cy\u0107 prezydentur\u0119 Emila Lahouda, albo sufit zwali mu si\u0119 na g\u0142ow\u0119. Nied\u0142ugo potem, w lutym 2005, Al-Hariri zgin\u0105\u0142 w pot\u0119\u017cnej eksplozji samochodu w drodze z parlamentu do siedziby rz\u0105du w Bejrucie.<\/p>\n<p><strong>Irak domaga si\u0119 ekstradycji baasist\u00f3w odpowiedzialnych za zamachy bombowe<\/strong><\/p>\n<p>Bezpo\u015brednio po zamachach Irak aresztowa\u0142 jednego z podejrzanych sprawc\u00f3w, kt\u00f3ry podobno pracowa\u0142 dla irackich basist\u00f3w w Damaszku. To spowodowa\u0142o, \u017ce Irak za\u017c\u0105da\u0142 ekstradycji dw\u00f3ch \u017cyj\u0105cych w Syrii irackich przyw\u00f3dc\u00f3w Baas, Muhammada Junisa Al-Ahmada i Sattama Farhana, podejrzanych o planowanie tych zamach\u00f3w<a href=\"#_edn8\" name=\"_ednref8\">[8]<\/a> . Rzecznik rz\u0105du irackiego Ali Al-Dabbagh powiedzia\u0142, \u017ce Irak wielokrotnie \u017c\u0105da\u0142 ekstradycji os\u00f3b podejrzanych o dzia\u0142alno\u015b\u0107 terrorystyczn\u0105 \u2013 ale Syria reagowa\u0142a unikami i oci\u0105ganiem si\u0119. Al-Dabbagh doda\u0142, \u017ce Syria musi wybra\u0107 \u201emi\u0119dzy zachowaniem dobrych stosunk\u00f3w z Irakiem, a chronieniem tych, kt\u00f3rzy staraj\u0105 si\u0119 mu zaszkodzi\u0107\u201d.<\/p>\n<p>Ponadto iracka Rada Ministr\u00f3w wezwa\u0142a ONZ do ustanowienia mi\u0119dzynarodowego trybuna\u0142u do s\u0105dzenia przest\u0119pc\u00f3w, kt\u00f3rzy planuj\u0105 i wykonuj\u0105 te przest\u0119pstwa wojenne i przest\u0119pstwa przeciwko ludzko\u015bci w Iraku. Rada Ministr\u00f3w odwo\u0142a\u0142a tak\u017ce ambasadora z Damaszku \u201ena konsultacje\u201d, a Syria zrewan\u017cowa\u0142a si\u0119 odwo\u0142aniem swojego ambasadora z Bagdadu<a href=\"#_edn9\" name=\"_ednref9\">[9]<\/a> . W przem\u00f3wieniu do Rady Miejskiej Bagdadu Al-Maliki opisa\u0142 te ataki jako spisek pewnych kr\u0119g\u00f3w, kt\u00f3rych nie nazwa\u0142, maj\u0105cych \u201ewiele do\u015bwiadczenia w sabota\u017cu i szmuglu, kt\u00f3re uparcie goszcz\u0105 i chroni\u0105 terroryst\u00f3w pod fa\u0142szywym sloganem oporu\u201d<a href=\"#_edn10\" name=\"_ednref10\">[10]<\/a> .<\/p>\n<p>Rzecznik syryjskiego ministerstwa spraw zagranicznych powiedzia\u0142, \u017ce Syria postanowi\u0142a odwo\u0142a\u0107 swojego ambasadora z Bagdadu w reakcji na irackie odwo\u0142anie w\u0142asnego ambasadora i doda\u0142, \u017ce rz\u0105d syryjski \u201eca\u0142kowicie\u201d odrzuci\u0142 o\u015bwiadczenie Al-Dabbagha dotycz\u0105ce eksplozji w Bagdadzie. Wed\u0142ug Syrii Irak \u201esfabrykowa\u0142\u201d oskar\u017cenia przeciwko Syrii dla cel\u00f3w wewn\u0119trznych i zagranicznych<a href=\"#_edn11\" name=\"_ednref11\">[11]<\/a> .<\/p>\n<p><strong>Dary \u015bmierci<\/strong><\/p>\n<p>Przed odwo\u0142aniem irackiego ambasadora z Damaszku Jassin Majid, redaktor naczelny irackiej gazety \u201eAl-Bajan\u201d i doradca do spraw PR Al-Maliki\u2019ego opublikowa\u0142 artyku\u0142 wst\u0119pny pod tytu\u0142em \u201eDary braci\u201d. Skar\u017cy\u0142 si\u0119 w nim, \u017ce Syria sta\u0142a si\u0119 baz\u0105 si\u0142 d\u0105\u017c\u0105cych do zniszczenia Iraku \u201ealbo z, albo bez pe\u0142nej wiedzy w\u0142adz syryjskich\u201d. Podkre\u015bli\u0142 jednak, \u017ce jest wysoce nieprawdopodobne, by wywiad syryjskie by\u0142 nie\u015bwiadomy plan\u00f3w obmy\u015blanych przez irackich baasist\u00f3w mieszkaj\u0105cych w Syrii (w\u0142\u0105cznie, by\u0107 mo\u017ce, z najstarszym rang\u0105 cz\u0142onkiem re\u017cimu Saddama Husajna, kt\u00f3ry prze\u017cy\u0142, by\u0142ym wiceprezydentem Izzatem Al-Douri). Bracia w Damaszku, kontynuowa\u0142 Majid, zaprzeczaj\u0105 jakiejkolwiek wiedzy o \u201edarach \u015bmierci\u201d, kt\u00f3re dostaj\u0105 si\u0119 do Iraku przez ich granic\u0119 i przysi\u0119gaj\u0105, \u017ce nic nie wiedz\u0105 o planach baasist\u00f3w ani o oskar\u017ceniach przeciwko Muhammadowi Junis Al-Ahmadowi, podejrzanemu o planowanie zamach\u00f3w bombowych 19 sierpnia. Majid przypomnia\u0142 tak\u017ce czytelnikom, \u017ce \u201eniedawno Syria zaprzecza\u0142a [ukrywaniu] Abdullaha Ocalana, szefa terrorystycznej grupy PKK \u201ekt\u00f3rego wydalono z kraju dopiero po tym, jak Turcja zagrozi\u0142a akcj\u0105 wojskow\u0105\u201d<a href=\"#_edn12\" name=\"_ednref12\">[12]<\/a> .<\/p>\n<p>Premier syryjski Naji Al-Otri, zapytany podczas swojej wizyty w Bagdadzie 12 kwietnia o Al-Ahmada, odpowiedzia\u0142, \u017ce nic o nim nie wie i nigdy nie s\u0142ysza\u0142 jego nazwiska, dodaj\u0105c, \u017ce ka\u017cdy wysi\u0142ek podwa\u017caj\u0105cy stabilno\u015b\u0107 i bezpiecze\u0144stwo Iraku jest granic\u0105, kt\u00f3rej nie wolno przekroczy\u0107<a href=\"#_edn13\" name=\"_ednref13\">[13]<\/a> .<\/p>\n<p><strong>Pr\u00f3by mediacji przez Turcj\u0119<\/strong><\/p>\n<p>W \u015bwietle narastaj\u0105cego konfliktu mi\u0119dzy tymi dwoma krajami i eskalacji wzajemnych obelg, jak to nazwa\u0142a \u201eAl-Shark Al-Awsat\u201d<a href=\"#_edn14\" name=\"_ednref14\">[14]<\/a> , Turcja wys\u0142a\u0142a swojego ministra spraw zagranicznych Ahmeta Davutoglu, do Bagdadu i Damaszku, \u017ceby po\u015bredniczy\u0142 mi\u0119dzy tymi dwiema stronami.<\/p>\n<p>31 sierpnia 2009 r., podczas spotkania w Bagdadzie z tureckim ministrem spraw zagranicznych, Al-Maliki wyliczy\u0142 \u017c\u0105dania wobec Syrii: wydanie dw\u00f3ch g\u0142\u00f3wnych podejrzanych o atak z 19 sierpnia (Al-Ahmada i Farhana), jak r\u00f3wnie\u017c innych os\u00f3b poszukiwanych przez Interpol, maj\u0105cy nakaz ich aresztowania, oraz wydalenie baasist\u00f3w i terroryst\u00f3w u\u017cywaj\u0105cych Syrii jako odskoczni do atak\u00f3w przeciwko Irakowi. Al-Malik naciska\u0142 tak\u017ce na ustanowienie mi\u0119dzynarodowego trybuna\u0142u do os\u0105dzenia przest\u0119pc\u00f3w, kt\u00f3rzy powoduj\u0105 \u015bmier\u0107 i rany setek Irakijczyk\u00f3w<a href=\"#_edn15\" name=\"_ednref15\">[15]<\/a> .<\/p>\n<p>Doradca Al-Maliki\u2019ego ds. kultury, Hussein Al-Shami, powiedzia\u0142 kuwejckiej gazecie \u201eAl-Sijassa\u201d, \u017ce Al-Maliki \u201ezrobi wszystko\u201d, by przeciwstawi\u0107 si\u0119 tym, kt\u00f3rzy popieraj\u0105 grupy terrorystyczne baasist\u00f3w i nie niepokoi go, \u017ce wynikaj\u0105ca z tego eskalacja konfliktu z Syri\u0105 mo\u017ce doprowadzi\u0107 do syryjskiej reakcji w postaci podniesionego poziomu przemocy. Al-Shami doda\u0142, maj\u0105c po temu dobre powody, \u017ce Irak niczego nie potrzebuje od Syrii; wr\u0119cz odwrotnie, to Syria potrzebuje irackich pieni\u0119dzy i ropy naftowej<a href=\"#_edn16\" name=\"_ednref16\">[16]<\/a> . Odpowiadaj\u0105c na ostry ton Iraku, prezydent Assad okre\u015bli\u0142 postaw\u0119 Iraku jako \u201eniemoraln\u0105\u201d (<em>laakhlaqi<\/em>)<a href=\"#_edn17\" name=\"_ednref17\">[17]<\/a> .<\/p>\n<p><strong>O\u015b Iran-Syria i przemoc w Iraku<\/strong><\/p>\n<p>Jak na ironi\u0119 zamachy bombowe 19 sierpnia w Iraku zbieg\u0142y si\u0119 z przybyciem Baszira Al-Assada do Teheranu. Pozornym celem wizyty Assada by\u0142o z\u0142o\u017cenie gratulacji Mahmudowi Ahmad\u017cinadejowi z powodu jego powt\u00f3rnego wybrania na prezydenta. Kuwejcka gazeta \u201eAl-Sijassa\u201d stwierdzi\u0142a jednak, cytuj\u0105c \u017ar\u00f3d\u0142a brytyjskie, \u017ce prawdziw\u0105 przyczyn\u0105 wizyty by\u0142a frustracja Assada z powodu os\u0142abni\u0119cia inicjatywy Obamy do zbli\u017cenia z Syri\u0105, na co wyra\u017anie wskazuj\u0105 niewyznaczenie ameryka\u0144skiego ambasadora w Syrii oraz przed\u0142u\u017cenie sankcji ekonomicznych wobec tego kraju na jeszcze jeden rok, co zaskoczy\u0142o Assada. Powodowany frustracj\u0105 Assad m\u00f3g\u0142, zdaniem Al-Basri, zdecydowa\u0107 si\u0119 na rozp\u0119tanie przemocy w Iraku i stawianie przeszk\u00f3d formowaniu si\u0119 nowego rz\u0105du w Libanie<a href=\"#_edn18\" name=\"_ednref18\">[18]<\/a> .<\/p>\n<p>Donosz\u0105c z Teheranu o wizycie Assada w Teheranie UPI powiedzia\u0142a, \u017ce \u201edost\u0119pne media pa\u0144stwowe, donosz\u0105ce z obu kraj\u00f3w, nie zawieraj\u0105 kondolencji w sprawie \u015brodowych zamach\u00f3w bombowych w Bagdadzie (\u2026)\u201d<a href=\"#_edn19\" name=\"_ednref19\">[19]<\/a> .<\/p>\n<p><strong>Rola Iranu<\/strong><\/p>\n<p>Je\u015bli Syria rzeczywi\u015bcie stoi za pot\u0119\u017cn\u0105 przemoc\u0105 w Iraku, intryguj\u0105cym pytaniem jest, dlaczego Iran pozwala na to zaanga\u017cowanie, po cichu lub nie. Odpowied\u017a mo\u017ce le\u017ce\u0107 w utworzeniu wspomnianej powy\u017cej nowej koalicji szyickiej, do kt\u00f3rej jak dot\u0105d Al-Maliki nie chce przyst\u0105pi\u0107. Iran musi by\u0107 zirytowany cz\u0119sto powtarzanymi o\u015bwiadczeniami Al-Maliki\u2019ego o swoim programie ustanowienia nowej, nacjonalistycznej koalicji jako alternatywy do sekciarskiej koalicji pod przewodnictwem Najwy\u017cszej Rady Islamu, kt\u00f3ra jest w przewa\u017caj\u0105cej mierze szyicka i ma poparcie Iranu. Istotnie, Syria mog\u0142a pod\u017cega\u0107 do zamach\u00f3w bombowych w zast\u0119pstwie Iranu, kt\u00f3ry chce ostrzec Al-Maliki\u2019ego przed posuwaniem si\u0119 zbyt daleko. Te zamachy bombowe by\u0142y co najmniej powa\u017cnym ciosem w presti\u017c Al-Maliki\u2019ego, poniewa\u017c umo\u017cliwi\u0142y jego przeciwnikom przedstawianie rz\u0105du jako niezdolnego do radzenia sobie z wyzwaniami dla bezpiecze\u0144stwa stoj\u0105cymi przed Irakiem.<\/p>\n<p><strong>Polityczne ryzyko dla Al-Maliki\u2019ego<\/strong><\/p>\n<p>Al-Maliki stoi tak\u017ce przed politycznym ryzykiem, a mianowicie ryzykiem, \u017ce jego byli partnerzy w Zjednoczonym Sojuszu Irackim (kt\u00f3ry obecnie sta\u0142 si\u0119 Zjednoczonym Sojuszem Narodowym) mog\u0105 wymanewrowa\u0107 go w parlamencie i obali\u0107 jego rz\u0105d, by\u0107 mo\u017ce nawet zanim odb\u0119d\u0105 si\u0119 wybory<a href=\"#_edn20\" name=\"_ednref20\">[20]<\/a> . Cho\u0107 nadal b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 startowa\u0107 w wyborach (na platformie Pa\u0144stwa Prawa), rzeczywisto\u015b\u0107 jest taka, \u017ce je\u015bli wystartuje jako by\u0142y premier, zamiast jako premier, niekt\u00f3rzy z jego potencjalnych partner\u00f3w prawdopodobnie uznaj\u0105 go za mniej atrakcyjnego kandydata. Z pewno\u015bci\u0105 b\u0119dzie mia\u0142 mniej pieni\u0119dzy do dyspozycji, by rozdziela\u0107 je mi\u0119dzy istniej\u0105cych i potencjalnych zwolennik\u00f3w.<\/p>\n<p>Z drugiej strony, jednym z wa\u017cnych wynik\u00f3w wy\u0142aniaj\u0105cej si\u0119 konfiguracji politycznej jest to, \u017ce Iran b\u0119dzie musia\u0142 zaj\u0105\u0107 stanowisko przez poparcie sw\u0105 znacz\u0105c\u0105 wag\u0105 koalicji pod przyw\u00f3dztwem Najwy\u017cszej Rady Islamu. To mog\u0142oby zako\u0144czy\u0107 symbiotyczny zwi\u0105zek, jaki istnieje obecnie mi\u0119dzy parti\u0105 A-Daawa Al-Maliki\u2019ego i Ira\u0144sk\u0105 Gwardi\u0105 Rewolucyjn\u0105. Taki rozw\u00f3j m\u00f3g\u0142by by\u0107 atutem dla Al-Maliki\u2019ego, dostarczaj\u0105c mu poparcia du\u017cych sektor\u00f3w spo\u0142ecze\u0144stwa irackiego \u2013 w\u0142\u0105cznie ze \u015bwieckimi szyitami, Kurdami, chrze\u015bcijanami, innymi mniejszo\u015bciami, a przede wszystkim sunnitami, kt\u00f3rzy ca\u0142kowicie odrzucaj\u0105 przyt\u0142aczaj\u0105cy wp\u0142yw Iranu na polityk\u0119 Iraku. Dzi\u0119ki temu odwa\u017cnemu posuni\u0119ciu Al-Maliki mo\u017ce uwolni\u0107 si\u0119 od ira\u0144skiego u\u015bcisku. R\u00f3wnocze\u015bnie jego konfrontacja z Syri\u0105 \u2013 strategicznym sojusznikiem Iranu \u2013 mo\u017ce da\u0107 Iranowi sygna\u0142, \u017ce zamierza on poprowadzi\u0107 Irak drog\u0105 nacjonalistyczn\u0105, nie za\u015b sekciarsk\u0105.<\/p>\n<p><strong>Jakie s\u0105 szanse Al-Maliki\u2019ego, je\u015bli zostanie sam?<\/strong><\/p>\n<p>Nuri Al-Maliki jest niew\u0105tpliwie zr\u0119cznym politykiem, kt\u00f3ry wzni\u00f3s\u0142 si\u0119 z nico\u015bci na wysok\u0105 pozycj\u0119 dzi\u0119ki swojej zdolno\u015bci do rozpracowywania zagmatwanej sceny politycznej Iraku. Istnieje szereg czynnik\u00f3w, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 dzia\u0142a\u0107 na jego korzy\u015b\u0107, gdyby zdecydowa\u0142 si\u0119 zestawi\u0107 narodow\u0105 koalicj\u0119, wsp\u00f3\u0142zawodnicz\u0105c\u0105 z now\u0105 koalicj\u0105 Najwy\u017cszej Rady Islamu:<\/p>\n<p>Po pierwsze, \u015bmier\u0107 w zesz\u0142ym tygodniu przyw\u00f3dcy Rady Abd Al-Aziz Al-Hakima i wyznaczenie jego syna, Ammara Al-Hakima, na jego miejsce \u2013 co zostawia Rad\u0119 bez solidnego przyw\u00f3dztwa i nara\u017ca j\u0105 na wewn\u0119trzne niesnaski i walki. Ammar nie ma politycznej ani religijnej rangi swojego ojca i niekt\u00f3rzy cz\u0142onkowie Rady niew\u0105tpliwie b\u0119d\u0105 si\u0119 starali go zast\u0105pi\u0107.<\/p>\n<p>Po drugie, szyicka <em>marjaaija<\/em> (centrum szyickiego nauczania religijnego w Nad\u017caf) oraz najwy\u017cszy duchowny szyicki, Wielki Ajatolla Ali Al-Sistani, nie popiera zaanga\u017cowania duchowie\u0144stwa w polityk\u0119, odmiennie od religijnego establishmentu w Iranie. Zdaniem szyickiego religijnego establishmentu w Iraku duchowni powinni doradza\u0107 rz\u0105dowi, ale nie powinni bra\u0107 czynnego udzia\u0142u w rz\u0105dzeniu krajem. To daje Al-Maliki\u2019emu mo\u017cliwo\u015b\u0107 prowadzenia kampanii wyborczej na stosunkowo \u015bwieckiej platformie \u2013 a przynajmniej nie czysto szyickiej.<\/p>\n<p>Po trzecie, jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych si\u0142 w narodowej koalicji Iraku s\u0105 sadry\u015bci, kt\u00f3rych przyw\u00f3dca Muktada Al-Sadr przechodzi obecnie szkolenie religijne w Iranie. Al-Sadr, posta\u0107 zmienna jak rt\u0119\u0107, opu\u015bci\u0142 Zjednoczony Sojusz Iracki w roku 2008 wraz z 30 swoimi cz\u0142onkami parlamentu. Chocia\u017c jest szyit\u0105 i potomkiem znanej linii uczonych [w islamie], cz\u0119sto wybiera\u0142 nacjonalizm iracki przed sekciarstwem; dlatego te\u017c nie mo\u017cna wykluczy\u0107 mo\u017cliwo\u015bci wolty w kierunku Al-Maliki\u2019ego, kt\u00f3ry jest odpowiedniejsz\u0105 ideologicznie bratni\u0105 dusz\u0105 Al-Sadra ni\u017c tradycyjni politycy szyiccy, wchodz\u0105cy w sk\u0142ad nowoutworzonej irackiej Koalicji Narodowej.<\/p>\n<p>Czwartym czynnikiem jest wy\u0142onienie si\u0119 pot\u0119\u017cnej, nowej partii kurdyjskiej \u201eZmiana\u201d, kt\u00f3ra znacz\u0105co wkroczy\u0142a na kurdyjsk\u0105 scen\u0119 polityczn\u0105, zdobywaj\u0105c w ostatnich wyborach do kurdyjskiego parlamentu 25 miejsc ze 111. Ta partia b\u0119dzie powa\u017cnym dodatkiem do si\u0142y politycznej Al-Maliki\u2019ego.<\/p>\n<p>Po pi\u0105te, Al-Maliki ma jeszcze inny zestaw naturalnych sprzymierze\u0144c\u00f3w \u2013 sunnit\u00f3w. W celu zdobycia ich poparcia musi on jednak zrzuci\u0107 islamsk\u0105 szat\u0119 islamskiej partii Al-Daawa. Saleh Al-Mutlak, jeden z wiod\u0105cych polityk\u00f3w sunnickich i szef Frontu Dialogu Narodowego (<em>Jabhat Al-Hiwar Al-Watani<\/em>, kt\u00f3ry dobrze wypad\u0142 w wyborach regionalnych w Iraku Zachodnim) powiedzia\u0142, \u017ce je\u015bli Al-Maliki chce, by sunnici do\u0142\u0105czyli si\u0119 do niego w narodowej koalicji, musi rozwi\u0105za\u0107 parti\u0119 Al-Daawa. Jest tak dlatego, \u017ce historyczne zwi\u0105zki z Iranem s\u0105 dla sunnickich wyborc\u00f3w anatem\u0105<a href=\"#_edn21\" name=\"_ednref21\">[21]<\/a> .<\/p>\n<p>Chocia\u017c wszystkie te czynniki s\u0105 korzystne dla Al-Maliki\u2019ego, istniej\u0105 inne kwestie, z kt\u00f3rymi musi si\u0119 upora\u0107. Przede wszystkim jego rz\u0105d jest ca\u0142kowicie skorumpowany (jak potwierdza Transparency International, kt\u00f3ra wielokrotnie umieszcza\u0142a go blisko dna swojej listy skorumpowania). \u015arodki przeznaczone na rozw\u00f3j i pomoc ludziom cz\u0119sto ko\u0144cz\u0105 w kieszeniach skorumpowanych funkcjonariuszy. Al-Maliki musi wi\u0119c zrobi\u0107 wi\u0119cej, by poprawi\u0107 \u017cycie ludzi w Iraku i zyska\u0107 ich poparcie.<\/p>\n<p>Ponadto jego zwi\u0105zki z Syri\u0105 komplikuje obecno\u015b\u0107 oko\u0142o dw\u00f3ch milion\u00f3w uchod\u017ac\u00f3w irackich, kt\u00f3rzy uciekli z Iraku do Syrii w poszukiwaniu bezpiecze\u0144stwa. \u017byje tam wi\u0119kszo\u015b\u0107 przyw\u00f3dc\u00f3w zlikwidowanej irackiej partii Baas, podtrzymywani finansowo przez ofiarodawc\u00f3w z pa\u0144stw Zatoki Perskiej, kt\u00f3rzy gardz\u0105 szyickim rz\u0105dem w Iraku, jak r\u00f3wnie\u017c logistycznie przez Syri\u0119, kt\u00f3ra cz\u0119sto dzia\u0142a w zast\u0119pstwie, lub w zmowie z Iranem, by zdestabilizowa\u0107 Irak i przyspieszy\u0107 wyj\u015bcie wojsk Stan\u00f3w Zjednoczonych z tego kraju.<\/p>\n<p>Najwi\u0119kszym wyzwaniem, przed kt\u00f3rym stoi Al-Maliki, jest jednak po prostu prze\u017cycie w \u015brodowisku, w kt\u00f3rym zamachy na \u017cycie polityk\u00f3w s\u0105 codziennym zdarzeniem.<\/p>\n<p><em>Dr Nimrod Raphaeli jest analitykiem (emerytowanym) w MEMRI<\/em><\/p>\n<hr class=\"c1\" size=\"1\" width=\"33%\" \/>\n<p><a href=\"#_ednref1\" name=\"_edn1\">[1]<\/a> \u201cThe Washington Post\u201d (U.S.A.), 26 kwietnia 2006. Patrz MEMRI Inquiry and Analysis No. 530, &#8222;Iraqi Prime Minister Nouri Kamal Al-Maliki &#8211; Critical of Consensus Democracy &#8211; Calls for a Presidential System,&#8221; 1 lipca 2009, <a href=\"http:\/\/www2.memri.org\/bin\/articles.cgi?Page=archives&#038;Area=ia&#038;ID=IA53009\">http:\/\/www2.memri.org\/bin\/articles.cgi?Page=archives&#038;Area=ia&#038;ID=IA53009<\/a> .<\/p>\n<p><a href=\"#_ednref2\" name=\"_edn2\">[2]<\/a> <a href=\"http:\/\/www.elaph.com\/\">www.elaph.com<\/a>, 8 czerwca 2009<\/p>\n<p><a href=\"#_ednref3\" name=\"_edn3\">[3]<\/a> \u201cAl-Sabah Al-Jadid\u201d (Irak), 20 sierpnia 2009; \u201cAl-Sharq Al-Awsat\u201d (Londyn), 25 sierpnia 2009<\/p>\n<p><a href=\"#_ednref4\" name=\"_edn4\">[4]<\/a> Al-Maliki poprosi\u0142 przyw\u00f3dc\u00f3w INC o odroczenie og\u0142oszenia o jej za\u0142o\u017ceniu \u2013 oni jednak zignorowali t\u0119 pro\u015bb\u0119 cz\u0119\u015bciowo dlatego, \u017ce po pot\u0119\u017cnych zamachach bombowych w Bagdadzie 19 sierpnia uwa\u017cano go za politycznie nara\u017conego, a cz\u0119\u015bciowo poniewa\u017c wierzyli, \u017ce gra on na zw\u0142ok\u0119.<\/p>\n<p><a href=\"#_ednref5\" name=\"_edn5\">[5]<\/a> \u201eAl-Sabah\u201d (Irak), 24 sierpnia 2009<\/p>\n<p><a href=\"#_ednref6\" name=\"_edn6\">[6]<\/a> \u201eAl-Sijassa\u201d (Kuwejt), 28 sierpnia 2009<\/p>\n<p><a href=\"#_ednref7\" name=\"_edn7\">[7]<\/a> \u201eAl-Zaman\u201d (Iraq), 27 sierpnia 2009<\/p>\n<p><a href=\"#_ednref8\" name=\"_edn8\">[8]<\/a> Farhan od dawna zajmowa\u0142 si\u0119 terroryzmem w Iraku, od roku 2003. W 2004 r. USA umie\u015bci\u0142y go na li\u015bcie najbardziej poszukiwanych terroryst\u00f3w i wyznaczy\u0142y nagrod\u0119 za informacj\u0119 prowadz\u0105c\u0105 do jego aresztowania. W 2005 r. uciek\u0142 do Syrii, o w\u0142os unikaj\u0105c aresztowania w Iraku. Wakalat Al-Sahafa Al-Iraqijja (Iracka Agencja Prasowa), 30 sierpnia 2009<\/p>\n<p><a href=\"#_ednref9\" name=\"_edn9\">[9]<\/a> \u201eAl-Zaman\u201d (Irak), \u201eAkhbar Al-Khaleej\u201d (Bahrajn), \u201eAl-Thawra\u201d (Syria), 26 sierpnia 2009; Dawlat Al-Qanun Network<\/p>\n<p><a href=\"#_ednref10\" name=\"_edn10\">[10]<\/a> \u201eAl-Sabah\u201d (Irak), 26 sierpnia 2009<\/p>\n<p><a href=\"#_ednref11\" name=\"_edn11\">[11]<\/a> \u201cAl-Thawra\u201d (Syria), 26 sierpnia 2009. Stosunki dyplomatyczne miedzy Syri\u0105 a Irakiem odnowiono w 2008 roku, po zerwaniu ich w 1991 roku z powodu poparcia przez Syri\u0119 zachodniej koalicji, kt\u00f3ra wypar\u0142a armi\u0119 irack\u0105 z Kuwejtu. Dzisiaj te stosunki, kt\u00f3re przez dziesi\u0119ciolecia by\u0142y chwiejne, znowu s\u0105 zamro\u017cone.<\/p>\n<p><a href=\"#_ednref12\" name=\"_edn12\">[12]<\/a> \u201eAl-Zaman\u201d (Irak), 26 sierpnia 2009<\/p>\n<p><a href=\"#_ednref13\" name=\"_edn13\">[13]<\/a> \u201eAl-Mada\u201d (Irak), 26 sierpnia 2009; <a href=\"http:\/\/www.weekly.ahram.org.eg\/2009\/962\/re2htm\">www.weekly.ahram.org.eg\/2009\/962\/re2htm<\/a><\/p>\n<p><a href=\"#_ednref14\" name=\"_edn14\">[14]<\/a> \u201cAl-Sharq Al-Awsat\u201d (Londyn), 31 sierpnia 2009<\/p>\n<p><a href=\"#_ednref15\" name=\"_edn15\">[15]<\/a> \u201eAl-Sabah\u201d (Irak), 1 wrze\u015bnia 2009<\/p>\n<p><a href=\"#_ednref16\" name=\"_edn16\">[16]<\/a> \u201eAl-Sijassa\u201d (Kuwejt), 27 sierpnia 2009<\/p>\n<p><a href=\"#_ednref17\" name=\"_edn17\">[17]<\/a> \u201eAl-Zaman\u201d (Irak), 1 wrze\u015bnia 2009<\/p>\n<p><a href=\"#_ednref18\" name=\"_edn18\">[18]<\/a> \u201eAl-Siyassa\u201d (Kuwejt), 28 sierpnia 2009<\/p>\n<p><a href=\"#_ednref19\" name=\"_edn19\">[19]<\/a> United Press International, 20 sierpnia 2009<\/p>\n<p><a href=\"#_ednref20\" name=\"_edn20\">[20]<\/a> \u201eAl-Rafidajn (Irak), 25 sierpnia 2009<\/p>\n<p><a href=\"#_ednref21\" name=\"_edn21\">[21]<\/a> Al-Rafidajn (Irak), 25 sierpnia 2009<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wst\u0119p Nuri Kamal Al-Maliki, kt\u00f3ry zosta\u0142 premierem Iraku w maju 2006 r., by\u0142 kandydatem kompromisowym. W owym czasie uwa\u017cano go za najs\u0142abszego z dost\u0119pnych kandydat\u00f3w \u2013 dos\u0142ownie nieznanego reprezentanta islamskiej partii Al-Daawa, w\u00f3wczas m\u0142odszego partnera przewa\u017caj\u0105co szyickiego Zjednoczonego Sojuszu Irackiego (United Iraqi Alliance \u2013 UIA). Si\u0142y okupacyjne, Stany Zjednoczone, popiera\u0142y go ze wzgl\u0119du na jego [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":15,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[827,833,834,835,837],"tags":[],"class_list":["post-731","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-iran","category-badania-i-analizy","category-irak","category-archiwum","category-kraje"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/731","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/15"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=731"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/731\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=731"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=731"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=731"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}