\n
Autor: Menahem Milson*
\n
19 listopada 2016 r. przypada 39. rocznica historycznej wizyty egipskiego prezydenta, Anwara Sadata, w Izraelu. Autor, doradca naukowy MEMRI, profesor Menahem Milson, kt\u00f3ry jest Profesorem Emerytem literatury arabskiej na Hebrajskim Uniwersytecie w Jerozolimie, by\u0142 w owym czasie doradc\u0105 ds. arabskich izraelskiego zarz\u0105du wojskowego na Zachodnim Brzegu i mia\u0142 bezp\u0142atny urlop z Uniwersytetu. Rz\u0105d mianowa\u0142 go izraelskim adiutantem Sadata podczas tej wizyty.<\/I>
\n
![](\"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/30730.jpg\")
\n<\/I>
\n
\nKonferencja prasowa z Sadatem. Po lewej, premier Izraela, Menahem Begin. Autor jest za Sadatem po prawej.<\/I>
\n
19 listopada 1977 r. egipski prezydent Anwar Sadat wyl\u0105dowa\u0142 w Izraelu z historyczn\u0105, dwudniow\u0105 wizyt\u0105. Chc\u0119 opowiedzie\u0107 o epizodzie, kt\u00f3ry pozosta\u0142 nieznany mimo obszernych doniesie\u0144 medialnych o tej wizycie. Epizod ten mo\u017ce rzuci\u0107 \u015bwiat\u0142o na ma\u0142o znany aspekt historii stosunk\u00f3w Izraela z Palesty\u0144czykami.
\n
Opowiadam to nie jako badacz, kt\u00f3ry polega na materia\u0142ach archiwalnych, ale jako uczestnik i \u015bwiadek naoczny. Szesna\u015bcie miesi\u0119cy przed wizyt\u0105 Sadata zosta\u0142em doradc\u0105 ds. arabskich Izraelskiej Armii Obronnej (IDF) na Zachodnim Brzegu, to jest, szefem Wydzia\u0142u Spraw Arabskich w kwaterze g\u0142\u00f3wnej tego terenu. Za jednym zamachem przeskoczy\u0142em z pracy uniwersyteckiej w dziedzinie literatury arabskiej do zaanga\u017cowania w spo\u0142ecze\u0144stwo i polityk\u0119 palesty\u0144sk\u0105.
\n
W owym czasie, w po\u0142owie lat 1970., w palesty\u0144skim \u017cyciu publicznym dominowa\u0142a rezolucja szczytu arabskiego w Rabacie z pa\u017adziernika 1974 r., wed\u0142ug kt\u00f3rej OWP by\u0142o jedynym prawomocnym reprezentantem Palesty\u0144czyk\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie. W Wydziale Spraw Arabskich na Zachodnim Brzegu byli\u015bmy w pe\u0142ni \u015bwiadomi donios\u0142ych konsekwencji tej decyzji dla Palesty\u0144czyk\u00f3w na Terytoriach. Jednak wielu \u00f3wczesnych decydent\u00f3w w Izraelu nie mia\u0142o tej \u015bwiadomo\u015bci, w tym niekt\u00f3rzy wysocy funkcjonariusze w izraelskim zarz\u0105dzie wojskowym i w establishmencie obrony, najwyra\u017aniej nie rozumiej\u0105c wagi i wyp\u0142ywu tej decyzji. Powody tego niezrozumienia nie s\u0105 jasne. By\u0107 mo\u017ce, by\u0142a to naturalna tendencja samozwa\u0144czych pragmatyk\u00f3w do niedoceniania znaczenia deklaracji programowych i ideologicznych; albo mo\u017ce wynika\u0142o to z prostego faktu, \u017ce tak wiele rezolucji szczyt\u00f3w arabskich nigdy nie realizowano. W ka\u017cdym razie ci funkcjonariusze nie wzi\u0119li pod uwag\u0119 wyj\u0105tkowej jako\u015bci tej rezolucji, a mianowicie, \u017ce utwierdza\u0142a i konsolidowa\u0142o mi\u0119dzynarodow\u0105 pozycj\u0119 OWP jako przedstawiciela Palesty\u0144czyk\u00f3w. Nic dziwnego, \u017ce OWP zaciekle narzuca\u0142a zastosowanie si\u0119 do tej rezolucji, gro\u017c\u0105c \u015bmierci\u0105 ka\u017cdemu Palesty\u0144czykowi, kt\u00f3ry o\u015bmiela\u0142 si\u0119 jej przeciwstawi\u0107.
\n
Jak wielu pami\u0119ta, og\u0142oszenie przez Sadata, \u017ce jest gotowy odwiedzi\u0107 Izrael, spotka\u0142o si\u0119 z szokiem i gniewem \u015bwiata arabskiego, szczeg\u00f3lnie OWP. Prasa arabska na Terytoriach odzwierciedla\u0142a zaciek\u0142y sprzeciw OWP wobec inicjatywy Sadata i gro\u017aby wobec ka\u017cdego Palesty\u0144czyka, kt\u00f3ry o\u015bmieli si\u0119 j\u0105 poprze\u0107. Niemniej w Wydziale Spraw Arabskich zauwa\u017cyli\u015bmy, \u017ce mimo wra\u017cenia, i\u017c ca\u0142a spo\u0142eczno\u015b\u0107 palesty\u0144ska na Terytoriach jest jednog\u0142o\u015bnie przeciwna inicjatywie Sadata, w rzeczywisto\u015bci istnia\u0142y rozleg\u0142e kr\u0119gi, kt\u00f3re mia\u0142y nadziej\u0119 na zmian\u0119 polityczn\u0105 i by\u0142y gotowe powita\u0107 t\u0119 wizyt\u0119.
\n
W \u015brod\u0119 16 listopada 1977 r. otrzyma\u0142em instrukcj\u0119 od genera\u0142a Orliego, Koordynatora Dzia\u0142a\u0144 Rz\u0105dowych na Terytoriach, w imieniu ministra spraw zagranicznych, Mosze Dajana, by zaprosi\u0107 szereg znanych postaci palesty\u0144skich z Jerozolimy i Zachodniego Brzegu. Mieli oni wchodzi\u0107 w sk\u0142ad delegacji witaj\u0105cej Sadata na lotnisku Ben Gurion. Lista, jak\u0105 otrzyma\u0142em, zawiera\u0142a nazwiska popieraj\u0105cych OWP burmistrz\u00f3w, kt\u00f3rzy zostali wybrani 18 miesi\u0119cy wcze\u015bniej. Natychmiast powiedzia\u0142em genera\u0142owi Orliemu, \u017ce wszystkie postaci na li\u015bcie Dajana odm\u00f3wi\u0105 uczestnictwa. Odpowiedzia\u0142 z niecierpliwo\u015bci\u0105: \u201eDajan zna Arab\u00f3w lepiej [ni\u017c ty] i m\u00f3wi, \u017ce zaakceptuj\u0105 zaproszenie\u201d. Powinienem tu doda\u0107, \u017ce wielu wielbicieli Dajana uwa\u017ca\u0142o, \u017ce Dajan posiada niesamowity wgl\u0105d w tak zwan\u0105 \u201ementalno\u015b\u0107 arabsk\u0105\u201d. Zrobi\u0142em, jak mi kazano i zaprosi\u0142em te postaci – w\u0142\u0105cznie z burmistrzem Nablusu, Bassamem Szak’\u0105, burmistrzem Ramallah, Karimem Chalafem i burmistrzem Hebronu Fahdem Kawasmehem – i, jak si\u0119 spodziewa\u0142em, wszyscy odm\u00f3wili.
\n
Poinformowa\u0142em Koordynatora, kt\u00f3ry wkr\u00f3tce znowu zg\u0142osi\u0142 si\u0119 do mnie i powiedzia\u0142: \u201cMinister Spraw Zagranicznych prosi, \u017ceby\u015b przygotowa\u0142 list\u0119 ludzi, o kt\u00f3rych s\u0105dzisz, \u017ce przyjm\u0105 zaproszenie\u201d. Tak si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce mia\u0142em tak\u0105 list\u0119 gotow\u0105. Spodziewa\u0142em si\u0119 takiej sytuacji i by\u0142em na ni\u0105 przygotowany, poniewa\u017c zaledwie kilka miesi\u0119cy wcze\u015bniej mia\u0142em podobne do\u015bwiadczenie, kiedy sekretarz stanu USA, Cyrus Vance, odwiedzi\u0142 Izrael i Dajan urz\u0105dzi\u0142 dla niego przyj\u0119cie w swojej rezydencji. R\u00f3wnie\u017c wtedy poproszono mnie o zaproszenie ludzi z Zachodniego Brzegu wed\u0142ug listy przygotowanej przez Dajana. R\u00f3wnie\u017c wtedy Dajan kaza\u0142 mi zaprosi\u0142 burmistrz\u00f3w popieraj\u0105cych OWP i zby\u0142 moje zdanie, \u017ce te osoby nie przyjm\u0105 zaproszenia. A kiedy istotnie odm\u00f3wili przyj\u015bcia, zosta\u0142em pilnie poproszony o znalezienie alternatywnych kandydat\u00f3w, kt\u00f3rzy zaakceptuj\u0105. Zrobi\u0142em to i szereg osobisto\u015bci palesty\u0144skich uczestniczy\u0142o w przyj\u0119ciu dla sekretarza Vance\u2019a.
\n
Teraz wi\u0119c, do przyj\u0119cia Sadata, zaprosili\u015bmy ludzi, kt\u00f3rzy byli gotowi publicznie sprzeciwia\u0107 si\u0119 OWP, i oni zaproszenie zaakceptowali. Jeden szczeg\u00f3\u0142 dotycz\u0105cy przygotowania tej listy jest wart zanotowania. Kiedy Dajan poprosi\u0142 mnie o wybranie Palesty\u0144czyk\u00f3w, kt\u00f3rych mo\u017cna b\u0119dzie zaprosi\u0107, doda\u0142 jedn\u0105 restrykcj\u0119: \u017cebym nie w\u0142\u0105czy\u0142 prawnika Aziza Szehadego z Ramallah, kt\u00f3ry by\u0142 jedn\u0105 z wybitnych postaci na Zachodnim Brzegu, znany ze sprzeciwu wobec OWP i gotowo\u015bci do negocjacji z Izraelem<\/A> [1]<\/A>. Nalegania Dajana, by go nie zaprasza\u0107, by\u0142o symptomatyczne dla jego niech\u0119ci wobec postaci publicznych znanych ze swej gotowo\u015bci do prowadzenia negocjacji pokojowych z Izraelem. Przy licznych okazjach wypowiada\u0142 si\u0119 publicznie, \u017ce uwa\u017ca terroryzm palesty\u0144ski i poparcie dla terroryzmu za \u201enaturaln\u0105 reakcj\u0119\u201d. Dlatego te\u017c jego zdaniem, nie mo\u017cna traktowa\u0107 powa\u017cnie tych Palesty\u0144czyk\u00f3w, kt\u00f3rzy otwarcie odrzucali terroryzm. Og\u0142oszenie przez prezydenta Sadata, \u017ce jest got\u00f3w przyby\u0107 do Izraela, wywo\u0142a\u0142o wrzenie i napi\u0119cie w\u015br\u00f3d Palesty\u0144czyk\u00f3w na Terytoriach. Panowa\u0142a atmosfera l\u0119ku i niepewno\u015bci. Z jednej strony, by\u0142a to nieoczekiwana okazja do pokoju, zapowiadanego przez prezydenta Egiptu, kt\u00f3ry od 1945 r. by\u0142 g\u0142\u00f3wnym arabskim patronem sprawy palesty\u0144skiej. Z drugiej strony, OWP, kt\u00f3r\u0105 wszystkie kraje arabskie uznawa\u0142y z jedynego reprezentanta Palesty\u0144czyk\u00f3w, stanowczo oznajmi\u0142a sprzeciw wobec inicjatywy Sadata. Media arabskie – w\u0142\u0105cznie z gazetami arabskimi publikowanymi w Jerozolimie – pe\u0142ne by\u0142y pod\u017cegania przeciwko Sadatowi, a OWP kierowa\u0142a zaciek\u0142e, bezpo\u015brednie gro\u017aby wobec ka\u017cdego, kto odwa\u017ca\u0142 si\u0119 w jakikolwiek spos\u00f3b wyrazi\u0107 poparcie dla Sadata. Trzeba by\u0142o wielkiej ilo\u015bci odwagi osobistej i mocnego poparcia w\u0142asnego klanu, by odej\u015b\u0107 od oficjalnej linii OWP. Kwestia, jakie postacie palesty\u0144skie zaprosi\u0107 na przyj\u0119cie Sekretarza Vance\u2019a lub kogo zaprosi\u0107, by powita\u0142 prezydenta Sadata, mog\u0105 wydawa\u0107 si\u0119 trywialnym sprawami protoko\u0142u – i istotnie takie by\u0142y. Niemniej ta sprawa na\u015bwietla znacz\u0105c\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy dwoma podej\u015bciami politycznymi: podej\u015bciem Dajana – cz\u0142owieka, kt\u00f3ry ustala\u0142 polityk\u0119 Izraela na Terytoriach od wojny 1967 r. – i bardzo odmiennego podej\u015bcia, w jakie wierzy\u0142em i jakie realizowa\u0142em w praktyce, jak d\u0142ugo zajmowa\u0142em to stanowisko w Wydziale Spraw Arabskich. Tak si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce mia\u0142em jeszcze jeden udzia\u0142 w wizycie Sadata. Tego samego dnia, 16 listopada 1977 r., w kilka godzin po otrzymaniu instrukcji przygotowania listy Palesty\u0144czyk\u00f3w do powitania Sadata, zadzwoni\u0142 do mnie wojskowy adiutant Begina, genera\u0142 brygady Efraim Poran, kt\u00f3ry poinformowa\u0142 mnie, \u017ce rz\u0105d wybra\u0142 mnie, bym by\u0142 wojskowym adiutantem wizytuj\u0105cego prezydenta. Poproszono mnie zatem, bym do\u0142\u0105czy\u0142 do komitetu koordynuj\u0105cego wizyt\u0119, kt\u00f3remu przewodzi\u0142 sam Poran i w sk\u0142ad kt\u00f3rego wchodzi\u0142 tak\u017ce dyrektor generalny biura premiera, Elijahu Ben Elissar; dow\u00f3dca policji okr\u0119gu po\u0142udniowego, Arjeh Iwtzan; zast\u0119pca szefa Szin Bet (Agencji Bezpiecze\u0144stwa), Awraham Szalom; szef departamentu protoko\u0142u ministerstwa spraw zagranicznych, Rehawam Amir i sekretarz prasowy premiera, Dan Patir. Jednym z dra\u017cliwych problem\u00f3w by\u0142o zapewnienie bezpiecze\u0144stwa Sadata podczas jego wizyty i w czasie jego modlitwy w meczecie Al-Aksa w niedziel\u0119, przed jego wyst\u0105pieniem w Knesecie. W t\u0119 niedziel\u0119 przypada\u0142o Id Al-Adha, najwa\u017cniejsze \u015bwi\u0119to w roku muzu\u0142ma\u0144skim. Na spotkaniu komitetu koordynacyjnego w czwartek (17 listopada) Poran poinformowa\u0142 nas, \u017ce zgodnie z rekomendacj\u0105 s\u0142u\u017cb bezpiecze\u0144stwa zdecydowano o zakazie wst\u0119pu dla wszystkich wiernych na teren Al-Aksa podczas wizyty Sadata, poza jego \u015bwit\u0105 i ochroniarzami, szefami muzu\u0142ma\u0144skiego Wakf i niewielk\u0105 liczb\u0105 korespondent\u00f3w i zespo\u0142\u00f3w telewizyjnych. Takie zaplanowano rozwi\u0105zanie problemu bezpiecze\u0144stwa. Decyzja zakazu muzu\u0142ma\u0144skim wiernym modlenia si\u0119 z Sadatem uderzy\u0142a mnie jako b\u0142\u0119dna i szkodliwa. Inni cz\u0142onkowie komitetu nie pojmowali jednak pocz\u0105tkowo politycznych implikacji tej decyzji, a mianowicie, \u017ce na ekranach telewizyjnych w ca\u0142ym \u015bwiecie arabskim ludzie zobacz\u0105 Sadata modl\u0105cego si\u0119 w izolacji w meczecie. Widok prezydenta modl\u0105cego si\u0119 w pustym meczecie by\u0142by sam w sobie zwyci\u0119stwem politycznym i medialnym dla tych, kt\u00f3rzy nawo\u0142ywali do jego bojkotu. Oczywi\u015bcie rozumia\u0142em problemy bezpiecze\u0144stwa, kt\u00f3re by\u0142y podstaw\u0105 tej decyzji. Wierzy\u0142em jednak, \u017ce powinno si\u0119 znale\u017a\u0107 inne rozwi\u0105zanie i \u017ce jest to mo\u017cliwe. Powiedzia\u0142em moim kolegom w komitecie, \u017ce jedn\u0105 z miar sukcesu tego wydarzenia b\u0119d\u0105 relacje w mediach, a mianowicie, jak b\u0119dzie to relacjonowane i widziane w telewizji. Jest nies\u0142ychanie wa\u017cne, powiedzia\u0142em, by materia\u0142 zdj\u0119ciowy z modlitwy Sadata w Al-Aksa, tu\u017c przed jego wizyt\u0105 w Knesecie, pokazywa\u0142 go otoczonego i oklaskiwanego przez wielu palesty\u0144skich wiernych muzu\u0142man\u00f3w. Poran zapyta\u0142 \u017cartobliwie: \u201eNo to co proponujesz, Menahem? Czy my\u015blisz, \u017ce mo\u017cesz nauczy\u0107 izraelski oddzia\u0142 piechoty, by zm\u00f3wi\u0142 muzu\u0142ma\u0144sk\u0105 modlitw\u0119, a my ubierzemy ich w kefije? \u201eNie – odpowiedzia\u0142em. – M\u00f3wi\u0119 o prawdziwych wiernych Arabach muzu\u0142ma\u0144skich. Wed\u0142ug naszych informacji z ostatnich kilku dni s\u0105 tysi\u0105ce, kt\u00f3rzy s\u0105 gotowi przyj\u015b\u0107, modli\u0107 si\u0119 z Sadatem i wiwatowa\u0107 na jego cze\u015b\u0107\u201d. M\u00f3j argument przekona\u0142 cz\u0142onk\u00f3w komitetu, ale pozostawa\u0142o wielkie pytanie, co powiedz\u0105 szefowie aparat\u00f3w bezpiecze\u0144stwa. Oficjalna odpowiedzialno\u015b\u0107 za \u015brodki bezpiecze\u0144stwa podczas tej wizyty spoczywa\u0142a na policji, w rzeczywisto\u015bci jednak by\u0142a to sprawa Szin Bet. Zar\u00f3wno Iwtzan, reprezentuj\u0105cy policj\u0119, jak Szalom, reprezentuj\u0105cy Szin Bet, powiedzieli, \u017ce w sprawie o takiej dra\u017cliwo\u015bci ostateczne s\u0142owo musi przyj\u015b\u0107 od szef\u00f3w tych organizacji, szefa policji, Haima Taworiego i szefa Agencji Bezpiecze\u0144stwa, Awrahama Ahituwa. Decyzj\u0119 odroczono do pi\u0105tku rano. Tymczasem m\u00f3j personel w Wydziale Spraw Arabskich i ja kontynuowali\u015bmy ocen\u0119 klimatu spo\u0142ecznego i byli\u015bmy pewni, \u017ce mimo gr\u00f3\u017ab i pod\u017cegania ze strony OWP istotnie by\u0142y tysi\u0105ce, kt\u00f3re przysz\u0142yby modli\u0107 si\u0119 z Sadatem, gdyby dosta\u0142y szans\u0119. W pi\u0105tek rano rozmawia\u0142em z Taworim i Ahituwem i zaakceptowali moje stanowisko. Zgodzili si\u0119 na pozwolenie arabskim wiernym na uczestnictwo w modlitwie w meczecie Al-Aksa w niedziele. Ahituw postawi\u0142 dwa warunki. Pierwszym by\u0142o, \u017ce wierni wchodz\u0105cy na teren otaczaj\u0105cy meczetu musz\u0105 przej\u015b\u0107 rewizje osobist\u0105. Drugim, w znacznej mierze wynikaj\u0105cym z pierwszego, by\u0142o, \u017ce liczba wiernych b\u0119dzie ograniczona do 1500. Naturalnie zgodzi\u0142em si\u0119 i szcz\u0119\u015bliwy poinformowa\u0142em Yigala Carmona (mojego zast\u0119pc\u0119 w Wydziale Spraw Arabskich), \u017ce nasza propozycja zosta\u0142a zaakceptowana i \u017ce powinni\u015bmy zawiadomi\u0107 wa\u017cne postaci w okr\u0119gach Hebronu i Betlejem, \u017ce b\u0119d\u0105 mogli przyj\u015b\u0107 ze swoimi lud\u017ami i modli\u0107 si\u0119 z Sadatem. W sobot\u0119 wiecz\u00f3r, kiedy Sadat l\u0105dowa\u0142 na lotnisku i podszed\u0142 do delegacji powitalnej, czeka\u0142o tam wiele postaci palesty\u0144skich z Zachodniego Brzegu, by u\u015bcisn\u0105\u0107 mu d\u0142o\u0144, w\u015br\u00f3d nich burmistrz Betlejem, Elias Freij; burmistrz Beit Jala, Farah Al-A’raj; Mustafa Dudeen z okr\u0119gu Hebronu; dwie osobisto\u015bci z Nablusu; i szejk Muhammad Ali Al-D\u017ca’bari, by\u0142y burmistrz Hebronu, kt\u00f3ry by\u0142 znany ze swych dobrych stosunk\u00f3w z kr\u00f3lem Jordanii. Nast\u0119pnego dnia, kiedy prezydent Sadat i jego \u015bwita przybyli do meczetu Al-Aksa, by\u0142 on pe\u0142en muzu\u0142ma\u0144skich wiernych, kt\u00f3rzy przybyli wcze\u015bnie rano autobusami i ci\u0119\u017car\u00f3wkami z okr\u0119g\u00f3w Betlejem i Hebronu. Kiedy wszed\u0142 na teren, podnios\u0142y si\u0119 wiwaty: \u201eNiech \u017cyje bohater pokoju, po\u015bwi\u0119cimy dla ciebie krew i \u017cycie, Sadacie\u201d. Twarz Sadata rozja\u015bni\u0142a si\u0119, a jego towarzysze u\u015bmiechali si\u0119 z satysfakcj\u0105. Prasa i fotografowie uchwycili ten moment. Nast\u0119pnego dnia Sadat spotka\u0142 si\u0119 z kilkoma wa\u017cnymi postaciami palesty\u0144skimi, kt\u00f3re wita\u0142y go na lotnisku i dwiema innymi wybitnymi osobami: Anwarem Al-Chatibem, gubernatorem Jerozolimy za czas\u00f3w Jordanii, i Hikmatem Al-Masrim z Nablusu, kt\u00f3ry by\u0142 przewodnicz\u0105cym parlamentu jorda\u0144skiego. Po powrocie do Jerozolimy Sadat o\u015bwiadczy\u0142: \u201eW Jerozolimie spotka\u0142em prawdziwych Palesty\u0144czyk\u00f3w\u201d. By\u0142 to ostry przytyk pod adresem Jasera Arafata i innych przyw\u00f3dc\u00f3w OWP, kt\u00f3rzy wezwali do bojkotowania go oraz wyraz poparcia i szacunku dla Palesty\u0144czyk\u00f3w, kt\u00f3rzy spotkali si\u0119 z nim mimo wszystkich nacisk\u00f3w i gr\u00f3\u017ab. Epilog<\/B> Zasad\u0105, jak\u0105 kierowa\u0142em si\u0119 podczas opisanych powy\u017cej wydarze\u0144, jak r\u00f3wnie\u017c w ca\u0142ej pracy jako Doradca ds. Arabskich oraz p\u00f3\u017aniej, jako szef Administracji Cywilnej na Zachodnim Brzegu, by\u0142o, \u017ce Izrael musi zach\u0119ca\u0107 i chroni\u0107 tych Palesty\u0144czyk\u00f3w, kt\u00f3rzy opowiadali si\u0119 za koegzystencj\u0105 z Izraelem, niezale\u017cnie od tego, czy byli pro-jorda\u0144scy, czy opowiadali si\u0119 za niepodleg\u0142o\u015bci\u0105 palesty\u0144sk\u0105. Epizod opisany powy\u017cej zako\u0144czy\u0142 si\u0119 szcz\u0119\u015bliwie. Przy tej okazji mog\u0142em pom\u00f3c umiarkowanym przyw\u00f3dcom palesty\u0144skim wyj\u015b\u0107 na pierwszy plan. By\u0142y to jednak tylko izolowane epizody. Pe\u0142na historia stosunk\u00f3w Izraela z umiarkowanymi Palesty\u0144czykami nie ma szcz\u0119\u015bliwego zako\u0144czenia. Rz\u0105dy Izraela, zar\u00f3wno lewicowe, jak prawicowe, odrzuca\u0142y Jordani\u0119 jako partnera do porozumienia na Zachodnim Brzegu<\/A> [2]. <\/A> Co wi\u0119cej, traktowa\u0142y z niecierpliwo\u015bci\u0105 i lekcewa\u017ceniem tych Palesty\u0144czyk\u00f3w, kt\u00f3rzy odwa\u017cnie sprzeciwiali si\u0119 OWP. Niestety, starania o przekonanie polityk\u00f3w izraelskich, \u017ce s\u0142uszne jest zach\u0119canie umiarkowanych Palesty\u0144czyk\u00f3w, nie odnios\u0142y sukcesu. <\/A> [1] <\/A> Szehade zosta\u0142 zamordowany 2 grudnia 1985 r. Visit the MEMRI site in Polish: <\/B>http:\/\/www2.memri.org\/polish\/<\/B><\/A>
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\nPrzypisy:<\/I>
\n
\n<\/A> [2] <\/A> Golda Meir i Mosze Dajan odrzucili inicjatyw\u0119 federacji kr\u00f3la Hussaina z marca 1972 r., a Begin odrzuci\u0142 plan Reagana z 1982 r.
\n
\n
\n