\n
Autorzy: Y. Carmon i A. Savyon*
\n
Wprowadzenie<\/B>
\n
W przem\u00f3wieniu 22 wrze\u015bnia 2016 r. na Zgromadzeniu Og\u00f3lnym Narod\u00f3w Zjednoczonych prezydent ira\u0144ski, Hassan Rohani, oskar\u017cy\u0142 USA, \u017ce nie spe\u0142nia swoich zobowi\u0105za\u0144 wobec Iranu zgodnie z JCPOA. Powiedzia\u0142: \u201cBrak podporz\u0105dkowania si\u0119 umowie ze strony Stan\u00f3w Zjednoczonych w ci\u0105gu ostatnich kilku miesi\u0119cy reprezentuje wadliwe podej\u015bcie, kt\u00f3re powinno by\u0107 niezw\u0142ocznie poprawione… Ka\u017cde zaniedbanie ze strony Stan\u00f3w Zjednoczonych realizacji jej [tej umowy] b\u0119dzie stanowi\u0107 bezprawny czyn mi\u0119dzynarodowy i b\u0119dzie przedmiotem sprzeciwu spo\u0142eczno\u015bci mi\u0119dzynarodowej”<\/A> [1]. <\/A> Wypowiedzi Rohaniego, kt\u00f3re s\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 stara\u0144 ira\u0144skich z ostatnich tygodni stworzenia fa\u0142szywego wra\u017cenia, \u017ce USA nie spe\u0142niaj\u0105 swoich zobowi\u0105za\u0144 wobec Iranu, stoj\u0105 w ostrej sprzeczno\u015bci z wypowiedziami wysokich rang\u0105 cz\u0142onk\u00f3w ira\u0144skiego zespo\u0142u negocjacyjnego, kt\u00f3rzy wyra\u017anie przyznali, \u017ce USA w rzeczywisto\u015bci spe\u0142nia swoje zobowi\u0105zania wed\u0142ug JCPOA (patrz poni\u017cej). To posuni\u0119cie ira\u0144skie jest reakcja na odmow\u0119 bank\u00f3w zachodnich prowadzenia transakcji z Iranem w dolarach mimo zniesienia sankcji nuklearnych w styczniu 2016 r., poniewa\u017c nadal obowi\u0105zuj\u0105 pierwotne sankcje na\u0142o\u017cone na Iran przez Kongres za \u0142amanie praw cz\u0142owieka i za terroryzm. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce Iran odmawia negocjacji z Zachodem w kwestii terroryzmu, twierdz\u0105c, \u017ce te kwestie s\u0105 wewn\u0119trznymi, suwerennymi sprawami. Poni\u017cej podajemy raport MEMRI w tej sprawie z 15 sierpnia 2016 r. Kiedy min\u0119\u0142a pierwsza rocznica JCPOA oraz w \u015bwietle odrzucenia przez banki zachodnie transakcji ira\u0144skich w dolarach, najwy\u017cszy przyw\u00f3dca Iranu, Ali Chamenei i jego zwolennicy na Zachodzie rozpocz\u0119li kampani\u0119 nacisku na USA, by znios\u0142y pierwotne sankcje narzucone na Iran przez Kongres za \u0142amanie praw cz\u0142owieka i za terroryzm. Ich celem jest zniesienie tych sankcji bez negocjacji i bez dania czegokolwiek w zamian. Jak pami\u0119tamy Iran od pocz\u0105tku ograniczy\u0142 ramy negocjacji do kwestii nuklearnej i odm\u00f3wi\u0142 pozwolenia na w\u0142\u0105czenie innych kwestii, takich jak prawa cz\u0142owieka, terroryzm lub pociski rakietowe, kt\u00f3re uwa\u017ca za wewn\u0119trzne sprawy suwerennego pa\u0144stwa. Dlatego pierwotne sankcje ameryka\u0144skie dotycz\u0105ce tych dziedzin pozostaj\u0105 w mocy. \u017b\u0105danie zniesienia wszystkich sankcji, w\u0142\u0105cznie z pierwotnymi, przedstawi\u0142 najwy\u017cszy przyw\u00f3dca Ali Chamenei w miesi\u0105ce po zako\u0144czeniu JCPOA w lipcu 2015 r.[1]<\/A>. By\u0107 mo\u017ce Teheran s\u0105dzi\u0142, \u017ce wraz ze zniesieniem sankcji nuklearnych ca\u0142y system sankcji za\u0142amie si\u0119, w\u0142\u0105cznie z tymi, kt\u00f3re dotycz\u0105 praw cz\u0142owieka, terroryzmu i pocisk\u00f3w rakietowych. Tak si\u0119 jednak nie sta\u0142o. Departament Skarbu USA wype\u0142nia liter\u0119 i ducha prawa USA i ostrzega banki na ca\u0142ym \u015bwiecie, \u017ce pierwotne sankcje pozostaj\u0105 w mocy[2]. <\/A> W tej sytuacji Iran i jego zwolennicy na Zachodzie pracuj\u0105 teraz nad stworzeniem fa\u0142szywego wra\u017cenia, \u017ce USA nie spe\u0142ni\u0142y zobowi\u0105za\u0144 z JCPOA. Twierdz\u0105, \u017ce w celu spe\u0142nienia zobowi\u0105za\u0144 wobec Iranu wed\u0142ug JCPOA USA s\u0105 zobowi\u0105zane do odwo\u0142ania albo obej\u015bcia pierwotnych sankcji narzuconych na Iran przez Kongres, kt\u00f3re obecnie nie pozwalaj\u0105 bankom na swobodne transakcje z Iranem. Na przyk\u0142ad, Tyler Cullis, cz\u0142onek ira\u0144skiego lobby w USA, National Iranian American Council (NIAC), stwierdzi\u0142 w niedawnym artykule o strategii, \u017ce \u201cStany Zjednoczone s\u0105 zobowi\u0105zane do zapewnienia, \u017ce ani prawo USA, ani polityka nie stoj\u0105 na przeszkodzie bankom nie-ameryka\u0144skim do ponownego podj\u0119cia stosunk\u00f3w bankowych z ich ira\u0144skimi odpowiednikami\u2026 Je\u015bli prawa i polityka USA przeszkadzaj\u0105 Iranowi w osi\u0105gni\u0119ciu pe\u0142nych korzy\u015bci ze zniesienia sankcji na instytucje finansowe Iranu, to USA maj\u0105 obowi\u0105zek podj\u0119cia krok\u00f3w w celu zapewnienia, \u017ce te prawa i ta polityka nie powoduj\u0105 d\u0142u\u017cej takich zak\u0142\u00f3ce\u0144. Dokonanie tego mo\u017ce wymaga\u0107 dodatkowych zmian praw lub polityki USA dotycz\u0105cych tej kwestii”[3]. <\/A> Ira\u0144ski wiceminister i cz\u0142onek zespo\u0142u negocjacyjnego, Mad\u017cid Tachtravanchi, tak\u017ce za\u017c\u0105da\u0142, by USA podj\u0119\u0142y wyra\u017ane kroki, by usun\u0105\u0107 wszelkie przeszkody niepozwalaj\u0105ce obecnie bankom na transakcje z Iranem. 27 czerwca 2016 r. powiedzia\u0142: „Z Waszyngtonu dochodz\u0105 dwie [sprzeczne] informacje: Departament Stanu m\u00f3wi, \u017ce nie ma problem w prowadzeniu transakcji bankowych i finansowych z Iranem, podczas gdy OFAC [Office of Foreign Assets Control] m\u00f3wi co\u015b odwrotnego… Chcemy, by OFAC… zagwarantowa\u0142o, \u017ce nie ma \u017cadnych problem\u00f3w dla bank\u00f3w, kt\u00f3re wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 z Iranem…”[4] <\/A> Nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce ira\u0144ska sugestia, \u017ce USA nie spe\u0142ni\u0142y swoich zobowi\u0105za\u0144 wobec Iranu, stoi w sprzeczno\u015bci w wypowiedziami wprost wyg\u0142oszonymi ostatnio przez polityk\u00f3w ira\u0144skich, g\u0142\u00f3wnie cz\u0142onk\u00f3w zespo\u0142u negocjacyjnego z pragmatycznego obozu Iranu, kt\u00f3rzy potwierdzili, \u017ce USA dotrzyma\u0142y swojej cz\u0119\u015bci JCPOA. Wiceminister spraw zagranicznych i starszy cz\u0142onek zespo\u0142u, Abbas Araghchi, powiedzia\u0142 w programie telewizyjnym na pierwsz\u0105 rocznic\u0119 JCPOA: \u201eObie strony spe\u0142ni\u0142y swoje zobowi\u0105zania wed\u0142ug JCPOA\u2026 W celu wyci\u0105gni\u0119cia korzy\u015bci z JCPOA\u2026 musimy przeprowadzi\u0107 szereg posuni\u0119\u0107, poniewa\u017c te restrykcje nie s\u0105 zwi\u0105zane z JCPOA\u2026 Druga strona zrealizowa\u0142a swoje zobowi\u0105zania, a gdyby tego nie zrobi\u0142a, by\u0142oby to pogwa\u0142cenie JCPOA i zaj\u0119liby\u015bmy si\u0119 tym w Komisji Wsp\u00f3lnej\u2026 JCPOA mia\u0142 na celu usuni\u0119cie przeszkody sankcji z ekonomicznej drogi Iranu. [Istotnie], te przeszkody zosta\u0142y usuni\u0119te, ale s\u0105 tam inne przeszkody, takie jak pierwotne sankcje Ameryki, FATF [Financial Action Task Force on Money Laundering] i praw zwi\u0105zanych z praniem pieni\u0119dzy, co wymaga czasu [by si\u0119 tym zaj\u0105\u0107]. Od pocz\u0105tku [druga strona] nie mia\u0142a znie\u015b\u0107 sankcje, kt\u00f3re nie s\u0105 zwi\u0105zane ze spraw\u0105 nuklearn\u0105; jest to wpisane tak\u017ce we Wsp\u00f3lny Plan Dzia\u0142ania z Genewy [2013 o zniesieniu] sankcji zwi\u0105zanych z [kwesti\u0105] nuklearn\u0105, poniewa\u017c prowadzili\u015bmy negocjacje [wy\u0142\u0105cznie] o kwestii nuklearnej\u2026 Sankcje na dolara i na u\u017cywania aparat\u00f3w finansowych Ameryki nale\u017c\u0105 do sankcji pierwotnych, narzuconych dawno temu z powodu spraw, kt\u00f3re nie maj\u0105 zwi\u0105zku z [kwesti\u0105] nuklearn\u0105… Podnie\u015bli\u015bmy te spraw\u0119 w negocjacjach, ale Amerykanie nie zgodzili si\u0119 na zniesienie tych sankcji\u2026 i za\u017c\u0105dali [od nas] dodatkowych ust\u0119pstw w sprawach, kt\u00f3re by\u0142y dla nas cz\u0119\u015bci\u0105 nieprzekraczalnych granic\u2026 Amerykanie traktuj\u0105 serio zachowanie swoich pierwotnych sankcji; to jest istota Ameryki. Iran jest Iranem a Ameryka Ameryk\u0105 i jak d\u0142ugo nie prowadzimy negocjacji o stosunkach dwustronnych [z USA], te sankcje pozostan\u0105 w mocy. Ameryka\u0144ski Departament Skarbu m\u00f3wi [bankom na ca\u0142ym \u015bwiecie], \u017ce te sankcje obowi\u0105zuj\u0105 i ostrzeg\u0142 je, by nie nabawi\u0142y si\u0119 k\u0142opot\u00f3w z ich powodu. Te sankcje nie s\u0105 zwi\u0105zane z JCPOA”[5]. <\/A> Wiceminister spraw zagranicznych i cz\u0142onek zespo\u0142u negocjacyjnego, Hamid Ba’idined\u017cad, powiedzia\u0142 na konferencji prasowej w pierwsz\u0105 rocznic\u0119 JCPOA: \u201eA\u017c do tej chwili cz\u0142onkowie [ira\u0144skiego] zespo\u0142u negocjacyjnego wierzyli, \u017ce JCPOA nie zosta\u0142 naruszony [przez USA] i nadal wierz\u0105, \u017ce jest mo\u017cliwe rozwi\u0105zanie problem\u00f3w [dotycz\u0105cych transakcji w dolarach] dyskusjami, rekomendacjami i rozmowami\u2026 Od pocz\u0105tku zadaniem postawionym [ira\u0144skiemu zespo\u0142owi negocjacyjnemu] by\u0142o rozwi\u0105zanie [wy\u0142\u0105cznie] kwestii nuklearnej. Jak dot\u0105d Republika Ira\u0144ska nie podj\u0119\u0142a decyzji prowadzenia negocjacji z Ameryk\u0105 o [innych] kwestiach spornych\u2026 Nasz re\u017cim nigdy nie oczekiwa\u0142, \u017ce osi\u0105gniemy zniesienie sankcji za prawa cz\u0142owieka [w ramach] rozm\u00f3w nuklearnych”[6]. <\/A> Przewodnicz\u0105cy Rady Celowo\u015bci, Ali Akbar Haszemi Rafsand\u017cani, powiedzia\u0142: \u201eAmeryka m\u00f3wi [bankom na ca\u0142ym \u015bwiecie], \u017ce nie znios\u0142a [pierwotnych] sankcji, poniewa\u017c ten problem jest zwi\u0105zany z prawami cz\u0142owieka, terroryzmem, Palestyn\u0105 i Libanem. Tak\u017ce te [kwestie] mog\u0142yby by\u0107 rozwi\u0105zane”[7]. <\/A> Jednak po ostrze\u017ceniu Chameneiego 1 sierpnia 2016 r., \u017ce USA z\u0142ama\u0142y swoje zobowi\u0105zania, szef zespo\u0142u negocjacyjnego poszed\u0142 za jego linia i zacz\u0105\u0142 o\u015bwiadcza\u0107, \u017ce USA istotnie z\u0142ama\u0142y swoje zobowi\u0105zania oraz za\u017c\u0105da\u0142 dalszych zmian polityki i praw USA. Kapitulacja USA wobec tych \u017c\u0105da\u0144 ira\u0144skich by\u0142aby ciosem w autorytet Kongresu, kt\u00f3ry narzuci\u0142 te pierwotne sankcje oraz ciosem w rozdzia\u0142 w\u0142adzy w USA. Ponadto stanowi\u0142oby to poparcie przez USA ideologicznego obozu w Iranie – Chameneiego, Korpusu Stra\u017cnik\u00f3w Rewolucji Islamskiej (IRGC), Basid\u017c i zwi\u0105zanych z nimi ajatollah\u00f3w – nie za\u015b obozu pragmatycznego, i by\u0142oby tak\u017ce sprzeczne ze zobowi\u0105zaniem prezydenta Obamy, \u017ce JCPOA zajmuje si\u0119 tylko kwesti\u0105 nuklearn\u0105. * Y. Carmon jest prezesem MEMRI; A. Savyon jest dyrektork\u0105 MEMRI Iran Media Project <\/I> Przypisy (nie spolszczone):<\/I> <\/A> [1] <\/A> Farsnews.com, September 22, 2016. Visit the MEMRI site in Polish: <\/B>http:\/\/www2.memri.org\/polish\/<\/B><\/A>
\n![](\"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/rohani.jpg\")
\n
\nRohani na Zgromadzeniu Og\u00f3lnym ONZ (Zdj\u0119cie: Farsnews.com, 22 wrze\u015bnia 2016)<\/I>
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n<\/A> [2] <\/A> See MEMRI Special Dispatch No. 6151, Khamenei Declares That He Will Not Honor The Agreement If Sanctions Are Merely Suspended And Not Lifted<\/A>, September 4, 2015.
\n<\/A> [3] <\/A> See MEMRI Inquiry and Analysis No. 1249, Post-JCPOA, The IRGC Is The Factor Stopping Iran From Integration Into The Western Economy<\/A>, May 20, 2016.
\n<\/A> [4] <\/A> Niacouncil.org, August 2016.
\n<\/A> [5] <\/A> Tabnak (Iran), July 27, 2016.
\n<\/A> [6] <\/A> Fars (Iran), July 11, 2016.
\n<\/A> [7] <\/A> Fars (Iran), July 13, 2016.
\n<\/A> [8] <\/A> Fars (Iran), August 10, 2016.
\n
\n
\n