{"id":3948,"date":"2016-09-13T00:00:00","date_gmt":"2016-09-13T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/historia-palestynskich-lig-wiejskich\/3948"},"modified":"2016-09-13T00:00:00","modified_gmt":"2016-09-13T00:00:00","slug":"historia-palestynskich-lig-wiejskich","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/historia-palestynskich-lig-wiejskich\/3948","title":{"rendered":"Historia palesty\u0144skich Lig Wiejskich"},"content":{"rendered":"
\n

Autor: Yigal Carmon*<\/p>\n

Dwadzie\u015bcia trzy lata temu na trawniku Bia\u0142ego Domu podpisano Porozumienia z Oslo. Zar\u00f3wno Izrael, jak i USA podzielali w\u0105tpliwe za\u0142o\u017cenie, \u017ce OWP reprezentuje jedn\u0105 jedyn\u0105 opcj\u0119 dla pokoju z Palesty\u0144czykami. Istotnie, taka by\u0142a sytuacja w owym czasie. Jednak ta sytuacja by\u0142a tworem polityki wszystkich zaanga\u017cowanych w to stron – USA, Izraela i – na sw\u00f3j spos\u00f3b – OWP, kt\u00f3ra systematycznie eliminowa\u0142a oponent\u00f3w. Pi\u0119tna\u015bcie lat wcze\u015bniej na terytoriach palesty\u0144skich wy\u0142oni\u0142 si\u0119 ruch palesty\u0144ski, kt\u00f3ry d\u0105\u017cy\u0142 do pokoju z Izraelem w opozycji do OWP. Poni\u00f3s\u0142 pora\u017ck\u0119. Cho\u0107 od tej pora\u017cki min\u0119\u0142o 38 lat, OWP i jej zwolennik\u00f3w nadal prze\u015bladuje widmo tego ruchu. By\u0142em osobi\u015bcie zaanga\u017cowany w to przedsi\u0119wzi\u0119cie i obserwowa\u0142em je bezpo\u015brednio. Oto historia Lig Wiejskich.<\/em><\/p>\n

W sierpniu 1978 roku, Mustafa Dodin i grupa dzia\u0142aczy palesty\u0144skich z\u0142o\u017cy\u0142a wniosek do administracji wojskowej na Zachodnim Brzegu o utworzenie ligi wiejskiej w rejonie Hebronu. Dodin, by\u0142y jorda\u0144ski minister, by\u0142 znacz\u0105c\u0105 postaci\u0105 w tym regionie, a znany by\u0142 ze swojego sprzeciwu wobec OWP i jej powi\u0105za\u0144 z rz\u0105dem Jordanii, zw\u0142aszcza z kr\u0119gu Wasfiego Al-Tala, kt\u00f3ry by\u0142 premierem Jordanii. [1]<\/a> Po powrocie z Jordanii do swojej rodzinnej miejscowo\u015bci Dura niedaleko Hebronu, Dodin chcia\u0142 stworzy\u0107 ruch polityczny, kt\u00f3ry d\u0105\u017cy\u0142by do porozumienia z Izraelem. Jednak\u017ce izraelska administracja odm\u00f3wi\u0142a zezwolenia na dzia\u0142alno\u015b\u0107 polityczn\u0105 w jakiejkolwiek formie na terytoriach okupowanych, nawet je\u015bli jej celem mia\u0142oby by\u0107 wynegocjowanie traktatu pokojowego z Izraelem. Dodin by\u0142 wi\u0119c zmuszony do z\u0142o\u017cenia nowego wniosku o utworzenie organu spo\u0142eczno-administracyjnego, co by\u0142o zgodne z jorda\u0144skim prawem (kt\u00f3re nadal mia\u0142o zastosowanie na terytoriach okupowanych w ramach izraelskiej administracji wojskowej), a mianowicie ligi wiejskiej. Tak\u017ce ten wniosek by\u0142 wstrzymywany przez oko\u0142o p\u00f3\u0142tora roku, a\u017c do jego ostatecznego zatwierdzenia w sierpniu 1978 r.<\/p>\n

Sprzeciw wobec aktywno\u015bci politycznej odzwierciedla\u0142 to, co by\u0142o znane jako \u201epolityka Dajana\u201d, kt\u00f3ra obowi\u0105zywa\u0142a od lata 1967 roku. Polityka ta nigdy nie zosta\u0142a oficjalnie sformu\u0142owana przez samego Dajana, sk\u0142ada\u0142a si\u0119 raczej z og\u00f3lnych zasad i konkretnych wytycznych, kt\u00f3re wydawa\u0142 on ad hoc<\/em> swoim podw\u0142adnym. Zawiera\u0142a ona zakaz jakiegokolwiek rodzaju dzia\u0142alno\u015bci politycznej, a tak\u017ce dyspozycj\u0119, \u017ceby unika\u0107 preferencyjnego traktowania grup umiarkowanych. Dotyczy\u0142o to w r\u00f3wnym stopniu zwolennik\u00f3w Jordanii, jak i garstki os\u00f3b, kt\u00f3re zabiega\u0142y o autonomi\u0119 palesty\u0144sk\u0105 pod egid\u0105 Izraela, kt\u00f3rych najbardziej zauwa\u017calnym przedstawicielem by\u0142 Aziz Szehadeh, znany prawnik z Ramallah. [2]<\/a> W praktyce jednak realizacja tej polityki posz\u0142a znacznie dalej: ekstremistyczni zwolennicy OWP byli \u017cyczliwie traktowani przez w\u0142adze izraelskie, a ekstremistycznym gazetom, takim jak \u201eAl-Fajr\u201d i \u201eAl-Szaab\u201d, przyznano licencje na bezpo\u015brednie polecenie ministra obrony Mosze Dajana. W oficjalnie podanym w tej sprawie wyja\u015bnieniu stwierdzono, \u017ce Izrael nie wp\u0142ywa na spo\u0142eczne zachowania oraz wolno\u015b\u0107 wypowiedzi mieszka\u0144c\u00f3w terytori\u00f3w tak d\u0142ugo, jak tylko powstrzymuj\u0105 si\u0119 oni od dzia\u0142alno\u015bci terrorystycznej.<\/p>\n

Polityka Dajana i tworzenie Lig Wiejskich<\/strong><\/p>\n

Autoryzacja przyznana by\u0142emu ministrowi rz\u0105du jorda\u0144skiego, Mustafie Dodinowi i jego zwolennikom, kt\u00f3rzy otwarcie deklarowali, \u017ce ich celem jest negocjowane traktatu pokojowego z Izraelem, reprezentowa\u0142a zatem nag\u0142e odej\u015bcie od zasad polityki Dajana. Zmiana ta by\u0142a wynikiem d\u0142ugotrwa\u0142ej walki ze strony biura doradcy ds. arabskich na Zachodnim Brzegu dow\u00f3dztwa wojskowego, kt\u00f3re by\u0142o kierowane przez prof. Menahema Milsona. Ale nawet po wydaniu autoryzacji, cz\u0142onkowie Lig Wiejskich byli zmuszeni do radzenia sobie ze sprzeciwem niemal wszystkich organ\u00f3w zaanga\u017cowanych – bezpo\u015brednio lub po\u015brednio – w kwestie Zachodniego Brzegu, od osobisto\u015bci w samej administracji wojskowej po lokalnych i zagranicznych dziennikarzy.<\/p>\n

Dlaczego by\u0142o tak wiele sprzeciwu wobec polityki, kt\u00f3ra na pierwszy rzut oka by\u0142a konieczna i po\u017c\u0105dana? Odpowied\u017a brzmi: polityka Dajana zosta\u0142a uznana za sukces i by\u0142a wspierana przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 z tych organ\u00f3w. Nigdy jasno nie sformu\u0142owana doktryna Dajana sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z wielu sk\u0142adnik\u00f3w, takich jak polityka otwartych most\u00f3w, przeprowadzanie lokalnych wybor\u00f3w, dobrego i o\u015bwieconego rz\u0105dzenia oraz liberalnej postawy na wszystkich poziomach, kt\u00f3ra oznacza\u0142a maksymaln\u0105 swobod\u0119 na p\u0142aszczy\u017anie publicznej. Ta postawa posz\u0142a tak daleko, \u017ce stworzy\u0142a wra\u017cenie, \u017ce polityka Dajana stara\u0142a si\u0119 utworzy\u0107 co\u015b w rodzaju izraelsko-jorda\u0144skie kondominium. Na poziomie politycznym, jednak jej cel by\u0142 dok\u0142adnie odwrotny: Dajan chcia\u0142 ograniczy\u0107 jorda\u0144skie roszczenia polityczne na terytoriach, przynajmniej cz\u0119\u015bciowo, poprzez os\u0142abienie statusu tych, kt\u00f3rzy wspierali Jordani\u0119. [3]<\/a><\/p>\n

Mimo intencji polityki Dajana, liberalne dziennikarskie i polityczne kr\u0119gi wspiera\u0142y j\u0105 z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w: jedni, bo nie lubili autokratycznego monarchicznego re\u017cimu Jordanii, a inni, poniewa\u017c byli przychylni autonomii palesty\u0144skiej. Poparcie dla polityki Dajana wyst\u0119powa\u0142o te\u017c w\u015br\u00f3d izraelskich prawicowc\u00f3w z powodu ich anty-jorda\u0144skiej orientacji, co pasowa\u0142o do stanowiska zwolennik\u00f3w \u201eWielkiego Izraela\u201d.<\/p>\n

Jak d\u0142ugo na terytoriach by\u0142 spok\u00f3j z politycznego punktu widzenia i je\u015bli chodzi o bezpiecze\u0144stwo, polityka, Dajana wydawa\u0142a si\u0119 sukcesem i, rzeczywi\u015bcie, utrzymuj\u0105cy si\u0119 spok\u00f3j zosta\u0142 b\u0142\u0119dnie przypisany tej polityce, a nie obecno\u015bci umiarkowanych grup palesty\u0144skich, kt\u00f3re w rzeczywisto\u015bci by\u0142y odpowiedzialne za utrzymanie spokoju. Jednak w wyniku decyzji Szczytu Arabskiego z pa\u017adziernika 1974 roku, uznaj\u0105cego OWP za jedynego prawowitego przedstawiciela narodu palesty\u0144skiego, OWP sta\u0142a si\u0119 silniejsza na terytoriach, a anty-izraelskie pod\u017ceganie wzmog\u0142o si\u0119. Zamieszki nasili\u0142y si\u0119 jeszcze bardziej, gdy minister obrony Szimon Peres, kt\u00f3ry zast\u0105pi\u0142 Dajana, kontynuuj\u0105c jego polityk\u0119, zarz\u0105dzi\u0142 wybory samorz\u0105dowe, kt\u00f3re mia\u0142y si\u0119 odby\u0107 na terytoriach.<\/p>\n

Dwa lata min\u0119\u0142y od podj\u0119cia uchwa\u0142y w Rabacie, kt\u00f3ra uzna\u0142a OWP za jedynego prawowitego przedstawiciela narodu palesty\u0144skiego, i od uznania tej organizacji przez Zgromadzenie Og\u00f3lne ONZ. Ale izraelska administracja wojskowa, podobnie jak wielu ludzi w izraelskich kr\u0119gach politycznych, zupe\u0142nie zignorowa\u0142a znaczenie tych historycznych wydarze\u0144 i kontynuowa\u0142a swoje d\u0142ugoletnie wspieranie polityki Dajana. Tak wi\u0119c, gdy w 1975 roku na terytoriach okupowanych wybuch\u0142y zamieszki, ludzie ci nie by\u0142y sk\u0142onni uzna\u0107, \u017ce by\u0142y one wynikiem erozji publicznego statusu pro-jorda\u0144skiej i innych umiarkowanych frakcji oraz skutkiem polityki Izraelskiej Administracji Wojskowej, kt\u00f3ra celowo os\u0142abia\u0142a status grup pro-jorda\u0144skich, jednocze\u015bnie daj\u0105c swobod\u0119 dzia\u0142ania anty-jorda\u0144skim frakcjom, czyli zwolennikom OWP. Wierzyli oni, \u017ce wybory z 1976 b\u0119d\u0105 mia\u0142y inny wynik, i kiedy, w przeciwie\u0144stwie do ich oczekiwa\u0144, zwolennicy OWP zostali wybrani, robili wszystko, \u017ceby przedstawi\u0107 wyniki wybor\u00f3w w pozytywnym \u015bwietle: \u201eW ostatecznym rozrachunku, to urz\u0119dnicy b\u0119d\u0105 sprz\u0105tali ulice i rozwijali miasta, bo do tego w\u0142a\u015bnie zostali wybrani – nie b\u0119d\u0105 anga\u017cowa\u0107 si\u0119 w polityk\u0119\u201d. Ale nadzieje tych, kt\u00f3rzy wyra\u017cali te optymistyczne prognozy wkr\u00f3tce zosta\u0142y rozwiane, pierwszym dzia\u0142aniem podj\u0119tym przez rzekomo pragmatycznego burmistrza Hebronu nie by\u0142o zamiatanie ulic, ale odrzucenie rz\u0105dowych premii nale\u017cnych jego gminie, poniewa\u017c chcia\u0142 unikn\u0105\u0107 konieczno\u015bci podpisania umowy z w\u0142adzami Izraela, zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 od 1967 zasad\u0105. Wkr\u00f3tce popieraj\u0105cy OWP burmistrzowie zjednoczyli si\u0119 wok\u00f3\u0142 sprzeciwu wobec wprowadzenia podatku od warto\u015bci dodanej na terytoriach, czysto finansowej sprawy wynikaj\u0105cej z wprowadzenia podatku VAT w Izraelu, kt\u00f3r\u0105 wykorzystali do cel\u00f3w anty-izraelskiej propagandy. Jednak szefowie izb handlowych, kt\u00f3rzy byli znani z pro-jorda\u0144skiej postawy, przyj\u0119li pragmatyczne stanowisko i prowadzili praktyczne negocjacje w sprawie sposobu, w jaki na\u0142o\u017cenie podatku VAT zostanie wdro\u017cone w praktyce.<\/p>\n

Nale\u017cy tu podkre\u015bli\u0107, \u017ce skumulowanym nast\u0119pstwem realizowanej przez lata polityki Dajana by\u0142a coraz wi\u0119ksza radykalizacja ludno\u015bci w kierunku OWP i jej cel\u00f3w. Niemniej, administracja wojskowa i jej oficerowie dzia\u0142ali zgodnie z duchem polityki Dajana, kt\u00f3ra by\u0142a nadal \u017cywa w siedzibie Koordynatora Dzia\u0142alno\u015bci na Terytoriach i w Administracji Wojskowej, nawet po tym jak Dajan zosta\u0142 zmuszony do dymisji i zast\u0105piony przez Szimona Peresa. Znacz\u0105ce zmiany w podej\u015bciu politycznym nast\u0105pi\u0142y dopiero latem 1976 roku, kiedy to profesor Menachem Milson obj\u0105\u0142 stanowisko doradcy ds. arabskich na Zachodnim Brzegu. Teraz \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 polityki Dajana zosta\u0142a zakwestionowana i zosta\u0142o wprowadzone nowe podej\u015bcie. W listopadzie 1976 roku do\u0142\u0105czy\u0142em do Departamentu Spraw Arabskich jako adiutant Milsona.<\/p>\n

Nasze dzia\u0142ania w praktyce by\u0142y na ka\u017cdym poziomie przeciwne polityce Dajana. Nale\u017cy jednak zauwa\u017cy\u0107, \u017ce nie robili\u015bmy niczego w tajemnicy, ani te\u017c nie naruszali\u015bmy dyscypliny wojskowej. W przeciwie\u0144stwie do polityki Dajana, kt\u00f3ra milcz\u0105co sprzeciwia\u0142a si\u0119 i podwa\u017ca\u0142a oficjaln\u0105 polityk\u0119 rz\u0105du, dzia\u0142ali\u015bmy zgodnie z deklarowanymi podstawowymi zasadami izraelskiego rz\u0105du, a mianowicie: jako, \u017ce Jordania nie by\u0142a uwa\u017cana za wrogi byt, podejmowali\u015bmy starania, \u017ceby przekszta\u0142ci\u0107 go w partnera dialogu politycznego, pomimo uchwa\u0142 z Rabatu, a pro-jorda\u0144skie frakcje mia\u0142y ju\u017c by\u0107 wspierane, a nie os\u0142abiane.<\/p>\n

Nasz punkt wyj\u015bcia by\u0142 ca\u0142kowicie sprzeczny z polityk\u0105 Dajana. Dajan stara\u0142 si\u0119 utrwali\u0107 kontrol\u0119 Izraela nad terytoriami, maj\u0105c nadziej\u0119, \u017ce Jordania upadnie w wyniku wewn\u0119trznego konfliktu z organizacjami terrorystycznymi w 1970 roku i w ten spos\u00f3b przyniesie rozwi\u0105zanie narodowego problemu palesty\u0144skiego. Jego przem\u00f3wienia z tego czasu s\u0105 dowodem na to, \u017ce nie wierzy\u0142 w mo\u017cliwo\u015b\u0107 pokoju mi\u0119dzy Izraelem a Palesty\u0144czykami. My jednak nie zgadzali\u015bmy si\u0119 z t\u0105 pesymistyczn\u0105 i fatalistyczn\u0105 perspektyw\u0105 walki jako trwa\u0142\u0105 i nieuniknion\u0105. Mimo, \u017ce byli\u015bmy w pe\u0142ni \u015bwiadomi g\u0142\u0119boko\u015bci i wagi konfliktu i jego historycznych korzeni, nasza znajomo\u015b\u0107 wydarze\u0144 na miejscu dawa\u0142a nam pow\u00f3d, \u017ceby wierzy\u0107 w mo\u017cliwo\u015b\u0107 realizacji rozs\u0105dnej polityki pokojowej skierowanej na wzmocnienie umiarkowanych frakcji, kt\u00f3re rozumia\u0142y, \u017ce terroryzm zagra\u017ca\u0142 samym Palesty\u0144czykom i by\u0142y zainteresowane promowaniem pokoju. Chocia\u017c byli\u015bmy w pe\u0142ni \u015bwiadomi, \u017ce te frakcje nie by\u0142y dominuj\u0105ce oraz postawy przez nie forsowane nie by\u0142y szeroko podzielane przez miejskie elity, kt\u00f3re przez lata stanowi\u0142y g\u0142\u00f3wny sektor spo\u0142ecze\u0144stwa palesty\u0144skiego, wiedzieli\u015bmy tak\u017ce, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 cz\u0142onk\u00f3w spo\u0142eczno\u015bci pozamiejskiej – milcz\u0105ca wi\u0119kszo\u015b\u0107 – by\u0142a przygotowana do przyj\u0119cia takiego podej\u015bcia, je\u015bli zosta\u0142aby zapewniona o izraelskim zaanga\u017cowaniu wyra\u017canym zar\u00f3wno na p\u0142aszczy\u017anie politycznej jak i dzia\u0142aniami w praktyce.<\/p>\n

Za zgod\u0105 ministra obrony, na Zachodnim Brzegu powsta\u0142o siedem Lig Wiejskich, pocz\u0105tkowo w Hebronie, a p\u00f3\u017aniej w Ramallah i Betlejem, a wreszcie w p\u00f3\u0142nocnych dzielnicach Nablusu, D\u017ceninu i Tulkarm.<\/p>\n

Fakt, \u017ce zosta\u0142y one za\u0142o\u017cone pomimo intensywnego sprzeciwu zar\u00f3wno ze strony palesty\u0144skiego, jak i izraelskiego establishmentu pokazuje, \u017ce w\u0142a\u015bciwie oceniali\u015bmy sytuacj\u0119. Uznawali\u015bmy zach\u0119ty dla pokojowo zorientowanych i umiarkowanych, sprzeciwiaj\u0105cych si\u0119 pe\u0142nej przemocy \u015bcie\u017cce OWP, za zasad\u0119 o moralnym i politycznym znaczeniu. Nie mogli\u015bmy by\u0107 pewni, \u017ce doprowadzi to do pokoju, ale byli\u015bmy pewni, \u017ce pok\u00f3j z OWP by\u0142 niemo\u017cliwy, poniewa\u017c organizacja ta reprezentowa\u0142a problem uchod\u017ac\u00f3w z 1948 roku i \u017c\u0105da\u0142a prawa powrotu. Mieli\u015bmy r\u00f3wnie\u017c racj\u0119 co do tego: \u017c\u0105danie przez OWP prawa powrotu hamuje wszelki post\u0119p w kierunku porozumienia pokojowego, nawet gdy Izrael oferowa\u0142 dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105t siedem procent terytori\u00f3w okupowanych (gdy Ehud Barak by\u0142 premierem) lub w stu procentach, w zamian za wymian\u0119 terytori\u00f3w (podczas kadencji Olmerta).<\/p>\n

Nie traktowali\u015bmy naszej politycznej walki przeciwko OWP jako takiej, kt\u00f3r\u0105 mogliby\u015bmy zdecydowanie rozwi\u0105za\u0107 za jednym zamachem; postrzegali\u015bmy j\u0105 raczej jako d\u0142ugotrwa\u0142\u0105 kampani\u0119, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna by\u0142o wygra\u0107 na punkty. Byli\u015bmy przekonani, \u017ce by\u0142oby lepiej dla Izraela, gdyby mia\u0142 do czynienia z Palesty\u0144czykami, kt\u00f3rzy sprzeciwiali si\u0119 terroryzmowi i d\u0105\u017cyli do negocjacji pokojowych, a nie z organizacj\u0105, kt\u00f3rej istot\u0105 by\u0142a zbrojna walka i powr\u00f3t do Izraela w granicach Zielonej Linii. Ta strategiczna zasada, kt\u00f3r\u0105 traktowali\u015bmy jako naturaln\u0105 i uzasadnion\u0105, nawet je\u015bli mia\u0142aby nie przynie\u015b\u0107 pokoju, by\u0142a nie do zaakceptowania przez polityk\u00f3w izraelskich ani z lewej, ani z prawej strony. Ka\u017cdy trzyma\u0142 si\u0119 w\u0142asnej polityki: prawica odrzuca\u0142a dialog z umiarkowanymi Arabami, poniewa\u017c obawia\u0142a si\u0119, \u017ce takie rozmowy doprowadz\u0105 do kompromisu terytorialnego, podczas gdy lewica odmawia\u0142a porzucenia swojej wiary i nadziei, \u017ce OWP oka\u017ce si\u0119 by\u0107 partnerem dla pokoju. Nasz sukces w utworzenie Lig Wiejskich na ca\u0142ym Zachodnim Brzegu by\u0142 kr\u00f3tkotrwa\u0142y, poniewa\u017c dzia\u0142ali\u015bmy przeciwko konsensusowi politycznemu, kt\u00f3ry by\u0142 nie tylko mi\u0119dzynarodowy i pan-arabski, ale r\u00f3wnie\u017c, niestety, izraelski.<\/p>\n

Autoryzacja dzia\u0142alno\u015bci Lig Wiejskich by\u0142a, jak ju\u017c powiedzieli\u015bmy, wynikiem przed\u0142u\u017caj\u0105cej si\u0119 i pe\u0142nej determinacji wielomiesi\u0119cznej walki prowadzonej niestrudzenie z radc\u0105 prawnym Wojskowej Kwatery G\u0142\u00f3wnej na Zachodnim Brzegu, departamentem ministerstwa obrony ds. prawa mi\u0119dzynarodowego, i, oczywi\u015bcie, biurem ministra obrony i urz\u0119du Koordynatora Dzia\u0142alno\u015bci Rz\u0105du na Terytoriach. W celu promowania idei Lig Wiejskich w obr\u0119bie biura ministra obrony, Milson zgodzi\u0142 si\u0119 na propozycj\u0119 Ezera Weitzmana, ministra obrony w rz\u0105dzie Likudu, \u017ceby przyj\u0105\u0142 stanowisko doradcy ds. arabskich przy biurze Koordynatora Dzia\u0142alno\u015bci Rz\u0105du na Terytoriach. Milson obj\u0105\u0142 stanowisko w styczniu 1978 roku i uda\u0142o mu si\u0119 w ko\u0144cu nak\u0142oni\u0107 Weitzmana, kt\u00f3ry by\u0142 ministrem obrony w tym czasie, do wyra\u017cenia zgody, aczkolwiek bez przekonania, do utworzenia Lig Wiejskich. Biuro Koordynatora Dzia\u0142alno\u015bci Rz\u0105du na Terytoriach, kt\u00f3re reprezentowa\u0142o polityk\u0119 Dajana, nie by\u0142o jedynym czynnikiem zaanga\u017cowanym w sp\u00f3r o utworzenie Lig Wiejskich, r\u00f3wnie\u017c wiele innych osobisto\u015bci z obszaru bezpiecze\u0144stwa przyj\u0119\u0142o t\u0119 polityk\u0119 i traktowa\u0142o j\u0105 jak \u201ewy\u017cyny politycznej m\u0105dro\u015bci\u201d. [4]<\/a> Genera\u0142 brygady David HaGoel, dow\u00f3dca si\u0142 IDF na Zachodnim Brzegu, wspiera\u0142 jednak\u017ce ustanowienie Lig Wiejskich i pozwoli\u0142 nam o nie walczy\u0107, ale zosta\u0142 zast\u0105piony wiosn\u0105 1978 roku przez genera\u0142a brygady Ben-Eliezera, kt\u00f3rego stosunek do ca\u0142ej inicjatywy le\u017ca\u0142 gdzie\u015b pomi\u0119dzy oboj\u0119tno\u015bci\u0105 a wrogo\u015bci\u0105. Kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej, pod koniec wrze\u015bnia, Menahem Milson zako\u0144czy\u0142 swoj\u0105 kadencj\u0119 jako doradca do spraw arabskich Koordynatora Dzia\u0142alno\u015bci Rz\u0105du na Terytoriach i wr\u00f3ci\u0142 na swoje stanowisko na Uniwersytecie Hebrajskim, pozostawiaj\u0105c mnie w osamotnionej walce. Chocia\u017c mia\u0142em doskona\u0142\u0105 kadr\u0119 wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w – oficer\u00f3w z doskona\u0142\u0105 znajomo\u015bci\u0105 arabskiego i bogatym do\u015bwiadczeniem w studiach arabskich i bliskowschodnich, kt\u00f3rzy swoj\u0105 prac\u0119 wykonywali rzetelnie i z oddaniem, uto\u017csamiali si\u0119 ze swoj\u0105 prac\u0105 i podzielali moje podej\u015bcie do zrealizowanego zadania – nie mia\u0142em \u017cadnego wsparcia z biura ministra obrony od nikogo, kto m\u00f3g\u0142by walczy\u0107 o inicjatyw\u0119 Lig Wiejskich.<\/p>\n

Przeciwnicy Lig Wiejskich i ich motywacje<\/strong><\/p>\n

Jak mo\u017cna si\u0119 by\u0142o spodziewa\u0107, walka nie sko\u0144czy\u0142a si\u0119 na autoryzacji ministra obrony. Zamiast tego nasili\u0142a si\u0119, poniewa\u017c wszyscy ci, kt\u00f3rzy byli przeciwko i przepowiadali, w oparciu o ich rzekom\u0105 wiedz\u0119, \u017ce inicjatywa nie powiedzie si\u0119, teraz starali si\u0119 ze wszystkich si\u0142 zapewni\u0107, \u017ceby ich przepowiednie si\u0119 spe\u0142ni\u0142y. Do znakomitych przeciwnik\u00f3w nale\u017celi dziennikarze, kt\u00f3rzy informowali z terytori\u00f3w okupowanych i lewicowi politycy; niekt\u00f3rzy oficerowie sztabowi w administracji wojskowej; personel wojskowy, zw\u0142aszcza Centralne Dow\u00f3dztwo IDF pod genera\u0142em majorem Moshe Levim i jego nast\u0119pc\u0105 Orim Orem; prasa zagraniczna; konsulowie, zw\u0142aszcza konsul USA w Jerozolimie Wschodniej; Jordania; OWP; i osadnicy.<\/p>\n

Dlaczego wszystkie te grupy sprzeciwia\u0142y si\u0119 inicjatywie, kt\u00f3ra zosta\u0142a zatwierdzona przez ministra obrony, i kt\u00f3ra powinna wydawa\u0107 si\u0119 naturaln\u0105 i uzasadnion\u0105 ze wszystkich punkt\u00f3w widzenia, zar\u00f3wno moralnego, jak i politycznego? Poni\u017cej znajduje si\u0119 kr\u00f3tki przegl\u0105d:<\/p>\n

Znaczna wi\u0119kszo\u015b\u0107 dziennikarzy donosz\u0105cych o zdarzeniach na okupowanych terytoriach mia\u0142a zdecydowane pogl\u0105dy polityczne i uznawa\u0142a OWP jako w\u0142a\u015bciwego przedstawiciela Palesty\u0144czyk\u00f3w. Utrzymywali oni, \u017ce cho\u0107 deklarowane stanowiska OWP by\u0142y radykalne, jej rzeczywiste stanowiska by\u0142y umiarkowane, albo uwa\u017cali, \u017ce stan\u0105 si\u0119 takie w przysz\u0142o\u015bci. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z tych dziennikarzy osobi\u015bcie zna\u0142a zwolennik\u00f3w OWP na terytoriach, kt\u00f3rzy oszcz\u0119dzali im czasu i wysi\u0142ku, regularnie dostarczaj\u0105c – oczywi\u015bcie, wybi\u00f3rczo – informacji o tym, co dzia\u0142o si\u0119 na miejscu. Ale ta gotowo\u015b\u0107 popieraj\u0105cych OWP Palesty\u0144czyk\u00f3w do udzielania informacji mia\u0142a swoj\u0105 cen\u0119, dziennikarze mieli si\u0119 odwzajemnia\u0107 przychylnymi relacjami w mediach. Poniewa\u017c znu\u017cenie reporter\u00f3w tematem Jordanii i jej zwolennik\u00f3w graniczy\u0142o z odraz\u0105, nie mieli trudno\u015bci w dostarczaniu przychylnych relacji o wspieraj\u0105cych OWP osobach publicznych, takich jak Fahd Kawasme (burmistrz Hebronu), Muhammad Milhem (burmistrz Halhul) i im podobnych. Dla niekt\u00f3rych izraelskich dziennikarzy, wspieranie relacji z radykalnymi palesty\u0144skimi osobisto\u015bciami w kontek\u015bcie polityki Dajana by\u0142o sposobem, \u017ceby przedstawia\u0107 si\u0119 jako o\u015bwieconych i post\u0119powych w zagranicznych mediach. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, ich zachowanie by\u0142o nieprofesjonalne i najwyra\u017aniej bezkrytycznie.<\/p>\n

Lewicowe kr\u0119gi polityczne w Izraelu uwa\u017ca\u0142y umiarkowanych Palesty\u0144czyk\u00f3w za zdrajc\u00f3w [5]<\/a> i m\u00f3wi\u0142y o zwolennikach OWP jako o \u201epa\u0144stwowych osobisto\u015bciach\u201d i \u201eautentycznych przyw\u00f3dcach\u201d. W ten spos\u00f3b ich sprzeciw wobec dzia\u0142a\u0144 Lig Wiejskich by\u0142 zar\u00f3wno polityczny jak i emocjonalny.<\/p>\n

Cywilni pracownicy sztabu Administracji Wojskowej, kt\u00f3rzy zas\u0142uguj\u0105 na uznanie za zarz\u0105dzanie przez lata rutyn\u0105 \u017cycia na terytoriach, i kt\u00f3rzy, w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci, byli sumiennymi pracownikami s\u0142u\u017cby cywilnej, sprzeciwiali si\u0119 dzia\u0142alno\u015bci Lig Wiejskich poniewa\u017c ich pragnienie, \u017ceby utrzyma\u0107 swoje miejsca pracy i status, powodowa\u0142o, \u017ce byli bardzo niech\u0119tni przeniesieniu jakichkolwiek obowi\u0105zk\u00f3w na miejscow\u0105 ludno\u015b\u0107. Czasami ich zachowanie by\u0142o \u017ca\u0142osne, tak bardzo, \u017ce \u017cartowali\u015bmy, \u017ce niekt\u00f3rzy z nich, by\u0107 mo\u017ce, wol\u0105 pozosta\u0107 na swoich stanowiskach pod rz\u0105dami palesty\u0144skimi, zamiast straci\u0107 prac\u0119. Ta sytuacja bardzo r\u00f3\u017cni\u0142a si\u0119 od tej w pierwszych miesi\u0105cach po wojnie 1967 roku, kiedy te stanowiska by\u0142y obsadzane przez starszych oficer\u00f3w ( \u201eministr\u00f3w\u201d, kt\u00f3rzy pracowali razem z dow\u00f3dc\u0105 regionalnym i zajmowali si\u0119 sprawami cywilnymi), kt\u00f3rzy posiadali bardzo wysok\u0105 pozycj\u0119 w odpowiednich ministerstwach zanim zostali oddelegowani na te nowo utworzone stanowiska zaraz po wojnie sze\u015bciodniowej. Jednak\u017ce dwana\u015bcie lat p\u00f3\u017aniej, stanowiska te by\u0142y obsadzone przez izraelskich funkcjonariuszy \u015bredniego szczebla, kt\u00f3rzy zostali wys\u0142ani \u201ena wygnanie\u201d przez swoje ministerstwa, gdzie od razu osi\u0105gn\u0119li status \u201eministr\u00f3w\u201d – stanowiska, z kt\u00f3rych, co by\u0142o zrozumia\u0142e, nie chcieli rezygnowa\u0107 przenosz\u0105c swoje obowi\u0105zki na cz\u0142onk\u00f3w miejscowej ludno\u015bci.<\/p>\n

Niekt\u00f3rzy z genera\u0142\u00f3w, kt\u00f3rzy stali na czele Centralnego Dow\u00f3dztwa IDF, byli w podobny spos\u00f3b ura\u017ceni nasz\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105. Ich oburzenie by\u0142o przede wszystkim natury osobistej, poniewa\u017c pozbawili\u015bmy ich statusu politycznych car\u00f3w na okupowanych terytoriach oraz statusu przedstawicieli Dow\u00f3dztwa Centralnego na wy\u017cszych szczeblach w\u0142adzy – tj., ministerstwa obrony, a czasem r\u00f3wnie\u017c rz\u0105du – statusu, kt\u00f3ry by\u0142 dla nich bardzo wa\u017cny. Dosz\u0142o do takiej sytuacji, poniewa\u017c do 1981 terytoria znajdowa\u0142y si\u0119 pod kontrol\u0105 administracji wojskowej, kt\u00f3ra by\u0142a podporz\u0105dkowana w\u0142adzom wojskowym, a przede wszystkim Centralnemu Dow\u00f3dztwu IDF. Genera\u0142owie starali si\u0119 ca\u0142kowicie od\u017cegna\u0107 od wszelkiej odpowiedzialno\u015bci za nasze dzia\u0142ania, kt\u00f3re przyci\u0105ga\u0142y krytyk\u0119 ze strony medi\u00f3w i ugrupowa\u0144 lewicowych: oficerowie chcieli u\u015bwiadomi\u0107 krytykom, \u017ce nie bior\u0105 udzia\u0142u w tej inicjatywie, a zatem nie powinni podlega\u0107 \u017cadnej krytyce z ni\u0105 zwi\u0105zanej. Podwa\u017cali nasze dzia\u0142ania, co cz\u0119sto rzutowa\u0142o na dzia\u0142ania armii i generalnie pomaga\u0142o osadnikom, po cz\u0119\u015bci ze wzgl\u0119du na obowi\u0105zek wojska ich obrony. W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w uwa\u017cali r\u00f3wnie\u017c, \u017ce polityka Dajana by\u0142a rzeczywi\u015bcie \u201eszczytem m\u0105dro\u015bci politycznej\u201d i, \u017ce Dajan \u201erozumie Arab\u00f3w\u201d lepiej ni\u017c reszta z nas.<\/p>\n

By\u0142 dodatkowy pow\u00f3d niezadowolenia w armii z naszych dzia\u0142a\u0144. Kiedy profesor Milson zosta\u0142 mianowany szefem Administracji Cywilnej w 1981 roku, poprosi\u0142 ministra obrony Ariela Szarona, \u017ceby usun\u0105\u0142 kilku gubernator\u00f3w wojskowych, kt\u00f3rych z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w uwa\u017cali\u015bmy za nieodpowiednich, i zast\u0105pi\u0142 ich grup\u0105 oficer\u00f3w rezerwy, g\u0142\u00f3wnie z kibucu HaSzomer Hacair. Ci potencjalni nast\u0119pcy posiadali nast\u0119puj\u0105ce cechy: s\u0142u\u017cyli w wywiadzie wojskowym, m\u00f3wili po arabsku i mieli przygotowanie ze studi\u00f3w bliskowschodnich, rozumieli znaczenie ideologii politycznej i byli zaznajomieni z politycznymi planami, demonstracjami i broszurami, i, co najwa\u017cniejsze, zostali wychowani w duchu d\u0105\u017cenia do pokoju. Minister obrony natychmiast przyj\u0105\u0142 te pozornie dziwne \u017c\u0105dania. Oczywi\u015bcie, mia\u0142 swoje w\u0142asne powody dla takiego post\u0119powania: zrozumia\u0142 od razu, \u017ce ludzie z takimi kwalifikacjami pomog\u0105 uspokoi\u0107 sytuacj\u0119 na miejscu. Milson zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do weterana ruchu Mapam, Jakuba Hazana, poniewa\u017c oficerowie musieli mie\u0107 pozwolenie ruchu, \u017ceby zaci\u0105gn\u0105\u0107 si\u0119 jako \u017co\u0142nierze zawodowi. Hazan wypyta\u0142 go o nasze dzia\u0142ania, ich cele oraz o cele umiarkowanych Palesty\u0144czyk\u00f3w, kt\u00f3rym chcieli\u015bmy sprzyja\u0107. Kiedy upewni\u0142 si\u0119, \u017ce celem by\u0142o porozumienie pokojowe z Izraelem, pozwoli\u0142 oficerom si\u0119 zaci\u0105gn\u0105\u0107. Jednak, gdy Aliza Amir, \u00f3wczesna sekretarz wykonawczy kibucu Artzi Federation, us\u0142ysza\u0142a o tym, odwo\u0142a\u0142a si\u0119 w trybie pilnym do sekretarza partii Wiktora Szem-Towa, krzycz\u0105c: \u201eStarzec (tj Hazan) oszala\u0142, on pomo\u017ce Szaronowi\u201d i Szem-Tow cofn\u0105\u0142 pozwolenie. Tylko dwie osoby by\u0142y gotowe zlekcewa\u017cy\u0107 dyscyplin\u0119 kibucu i do\u0142\u0105czy\u0142y do nas, ale \u017cadnej z nich nie pozwolono zosta\u0107 z nami zbyt d\u0142ugo.<\/p>\n

Prawie wszyscy przedstawiciele zagranicznych medi\u00f3w wspierali OWP, kt\u00f3ra do tego czasu zdoby\u0142a ju\u017c mi\u0119dzynarodowe uznanie. Podobnie jak lokalni izraelscy reporterzy, starali si\u0119 zrekompensowa\u0107 nieznajomo\u015b\u0107 sytuacji i brak znajomo\u015bci arabskiego, utrzymuj\u0105c bliskie wi\u0119zi z ekstremistami, kt\u00f3rzy dostarczyli im informacji, dzi\u0119ki czemu nie musieli zadawa\u0107 sobie trudu z samodzielnym ich uzyskiwaniem. Uzyskane w ten spos\u00f3b relacje by\u0142y nieprofesjonalne i bezkrytyczne, cho\u0107 w mniejszym stopniu ni\u017c dziennikarzy izraelskich na terytoriach, bo brakowa\u0142o im poczucia emocjonalnej identyfikacji, kt\u00f3ra charakteryzowa\u0142a izraelskich dziennikarzy. (Na przyk\u0142ad, kiedy Ligi Wiejskie zorganizowa\u0142y du\u017c\u0105 konferencj\u0119 w Hebronie w listopadzie 1982 roku, z udzia\u0142em wielu tysi\u0119cy uczestnik\u00f3w i transmitowan\u0105 przez wszystkie mi\u0119dzynarodowe sieci telewizyjne, na kt\u00f3rym przyw\u00f3dcy Lig Wiejskich wzywali do pokoju z Izraelem, Danny Rubinstein reporter \u201eDavar\u201d zatytu\u0142owa\u0142 sw\u00f3j artyku\u0142 \u201eSmutny i przygn\u0119biaj\u0105cy dzie\u0144 w Hebronie\u201d).<\/p>\n

Zagraniczni konsulowie, z inicjatywy Konsulatu Stan\u00f3w Zjednoczonych, wdro\u017cyli polityk\u0119 swoich ministerstw spraw zagranicznych, przeciwstawiaj\u0105c\u0105 si\u0119 izraelskiej okupacji i wspieraj\u0105c\u0105 OWP, kt\u00f3ra zosta\u0142a uznana przez spo\u0142eczno\u015b\u0107 mi\u0119dzynarodow\u0105 ONZ. Jak tylko si\u0119 da\u0142o, konsulowie sabotowali nasz\u0105 polityk\u0119 i pomagali ekstremistycznym zwolennikom OWP.<\/p>\n

Stosunek Jordanii do Lig Wiejskich mo\u017cna podzieli\u0107 na dwa r\u00f3\u017cne okresy. Na pocz\u0105tku jorda\u0144scy urz\u0119dnicy udzielali im milcz\u0105cego wsparcia, poniewa\u017c zdawali sobie spraw\u0119, \u017ce ich dzia\u0142ania mia\u0142y na celu umocnienie pozycji Jordanii na terytoriach i wspieranie jej statusu jako przedstawiciela politycznego okupowanych teren\u00f3w, na przek\u00f3r uchwa\u0142om z Rabatu i ONZ z 1974. [6]<\/a> Jednak po 8 marca 1982 roku, kiedy dow\u00f3dca Stra\u017cy Granicznej Cwi Bar ujawni\u0142, \u017ce Stra\u017c Graniczna prowadzi\u0142a szkolenia z broni\u0105 dla cz\u0142onk\u00f3w Lig Wiejskich w celu samoobrony, [7]<\/a> Jordania nie mia\u0142a innego wyboru, jak tylko oficjalnie og\u0142osi\u0107, \u017ce ligi by\u0142y niezgodne z prawem Jordanii. Po podj\u0119ciu tej decyzji potrzeba by\u0142o szeregu \u015brodk\u00f3w administracyjnych, \u017ceby zniech\u0119ci\u0107 posiadaczy jorda\u0144skich paszport\u00f3w – czyli wszystkich mieszka\u0144c\u00f3w terytori\u00f3w okupowanych – do do\u0142\u0105czania do Lig Wiejskich. Jordania by\u0142a zmuszona tak zrobi\u0107, \u017ceby nie wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce dzia\u0142a przeciwko arabskiemu konsensusowi, kt\u00f3ry w \u015blad za uchwa\u0142\u0105 z Rabatu, widzia\u0142 OWP jako jedynego prawowitego przedstawiciela narodu palesty\u0144skiego. Nale\u017cy tu podkre\u015bli\u0107, \u017ce nigdy nie by\u0142o zamiaru utworzenia jakiegokolwiek rodzaju milicji w ramach Lig Wiejskich; niewielka liczba cz\u0142onk\u00f3w lig zosta\u0142a wyposa\u017cona w bro\u0144 z arsena\u0142u IDF dopiero po tym, jak terrory\u015bci zamordowali lidera Ligi Ramallah, a posuni\u0119cie to mia\u0142o na celu umo\u017cliwienie cz\u0142onkom samoobrony. Szef Centralnego Dow\u00f3dztwa IDF odm\u00f3wi\u0142 zezwolenia personelowi wojskowemu na zapewnienia szkolenia obs\u0142ugi broni, problem, kt\u00f3ry personel Ministerstwa Obrony rozwi\u0105za\u0142 przez zwr\u00f3cenie si\u0119 do Cwi Bara, kt\u00f3ry by\u0142 blisko Arika Szarona.<\/p>\n

Naturalny sprzeciw OWP wobec Lig Wiejskich znalaz\u0142 wyraz w zab\u00f3jstwie szefa Ligi Ramallah, a kilka lat p\u00f3\u017aniej r\u00f3wnie\u017c przyw\u00f3dcy Ligi D\u017cenin. Przez ca\u0142y ten okres sprzeciw by\u0142 wyra\u017cany r\u00f3wnie\u017c w spos\u00f3b rutynowy przez agresywne gro\u017aby, publiczny bojkot i r\u00f3\u017cnorodne dzia\u0142ania maj\u0105ce na celu sparali\u017cowanie dzia\u0142alno\u015bci lig.<\/p>\n

Od samego pocz\u0105tku ISA (Israel Security Agency) mia\u0142a zastrze\u017cenia co do polityki wspierania umiarkowanych i jednoczesnego wstrzymania wsparcia dla wrogich ugrupowa\u0144. By\u0142o wiele powod\u00f3w takiego stanu rzeczy, w tym pragnienie, \u017ceby trzyma\u0107 si\u0119 doktryny Dajana, kt\u00f3ra sprzeciwia\u0142a si\u0119 pomocy umiarkowanym grupom i preferowa\u0142a ekstremist\u00f3w, kt\u00f3rych okre\u015blano mianem \u201eautentycznego przyw\u00f3dztwa\u201d. Ponadto, pe\u0142nomocnictwo ISA by\u0142o zdefiniowane jako zapobieganie terroryzmowi i szpiegostwu, agencja nie uwa\u017ca\u0142a pod\u017cegania lub wrogiej dzia\u0142alno\u015b\u0107 publicznej za le\u017c\u0105ce w zakresie swoich kompetencji, chocia\u017c obie aktywno\u015bci doprowadza\u0142y bezpo\u015brednio do ekstremizmu oraz akt\u00f3w terroryzmu. A ISA mia\u0142a kolejny pow\u00f3d do sprzeciwu w sprawie lig: niekt\u00f3re bardzo wysoko postawione wrogie palesty\u0144skie osoby publiczne ob\u0142udnie uzyska\u0142y ochron\u0119 ISA w zamian za informacje. Wierz\u0119, \u017ce by\u0142o trudne dla ISA pogodzenie si\u0119 z faktem, \u017ce Departament Doradczy ds. Arabskich dzia\u0142a\u0142 pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem jak sie\u0107 badawcza wywiadu w obszarze tak \u015bci\u015ble uzale\u017cnionym od w\u0142asnych dzia\u0142a\u0144 i szeroko udost\u0119pnia\u0142a swoje ustalenia zar\u00f3wno politykom jak i mediom.<\/p>\n

\u017bydowscy osadnicy byli kolejnym wp\u0142ywowym elementem na okupowanych terytoriach. Ich stosunek do Lig Wiejskich, podobnie jak ich stosunek do reszty ludno\u015bci miejscowej, waha\u0142 si\u0119 od oboj\u0119tno\u015bci do wrogo\u015bci. Pewne kr\u0119gi i osoby w okolicach Hebronu by\u0142y szczeg\u00f3lnie wrogie; w\u015br\u00f3d nich by\u0142 Eljakim Haecni, znana z powodu swojej walki w Izraelu posta\u0107 publiczna, dzia\u0142acz w organizacji Szurat HaMitnadwim na pocz\u0105tku lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych. Cho\u0107 jego miejscem zamieszkania by\u0142y terytoria okupowane, w przeciwie\u0144stwie do wi\u0119kszo\u015bci osadnik\u00f3w, by\u0142 \u015bwieckim \u017bydem i zachowa\u0142 sprawiedliw\u0105 postaw\u0119 wobec swych arabskich s\u0105siad\u00f3w. Reprezentowa\u0142 jako prawnik miejscowych Arab\u00f3w w sprawach s\u0105dowych przeciwko w\u0142adzom izraelskim, kiedy uwa\u017ca\u0142, \u017ce zostali niesprawiedliwie potraktowani, a tak\u017ce utrzymywa\u0142 dobre osobiste relacje z kilkoma dzia\u0142aczami Lig Wiejskich. Jednak\u017ce na p\u0142aszczy\u017anie spo\u0142ecznej i politycznej, by\u0142 za ca\u0142kowit\u0105 aneksj\u0105 terytori\u00f3w, ca\u0142kowicie sprzeciwia\u0142 si\u0119 dzia\u0142alno\u015bci lig i apelowa\u0142 do ministr\u00f3w obrony Izraela o uniemo\u017cliwienie ich dalszego rozwoju. Wyja\u015bnia\u0142 sw\u00f3j sprzeciw, twierdz\u0105c, \u017ce nie obawia si\u0119 OWP, poniewa\u017c Izrael nigdy nie b\u0119dzie prowadzi\u0107 z ni\u0105 rozm\u00f3w. Ligi Wiejskie, z drugiej strony, stanowi\u0142y problem i to Mustafa Dodin bardziej ni\u017c Arafat, wystraszy\u0142 Haecniego, bo to jego d\u0105\u017cenie do pokoju mog\u0142o doprowadzi\u0107 Izrael do wycofania si\u0119 z terytori\u00f3w, w celu osi\u0105gni\u0119cia porozumienia. P\u00f3\u017aniej, po masakrach w Sabra i Szatila, kiedy minister obrony Arik Szaron znalaz\u0142 si\u0119 w powa\u017cnej izolacji politycznej i wsparcie osadnik\u00f3w by\u0142o mu niezwykle potrzebne, naciski Haecniego na Szarona, \u017ceby zako\u0144czy\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 Lig Wiejskich, zyska\u0142y bardzo na znaczeniu.<\/p>\n

Szaron i Ligi Wiejskie<\/strong><\/p>\n

W 1981 roku, po mianowaniu Ariela Szarona na ministra obrony, wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce ligi dostaj\u0105 nowe mo\u017cliwo\u015bci, poniewa\u017c Szaron zaprosi\u0142 profesora Milsona, \u017ceby dowodzi\u0142 na Zachodnim Brzegu. Mimo naszych licznych w\u0105tpliwo\u015bci, chcieli\u015bmy wierzy\u0107, \u017ce sam fakt, \u017ce Szaron, kt\u00f3ry zdecydowa\u0142 si\u0119 powo\u0142a\u0107 prof. Milsona na to stanowisko, by\u0142 dowodem prawdziwych zamiar\u00f3w wszcz\u0119cia nowych posuni\u0119\u0107 na terytoriach. Szaron wyrazi\u0142 werbalne poparcie dla koncepcji Lig Wiejskich i wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce jest ch\u0119tny do pomocy w naszych dzia\u0142aniach. Nadzieje te zosta\u0142y jednak szybko rozwiane. Po pierwsze, uleg\u0142 presji wielu ludzi, kt\u00f3rzy sprzeciwiali si\u0119 zar\u00f3wno wobec naszej polityki jak i nam osobi\u015bcie. Zamiast kontynuacji rz\u0105d\u00f3w wojskowych na terytoriach – sytuacji, z kt\u00f3r\u0105 Palesty\u0144czycy sami si\u0119 pogodzili od 1967 roku, co mia\u0142o podstawy w prawie mi\u0119dzynarodowym w odniesieniu do terytori\u00f3w okupowanych – przekszta\u0142ci\u0142 Administracj\u0119 Wojskowej w now\u0105 jednostk\u0119 znan\u0105 jako Administracja Cywilna, kt\u00f3ra nie mia\u0142a podstaw w prawie mi\u0119dzynarodowym. Te nowe ramy skomplikowa\u0142y nasz\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107, pocz\u0105wszy od bezsensownej i niepotrzebnej walki o ich legalno\u015b\u0107. Dostarczy\u0142y r\u00f3wnie\u017c pretekstu dla wszystkich zwolennik\u00f3w OWP do walki z ni\u0105 na podstawie tego, \u017ce nowe ramy stanowi\u0142y krok w kierunku aneksji terytori\u00f3w. Po drugie, Szaron nie dotrzyma\u0142 ani jednej ze swoich obietnic pomocy Ligom Wiejskim; nie dostarczy\u0142 \u017cadnej pomocy finansowej na rozw\u00f3j terytori\u00f3w i nie prowadzi\u0142 \u017cadnych dyskusji w sprawie og\u00f3lnej polityki w tym terenie. Ku naszemu smutkowi, zdali\u015bmy sobie spraw\u0119, \u017ce wszystkie jego obietnice by\u0142y niczym wi\u0119cej ni\u017c wielkim oszustwem: nie mia\u0142 \u017cadnego interesu w tej sprawie i nie mia\u0142 zamiaru po\u015bwi\u0119ca\u0107 dla niej swojego czasu, czy zasob\u00f3w Ministerstwa Obrony. W rezultacie ligi, kt\u00f3re na pocz\u0105tku 1981 roku zorganizowa\u0142y si\u0119 w krajow\u0105 sie\u0107 jako Federacja Lig Wiejskich, podupada\u0142y przez swoje wewn\u0119trzne i zewn\u0119trzne problemy bez \u017cadnych perspektyw poprawy. Sta\u0142o si\u0119 tak pomimo ich w\u0142asnych stara\u0144 i poszerzaj\u0105cego si\u0119 kr\u0119gu zwolennik\u00f3w, kt\u00f3rzy uwa\u017cali, \u017ce ligi reprezentowa\u0142y nowy kierunek polityczny, z kt\u00f3rym rz\u0105d izraelski b\u0119dzie wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 dla dobra pokoju. We wrze\u015bniu 1982 roku, nieca\u0142y rok po swoim powo\u0142aniu, Milson zrezygnowa\u0142 ze swojego stanowiska w wyniku masakr Sabra i Szatila, a ja zosta\u0142em powo\u0142any do jego zast\u0105pienia. Wtedy rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 nieuchronny proces upadku, poniewa\u017c minister obrony by\u0142 ca\u0142kowicie poch\u0142oni\u0119ty przez masakry i ich nast\u0119pstwa. Po tym jak Szaron zosta\u0142 zmuszony do dymisji i zosta\u0142 zast\u0105piony przez Mosze Arensa, Szlomo Ilja zosta\u0142 mianowany szefem Administracji Cywilnej. Traktowa\u0142 Lig Wiejskie z wrogo\u015bci\u0105 i spiskowa\u0142 przeciwko ich przyw\u00f3dcom, a\u017c w ko\u0144cu, r\u00f3wnie\u017c ze wzgl\u0119du na naciski wywierane przez ich wielu przeciwnik\u00f3w na nowego ministra obrony, federacja lig zosta\u0142a rozwi\u0105zana, a bro\u0144 dostarczona ich cz\u0142onkom w celach samoobrony zosta\u0142a im odebrana, pozostawiaj\u0105c ich bezbronnymi i nara\u017conymi na ataki. Wszyscy przeciwnicy lig \u015bwi\u0119towali to co nazywali ich \u201epora\u017ck\u0105\u201d, kt\u00f3ra w rzeczywisto\u015bci nie by\u0142a \u017cadn\u0105 pora\u017ck\u0105: ani OWP, ani krajom arabskim, ani \u017cadnym innym wrogim elementom nie uda\u0142o si\u0119 ich pokona\u0107 – izraelski rz\u0105d sam by\u0142 odpowiedzialny za ich upadek, ani jeden raz nie omawiaj\u0105c ich koncepcji, znaczenia lub perspektyw. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce taka pora\u017cka by\u0142a nieunikniona, poniewa\u017c pr\u00f3ba zainicjowania historycznego procesu politycznego spotka\u0142a si\u0119 z powszechnym sprzeciwem. Kolejna inicjatywa, kt\u00f3r\u0105 rz\u0105d Izraela podj\u0105\u0142 z OWP w 1993 roku, z pe\u0142nym poparciem krajowego i mi\u0119dzynarodowego konsensusu, nie by\u0142a bardziej udana, z powod\u00f3w, kt\u00f3re sami przewidywali\u015bmy i przed kt\u00f3rymi ostrzegali\u015bmy.<\/p>\n

Popularne b\u0142\u0119dne przekonania o Ligach Wiejskich<\/strong><\/p>\n

Chcia\u0142bym skorzysta\u0107 z tej okazji, \u017ceby pogrzeba\u0107 dwa fa\u0142szywe wyobra\u017cenia rozpropagowane przez przeciwnik\u00f3w Lig Wiejskich. Pierwszym z nich jest to, \u017ce utworzenie Lig Wiejskich oraz pomoc, kt\u00f3r\u0105 otrzyma\u0142y, by\u0142a cz\u0119\u015bci\u0105 domniemanego \u201ePlanu Szarona-Milsona\u201d. Jak ju\u017c opisano powy\u017cej, ligi powsta\u0142y trzy lata przed tym, jak Szaron zosta\u0142 ministrem obrony i nie by\u0142 on w \u017caden spos\u00f3b zaanga\u017cowany w ich tworzenie: obj\u0105\u0142 urz\u0105d lata po tym jak ju\u017c istnia\u0142y. Wyra\u017cenie \u201ePlan Szarona-Milsona\u201d odnosi si\u0119 oczywi\u015bcie do czego\u015b, co nigdy nie istnia\u0142o, zosta\u0142o wymy\u015blone przez wielu dziennikarzy w celu zdyskredytowania lig poprzez przedstawianie ich jako wytworu Szarona, a inni powielali to wyra\u017cenie przez niewiedz\u0119.<\/p>\n

Drugim b\u0142\u0119dem jest twierdzenie, \u017ce naszym celem w tworzeniu Lig Wiejskich by\u0142o sianie niezgody pomi\u0119dzy wiejsk\u0105 i miejsk\u0105 populacj\u0105 palesty\u0144sk\u0105, zgodnie z doktryn\u0105 \u201edziel i rz\u0105d\u017a\u201d. W twierdzeniu tym r\u00f3wnie\u017c brak prawdy. Jak wspomniano powy\u017cej, prawdziwym powodem wniosku Mustafy Dodina o stworzenie Lig Wiejskich by\u0142o to, \u017ce uniemo\u017cliwiono mu ustanowienie ruchu politycznego, kt\u00f3ry mia\u0142by jawnie dzia\u0142a\u0107 w kierunku negocjacji pokojowych z Izraelem. Gdy przyszed\u0142 do nas z tym wnioskiem w 1977 roku, powiedzieli\u015bmy mu, \u017ce nie ma szans, \u017ceby dosta\u0142 na to zgod\u0119, poniewa\u017c minister obrony odm\u00f3wi\u0142 zgody na powstawanie ruch\u00f3w politycznych, nawet je\u015bli ich deklarowanym celem by\u0142o osi\u0105gni\u0119cie porozumienia pokojowego, i dlatego jego jedyn\u0105 szans\u0105 by\u0142o utworzenie organu administracyjnego, jak sankcjonowa\u0142o to prawo Jordanii. Kilka dni p\u00f3\u017aniej Dodin zaproponowa\u0142, \u017ce rozwi\u0105\u017ce ten problem poprzez stworzenie Lig Wiejskich. Innymi s\u0142owy, struktura Lig Wiejskich zosta\u0142a Dodinowi i jego zwolennikom narzucona wbrew ich woli – a wi\u0119c w podobny spos\u00f3b narzucona nam, poniewa\u017c chcieli\u015bmy pom\u00f3c tym Palesty\u0144czykom, kt\u00f3rzy chcieli pracowa\u0107 na rzecz negocjacji pokojowych z Izraelem.<\/p>\n

Ruch HaDerech LaSzalom<\/strong><\/p>\n

Nie mo\u017cemy zako\u0144czy\u0107 tego artyku\u0142u, nie wspominaj\u0105c, \u017ce izraelski konsensus przeciwko Ligom Wiejskim nie by\u0142 ca\u0142kowity. W 1983 roku ruch wspierania lig pojawi\u0142 si\u0119 nagle po stronie skrajnej izraelskiej lewicy. Ruch ten, kt\u00f3ry zosta\u0142 nazwany HaDerech LaShalom ( \u201eDroga do Pokoju\u201d), nie reprezentowa\u0142 \u017cadnego oficjalnego organu, ale sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z czo\u0142owych dzia\u0142aczy ruchu kibuc\u00f3w z Haszomer Hacair, Ihud HaKvutzot i HaKibbutz HaMeuhad. Do prominentnych postaci ruchu zaliczali si\u0119: Jonah Eisenberg z kibucu Gan Szmul, Henoch Beeri z HaZorea, Dudik Szoshani z Lahav, Jaakov Jonish z Bet ha-Szitta, Ezra Dloomy z Rosz HaNikra i Szlomo Leszem z Urim. Kontaktowali si\u0119 z cz\u0142onkami lig, spotykali si\u0119 z nimi, pomagali im, organizowali wsp\u00f3lnie konferencje i inne wydarzenia, dok\u0142adali wszelkich stara\u0144, \u017ceby pokaza\u0107 izraelskiej opinii publicznej, \u017ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 na izraelsko-palesty\u0144ski pok\u00f3j mo\u017cna znale\u017a\u0107 blisko domu. Nie trzeba szuka\u0107 za granic\u0105. Jednak, podobnie jak w 1983 roku, w\u0142adze izraelskie by\u0142y ju\u017c zaanga\u017cowane w proces rezygnacji z Lig Wiejskich, niewiele mog\u0142y zrobi\u0107, a poparcie lig przez HaDerech LaSzalom nie przynios\u0142o zbawienia.<\/p>\n

*Yigal Carmon jest prezesem MEMRI. Artyku\u0142 by\u0142 publikowany po raz pierwszy w izraelskim pi\u015bmie \u201e<\/em>Kivvunim Hadaszim\u201d, nr 29, Jerozolima, grudzie\u0144 2013.<\/em><\/p>\n

Przypisy:<\/em><\/p>\n

[1]<\/a> Al-Tal zosta\u0142 zamordowany przez OWP w 1971 r. za dzia\u0142alno\u015b\u0107 przeciwko tej organizacji we wrze\u015bniu 1970 r.
\n[2]<\/a> Aziz Szehadeh zosta\u0142 zastrzelony 2 grudnia 1985 r.
\n[3]<\/a> Polityka otwartych most\u00f3w i pozwolenie na przekazywanie p\u0142ac otrzymywanych przez nauczycieli i personel, kt\u00f3rzy nadal pracowali jako pracownicy s\u0142u\u017cby pa\u0144stwowej w Jordanii pod auspicjami Izraelskiej Administracji Wojskowej, by\u0142y czym\u015b, na co Dajan musia\u0142 zgodzi\u0107 si\u0119, cho\u0107 pocz\u0105tkowo ich zabroni\u0142. Tak\u017ce wyniki wybor\u00f3w lokalnych przeprowadzonych zgodnie z rozkazami Dajana w 1972 r., w kt\u00f3rych zwolennicy Jordanii utrzymali swoje pozycje burmistrz\u00f3w i przewodnicz\u0105cych rad regionalnych, nie zgadza\u0142y si\u0119 z zamiarami Dajana: mial on nadzieje, zainstalowa\u0107 na tych stanowiskach element antyjorda\u0144skie i w tym celu zach\u0119ca\u0142 ich, by stawali do wybor\u00f3w. W jednym wypadku uda\u0142o mu si\u0119 zainstalowa\u0107 Karima Chalafa, kt\u00f3ry by\u0142 prokuratorem okr\u0119gowym w administracji izraelskiej, jako burmistrza Ramallah, kiedy kandydowa\u0142 na ten urz\u0105d z poparciem w\u0142adz izraelskich. W 1976 r. wybrano dobrze znanych zwolennik\u00f3w OWP, bardzo szanowanych przez ministra obrony, kt\u00f3ry nakaza\u0142 administracji udzielenie im pomocy, nie wspominaj\u0105c o ich zadeklarowanym stanowisku politycznym.
\n[4]<\/a> Znaczna cz\u0119\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa izraelskiego tak\u017ce uwa\u017ca\u0142a Dajana za cz\u0142owieka, kt\u00f3ry \u201erozumie Arab\u00f3w\u201d.
\n[5]<\/a> Pierwsz\u0105 osoba, kt\u00f3ra u\u017cy\u0142a wobec nich tego okre\u015blenia, by\u0142 genera\u0142 Szlomo Gazit, niestrudzony or\u0119downik polityki Dajana i pierwszy Koordynator Dzia\u0142a\u0144 Rz\u0105du na Terytoriach.
\n[6]<\/a> Takie by\u0142o stanowisko kr\u00f3la Husseina. \u00d3wczesny premier, Mudar Badran, cho\u0107 nigdy nie dzia\u0142a\u0142 wbrew instrukcjom kr\u00f3la, nie mia\u0142 sympatii wobec Mustafy Dodina, z kt\u00f3rym star\u0142 si\u0119 p\u00f3\u017aniej, kiedy Dodin zajmowa\u0142 oficjaln\u0105 pozycj\u0119 w rz\u0105dzie jorda\u0144skim.
\n[7]<\/a> Bar rozpu\u015bci\u0142 te informacj\u0119 w wypaczony i niew\u0142a\u015bciwy spos\u00f3b w celu przysporzenia sobie chwa\u0142y, bez wzgl\u0119du na wszystkie konsekwencje jego dzia\u0142ania.<\/p>\n

Visit the MEMRI site in Polish:<\/strong> http:\/\/www2.memri.org\/polish\/<\/strong><\/a><\/p>\n

If you wish to reply, please send your email to<\/strong> memri@memrieurope.org<\/strong><\/a> .<\/strong><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Autor: Yigal Carmon* Dwadzie\u015bcia trzy lata temu na trawniku Bia\u0142ego Domu podpisano Porozumienia z Oslo. Zar\u00f3wno Izrael, jak i USA podzielali w\u0105tpliwe za\u0142o\u017cenie, \u017ce OWP reprezentuje jedn\u0105 jedyn\u0105 opcj\u0119 dla pokoju z Palesty\u0144czykami. Istotnie, taka by\u0142a sytuacja w owym czasie. Jednak ta sytuacja by\u0142a tworem polityki wszystkich zaanga\u017cowanych w to stron – USA, Izraela i […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[828,835,837,864],"tags":[],"class_list":["post-3948","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-autonomia-palestynska","category-archiwum","category-kraje","category-specjalne-raporty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3948","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3948"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3948\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3948"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3948"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3948"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}