\n
W serii artyku\u0142\u00f3w w oficjalnej gazecie egipskiej \u201cAl-Watan\u201d dr Imad Gad, koptyjski pose\u0142 z ramienia Partii Wolnych Egipcjan i wicedyrektor Centrum Bada\u0144 Politycznych i Strategicznych Al-Ahram, wezwa\u0142 do rozdzielenia religii i pa\u0144stwa jako warunku dla demokracji i post\u0119pu w kraju. Wed\u0142ug Gada, historyczne powi\u0105zanie religii i pa\u0144stwa nie doprowadzi\u0142o do niczego poza uciskiem i zawsze wyp\u0142ywa\u0142o z w\u0105skich interes\u00f3w re\u017cim\u00f3w, staraj\u0105cych si\u0119 o b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo duchownych dla umocnienia swoich rz\u0105d\u00f3w. Wskazuj\u0105c na \u015aredniowiecze w Europie pisze, \u017ce ten zwi\u0105zek p\u0119ta\u0142 my\u015bl, nauk\u0119 i tw\u00f3rczo\u015b\u0107, prowadz\u0105c do palenia ksi\u0105\u017cek i mordowania naukowc\u00f3w i pisarzy. Europa, powiedzia\u0142, wy\u0142oni\u0142a si\u0119 z tej mrocznej epoki, kiedy jej ludno\u015b\u0107 powsta\u0142a, by rozdzieli\u0107 religi\u0119 i polityk\u0119, prowadz\u0105c do Odrodzenia, post\u0119pu demokratycznego i praw cz\u0142owieka. Podkre\u015bli\u0142, \u017ce \u017caden nar\u00f3d nie odrodzi\u0142 si\u0119 i nie osi\u0105gn\u0105\u0142 rozwoju demokratycznego dop\u00f3ki nie odseparowa\u0142 religii od polityki. <\/I>
\n
Zwracaj\u0105c si\u0119 do sytuacji w Egipcie, Gad powiedzia\u0142, \u017ce zamiast post\u0119powa\u0107 w kierunku takiej separacji i pa\u0144stwa \u015bwieckiego, Egipt idzie w odwrotnym kierunku, staj\u0105c si\u0119 pa\u0144stwem religijnym. Twierdzi\u0142, \u017ce Egipt obecnie ma atrybuty pa\u0144stwa religijnego, pe\u0142nego fanatyzmu i ekstremizmu religijnego oraz \u017ce obywatele Egiptu ogl\u0105daj\u0105 teraz \u201estaro\u017cytne widoki, kt\u00f3re nale\u017c\u0105 do przesz\u0142o\u015bci\u201d. Doda\u0142, \u017ce przez ca\u0142\u0105 histori\u0119 w\u0142adcy egipscy, tacy jak Gamal Abdel Nasser, Anwar Sadat i Gamal Hosni Mubarak pos\u0142ugiwali si\u0119 religi\u0105, by umocni\u0107 swoje re\u017cimy i pozwalali na pojawienie si\u0119 politycznego islamu i jego dzia\u0142anie w kraju. Usuni\u0119cie re\u017cimu Bractwa Muzu\u0142ma\u0144skiego (BM) i prezydenta Muhammada Morsiego da\u0142o Egipcjanom nadziej\u0119, \u017ce nowy prezydent, 'Abd Al-Fattah Al-Sisi, b\u0119dzie pracowa\u0142 na rzecz za\u0142o\u017cenia nowoczesnego pa\u0144stwa obywatelskiego, ale te nadzieje, jak pisze, s\u0105 fa\u0142szywe, bo ekstremizm nadal panuje w instytucjach pa\u0144stwowych<\/A> [1].<\/A> <\/I> Poni\u017cej podajemy fragment artyku\u0142\u00f3w Gada:<\/I> Egipt ma cechy pa\u0144stwa religijnego – kt\u00f3re nale\u017cy do przesz\u0142o\u015bci<\/B> W artykule z 20 czerwca 2016 r. Gad napisa\u0142: \u201cW kilka dni po rozpocz\u0119ciu miesi\u0105ca ramadanu Egipt by\u0142 \u015bwiadkiem zjawisk, kt\u00f3re nale\u017c\u0105 do przesz\u0142o\u015bci, innych lud\u00f3w i innych kultur [i kt\u00f3re s\u0105] oparte na sztywnym i monolitycznym pojmowaniu religii, sekty i my\u015bli. W tych kulturach ekstremizm i fanatyzm odgrywaj\u0105 centraln\u0105 rol\u0119. W naszym kraju by\u0142o kilka nalot\u00f3w [si\u0142 bezpiecze\u0144stwa lojalnych wobec] re\u017cimu na kawiarnie dzia\u0142aj\u0105ce podczas ramadanu. Kiedy [rozleg\u0142y si\u0119] wezwania do modlitw porannych, policja goni\u0142a obywateli egipskich na ulicach starego [miasta] Kairu, zmuszaj\u0105c ich albo do modlenia si\u0119 w meczetach, albo powrotu do domu\u2026 [Ponadto] si\u0142y bezpiecze\u0144stwa s\u0105 wyra\u017anie pob\u0142a\u017cliwe, kiedy maj\u0105 do czynienia z przest\u0119pstwami przemocy religijnej i sekciarskiej i z atakami na ko\u015bcio\u0142y i ich instytucje. To s\u0105 atrybuty pa\u0144stwa religijnego – staro\u017cytne widoki, kt\u00f3re nale\u017c\u0105 do przesz\u0142o\u015bci, kiedy re\u017cim miesza religi\u0119 i polityk\u0119 i szkodzi przy tym obu\u2026 Przez ca\u0142\u0105 histori\u0119 w\u0142adca zawsze potrzebowa\u0142 duchownego, by pob\u0142ogos\u0142awi\u0142 jego w\u0142adz\u0119 i zabroni\u0142 buntowania si\u0119 przeciwko niej. Tak by\u0142o w staro\u017cytnym Egipcie z faraonami i kap\u0142anami, kiedy faraon\u00f3w traktowano jak bog\u00f3w. W wypadku religii monoteistycznych, zwi\u0105zek mi\u0119dzy religi\u0105 a polityk\u0105 znajdowa\u0142 si\u0119 na najwcze\u015bniejszych etapach historycznych judaizmu. W chrze\u015bcija\u0144stwie, kr\u00f3lowie wykorzystywali papie\u017cy katolickich do [w\u0142asnych] interes\u00f3w, a w islamie tak\u017ce emirowie i w\u0142adcy u\u017cywali religii. Zwi\u0105zek religii z polityk\u0105 by\u0142 wy\u0142\u0105cznie z powodu interes\u00f3w. W\u0142adcy nieustannie potrzebowali duchownych, by b\u0142ogos\u0142awili ich rz\u0105dy, zabraniali rebelii przeciwko nim i dostarczali religijnego uzasadnienia akceptacji autorytetu w\u0142adcy. Szczyt tego zwi\u0105zku\u2026 by\u0142 w \u015bredniowiecznej Europie mi\u0119dzy Ko\u015bcio\u0142em katolickim a kr\u00f3lami i w\u0142adcami. Sprowadzi\u0142o to na kontynent europejski Czarne Wieki, podczas kt\u00f3rych ograniczano my\u015bl i nauk\u0119, kreatywno\u015b\u0107 by\u0142a uwa\u017cana za przest\u0119pstwo, a naukowc\u00f3w i pisarzy mordowano i palono razem z ich ksi\u0105\u017ckami, kt\u00f3re uwa\u017cano za heretyckie lub za odchylenie od tradycji\u2026 Europa wy\u0142oni\u0142a si\u0119 z tych mrocznych czas\u00f3w dopiero po tym, jak ludzie powstali przeciwko temu powi\u0105zaniu [religii z polityk\u0105] i postanowili rozdzieli\u0107 religi\u0119 i polityk\u0119. Z powodu ci\u0119\u017ckiego brzemienia narzuconego [ludziom] przez pos\u0142ugiwanie si\u0119 religi\u0105 we wszelkich postaciach w polityce, powszechna reakcja przeciwko religii by\u0142a na og\u00f3\u0142 surowa: [powsta\u0142y] ruchy ateistyczne, zacz\u0119\u0142y si\u0119 ataki na religi\u0119 i ludzie j\u0105 porzucali – wszystko to dlatego, \u017ce by\u0142a u\u017cywana na rzecz w\u0142adc\u00f3w\u2026 Ludy Europy powsta\u0142y, oddzieli\u0142y religi\u0119 od polityki i wepchn\u0119\u0142y duchownych do ko\u015bcio\u0142\u00f3w. Wtedy zacz\u0119\u0142o si\u0119 Odrodzenie, zacz\u0119\u0142a rozwija\u0107 si\u0119 demokracja i zakwit\u0142y prawa cz\u0142owieka. \u017baden kraj ani nar\u00f3d nie mo\u017ce odrodzi\u0107 si\u0119 lub realizowa\u0107 rozwoju demokratycznego, dop\u00f3ki nie oddzieli religii od polityki – [dop\u00f3ki nie oddzieli] absolutnej \u015bwi\u0119to\u015bci religii od relatywnej, stworzonej przez cz\u0142owieka polityki. Og\u00f3lnie, rozdzielenie religii od polityki ma na celu zachowanie \u015bwi\u0119to\u015bci i honoru religii oraz pozycji duchownych oraz zapobie\u017cenie, by w\u0142adca u\u017cywa\u0142 religii do usprawiedliwiania ucisku i agresji przeciwko prawom cz\u0142owieka. Rozdzielenie oznacza przywr\u00f3cenie statusu religii w duszach ludzi i wiernych, toruj\u0105c r\u00f3wnocze\u015bnie drog\u0119 do demokracji w\u0142adzom politycznych – co jest istot\u0105 w\u0142adzy ludu, dla ludu i przez lud. S\u0105 [jednak] w\u015br\u00f3d nas dzisiaj tacy, kt\u00f3rzy nie wyci\u0105gn\u0119li lekcji z historii i kt\u00f3rzy chc\u0105 tego samego podej\u015bcia [\u0142\u0105czenia religii i polityki], oczekuj\u0105c innych rezultat\u00f3w…”<\/A> [2]<\/A> Fanatyzm religijny odgrywa\u0142 centraln\u0105 rol\u0119 w historii politycznej Egiptu i nadal jest bardzo wyra\u017any dzisiaj <\/B> W innym artykule, opublikowanym 25 czerwca 2016 r., Gad napisa\u0142: \u201cJednym z atrybut\u00f3w demokratycznego kraju jest \u015bwiecko\u015b\u0107 – to jest, kraj ten oddziela religi\u0119 od polityki, traktuje r\u00f3wno wszystkie religie, wyznania i opinie i nie rozr\u00f3\u017cnia mi\u0119dzy swoimi obywatelami w oparciu o ich religi\u0119, wiar\u0119 lub sekt\u0119. Centraln\u0105 rol\u0105 [kraju demokratycznego] jest obrona swoich obywateli i zaspokajanie ich potrzeb najlepiej jak potrafi\u2026 Kraj nie ma prawa i nie jest jego rol\u0105 ustalanie religii i wyzna\u0144, spo\u015br\u00f3d kt\u00f3rych obywatel mo\u017ce wybiera\u0107, i nie jest jego rol\u0105 faworyzowanie jednej religii przed drug\u0105 lub wynoszenie jednej sekty kosztem innej. Po gorzkich do\u015bwiadczeniach i beznadziejnych wojnach… Europa postanowi\u0142a rozdzieli\u0107 religi\u0119 i polityk\u0119 i zacz\u0119\u0142a eksperymentowa\u0107 z demokracj\u0105 i post\u0119pem. Sytuacja tutaj, w Egipcie, jest zupe\u0142nie inna. Po na wp\u00f3\u0142 liberalnym okresie, kt\u00f3ry sko\u0144czy\u0142 si\u0119 z zamachem stanu w 1952 r., religia zosta\u0142a zmieszana z polityk\u0105, kiedy re\u017cim lipcowy [Gamala Abdela Nassera<\/A> [3] <\/A> u\u017cy\u0142 religii w s\u0142u\u017cbie polityki. Sytuacja Egiptu zacz\u0119\u0142a pogarsza\u0107 si\u0119 wraz z przybyciem prezydenta Anwara Sadata, kt\u00f3rego losem by\u0142o zast\u0105pienie charyzmatycznego przyw\u00f3dcy. Szuka\u0142 poparciu lub bazy dla swojego re\u017cimu i niczego nie znalaz\u0142 – podczas gdy organizacje nacjonalistyczne i lewicowe na uniwersytetach egipskich dzia\u0142a\u0142y przeciwko niemu. Dlatego Sadat postanowi\u0142 na\u0142o\u017cy\u0107 religijn\u0105 czapk\u0119 i za\u0142o\u017cy\u0107 zbrojne organizacje islamskie na uniwersytetach egipskich, by uderzy\u0107 w nasseryst\u00f3w i nurty lewicowe\u2026 Sadatowi uda\u0142o si\u0119 zislamizowa\u0107 egipskie przestrzenie publiczne i w ci\u0105gu kilku lat uda\u0142o mu si\u0119 tak\u017ce podzieli\u0107 szeregi w Egipcie. Okre\u015bla\u0142 siebie jako pobo\u017cnego prezydenta, a Egipt jako kraj wiary i prawa religijnego. Nazywa\u0142 siebie prezydentem muzu\u0142ma\u0144skim, a Egipt krajem islamskim. [W wyniku] grupy przemocy wkroczy\u0142y do akcji i zabija\u0142y Kopt\u00f3w, szczeg\u00f3lnie w G\u00f3rnym Egipcie. Pod koniec lat 1970. Egipt by\u0142 na kraw\u0119dzi po\u017cogi religijnej i zabicie Sadata przez organizacj\u0119, kt\u00f3r\u0105 sam za\u0142o\u017cy\u0142 zapobieg\u0142o po\u017codze, wojnie domowej lub powszechnym krwawym wendettom w Egipcie. [Potem nasta\u0142 prezydent Hosni] Mubarak, kt\u00f3ry kontynuowa\u0142 formu\u0142\u0119 Sadata – cho\u0107 nie kultywowa\u0142 ekstremizmu religijnego, r\u00f3wnie\u017c z nim nie walczy\u0142 za wyj\u0105tkiem utrzymywania element\u00f3w politycznego islamu z dala od kr\u0119g\u00f3w rz\u0105dz\u0105cych… [Mubarak] pozwoli\u0142 im u\u017cywa\u0107 [areny] spo\u0142ecznej jako swojego boiska i praktycznie przekaza\u0142 im dzia\u0142alno\u015b\u0107 edukacyjn\u0105, a tak\u017ce du\u017ce obszary dzia\u0142alno\u015bci obywatelskiej\u2026 Nie dzia\u0142a\u0142 przeciwko nim, je\u015bli nie dochodzili blisko do re\u017cimu w pr\u00f3bie obalenia go. Gra\u0142 z Bractwem Muzu\u0142ma\u0144skim w gr\u0119 podzia\u0142u zada\u0144. Zapewni\u0142, \u017ce [BM] b\u0119dzie obecne na arenie politycznej, ratyfikowa\u0142 porozumienia z nim i promowa\u0142 je – a r\u00f3wnocze\u015bnie przedstawia\u0142 je jako tyra\u0144sk\u0105 si\u0142\u0119, kt\u00f3ra jest jedyn\u0105 alternatyw\u0105 wobec niego i jego re\u017cimu i [tym samym argumentowa\u0142, \u017ce] poniewa\u017c jest si\u0142\u0105 ekstremistyczn\u0105, kt\u00f3ra nienawidzi Izraela i Zachodu, to re\u017cim [Mubaraka], autorytarny i tyra\u0144ski, nadal jest lepszy dla Zachodu\u2026 Fanatyzm [religijny] jest powszechny w naszych spo\u0142ecze\u0144stwach, kt\u00f3re s\u0105 pe\u0142ne ekstremizmu i kt\u00f3rych serca s\u0105 zbyt ciasne, by akceptowa\u0107 innego, kt\u00f3ry r\u00f3\u017cni si\u0119. [Ten ekstremizm], kt\u00f3rego szczyt widzieli\u015bmy podczas roku rz\u0105d\u00f3w BM, zmala\u0142 nieznacznie po [rewolucji] 30 czerwca [tj. obaleniu re\u017cimu Morsiego], ale dzisiaj jest znowu zauwa\u017calnie aktywny w instytucjach biurokratycznych i pa\u0144stwowych aparatach bezpiecze\u0144stwa. Jest tego wiele przyk\u0142ad\u00f3w – od przest\u0119pstwa wobec kobiety we [wsi] Al-Karam in Al-Minia…<\/A> [4] <\/A> do spisku si\u0142 bezpiecze\u0144stwa z salafitami we wsi Al-Bajda w Al-’Amarija [w prowincji Aleksandrii], maj\u0105cego na celu niedopuszczenie Kopt\u00f3w do odprawiania mod\u0142\u00f3w<\/A> [5]. <\/A> Pytanie brzmi: Czy jest droga wyj\u015bcia z tej sytuacji szale\u0144stwa religijnego i moralnej deprawacji?”<\/A> [6]<\/A> Musimy wybra\u0107 mi\u0119dzy ustanowieniem \u015bwieckiego pa\u0144stwa a zachowaniem religijnego pa\u0144stwa, kt\u00f3re zlikwiduje Egipt? <\/B> W trzecim artykule, opublikowanym 27 czerwca 2016 r., Gad napisa\u0142: \u201cNasz kraj jest na nadzwyczajnym etapie swojej historii – unikn\u0105\u0142 wielkiego spisku, podczas kt\u00f3rego Przewodnik Generalny [BM] i jego ruch spowodowali zagro\u017cenie kraju przez pr\u00f3b\u0119 zmiany jego to\u017csamo\u015bci i zamian\u0119 go w pa\u0144stwo religijne. Ludzie wyszli [na ulice] 30 czerwca [2013 r.], obalili Przewodnika [Generalnego] i jego ruch i udaremnili olbrzymi spisek przeciwko ca\u0142emu regionowi. [Ludzie] oczekiwali, \u017ce armia narodowa, kt\u00f3ra uciele\u015bnia\u0142a to, czego [nar\u00f3d] chcia\u0142, pomo\u017ce im w tym\u2026 [Nar\u00f3d egipski] mia\u0142 wielk\u0105 nadziej\u0119, \u017ce po usuni\u0119ciu Przewodnika [Generalnego] i jego ruchu, mo\u017ce zosta\u0107 zbudowane nowoczesne pa\u0144stwo obywatelskie. Te nadzieje wzros\u0142y po trwaj\u0105cych zbrodniach ruchu [BM] przeciwko ojczy\u017anie i obywatelom, a tak\u017ce po tym, jak prezydent Abd Al-Fattah Al-Sisi otrzyma\u0142 klucze kr\u00f3lestwa. Zaimponowa\u0142 ludziom, kiedy rozpocz\u0105\u0142 \u015bwiecki dyskurs narodowy, kt\u00f3ry skupia\u0142 si\u0119 na obywatelstwie i r\u00f3wno\u015bci. By\u0142y wielkie nadzieje, \u017ce prezydent po\u0142o\u017cy kamie\u0144 w\u0119gielny pod \u015bwieckie pa\u0144stwo i \u017ce na pierwszym etapie b\u0119dzie powstrzymanie dzia\u0142alno\u015bci zatrutego owocu Sadata przez zako\u0144czenie polityki dyskryminacji sekciarskiej i ucisku spo\u0142ecznego; sumienne dzia\u0142anie na rzecz ustanowienia komisji do zapobiegania dyskryminacji i uchwalenie prawa o budowie ko\u015bcio\u0142\u00f3w; walka ze zbrodniami sekciarskimi przez du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 biurokracji i aparaty bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwowego; i zainwestowanie powa\u017cnej pracy w kulej\u0105cy system edukacji\u2026 Do teraz oczekiwali\u015bmy jakich\u015b krok\u00f3w na rzecz ustanowienia nowoczesnego pa\u0144stwa i nie widzieli\u015bmy niczego poza powrotem na drog\u0119 godnego pogardy pa\u0144stwa Sadata. Nie [po\u015bwi\u0119cono] \u017cadnych wysi\u0142k\u00f3w, by ustanowi\u0107 praworz\u0105dne pa\u0144stwo i instytucje i nie ma nic nowego w sprawie roli parlamentu. [Wr\u0119cz przeciwnie] zd\u0105\u017camy do ustanowienia fundament\u00f3w pa\u0144stwa religijnego; czego dowodem s\u0105 narastaj\u0105ce incydenty podczas [ramadanu] w tym roku – [od] policji goni\u0105cej ludzi, kt\u00f3rzy, ich zdaniem, \u0142ami\u0105 post ramadanu podczas dnia, [do] pozwolenia salafitom na otwarte dzia\u0142anie w meczetach kontrolowanych przez Ministerstwo Dziedzictwa Religijnego, [do] pr\u00f3bnych balon\u00f3w wypuszczanych przez [kilku] cz\u0142onk\u00f3w [re\u017cimu], dotycz\u0105cych pojednania z ruchem terrorystycznym [czyli BM]<\/A> [7] <\/A> i wi\u0119ksz\u0105 akceptacj\u0105 saudyjskiego wahabizmu. Jeste\u015bmy na rozstajach dr\u00f3g i mamy dwie opcje – albo zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 ku pa\u0144stwu religijnemu, co jest drog\u0105 bez powrotu i co zlikwidowa\u0142oby Egipt taki, jaki znamy, albo praca nad po\u0142o\u017ceniem fundament\u00f3w pod nowoczesne pa\u0144stwo \u015bwieckie, oparte na nauce, prawie i instytucjach [pa\u0144stwa]. Kt\u00f3r\u0105 drog\u0105 p\u00f3jdzie nasz kraj?”<\/A> [8] <\/A> Przypisy:<\/I> <\/A> [1] <\/A> Wi\u0119cej o rozczarowaniu rz\u0105dami Al-Sisiego w MEMRI Seria Specjalnych Komunikat\u00f3w – Nr 6549 – 29 lipca 2016, Trzy lata p\u00f3\u017aniej: zwolennicy egipskiego prezydenta Al-Sisiego wyra\u017caj\u0105 rozczarowanie, nazywaj\u0105 jego rz\u0105dy tyra\u0144skimi<\/A> Visit the MEMRI site in Polish: <\/B>http:\/\/www2.memri.org\/polish\/<\/B><\/A>
\n
\n![](\"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/imad.jpg\")
\n’Imad Gad (Copts-United.com)<\/I>
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n<\/A> [2] <\/A> \u201eAl-Watan\u201d (Egipt), 20 czerwca 2016.
\n<\/A> [3] <\/A> Nasser doszed\u0142 do w\u0142adzy przez wojskowy zamach stanu w lipcu 1952 r.
\n<\/A> [4] <\/A> Chodzi o incydent z maja 2016 r., kiedy napadni\u0119to na starsz\u0105 Koptyjk\u0119 i przeci\u0105gni\u0119to j\u0105 nag\u0105 ulicami, bo jej syn by\u0142 podejrzany o romans z muzu\u0142mank\u0105.
\n<\/A> [5] <\/A> Chodzi o aresztowania, a p\u00f3\u017aniej wypuszczenie w czerwcu 2016 r. sze\u015bciu Kopt\u00f3w, oskar\u017conych o nielegalne zbudowanie budynku i odprawianie rytua\u0142\u00f3w religijnych.
\n<\/A> [6] <\/A> \u201eAl-Watan\u201d (Egipt), 25 czerwca 2016.
\n<\/A> [7] <\/A> Chodzi o wywiad przeprowadzony 11 czerwca 2016 r. przez gazet\u0119 \u201cAl-Yawm Al-Sabi’\u201d z ministrem ds. parlamentarnych, Magdim Al-Agadim, w sprawie mo\u017cliwo\u015bci pojednania z BM. Al-Agadi odpowiedzia\u0142, \u017ce nie ma nic z\u0142ego w pojednaniu z tymi, \u201ckt\u00f3rzy nie maj\u0105 krwi na r\u0119kach\u201d i kt\u00f3rzy nie uczestniczyli w przemocy.
\n<\/A> [8] <\/A> \u201eAl-Watan\u201d (Egipt), 27 czerwca 2016.
\n
\n
\n