\n
W przeddzie\u0144 pi\u0105tej rocznicy rewolucji 25 stycznia w Egipcie znaczna cz\u0119\u015b\u0107 prasy egipskiej skupi\u0142a si\u0119 na ambiwalentnym stosunku mi\u0119dzy obecnym pa\u0144stwem egipskim pod rz\u0105dami prezydenta Abd Al-Fattaha Al-Sisiego a rewolucj\u0105 z 25 stycznia, kt\u00f3ra obali\u0142a re\u017cim prezydenta Hosniego Mubaraka. Z jednej strony Sisi systematycznie przedstawia swoje rz\u0105dy jako kontynuacj\u0119 i spe\u0142nienie rewolucji 2011 r. Ta zasada zapisana jest w preambule do Konstytucji z 2014 r., kt\u00f3ra odnosi si\u0119 do 25 stycznia 2011 r. i 30 czerwca 2013 r., dat zaznaczaj\u0105cych powszechne poruszenie, kt\u00f3re sko\u0144czy\u0142o si\u0119 usuni\u0119ciem prezydenta Muhammada Mursiego, jako jednej rewolucji<\/A> [1]<\/A>. Z drugiej strony krytycy wskazuj\u0105 na podobie\u0144stwa mi\u0119dzy obecnym re\u017cimem a re\u017cimem Mubaraka, w\u0142\u0105cznie z represjonowaniem dysydent\u00f3w i powrotem postaci z czas\u00f3w przedrewolucyjnych na stanowiska w\u0142adzy i wp\u0142yw\u00f3w. Wed\u0142ug tych krytyk\u00f3w, Sisi mo\u017ce chwali\u0107 rewolucj\u0119 2011 r., ale tak\u017ce grzebie j\u0105. <\/I> Typowym przyk\u0142adem tej ambiwalencji by\u0142 incydent z 10 stycznia 2016 r. na sesji inauguracyjnej nowo wybranego parlamentu, kt\u00f3ry reprezentuje zako\u0144czenie \u201cmapy drogowej\u201d Sisiego: parlamentarzysta Murtada Mansur wywo\u0142a\u0142 poruszenie, kiedy odm\u00f3wi\u0142 z\u0142o\u017cenia przysi\u0119gi na konstytucj\u0119 jako ca\u0142o\u015b\u0107. Mansour wyja\u015bni\u0142, \u017ce jest lojalny wobec artyku\u0142\u00f3w konstytucji, ale nie b\u0119dzie przysi\u0119ga\u0142 na preambu\u0142\u0119, poniewa\u017c jego zdaniem 25 stycznia 2011 r. nie by\u0142 rewolucj\u0105, ale spiskiem przeciwko Egiptowi<\/A> [2]<\/A>. Zosta\u0142 nast\u0119pnie wybrany na przewodnicz\u0105cego nowej komisji parlamentarnej ds. praw cz\u0142owieka<\/A> [3].<\/A> <\/I> Ta ambiwalencja jest dominuj\u0105cym tematem dyskusji publicznych w okresie poprzedzaj\u0105cym rocznic\u0119 i \u0142\u0105czy si\u0119 z wiecznymi spekulacjami o tym, jakie s\u0105 naprawd\u0119 nastroje spo\u0142ecze\u0144stwa i czy zamieszki s\u0105 tu\u017c za rogiem. Bractwo Muzu\u0142ma\u0144skie [BM], jego sojusznicy i inne ruchy opozycyjne zawsze uwa\u017ca\u0142o 30 czerwca 2013 roku za zamach stanu, a pa\u0144stwo po upadku Bractwa Muzu\u0142ma\u0144skiego za ca\u0142kowite zaprzeczenie rewolucji 2011 r. Pa\u0144stwo podj\u0119\u0142o kroki, by nie dopu\u015bci\u0107 do jakichkolwiek mo\u017cliwych niepokoj\u00f3w ze strony tych ruch\u00f3w w rocznic\u0119 rewolucji<\/A> [4]<\/A> – w\u0142\u0105cznie z nowymi aresztami cz\u0142onk\u00f3w BM<\/A> [5]<\/A> i przyw\u00f3dc\u00f3w Ruchu M\u0142odzie\u017cy 6 Kwietnia<\/A> [6]<\/A> oraz przez przekazanie imamom jednolitego tekstu kazania do wyg\u0142oszenia w meczetach, pot\u0119piaj\u0105cego antypa\u0144stwowe protesty 25 stycznia jako grzeszne<\/A> [7].<\/A> <\/I> Poni\u017cej podajemy fragmenty z dw\u00f3ch niedawnych artyku\u0142\u00f3w autor\u00f3w egipskich, kt\u00f3rzy zajmuj\u0105 si\u0119 natur\u0105 re\u017cimu i stanem kraju w przeddzie\u0144 pi\u0105tej rocznicy rewolucji:<\/I> Ibrahim Arafat: „Pa\u0144stwo 30 czerwca [2013] nie wie jak przekona\u0107 Egipcjan, \u017ce jest spe\u0142nieniem rewolucji styczniowej [2011]” <\/B> 10 stycznia 2016 r. Ibrahim Arafat, profesor politologii uniwersytetu w Kairze i uniwersytetu w Katarze, napisa\u0142 artyku\u0142 w oficjalnej gazecie \u201eAl-Ahram\u201d, ostrzegaj\u0105cy, \u017ce jak d\u0142ugo pa\u0144stwo egipskie nie stoi na stra\u017cy rewolucji 25 Stycznia w czynach, jak r\u00f3wnie\u017c w s\u0142owach, widmo ponownej rewolucji b\u0119dzie je prze\u015bladowa\u0107: \u201ePi\u0105ta rocznica rewolucji 25 Stycznia przypada za oko\u0142o dwa tygodnie. Min\u0119\u0142o pi\u0119\u0107 lat i pa\u0144stwo nadal nie wie, co zrobi\u0107 z t\u0105 rewolucj\u0105. Pa\u0144stwo Mubaraka nie wiedzia\u0142o jak j\u0105 zatrzyma\u0107. Bractwo Muzu\u0142ma\u0144skie nie wiedzia\u0142o, jak j\u0105 wydrze\u0107 [dla siebie]. A pa\u0144stwo 30 czerwca [2013 r.] nie wie, jak przekona\u0107 Egipcjan, \u017ce jest spe\u0142nieniem rewolucji styczniowej. Stosunki mi\u0119dzy pa\u0144stwem a rewolucj\u0105, tak w Egipcie, jak gdziekolwiek indziej na \u015bwiecie, s\u0105 skomplikowane i dezorientuj\u0105ce. \u017badne pa\u0144stwo nie chce upa\u015b\u0107 i dlatego nie\u0142atwo poddaje si\u0119 rewolucji; a \u017cadna rewolucja nie pozostawia pa\u0144stwa jakim by\u0142o. Do\u015bwiadczenie Egiptu przez ostatnich pi\u0119\u0107 lat podkre\u015bla, \u017ce [pa\u0144stwo] nie wiedzia\u0142o, co zrobi\u0107 z rewolucj\u0105 i czy jest dla Egiptu dobra, czy z\u0142a, rewolucja za\u015b by\u0142a skonsternowana nowym pa\u0144stwem i nie wiedzia\u0142a, czy jest ona za ni\u0105, czy przeciwko niej\u2026 Od 30 czerwca [2013 r.] pojawi\u0142 si\u0119 nowy rodzaj skonsternowania pa\u0144stwa wobec tej rewolucji. Z jednej strony, pa\u0144stwo zatwierdzi\u0142o w konstytucji, \u017ce rewolucja 25 Stycznia [2011 r.] jest korzeniem, z kt\u00f3rego wyros\u0142a rewolucja 30 Czerwca [2013 r.]. Znaczy to, \u017ce [pa\u0144stwo] jest odpowiedzialne wobec Egipcjan za zrealizowanie \u017c\u0105da\u0144 [rewolucji 25 Stycznia] przez niedopuszczenie do powrotu praktyk pa\u0144stwa Mubaraka. Z drugiej strony jednak, z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w pa\u0144stwo uciek\u0142o si\u0119 do reprodukowania wielu podstaw i wspiera si\u0119 na kadrach pa\u0144stwa Mubaraka. To powoduje, \u017ce wielu Egipcjan w\u0105tpi, czy mo\u017ce odda\u0107 sprawiedliwo\u015b\u0107 rewolucji, kt\u00f3rej [jak twierdzi] ma legitymacje, ale kt\u00f3rej prawo ignoruje\u2026 Pa\u0144stwo\u2026 jest nadal otoczone my\u015blami, praktykami i twarzami z przesz\u0142o\u015bci, tymi, kt\u00f3rzy byli wrodzy wobec rewolucji i kt\u00f3rzy powr\u00f3cili, by wzi\u0105\u0107 odwet na jej podstawach i na tych, kt\u00f3rzy j\u0105 rozpocz\u0119li. Pa\u0144stwo pozostanie skonsternowane tak d\u0142ugo, jak d\u0142ugo b\u0119dzie za rewolucj\u0105 w mowie, ale nie odda jej wystarczaj\u0105cej sprawiedliwo\u015bci w dzia\u0142aniu\u2026\u201d „Rewolucje… maj\u0105 widzialn\u0105 g\u0142ow\u0119, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna odci\u0105\u0107, i ukryte cia\u0142o, o kt\u00f3rym nikt nie wie, kiedy mo\u017ce si\u0119 wy\u0142oni\u0107\u201d <\/B> „Tym, co musi si\u0119 wydarzy\u0107, jest, by idea, kt\u00f3ra umo\u017cliwia rewolucj\u0119, pokona\u0142a ide\u0119, kt\u00f3ra pacyfikuje rewolucj\u0119. Jest prawd\u0105, \u017ce obecnie wydaje si\u0119 mo\u017cliwe podporz\u0105dkowanie sobie spraw w duchu sprzecznym z pragnieniami Egipcjan wyra\u017conymi 25 Stycznia – ale nie da si\u0119 gwarantowa\u0107 wynik\u00f3w polegania na tej drodze. Rewolucje s\u0105 jak pa\u0144stwa: maj\u0105 widzialn\u0105 g\u0142ow\u0119, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna odci\u0105\u0107, i ukryte cia\u0142o, o kt\u00f3rym nikt nie wie, kiedy mo\u017ce si\u0119 wy\u0142oni\u0107. To w\u0142a\u015bnie dezorientuje pa\u0144stwo do dnia dzisiejszego. Czy z \u017cagli rewolucji styczniowej usz\u0142o powietrze? Czy umar\u0142a, by ju\u017c nie powr\u00f3ci\u0107? Czy te\u017c nadal wiele jej [znajduje si\u0119] w ukryciu? Ka\u017cdego 25 stycznia od dnia rewolucji to pytanie powstaje na nowo i by\u0107 mo\u017ce b\u0119dzie tak jeszcze przez lata, jak d\u0142ugo pa\u0144stwo pozostaje w stanie skonsternowania\u2026 Kupowanie czasu rewolucjami jest mo\u017cliwe, ale nie jest to pewna perspektywa\u2026”<\/A> [8] <\/A> Amr Hamzawy: Szeroko zakrojone aresztowania „wskazuj\u0105 wyra\u017anie, \u017ce pa\u0144stwo boi si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa i niepok\u00f3j o ludno\u015b\u0107 ogarn\u0105\u0142 w\u0142adc\u0119 i jego pomocnik\u00f3w\u201d <\/B> 18 stycznia 2016 r. egipski politolog i by\u0142y pose\u0142 do parlamentu, Amr Hamzawy, opublikowa\u0142 artyku\u0142 w wychodz\u0105cej w Londynie gazecie, \u201cAl-Quds Al-’Arabi\u201d, ostro pot\u0119piaj\u0105c drog\u0119 przyj\u0119t\u0105 przez re\u017cim po 20 czerwca i d\u0142awienie przez niego pokojowych g\u0142os\u00f3w protest, charakteryzuj\u0105c je jako \u201cRepublik\u0119 Strachu\u201d, kt\u00f3ra boi si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego. Hamzawy napisa\u0142, \u017ce mimo tych posuni\u0119\u0107 z pewno\u015bci\u0105 wy\u0142oni si\u0119 ruch pokojowy, by usun\u0105\u0107 z kraju rz\u0105dy autorytarne: „W\u015br\u00f3d najbardziej znacz\u0105cych przejaw\u00f3w strachu Egipskiej Republiki Strachu – \u017ce republika, kt\u00f3ra ponownie powsta\u0142a dzi\u0119ki si\u0142om armii i bezpiecze\u0144stwa latem 2013 r. i kt\u00f3rymi karmi si\u0119 rz\u0105dz\u0105cy autorytaryzm – s\u0105 powtarzaj\u0105ce si\u0119 kampanie aresztowa\u0144 w\u015br\u00f3d student\u00f3w m\u0142odzie\u017cy, dziennikarzy, pracownik\u00f3w i zwi\u0105zkowc\u00f3w. Wrzuca si\u0119 ich do cel bez zdefiniowanego oskar\u017cenia i na niezdefiniowany okres czasu. Te rodzaje kampanii, kt\u00f3re rozszerzaj\u0105 zasi\u0119g represji w bezprecedensowy spos\u00f3b\u2026 wskazuj\u0105 wyra\u017anie, \u017ce pa\u0144stwo boi si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa i niepok\u00f3j o ludno\u015b\u0107 ogarn\u0105\u0142 w\u0142adc\u0119 i jego pomocnik\u00f3w\u201d. Hamzawy przechodzi nast\u0119pnie do dokumentowania szeregu przypadk\u00f3w: aresztowania student\u00f3w i innych m\u0142odych ludzi z BM – ponad 70 w samej Aleksandrii; nocne aresztowania cz\u0142onk\u00f3w liberalnego Ruchu M\u0142odzie\u017cy 6 Kwietnia, kt\u00f3re to areszty zosta\u0142y og\u0142oszone dopiero po publicznych protestach; i inne. Dalej pisze: \u201eAresztowania dziennikarzy trwaj\u0105, na przyk\u0142ad, m\u0142ody Mahmud Al-Saka, kt\u00f3ry \u2018znikn\u0105\u0142\u2019 na pocz\u0105tku miesi\u0105ca na wiele dni, a potem pojawi\u0142 si\u0119 zatrzymany przez prokuratorem okr\u0119gowym ds. bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa pod zarzutem przy\u0142\u0105czenia si\u0119 do \u2018organizacji za\u0142o\u017conej sprzecznie z prawem\u2019 a mianowicie cie do \u2018Ruchu M\u0142odzie\u017cy 25 Stycznia\u2019 oraz wzywania do demonstracji w nadchodz\u0105cym [dniu] 25 stycznia\u2026\u201d Hamzawy opisuje tak\u017ce podobne sprawy w\u015br\u00f3d pracownik\u00f3w i zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych – na przyk\u0142ad, spraw\u0119 doktora Tahira Muchtara, kt\u00f3ry jest tak\u017ce cz\u0142onkiem komisji wolno\u015bci zwi\u0105zku lekarzy. Muchtar, wraz z dwoma studentami uniwersytetu, zosta\u0142 aresztowany i postawiony przed s\u0105dem pod zarzutami zwi\u0105zanymi z o\u015bwiadczeniem komisji ds. prawa do opieki zdrowotnej w wi\u0119zieniach, a tak\u017ce pod zarzutami zwi\u0105zanymi z jego uczestnictwem w rewolucji 25 stycznia 2011 r. i w innych demonstracjach. „Jawne represje odbieraj\u0105 rz\u0105dz\u0105cemu autorytaryzmowi mo\u017cliwo\u015b\u0107 twierdzenia, \u017ce cieszy si\u0119 \u2018powszechnym poparciem\u2019\u201d <\/B> Hamzawy kontynuuje: „Aparaty bezpiecze\u0144stwa w nieustannej represji, kt\u00f3rej celem jest po\u0142o\u017cenie kresu wszelkiej mo\u017cliwo\u015bci dzia\u0142ania pokojowego ze strony ich przeciwnik\u00f3w lub tych, kt\u00f3rzy doznali ich niesprawiedliwo\u015bci i nadu\u017cy\u0107 [w\u0142adzy], polegaj\u0105 na bazie zatrzyma\u0144 prewencyjnych. W 2013 r. z prawa reguluj\u0105cego t\u0119 spraw\u0119 usuni\u0119to paragraf okre\u015blaj\u0105cy maksymalny czas internowania bez procesu s\u0105dowego. Polegaj\u0105 tak\u017ce na mobilizacji medialnej w poparciu dla rz\u0105dz\u0105cego autorytaryzmu, fa\u0142szywie usprawiedliwiaj\u0105cej nadu\u017cycia [w\u0142adzy] jako dzia\u0142ania \u2018z konieczno\u015bci\u2019 w celu obrony pa\u0144stwa, stabilno\u015bci i bezpiecze\u0144stwa narodowego. U\u017cywaj\u0105 publicznych i prywatnych kana\u0142\u00f3w telewizyjnych i wi\u0119kszo\u015bci gazet\u2026 w celu tworzenia i uwieczniania tej histerycznej mobilizacji. Niemniej, jawne represje pokazuj\u0105 wielu Egipcjanom prawd\u0119, \u017ce aparaty bezpiecze\u0144stwa i rz\u0105dz\u0105cy autorytaryzm, kt\u00f3ry stoi za nimi, boj\u0105 si\u0119 ich i boj\u0105 si\u0119 mo\u017cliwego powstania ich w\u015bciek\u0142o\u015bci\u2026 Jawne represje odbieraj\u0105 tak\u017ce rz\u0105dz\u0105cemu autorytaryzmowi mo\u017cliwo\u015b\u0107 twierdzenia, \u017ce cieszy si\u0119 \u2018powszechnym poparciem\u2019 str\u0105caj\u0105 w\u0142adc\u0119 z wznios\u0142ych szereg\u00f3w \u2018bohaterskich wybawc\u00f3w\u2019 do \u2018codziennych represji\u2019, by pozosta\u0107 u w\u0142adzy\u201d. Religijny establishment zakazuje protest\u00f3w u\u017cywaj\u0105c \u201ctych samych wyra\u017ce\u0144, jakich u\u017cywali w pr\u00f3bach delegitymizowania rewolucji 25 stycznia 2011 r. i utrzymania przy w\u0142adzy prezydenta Mubaraka\u201d <\/B> „Ponadto rz\u0105dz\u0105cy autorytaryzm w Egipcie polega na oficjalnych instytucjach religijnych i sprzymierzonych przyw\u00f3dcach religijnych jako machinach do wydawania fatw i opinii, kt\u00f3re zakazuj\u0105 demonstracji, kryminalizuj\u0105 pokojow\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 i przetwarzaj\u0105 ponownie wy\u015bwiechtane wyra\u017cenia o \u2018grzechu buntowania si\u0119 przeciwko w\u0142adcy\u2019. Je\u015bli doda si\u0119 do tego jawne represje, jasny staje si\u0119 zasi\u0119g strachu przed spo\u0142ecze\u0144stwem i niepokoju przed ludno\u015bci\u0105 [panuj\u0105ce] w Republice Strachu. Kilka dni temu Dar Al-Ifta [najwy\u017cszy wydaj\u0105cy fatwy organ w Egipcie] wyda\u0142 fatw\u0119 o \u2018Zakazanej naturze demonstrowania 25 stycznia\u2019. Nazwa\u0142a ona demonstracje przest\u0119pstwem i oskar\u017cy\u0142a tych, kt\u00f3rzy wzywaj\u0105 do niej, o spisek [przeciwko Egiptowi] i o sabota\u017c. Nast\u0119pnie ministerstwo dziedzictwa religijnego rozda\u0142o \u2018dobr\u0105 fatw\u0119\u2019 do wszystkich meczet\u00f3w jako jeden temat kazania na mod\u0142y w miniony pi\u0105tek\u2026[S\u0105 to] te same wyra\u017cenia, jakich u\u017cywali w pr\u00f3bach delegitymizowania rewolucji 25 stycznia 2011 r. i utrzymania przy w\u0142adzy prezydenta Mubaraka\u2026 Poleganie rz\u0105dz\u0105cego autokratyzmu – tego samego, kt\u00f3ry tak cz\u0119sto twierdzi, \u017ce uratowa\u0142 Egipt przed katastrof\u0105 rz\u0105d\u00f3w religijnych i \u017ce oddzieli\u0142 religi\u0119 od pa\u0144stwa – na oficjalnych instytucjach religijnych i na lojalnych szejkach w celu trzymania spo\u0142ecze\u0144stwa w szachu, pokazuje stopie\u0144 jego strachu przed wszelk\u0105 mo\u017cliw\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 pokojow\u0105\u2026 Z drugiej strony, studenci, m\u0142odzie\u017c, dziennikarze, pracownicy, zwi\u0105zkowcy i inne sektory spo\u0142eczne patrz\u0105 na spektakl przestraszonej \u2018Republiki Strachu\u2019. Obserwuj\u0105 jej jawne represje i jej instrumentalizacj\u0119 religii. Uwalniaj\u0105 si\u0119 od zastraszenia przez te pierwsze, kiedy sta\u0142y si\u0119 one zjawiskiem rutynowym; i wy\u015bmiewaj\u0105 niesp\u00f3jno\u015b\u0107 tej drugiej, kiedy instytucje i lojalni szejkowi zmienili stanowisko z jednego na drugie\u2026 Wiedz\u0105, \u017ce nastanie pokojowej dzia\u0142alno\u015bci dla uwolnienia [Egiptu] od autorytaryzmu, jest pewnikiem”<\/A> [9]. <\/A> <\/A> [1] <\/A> Sis.gov.eg\/Newvr\/consttt%202014.pdf, p. 5. Visit the MEMRI site in Polish: <\/B>http:\/\/www2.memri.org\/polish\/<\/B><\/A>
\n
\n
\n
\n![](\"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/26515.jpg\")
\n
\n„25 [stycznia] Rewolucja” (zdj\u0119cie: facebook.com, 20 stycznia 2016)<\/I>
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\nPrzypisy (nie spolszczone):
\n
\n<\/A> [2] <\/A> Al-Masry Al-Yawm<\/I> (Egypt), January 10, 2016.
\n<\/A> [3] <\/A> Al-Wafd<\/I> (Egypt), January 12, 2016.
\n<\/A> [4] <\/A> According to one report, Sisi convened a secret meeting with his security chiefs in order to review details of a „smart security plan” for January 25. Al-Shorouk<\/I> (Egypt), January 17, 2016.
\n<\/A> [5] <\/A> On January 15, 2016, a large contingent drawn from several security apparatuses entered deposed president Muhammad Mursi’s home town Al-Adwa in the Sharqiya Governorate and arrested several MB members, including Mursi’s brother Sa’id Mursi. According to a strongly anti-MB daily, one of the arrestees was responsible for transmitting feeds of MB protests to Al-Jazeera. Rassd.com, January 15, 2016; Al-Yawm Al-Sabi’<\/I> (Egypt), January 15, 2016.
\n<\/A> [6] <\/A> Facebook.com\/shabab6april\/posts\/10154420560878294, December 28, 2015.
\n<\/A> [7] <\/A> Al-Sharq Al-Awsat<\/I> (London), January 16, 2016.
\n<\/A> [8] <\/A> Al-Ahram<\/I> (Egypt), January 10, 2016.
\n<\/A> [9] <\/A> Al-Quds Al-’Arabi<\/I> (London), January 18, 2016.
\n
\n
\n