\n
G\u0142os profesora Uniwersytetu w Teheranie, Sadegha Zibakalama, intelektualisty opowiadaj\u0105cego si\u0119 za reformami, to wa\u017cny g\u0142os w wewn\u0119trznym ira\u0144skim konflikcie mi\u0119dzy obozem ideologicznym, kt\u00f3remu przewodniczy Najwy\u017cszy Przyw\u00f3dca Ali Chamenei, sprzeciwiaj\u0105cy si\u0119 otwarto\u015bci na Zach\u00f3d, szczeg\u00f3lnie na USA, a obozem pragmatycznym, kt\u00f3remu przewodniczy Haszemi Rafsand\u017cani, promuj\u0105cy t\u0119 otwarto\u015b\u0107.<\/I>
\n
Zibakalam, kt\u00f3rego w 2014 r. skazano na 18 miesi\u0119cy wi\u0119zienia za krytykowanie polityki nuklearnej re\u017cimu i za opowiadanie si\u0119 za reformami i USA <\/I>[1] <\/I><\/A> , ostatnio znowu publicznie nawo\u0142uje re\u017cim ira\u0144ski do porzucenia g\u0142oszonego przez Chameneiniego antyamerykanizmu, twierdz\u0105c, \u017ce szkodzi on interesom Iranu i demokratycznemu \u017cyciu. Wed\u0142ug Zibakalama, rewolucja islamska nigdy nie zaleca\u0142a wrogo\u015bci wobec USA, a jedynie sprzeciwia\u0142a si\u0119 dyktatorstwu i popiera\u0142a ide\u0119 wolnych wybor\u00f3w. Podkre\u015bla on, \u017ce antyameryka\u0144ska polityka przyw\u0142aszczy\u0142a sobie prawdziwe przes\u0142anie rewolucji i \u017ce wykorzystuje j\u0105 ob\u00f3z, kt\u00f3ry kontroluje polityk\u0119 wewn\u0119trzn\u0105 i zagraniczn\u0105 Iranu. Jednak, jak m\u00f3wi, m\u0142ode pokolenie nie daje si\u0119 oszuka\u0107 i d\u0105\u017cy do zbli\u017cenia z USA – a porozumienie nuklearne jest tego zwiastunem.<\/I> Ten artyku\u0142 jest przegl\u0105dem niekt\u00f3rych wa\u017cnych publicznych wypowiedzi Zibakalama z ostatnich miesi\u0119cy, w kt\u00f3rych krytykuje zinstytucjonalizowan\u0105 wrogo\u015b\u0107 ira\u0144skiego re\u017cimu do USA i popiera porozumienie nuklearne, twierdz\u0105c, \u017ce Iran na nim skorzysta.<\/I> \u201eMoim zdaniem porozumienie nuklearne to pocz\u0105tek ko\u0144ca [skandowania] '\u015amier\u0107 Ameryce’\u201d<\/B> Podczas publicznej dyskusji z Ebrahimem Asgharzadehem, kt\u00f3ra odby\u0142a si\u0119 2 listopada 2015 r. na Uniwersytecie Technicznym Szarif z okazji rocznicy przej\u0119cia ambasady USA w Teheranie 4 listopada 1979 r., Zibakalam powiedzia\u0142: \u201eCzy wrogo\u015b\u0107 wobec USA istnia\u0142a od pocz\u0105tku rewolucji i czy stanowi\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 woli ludu? W odpowiedzi na to pytanie powiem, \u017ce ta wrogo\u015b\u0107 i [slogan] \u2018\u015amier\u0107 Ameryce\u2019 nie by\u0142y celami rewolucji. Celami rewolucji by\u0142o sprzeciwienie si\u0119 dyktatorstwu, a wysi\u0142ki skierowano ku ustanowieniu wolnych wybor\u00f3w – nie wrogo\u015bci do USA. \u017baden nurt w obecnej historii Iranu nie zaszkodzi\u0142 naszym narodowym interesom jak [ten promuj\u0105cy] wrogo\u015b\u0107 do USA. Uwa\u017cam, \u017ce zaszkodzi\u0142a ona Iranowi bardziej ni\u017c [zrobi\u0142aby to] wojna z Rosj\u0105. Zupe\u0142nie nas sparali\u017cowa\u0142a, zar\u00f3wno w rozwoju politycznym, jak i w innych kwestiach. Wrogo\u015b\u0107 do USA by\u0142a najwa\u017cniejszym czynnikiem w kontynuowaniu sytuacji poprzedzaj\u0105cej rewolucj\u0119 – czyli mi\u0119dzy innymi ograniczeniu wybor\u00f3w. Jedyn\u0105 dla nas drog\u0105 wyj\u015bcia z tej sytuacji jest zadanie sobie pytania, dlaczego co\u015b takiego si\u0119 wydarzy\u0142o, a nie tylko stwierdzenie, \u017ce nie powinno by\u0107 takiej wrogo\u015bci. Wiele z tego, co powiedzieli\u015bmy o USA, by\u0142o nieprawd\u0105; cz\u0119\u015b\u0107 z tego by\u0142a wypaczeniem historii. Cho\u0107 raz powinni\u015bmy zada\u0107 sobie pytanie, czy USA naprawd\u0119 by\u0142o tak idiotyczne, \u017ceby chcie\u0107 zamachu stanu 4 listopada 1979 r. Kiedy by\u0142 tu Szach i wojsko, [USA], nie przeprowadzi\u0142y zamachu stanu – ale przeprowadzi\u0142y go po tym jak wszystko zosta\u0142o zniszczone?! Albo je\u015bli chodzi o wydarzenia z Tabas [czyli Operacj\u0119 Orli Szpon, nieudan\u0105 ameryka\u0144sk\u0105 akcj\u0119 odbicia zak\u0142adnik\u00f3w z 1980 r.], w kt\u00f3rej udzia\u0142 bra\u0142y tylko \u015bmig\u0142owce – jak mo\u017cna nazwa\u0107 to atakiem wojskowym? \u2026 Kto twierdzi, \u017ce Szach by\u0142 nikim? Mi\u0119dzy rokiem 1943 a 1978 podejmowa\u0142 on wszystkie g\u0142\u00f3wne decyzje. Jakie dowody maj\u0105 ci, kt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce to USA dyktowa\u0142o wszystkie jego decyzje? Czy my\u015blicie, \u017ce je\u015bli USA naprawd\u0119 popiera\u0142o Szacha, to zosta\u0142by obalony? To Ardeszir Zahedi [zi\u0119\u0107 Szacha, kieruj\u0105cy polityk\u0105 zagraniczn\u0105] i inni rz\u0105dz\u0105cy wierzyli, \u017ce USA nie popiera Szacha. Tak naprawd\u0119 na pocz\u0105tku rewolucji USA nie wiedzia\u0142o, co z tym zrobi\u0107\u2026 Moim zdaniem porozumienie nuklearne to pocz\u0105tek ko\u0144ca [skandowania] \u2018\u015amier\u0107 Ameryce\u2019. Dwa czy trzy dni temu, [ameryka\u0144ski sekretarz stanu, John] Kerry i [ira\u0144ski minister spraw zagranicznych, D\u017cavad] Zarif rozmawiali o Syrii, nie o kwestii nuklearnej. Rzeczywi\u015bcie to jest pocz\u0105tek ko\u0144ca [skandowania] \u2018\u015amier\u0107 Ameryce\u2019.[2] <\/A> Je\u015bli celem przemys\u0142u j\u0105drowego jest wy\u0142\u0105cznie produkcja elektryczno\u015bci i lek\u00f3w, to po co by\u0142y \u015brodki ostro\u017cno\u015bci w Natanz?\u201d We wrze\u015bniu 2015 r., podczas ira\u0144skiej konferencji badania politycznych wymiar\u00f3w porozumienia nuklearnego i tych dotycz\u0105cych bezpiecze\u0144stwa, Zibakalam broni\u0142 postanowie\u0144 umowy, min. tego, \u017ce Iran ma si\u0119 zdystansowa\u0107 od swojego sloganu \u201e\u015amier\u0107 w Ameryce\u201d i zbli\u017cy\u0107 do USA. Zauwa\u017cy\u0142 te\u017c, \u017ce ira\u0144ski przemys\u0142 j\u0105drowy by\u0142 wa\u017cnym czynnikiem dla antyameryka\u0144skiej polityki Iranu. Powiedzia\u0142: Samo porozumienie jest wa\u017cniejsze ni\u017c jego szczeg\u00f3\u0142y, poniewa\u017c w \u015bwietle jego rezultat\u00f3w wytworzy\u0142a si\u0119 pewna atmosfera mi\u0119dzy Iranem i Ameryk\u0105, w kt\u00f3rej mo\u017cemy wypracowa\u0107 szczeg\u00f3\u0142y porozumienia. Poci\u0105g porozumienia nuklearnego opu\u015bci\u0142 [dworzec] 15 lipca [dzie\u0144 po jego og\u0142oszeniu]. Iran i USA s\u0105 tu dwoma g\u0142\u00f3wnymi graczami, kt\u00f3rzy osi\u0105gn\u0119li historyczny punkt zwrotny w swoich stosunkach\u2026 Po tym jak [og\u0142oszono porozumienie] we Wiedniu, najmocniejsz\u0105 i najbardziej zasadnicz\u0105 reakcj\u0105 element\u00f3w wrogich USA w Iranie by\u0142o og\u0142oszenie, \u017ce nie uznaj\u0105 tego porozumienia jako ko\u0144ca [sloganu] \u2018\u015amier\u0107 Ameryce\u2019 i \u017ce nadal b\u0119d\u0105 go g\u0142osi\u0107. Iran ju\u017c wsiad\u0142 do poci\u0105gu, kt\u00f3ry oddala si\u0119 od [tego sloganu], wi\u0119c mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce przeszli\u015bmy ju\u017c przez g\u0142\u00f3wne etapy porozumienia. Druga strona [USA] ju\u017c zaakceptowa\u0142a realia Iranu po rewolucji\u2026\u201d Krytykuj\u0105c budow\u0119 instalacji w Fordo, Zibakalam m\u00f3wi: \u201eWydano wielkie fundusze na zbudowanie kompleksu specjalnych budynk\u00f3w, w sercu g\u00f3r, mi\u0119dzy Teheranem a Kum. [Ich] g\u0142\u00f3wnym celem jest przetrzymanie atak\u00f3w powietrznych wroga i powstrzymanie zniszczenia nuklearnej infrastruktury. Teraz, kiedy Fordo sta\u0142o si\u0119 o\u015brodkiem bada\u0144, pytam: Dlaczego na ich budow\u0119 zmarnowano tak wiele czasu i pieni\u0119dzy? Nie powinni\u015bmy postrzega\u0107 porozumienia nuklearnego jako cz\u0119\u015bci cel\u00f3w, kt\u00f3re ustalono wcze\u015bniej – poniewa\u017c w ten spos\u00f3b [trzeba by] zakwestionowa\u0107 ca\u0142e porozumienie. To jest niew\u0142a\u015bciwe podej\u015bcie. Tak naprawd\u0119 przemys\u0142 j\u0105drowy w Iranie stworzono, by pokaza\u0107 wrogo\u015b\u0107 do Ameryki. Je\u015bli celem tego przemys\u0142u jest produkcja elektryczno\u015bci i lek\u00f3w, to po co by\u0142y \u015brodki bezpiecze\u0144stwa w Natanz? Po tym, jak munafiqeen<\/I> [czyli Mod\u017cahedin-e Chalk] ujawni\u0142 dzia\u0142ania w Natanz, akta nuklearne sta\u0142y si\u0119 [wa\u017cn\u0105] spraw\u0105 i transparentem [s\u0142u\u017c\u0105cym do] pokazania wrogo\u015bci wobec USA\u2026 Rz\u0105d [ira\u0144skiego prezydenta, Mahmuda] Ahmadine\u017cada skierowa\u0142 wszystkie swoje wysi\u0142ki na sprawienie, by przemys\u0142 j\u0105drowy sta\u0142 si\u0119 [wa\u017cn\u0105] kwesti\u0105 w pokazywaniu wrogo\u015bci Ameryce\u2026 Problem zacz\u0105\u0142 si\u0119, kiedy ekstremi\u015bci nie wyja\u015bnili, dlaczego Ameryka i Zach\u00f3d sprzeciwiaj\u0105 si\u0119 [ira\u0144skiemu] przemys\u0142owi j\u0105drowemu, a zamiast tego powiedzieli, \u017ce Ameryka i Zach\u00f3d sprzeciwiaj\u0105 si\u0119 rozwojowi ira\u0144skiego przemys\u0142u j\u0105drowego i nauki. To jawne k\u0142amstwo, poniewa\u017c na froncie nuklearnym nie ma \u017cadnego gospodarczego czy naukowego rozwoju, i dobrym tego przyk\u0142adem jest Pakistan. Zach\u00f3d sprzeciwia\u0142 si\u0119 nuklearnemu Iranowi, poniewa\u017c wielokrotnie i z dum\u0105 m\u00f3wili\u015bmy, \u017ce chcemy zniszczenia re\u017cimu syjonistycznego, podczas gdy Brazylia i inne kraje [posiadaj\u0105ce] przemys\u0142 j\u0105drowy nigdy nic takiego nie m\u00f3wi\u0142a. Dzia\u0142ania w Fordo, Natanz i w reaktorze ci\u0119\u017ckowodnym w Araku, kt\u00f3re teraz wstrzymano, nie s\u0142u\u017cy\u0142y narodowym interesom Iranu, by\u0142y oparte wy\u0142\u0105cznie na oporze wobec USA\u2026 Opinia publiczna w Iranie nie wspiera programu nuklearnego\u2026 Ira\u0144czycy chc\u0105, by kryzys j\u0105drowy w Iranie si\u0119 sko\u0144czy\u0142, i je\u015bli przepytaliby\u015bmy r\u00f3\u017cne grupy ludzi, zobaczyliby\u015bmy, \u017ce absolutnie nie zgadzaj\u0105 si\u0119 oni z tym programem\u2026 Powstanie Pa\u0144stwa Islamskiego [ISIS] spowodowa\u0142o wiele zmian na Bliskim Wschodzie, zbli\u017caj\u0105c Iran i USA, Iran i Arabi\u0119 Saudyjsk\u0105 oraz Iran i Arab\u00f3w. Iran i USA maj\u0105 wsp\u00f3lne pogl\u0105dy z Afganistanem i Irakiem. Ekstremi\u015bci widz\u0105, \u017ce Iran i USA niebezpo\u015brednio wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 ze sob\u0105 w Iraku, Afganistanie i Jemenie, co ich niepokoi. Dotyczy to te\u017c Libanu. Mad\u017clis [Islamskie Zgromadzenie Konsultatywne] nigdy nie mia\u0142o i dzi\u015b te\u017c nie ma \u017cadnej pozycji w [ira\u0144skiej] polityce wewn\u0119trznej i zewn\u0119trznej. Dni przyw\u00f3dztwa mad\u017clis si\u0119 ko\u0144cz\u0105. Dzi\u015b program kraju nieustannie posuwa si\u0119 do przodu – mimo to cz\u0142onkowie mad\u017clis zajmuj\u0105 si\u0119 w\u0142asnymi sprawami. Wrogo\u015b\u0107 wobec USA nie ma zwi\u0105zku z rewolucj\u0105 islamsk\u0105, poniewa\u017c Ira\u0144czycy buntowali si\u0119 z innych powod\u00f3w. \u015aci\u015blejsze by\u0142oby stwierdzenie, \u017ce rewolucja przyw\u0142aszczy\u0142a sobie wrogo\u015b\u0107 wobec USA, szczeg\u00f3lnie dlatego, \u017ce ta wrogo\u015b\u0107 s\u0142u\u017cy\u0142a szczeg\u00f3lnym celom w ira\u0144skiej polityce wewn\u0119trznej. Ale teraz Iran natrafi\u0142 na problem z wrogo\u015bci\u0105 wobec USA, poniewa\u017c m\u0142odzi ludzie s\u0105 \u015bwietnie wykszta\u0142ceni, a opinia publiczna otwarta. To w\u0142a\u015bnie powoduje ich sprzeciw wobec wrogo\u015bci do USA i utrudnia sprawy tym, kt\u00f3rzy si\u0119 za ni\u0105 chowaj\u0105. Wrogo\u015b\u0107 wobec USA sta\u0142a si\u0119 to\u017csamo\u015bci\u0105 ekstremalnych konserwatyst\u00f3w i je\u015bli zabierzemy im \u2018\u015amier\u0107 Ameryce\u2019, nurt konserwatywny nie b\u0119dzie mia\u0142 ju\u017c nic do powiedzenia. Ci, kt\u00f3rzy trwaj\u0105 we wrogo\u015bci wobec USA, powstrzymuj\u0105 ekspansj\u0119 i rozw\u00f3j Iranu.\u201d[3] <\/A> Przypisy (nie spolszczone):<\/I> <\/A> [1] <\/A> See MEMRI Special Dispatch No. 5843, Imprisonment For Iranian Intellectual Who Spoke Out Against Iranian Regime’s Nuclear Policy<\/A>, September 17, 2014. Visit the MEMRI site in Polish: <\/B>http:\/\/www2.memri.org\/polish\/<\/A>
\n
\n![](\"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/26292.jpg\")
\n
\nSadegh Zibakalam (zdj\u0119cie: iranhumanrights.org)<\/I>
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n<\/A> [2] <\/A> Ghanoondaily.ir, November 2, 2015; Sahamnews.org, November 6, 2015.
\n<\/A> [3] <\/A> Fars (Iran), September 6, 2015.
\n
\n
\n