\n
Autorzy: A. Savyon i Y. Carmon*
\n
Wprowadzenie<\/B>
\n
Przed wyborami w lutym 2016 r. w Iranie do Mad\u017clisu oraz do Zgromadzenia Ekspert\u00f3w, jak te\u017c wobec og\u0142oszenia przez Haszemiego Rafsand\u017caniego 25 listopada 2015 r., \u017ce b\u0119dzie ubiega\u0142 si\u0119 o wyb\u00f3r do Zgromadzenia Ekspert\u00f3w, nasili\u0142a si\u0119 walka o w\u0142adz\u0119 mi\u0119dzy obozem pragmatycznym, kt\u00f3remu przewodzi Rafsand\u017cani, a obozem ideologicznym pod przewodem Najwy\u017cszego Przyw\u00f3dcy Alego Chameneiego. Obecnie skupia si\u0119 na dw\u00f3ch g\u0142\u00f3wnych punktach:
\n
1. Blokowanie przez Chameneiego realizacji JCPOA przez Iran. Po zatrzymaniu przez Chameneiego wprowadzania w \u017cycie JCPOA w jego li\u015bcie z 21 pa\u017adziernika 2015 r., skierowanym do prezydenta Iranu Hassana Rohaniego<\/A> [1], <\/A> wszyscy przedstawiciele re\u017cimu og\u0142osili poparcie dla instrukcji Chameneiego; zmuszeni byli to zrobi\u0107 tak\u017ce prezydent Rohani i minister spraw zagranicznych D\u017cavad Zarif. Jedynym, kt\u00f3ry wypowiedzia\u0142 si\u0119 przeciwko temu by\u0142 Rafsand\u017cani, kt\u00f3ry wezwa\u0142 re\u017cim do spe\u0142nienia swoich zobowi\u0105za\u0144 z JCPOA<\/A> [2]. <\/A> 2. Re\u017cim ira\u0144ski przyjmuj\u0105cy pozycje obronne przeciwko \u201cameryka\u0144skiemu wrogowi\u201d i przeciwko \u201cnowej fitna<\/I>\u201d w Iranie – to jest, obozowi Rafsand\u017caniego, kt\u00f3ry wzywa do otwarcia wobec USA i do realizowania JCPOA przez Iran<\/A> [3]. <\/A> Dzia\u0142alno\u015b\u0107 re\u017cimu przeciwko USA i \u201enowej fitna<\/I>\u201d daje obozowi ideologicznemu zdolno\u015b\u0107 wywierania nacisku na ob\u00f3z pragmatyczny. Ob\u00f3z ideologiczny rozgrywa to przed wyborami i napomyka, \u017ce wynik ostatnich wybor\u00f3w prezydenckich w 2013 r. by\u0142 wielk\u0105 pora\u017ck\u0105 i nie wolno pozwoli\u0107 na powt\u00f3rzenie si\u0119 jej. Zwi\u0105zana z Chameneim gazeta \u201eKayhan\u201d przygotowuje si\u0119 na mo\u017cliwo\u015b\u0107, \u017ce ob\u00f3z pragmatyczny Rafsand\u017caniego znowu zatriumfuje w wyborach. Stwierdza, \u017ce taki rozw\u00f3j sytuacji by\u0142by sprzeczny z Rewolucj\u0105 Islamsk\u0105 i jej warto\u015bciami i musi si\u0119 temu zapobiec. Poni\u017cszy raport jest pierwsz\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 z dw\u00f3ch o aspektach tej walki o w\u0142adz\u0119 i skupia si\u0119 na blokowaniu wprowadzania w \u017cycie JCPOA przez Najwy\u017cszego Przyw\u00f3dc\u0119, Alego Chameneiego. Kolejny raport b\u0119dzie omawia\u0142 promowanie przez re\u017cim ira\u0144ski postawy antyameryka\u0144skiej i stanowiska wobec \u201enowej fitna<\/I>\u201d w Iranie. MEMRI opublikowa\u0142 ponad dwadzie\u015bcia raport\u00f3w o walce o w\u0142adz\u0119 mi\u0119dzy obozami Chameneiego i Rafsand\u017caniego. Chamenei blokuje realizacj\u0119 JCPOA<\/B> 21 pa\u017adziernika 2015 r. Najwy\u017cszy Przyw\u00f3dca Ali Khamenei og\u0142osi\u0142 dziewi\u0119\u0107 warunk\u00f3w sprzecznych z oryginalnym tekstem JCPOA, tak jak to porozumienie zosta\u0142o przedstawione 14 lipca 2015 r.<\/A> [4] <\/A> Wszyscy przedstawiciele re\u017cimu, w\u0142\u0105cznie z cz\u0142onkami obozu pragmatycznego, takimi jak prezydent Rohani i minister spraw zagranicznych Zarif, natychmiast oznajmili o swojej akceptacji nowych warunk\u00f3w Chameneiego – poza Haszemim Rafsand\u017canim, kt\u00f3ry jako jedyny wyst\u0105pi\u0142 przeciwko Chameneiemu i wezwa\u0142 Iran do spe\u0142nienia swoich zobowi\u0105za\u0144 podj\u0119tych w JCPOA<\/A> [5]. <\/A> Ludzie zwi\u0105zani z zespo\u0142em negocjacyjnymi obozem Rafsand\u017caniego, w\u015br\u00f3d nich dyrektor Organizacji Energii Atomowej Iranu, Ali Akbar Salehi, i sekretarz Rady Celowo\u015bci, Ali Szamchani, pr\u00f3bowali stworzy\u0107 wra\u017cenie pierwszych krok\u00f3w realizowania JCPOA przez przeniesienie centryfug starszej generacji, kt\u00f3re ju\u017c by\u0142y nieczynne, z jednego miejsca w drugie. Jednak natychmiast zatrzymali ich cz\u0142onkowie Mad\u017clisu i inni z obozu ideologicznego<\/A> [6]. <\/A> Cz\u0142onkowie zespo\u0142u negocjacyjnego z pragmatycznego obozu Rafsand\u017caniego byli zmuszeni powiedzie\u0107, \u017ce jak dot\u0105d, \u017cadne centryfugi nie zosta\u0142y zdemontowane. 25 listopada 2015 r. cz\u0142onek zespo\u0142u negocjacyjnego i wiceminister spraw zagranicznych, Abbas Araghchi, powiedzia\u0142 telewizji ira\u0144skiej o krokach podj\u0119tych przez Iran, by spe\u0142ni\u0107 zobowi\u0105zania wed\u0142ug JCPOA. Powiedzia\u0142, \u017ce \u201e\u017caden z krok\u00f3w Iranu w tej sprawie nie by\u0142 jak dot\u0105d sprzeczny z listem Przyw\u00f3dcy\u2026 Z tego, co wiem, nadal jeste\u015bmy na etapie demonta\u017cu nieczynnych centryfug”<\/A> [7]. <\/A> 14 listopada dyrektor Organizacji Energii Atomowej Iranu, Ali Akbar Salehi, powiedzia\u0142 ira\u0144skiemu Kana\u0142owi 3 TV: „Centryfugi, kt\u00f3re zosta\u0142y zdemontowane, nie by\u0142y czynne i nie wzbogaca\u0142y uranu\u2026 Teraz zajmujemy si\u0119 demonta\u017cem centryfug i zacz\u0119li\u015bmy to dwa tygodnie temu, zgodnie z rozkazami z Biura Prezydenta, kt\u00f3re wykonujemy, oraz z terminarzem. W Fordo jest kilka centryfug, to jest, jeden do dw\u00f3ch tysi\u0119cy; w ostatniej minucie we\u017amiemy oko\u0142o tysi\u0105ca centryfug z Fordo. Jak dot\u0105d \u017cadne centryfugi z Fordo nie zosta\u0142y zdemontowane; przygotowujemy jedynie grunt pod demonta\u017c [centryfug]. To, co zosta\u0142o zdemontowane jak dot\u0105d, to nieczynne centryfugi z Natanz”<\/A> [8]. <\/A> 3 listopada 2015 r. rzecznik Organizacji Energii Atomowej Iranu, Behrouz Kamalvandi, powiedzia\u0142: „B\u0119dziemy posuwa\u0107 prac\u0119 do przodu w spos\u00f3b, kt\u00f3ry b\u0119dzie zgodny z zasadami i wytycznymi Przyw\u00f3dcy… Ani jedna centryfuga jeszcze nie zosta\u0142a zdemontowana; w chwili obecnej jeste\u015bmy na etapie przygotowawczym”<\/A> [9]. <\/A> Kilka dni p\u00f3\u017aniej powiedzia\u0142, \u017ce Iran zacznie demontowa\u0107 czynne centryfugi natychmiast po zamkni\u0119ciu ira\u0144skiego dossier o mo\u017cliwym aspekcie militarnym (PMD) przez Zarz\u0105d MAEA<\/A> [10], <\/A> wyja\u015bniaj\u0105c: „Obecnie demontujemy nieczynne centryfugi, a oko\u0142o 10 tysi\u0119cy by\u0142o nieczynnych od kilku lat\u201d i doda\u0142: „[Czynne] centryfugi b\u0119d\u0105 demontowane w tym samym czasie, kiedy [Iran wykona kroki, do kt\u00f3rych jest zobowi\u0105zany wed\u0142ug JCPOA w] reaktorze Arak i kiedy nasz wzbogacony uran zostanie zast\u0105piony przez yellowcake<\/A> [11]. <\/A> Ira\u0144ski minister spraw zagranicznych Zarif: supermocarstwa musz\u0105 spe\u0142ni\u0107 swoje zobowi\u0105zania zanim Iran wprowadzi w \u017cycie swoje <\/B> 29 listopada 2015 r., na wsp\u00f3lnej konferencji prasowej z greckim ministrem spraw zagranicznych, Zarif powiedzia\u0142. \u017ce realizacja JCPOA przez Iran zacznie si\u0119 dopiero po zamkni\u0119ciu przez Zarz\u0105d MAEA ira\u0144skiego dossier PMD<\/A> [12]. <\/A> Nast\u0119pnie doda\u0142 ca\u0142kowicie nowe \u017c\u0105danie: \u017ce P5+1 maj\u0105 przeprowadzi\u0107 przynajmniej niekt\u00f3re ze swoich zobowi\u0105za\u0144 z JCPOA zanim Iran przeprowadzi swoje. Zarif doda\u0142, \u017ce Ira\u0144czycy prowadz\u0105 obecnie rozmowy w tej sprawie z sekretarzem stanu USA, Johnem Kerrym, i innymi przedstawicielami Ameryki. Przedstawienie przez Iran tego \u017c\u0105dania jest zasadniczym naruszeniem j\u0119zyka uzgodnionej wersji JCPOA, kt\u00f3ra stwierdza, \u017ce Iran musi najpierw zrealizowa\u0107 swoj\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 w celu osi\u0105gni\u0119cia Dnia Realizacji i dopiero wtedy, r\u00f3wnocze\u015bnie z weryfikacj\u0105 MAEA, \u017ce Iran istotnie spe\u0142ni\u0142 swoje zobowi\u0105zania, P5+1 zaczn\u0105 wype\u0142nia\u0107 swoje zobowi\u0105zania w sprawie sankcji. Poni\u017cej znajduj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wne punkty wypowiedzi Zarifa: Zapytany, jaki post\u0119p poczyniono w kwestii \u017c\u0105dania Chameneiego z jego listu do prezydenta Rohaniego o bezpo\u015bredni list od Europy i USA do Iranu w sprawie usuni\u0119cia sankcji, odpowiedzia\u0142: \u201cEuropa i USA s\u0105 zobowi\u0105zane do usuni\u0119cia sankcji w dniu wej\u015bcia w \u017cycie JCPOA – to jest, USA musz\u0105 przeprowadzi\u0107 te kroki w dniu decyzji – tj. [do Dnia Realizacji] USA i UE musz\u0105 w pewien spos\u00f3b przeprowadzi\u0107 te kroki. Proces realizacji przez zesp\u00f3\u0142 nadzorczy ju\u017c si\u0119 rozpocz\u0105\u0142. Nie znaczy to, \u017ce dzia\u0142ania podj\u0119te przez USA i UE, kt\u00f3re powinny da\u0107 rezultaty do Dnia Realizacji, s\u0105 wystarczaj\u0105ce. Uwa\u017camy, \u017ce USA musz\u0105 kontynuowa\u0107 kroki wprowadzania w \u017cycie do Dnia Realizacji. Prezydent USA nakaza\u0142 sekretarzowi ds. energii, sekretarzowi stanu i sekretarzowi ds. handlu wykonanie ich zobowi\u0105za\u0144 i oni podj\u0119li kroki niezb\u0119dne do wykonania zobowi\u0105za\u0144 USA. Prezydent Stan\u00f3w Zjednoczonych nakaza\u0142 im wykonanie ich zobowi\u0105za\u0144 i przed Dniem Realizacji [JCPOA] te zobowi\u0105zania musz\u0105 by\u0107 zrealizowane. W tej sprawie prowadzimy rozmowy z ameryka\u0144skim sekretarzem stanu i z innymi przedstawicielami ameryka\u0144skimi<\/B> [podkre\u015blenie dodane]”<\/A> [13]. <\/A> *A. Savyon jest dyrektork\u0105 MEMRI Iran Media Project; Y. Carmon jest prezesem MEMRI.<\/I> Przypisy:<\/I> <\/A> [1] <\/A> See MEMRI Inquiry & Analysis No. 1196, Iranian Supreme Leader Khamenei’s Letter Of Guidelines To President Rohani On JCPOA Sets Nine Conditions Nullifying Original Agreement Announced July 14, 2015<\/A>, October 22, 2015. Visit the MEMRI site in Polish: <\/B>http:\/\/www2.memri.org\/polish\/<\/B><\/A>
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n<\/A> [2] <\/A> See MEMRI Inquiry & Analysis No.1204, Breaking Report: Challenging Khamenei, Rafsanjani Demands That Iran Fulfill Its Obligations Under The JCPOA, And Reveals: We Had Nuclear Option In Iran-Iraq War<\/A>, October 28, 2015.
\n<\/A> [3] <\/A> This fitna and its members were described clearly by Majlis National Security and Foreign Policy committee member Ahmad Bakhshayesh: „The Leader speaks of [American] infiltration and warns the officials. The Leader’s [warning] was addressed mainly to elements of the regime wishing to create ties with the U.S…. In our country there are two lines of thought: One is resistance to the arrogance [meaning the U.S.], championed by the Leader; and the second is ties with the U.S. like with any other country without fear of infiltration, which is championed by Hashemi Rafsanjani and President Rohani.” Fars (Iran), November 15, 2015.
\n<\/A> [4] <\/A> See MEMRI Inquiry & Analysis No. 1196, Iranian Supreme Leader Khamenei’s Letter Of Guidelines To President Rohani On JCPOA Sets Nine Conditions Nullifying Original Agreement Announced July 14, 2015<\/A>, October 22, 2015.
\n<\/A> [5] <\/A> For Rafsanjani’s statements, see MEMRI Inquiry & Analysis Report No. 1204, Breaking Report: Challenging Khamenei, Rafsanjani Demands That Iran Fulfill Its Obligations Under The JCPOA, And Reveals: We Had Nuclear Option In Iran-Iraq War<\/A>, October 28, 2015. For Iran’s commitments, as outlined by the Arms Control Association, see MEMRI Daily Brief No. 65, MEMRI: 'The Emperor Has No Clothes’<\/A>, October 30, 2015.
\n<\/A> [6] <\/A> See, for example, the statement by Alizera Zakani, head of the Majlis special committee to examine the JCPOA, who said that reducing the number of centrifuges at nuclear sites violated the first condition of Khamenei’s letter. According to him, this improper step triggered a warning, and subsequently the action was halted, at least at Fordo. Mehr (Iran), November 8, 2015.
\n<\/A> [7] <\/A> ISNA (Iran), November 25, 2015.
\n<\/A> [8] <\/A> IRNA (Iran), November 14, 2015.
\n<\/A> [9] <\/A> ISNA (Iran), November 3, 2015.
\n<\/A> [10] <\/A> See MEMRI Inquiry & Analysis No. 1207, The Prospects For JCPOA Implementation Following The Release Of IAEA Sec-Gen Amano’s Report On The PMD Of Iran’s Nuclear Program<\/A>, December 8, 2015; and MEMRI Special Dispatch No. 6229, Statements By Iranian Deputy Foreign Minister Abbas Araghchi Indicate: IAEA’s PMD Report Is Being Written In Negotiation With Iran, Not Independently<\/A>, November 27, 2015.
\n<\/A> [11] <\/A> Kayhan <\/I>(Iran), November 11, 2015.
\n<\/A> [12] <\/A> See MEMRI Inquiry & Analysis No. 1207, The Prospects For JCPOA Implementation Following The Release Of IAEA Sec-Gen Amano’s Report On The PMD Of Iran’s Nuclear Program<\/A>, December 8, 2015; and MEMRI Special Dispatch No. 6229, Statements By Iranian Deputy Foreign Minister Abbas Araghchi Indicate: IAEA’s PMD Report Is Being Written In Negotiation With Iran, Not Independently<\/A>, November 27, 2015.
\n<\/A> [13] <\/A> ISNA (Iran), November 29, 2015.
\n
\n
\n