\n
Autorzy: A. Savyon i Y. Carmon*
\n
![](\"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/26096.jpg\")
<\/I><\/B>
\n
\n
Wprowadzenie<\/B>
\n
Wraz z zamkni\u0119ciem 15 grudnia 2015 r. przez Zarz\u0105d Mi\u0119dzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA) dossier Iranu o PMD (Possible Military Dimensions<\/I> – Mo\u017cliwych Wymiarach Militarnych) JCPOA jest z powrotem na drodze do zrealizowania, kt\u00f3ra zacz\u0119\u0142a si\u0119 w Dniu Przyj\u0119cia, 18 pa\u017adziernika 2015 r.
\n
Teraz jest kolej Iranu, by spe\u0142ni\u0107 zobowi\u0105zania zgodnie z JCPOA, kt\u00f3re obejmuj\u0105 usuni\u0119cie dziewi\u0119ciu ton uranu wzbogaconego do niskiego poziomu z kraju, rozmontowanie centryfug, by pozosta\u0142o tylko 6 tysi\u0119cy czynnych, wlanie betonu do trzonu reaktora j\u0105drowego w Araku w spos\u00f3b, kt\u00f3ry nie dopu\u015bci do jego u\u017cycia do produkcji plutonu, przyj\u0119cie Protoko\u0142u Dodatkowego Traktatu o Nierozprzestrzenianiu Broni J\u0105drowej i inne.
\n
Kiedy MAEA potwierdzi, \u017ce Iran to zrobi\u0142, og\u0142osi si\u0119 Dzie\u0144 Realizacji; w\u00f3wczas zostan\u0105 zniesione pewne sankcje na\u0142o\u017cone na Iran, a inne zostan\u0105 zawieszone, jak obieca\u0142y USA i kraje europejskie 19 pa\u017adziernika 2015 r.
\n
W chwili obecnej jednak Iran wy\u0142\u0105cznie pozoruje post\u0119p w realizacji swoich zobowi\u0105za\u0144. Przenosi nieczynne centryfugi z miejsca na miejsce i ani jedna czynna centryfuga nie zosta\u0142a zdemontowana. Iran porozumia\u0142 si\u0119 z Rosj\u0105 w sprawie sk\u0142adowania wzbogaconego uranu i podpisa\u0142 dokumenty z supermocarstwami o zmianie przeznaczenia reaktora w Araku. Jak dot\u0105d jednak Iran realnie nie spe\u0142ni\u0142 \u017cadnego ze swoich zobowi\u0105za\u0144<\/A> [1]. <\/A> Wykonanie tych zobowi\u0105za\u0144 powstrzymuje list Najwy\u017cszego Przyw\u00f3dcy Iranu, Alego Chameneiego z 21 pa\u017adziernika 2015 r. do prezydenta Iranu Hassana Rohaniego, wyznaczaj\u0105cy dziewi\u0119\u0107 nowych warunk\u00f3w, kt\u00f3rych spe\u0142nienia domaga si\u0119 najpierw. Wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych doniesie\u0144, Iran utrzymuje kontakt z USA w sprawie realizacji JCPOA. 29 listopada 2015 r. ira\u0144ski minister spraw zagranicznych, D\u017cavad Zarif, oznajmi\u0142, \u017ce USA musz\u0105 wykona\u0107 swoj\u0105 cz\u0119\u015b\u0107, to jest, znie\u015b\u0107 sankcje, zanim Iran spe\u0142ni swoje zobowi\u0105zania – co jest wyra\u017anie sprzeczne z JCPOA.<\/A> [2] <\/A> Zarif, po przybyciu do Nowego Jorku 17 grudnia 2015 r. oznajmi\u0142 tak\u017ce, \u017ce spotka si\u0119 z sekretarzem stanu Johnem Kerrym \u201cna dyskusje o wprowadzaniu w \u017cycie JCPOA.”<\/A> [3] <\/A> Czy USA i Europa mog\u0105 z\u0142agodzi\u0107 lub znie\u015b\u0107 sankcje, je\u015bli Iran nie spe\u0142ni zobowi\u0105za\u0144 JCPOA? <\/B> Przedstawiciele USA nie daj\u0105 \u017cadnych znak\u00f3w, \u017ce sankcje b\u0119d\u0105 z\u0142agodzone lub zniesione, je\u015bli Iran nie spe\u0142ni swoich zobowi\u0105za\u0144 zgodnie z JCPOA. Jednak w wypowiedziach z 15 grudnia 2015 r., podczas prezentacji raportu o PMD dla Zarz\u0105du MAEA, sekretarz generalny MAEA, Yukiya Amano, napomkn\u0105\u0142 o takiej mo\u017cliwo\u015bci. Powiedzia\u0142: \u201ePo pierwsze, Iran musi zako\u0144czy\u0107 niezb\u0119dne kroki przygotowawcze<\/B> do rozpocz\u0119cia realizacji swoich zobowi\u0105za\u0144 zwi\u0105zanych z [programem] nuklearnym wed\u0142ug JCPOA uzgodnionych z krajami E3\/EU+3. Dzie\u0144 Realizacji JCPOA zajdzie, kiedy Agencja zweryfikuje, \u017ce Iran wykona\u0142 kroki wyliczone w porozumieniu. Natychmiast poinformuj\u0119 Zarz\u0105d, kiedy Agencja zweryfikuje, \u017ce kroki przygotowawcze<\/B> zosta\u0142y wykonane [podkre\u015blenie MEMRI’s].”<\/A> [4] <\/A> Zwrot „kroki przygotowawcze” nie pojawia si\u0119 w JCPOA. Nie jest rozs\u0105dne zak\u0142adanie, \u017ce Zach\u00f3d zadowoli\u0142by si\u0119 zaledwie \u201ckrokami przygotowawczymi\u201d ze strony Iranu, zamiast pe\u0142nym zrealizowaniem obietnic, zanim z\u0142agodzi sankcje. Nale\u017cy tak\u017ce zauwa\u017cy\u0107, \u017ce przy tej samej okazji Amano powiedzia\u0142: \u201cWszystkie strony musz\u0105 w pe\u0142ni zrealizowa\u0107 swoje zobowi\u0105zania zgodnie z JCPOA.”<\/A> [5] <\/A> Na tym etapie nie jest jasne, czy u\u017cycie przez Amano s\u0142\u00f3w \u201ckroki przygotowawcze\u201d zamiast \u201cpe\u0142na realizacja\u2026 zobowi\u0105za\u0144 zgodnie z JCPOA\u201d przedstawia intencje ze strony administracji USA; mo\u017ce to by\u0107 wy\u0142\u0105cznie og\u00f3lne stwierdzenie. Wyja\u015bni si\u0119 to w najbli\u017cszej przysz\u0142o\u015bci. Tymczasem w or\u0119dziu do narodu z 16 grudnia 2015 r. prezydent Iranu Rohani wylewnie chwali\u0142 JCPOA i zyski dla Iranu i powiedzia\u0142, \u017ce w \u201cstyczniu\u201d sankcje na\u0142o\u017cone na Iran zostan\u0105 zniesione<\/A> [6]. <\/A> Jednak \u201cstycze\u0144\u201d nie jest sensown\u0105 granic\u0105 czasow\u0105. Iranowi nie uda si\u0119 wykona\u0107 wszystkich swoich zada\u0144 w tak kr\u00f3tkim czasie, a MAEA z pewno\u015bci\u0105 nie b\u0119dzie w stanie przedstawi\u0107 raportu weryfikuj\u0105cego, \u017ce to zrobi\u0142, jeszcze w styczniu. *A. Savyon dyrektork\u0105 MEMRI Iran Media Project; Y. Carmon prezesem MEMRI.<\/I> Przypisy (nie spolszczone):<\/I> <\/A> [1] <\/A> MEMRI Inquiry & Analysis No. 1209, Power Struggle Between Iranian Supreme Leader Khamenei’s Ideological Camp And Rafsanjani’s Pragmatic Camp Intensifies – Part I: Khamenei Blocks Iran’s Implementation Of The JCPOA<\/A>, December 11, 2015. Visit the MEMRI site in Polish: <\/B>http:\/\/www2.memri.org\/polish\/<\/B><\/A>
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n<\/A> [2] <\/A> See Zarif’s statements in MEMRI Inquiry & Analysis No. 1209, Power Struggle Between Iranian Supreme Leader Khamenei’s Ideological Camp And Rafsanjani’s Pragmatic Camp Intensifies – Part I: Khamenei Blocks Iran’s Implementation Of The JCPOA<\/A>, December 11, 2015.
\n<\/A> [3] <\/A> ISNA (Iran), December 17, 2015. It was also reported that secret talks were held in Oman in November 2014 between U.S. Energy Secretary Ernest Moniz and Atomic Energy Agency of Iran (AEAO) director Ali Akbar Salehi, on the possibility that Kazakhstan would be the country to which Iran would sent its enriched uranium, instead of Russia. The Wall Street Jopurnal, <\/I>December 8, 2015.
\n<\/A> [4] <\/A> Iaea.org\/newscenter\/statements\/introductory-statement-board-governors-67, December 15, 2015.
\n<\/A> [5] <\/A> Iaea.org\/newscenter\/statements\/introductory-statement-board-governors-67, December 15, 2015.
\n<\/A> [6] <\/A> President Rohani said: „I announce to the Iranian people that in January the sanctions will be lifted; thus, one of the 11th government’s election promises to the people will be kept, the sanctions will be lifted from the feet of the Iranian economy, and the way will be opened for more cooperation with the world.” President.ir (Iran), December 16, 2015.
\n
\n
\n