\n
W artykule prasowym opublikowanym 25 sierpnia 2015 r. w wydawanym w Londynie saudyjskim dzienniku \u201eAl-Sharq Al-Awsat\u201d, Amit Taheri, znany ira\u0144ski analityk, pisarz i felietonista, por\u00f3wna\u0142 polityk\u0119 Obamy w Iranie do polityki Kennedy’ego, Nixona i Reagana w ich zmaganiach z \u00f3wczesnymi najwi\u0119kszymi wrogami USA: ZSRR i Chinami. Taheri napisa\u0142, \u017ce w negocjacjach z Iranem Obama stara si\u0119 przedstawi\u0107 siebie jako spadkobierc\u0119 tradycji ustanowionej przez tych prezydent\u00f3w, a polegaj\u0105cej na \u0142agodzeniu konfliktu poprzez dyplomacj\u0119 i negocjacje. Zauwa\u017cy\u0142 jednak, \u017ce ci przyw\u00f3dcy prowadzili negocjacje tward\u0105 r\u0119k\u0105, a odpr\u0119\u017cenie w relacjach nast\u0119powa\u0142o w\u00f3wczas, gdy wrogie pa\u0144stwa spe\u0142nia\u0142y wa\u017cne \u017c\u0105dania Ameryki i znacznie zmieni\u0142y swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 polityk\u0119. Na przyk\u0142ad prezydent Kennedy podj\u0105\u0142 negocjacje z ZSRR dopiero, kiedy zmusi\u0142 go do zlikwidowania obiekt\u00f3w j\u0105drowych na Kubie. Nixon rozpocz\u0105\u0142 proces normalizacji [relacji] z Chinami dopiero, kiedy porzuci\u0142y one rewolucj\u0119 kulturaln\u0105 i projekt rozpowszechniania komunizmu [w innych krajach]. Reagan natomiast rozpocz\u0105\u0142 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Sowietami dopiero po podj\u0119ciu dzia\u0142a\u0144 zbrojnych, \u017ceby przeciwstawi\u0107 si\u0119 zagro\u017ceniu, jakie [Sowieci] stanowili dla Europy. Co wi\u0119cej <\/I>\u2012<\/I> pisze Taheri <\/I>\u2012<\/I> USA ociepli\u0142o swoje relacje z Chinami i ZSRR dopiero wtedy, gdy [te pa\u0144stwa] przesta\u0142y by\u0107 dla USA wrogami i zacz\u0119\u0142y postrzega\u0107 je jako rywala i konkurenta, a nie \u015bmiertelnego wroga, kt\u00f3rego nale\u017cy zniszczy\u0107.<\/I>
\n
I na odwr\u00f3t, pisze Taheri <\/I>\u2012<\/I> Obama nie za\u017c\u0105da\u0142 od Ira\u0144czyk\u00f3w niczego przed rozpocz\u0119ciem negocjacji, nawet uwolnienia ameryka\u0144skich zak\u0142adnik\u00f3w. Ponadto, mimo braku jakiejkolwiek pozytywnej zmiany w bezkompromisowej polityce i ideologii tego kraju, [Obama] nadal uprawia\u0142 polityk\u0119 zbli\u017cenia z Iranem. A jednak ten wst\u0119p do negocjacji [przeprowadzony przez] Ameryk\u0119 jedynie sprawi\u0142, \u017ce Iran [ukaza\u0142] swoje najgorsze sk\u0142onno\u015bci, kt\u00f3re przejawi\u0142y si\u0119 w nag\u0142ym wzro\u015bcie [liczby przypadk\u00f3w] \u0142amania praw cz\u0142owieka i w dalszym popieraniu grup terrorystycznych i re\u017cimu Assada w Syrii. Jak zauwa\u017ca Taheri, [mimo] z\u0142agodzenia [stosunk\u00f3w] Iran nie przesta\u0142 wo\u0142a\u0107 \u201e\u015bmier\u0107 Ameryce\u201d. Na ko\u0144cu pisze: \u201eKennedy, Nixon i Reagan zareagowali pozytywnie na pozytywne zmiany ze strony adwersarza\u201d, natomiast \u201eObama reaguje pozytywnie na swoje w\u0142asne iluzje\u201d.<\/I>
\n
Poni\u017cej zamieszczamy fragmenty jego artyku\u0142u:<\/I>
\n
![](\"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/24977.jpg\")
\nAmir Taheri (Zdj\u0119cie: Twitter.com\/amirtaheri4)
\n
JFK zmusi\u0142 Rosj\u0119 do usuni\u0119cia swoich rakiet z Kuby, a Obama nie otrzyma\u0142 niczego namacalnego i realnego<\/B>
\n
Aby wypromowa\u0107 \u201eumow\u0119\u201d, kt\u00f3r\u0105, jak twierdzi, zawar\u0142 z Iranem, prezydent Obama pr\u00f3buje przedstawi\u0107 siebie jako spadkobierc\u0119 tradycji \u201epokoju [uzyskanego] drog\u0105 negocjacji\u201d, kt\u00f3r\u0105 prezydenci USA tworzyli przez dziesi\u0119ciolecia. W tym kontek\u015bcie nazwa\u0142 Kennedy’ego, Nixona i Reagana wspania\u0142ymi przyk\u0142adami, w podtek\u015bcie maj\u0105c na my\u015bli, \u017ce ma nadziej\u0119 zaj\u0105\u0107 miejsce [w tym kanonie prezydent\u00f3w].
\n
Obama cytuje Kennedy’ego, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce nie powinno si\u0119 negocjowa\u0107 ze strachu, ale te\u017c nie powinno si\u0119 obawia\u0107 negocjowania. Przede wszystkim ci, kt\u00f3rzy sprzeciwiaj\u0105 si\u0119 rzekomej \u201eumowie\u201d z Iranem, nigdy nie sprzeciwiali si\u0119 negocjacjom \u2012 sprzeciwiaj\u0105 si\u0119 ich wynikowi… W takiej czy innej formie, Iran i najwa\u017cniejsze mocarstwa by\u0142y zaanga\u017cowane w negocjacje dotycz\u0105ce tej kwestii od 2003 r. To pragnienie Obamy, by zaliczy\u0107 dyplomatyczne zwyci\u0119stwo przed zako\u0144czeniem pe\u0142nienia urz\u0119du, kaza\u0142o mu przyspieszy\u0107 [negocjacje]. Nie mia\u0142o znaczenia, czy sporz\u0105dzona \u201eumowa\u201d przypomina\u0142a bardziej byle co ni\u017c powa\u017cny dokument. Chcia\u0142 czego\u015b, czegokolwiek<\/I>, i \u017ceby to osi\u0105gn\u0105\u0107, by\u0142 got\u00f3w przysta\u0107 na jeden wielki, dyplomatyczny pic na wod\u0119.
\n
Czy Obama to nowy Kennedy? Nie bardzo. Kennedy negocjowa\u0142 z ZSRR dopiero, gdy dokona\u0142 blokady Kuby i zmusi\u0142 Nikit\u0119 Chruszczowa do spuszczenia z tonu i rozmontowania obiekt\u00f3w j\u0105drowych, kt\u00f3re umie\u015bci\u0142 na tej karaibskiej wyspie. Za to Obama nie uzyska\u0142 niczego namacalnego i realnego. Ali-Akbar Salehi, przewodnicz\u0105cy ira\u0144skiej Organizacji Energii Atomowej, \u0142adnie to uj\u0105\u0142, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce jedyne, co Iran da\u0142 Obamie, to obietnica, \u017ce nie b\u0119dzie \u201erobi\u0107 rzeczy, kt\u00f3rych i tak nie robi, nie chce robi\u0107 albo nie m\u00f3g\u0142by teraz robi\u0107\u201d.
\n
JFK mia\u0142 tak\u017ce odwag\u0119 polecie\u0107 do Berlina Zachodniego, stan\u0105\u0107 przed sowieckimi czo\u0142gami i ostrzec Moskw\u0119 przed pr\u00f3bami przej\u0119cia tej enklawy wolno\u015bci, jak\u0105 sta\u0142a si\u0119 by\u0142a stolica Niemiec. Swoim \u201cIch bin ein Berliner<\/I>\u201d (Jestem Berli\u0144czykiem) stan\u0105\u0142 po stronie mieszka\u0144c\u00f3w obl\u0119\u017conego miasta w ich d\u0142ugiej i w ostatecznym rachunku zwyci\u0119skiej walce przeciwko rz\u0105dom sowieckim. W odr\u00f3\u017cnieniu od tego Obama nie odwa\u017ca si\u0119 nawet wezwa\u0107 mu\u0142\u0142\u00f3w, by uwolnili zak\u0142adnik\u00f3w ameryka\u0144skich, kt\u00f3rych przetrzymuj\u0105. Zamiast tego wda\u0142 si\u0119 w epistolarne zalecanki do Najwy\u017cszego Przyw\u00f3dcy i poinstruowa\u0142 swoj\u0105 administracj\u0119 w Waszyngtonie, by nie zrobi\u0142a ani nie powiedzia\u0142a niczego, co mog\u0142oby podzia\u0142a\u0107 mu\u0142\u0142om na nerwy.
\n
Nixon zmusi\u0142 Chiny do daleko id\u0105cych ust\u0119pstw; Obama tylko sprawi\u0142, \u017ce re\u017cim stworzony przez Chomeneiniego ukaza\u0142 swoje najgorsze sk\u0142onno\u015bci<\/B>
\n
Nie, Obama to nie Kennedy. Ale czy jest spadkobierc\u0105 Nixona? Cho\u0107 ideologicznie go nienawidzi, to stara\u0142 si\u0119 por\u00f3wna\u0107 \u201eumow\u0119\u201d z Iranem do zbli\u017cenia z Chinami, kt\u00f3rego dokona\u0142 Nixon. I znowu to por\u00f3wnanie nie jest na miejscu. Normalizacja [stosunk\u00f3w] z Pekinem zacz\u0119\u0142a si\u0119 po tym, jak chi\u0144scy przyw\u00f3dcy rozwi\u0105zali kwesti\u0119 wewn\u0119trznej walki o w\u0142adz\u0119 i zadecydowali, \u017ce wyjd\u0105 z ideologicznego impasu stworzonego w momencie szale\u0144stwa, znanego pod nazw\u0105 Wielkiej Proletariackiej Kulturalnej Rewolucji. Z\u0142ego wilka tej opowie\u015bci, Lina Biao, wyeliminowano w ustawionym wypadku lotniczym, a \u201eband\u0119 czworga\u201d unieszkodliwiono, zanim nowe przyw\u00f3dztwo w Pekinie zbli\u017cy\u0142o si\u0119 do Waszyngtonu, by rozmawia\u0107 o normalizacji.
\n
[\u2026]
\n
Amerykanie przygotowali list\u0119 22 rzeczy, kt\u00f3re Pekin musia\u0142 uczyni\u0107, by udowodni\u0107 swoj\u0105 dobr\u0105 wol\u0119, a najwa\u017cniejsz\u0105 po\u015br\u00f3d nich by\u0142o porzucenie plan\u00f3w rozpowszechniania komunizmu [w innych krajach].
\n
Ci z nas, kt\u00f3rzy jako reporterzy obserwowali Chiny i pojechali wtedy do Republiki Ludowej, byli zadziwieni ogromnymi zmianami, jakie komunistyczni przyw\u00f3dcy wprowadzili w polityce wewn\u0119trznej i zewn\u0119trznej, by zadowoli\u0107 Amerykan\u00f3w. W zaledwie dwa lata Chiny przesta\u0142y zachowywa\u0107 si\u0119 jak [uosobienie] \u201eideologii\u201d, a zacz\u0119\u0142y jak pa\u0144stwo narodowe. Dopiero wtedy Nixon uda\u0142 si\u0119 do Pekinu, by rozpocz\u0105\u0107 d\u0142ugi proces normalizacji. W przypadku Iranu Obama nie otrzyma\u0142 \u017cadnej z tych rzeczy. Tak naprawd\u0119 to jego \u201eumowa\u201d sprawi\u0142a, \u017ce re\u017cim stworzony przez Khomeneiniego ukaza\u0142 swoje najgorsze sk\u0142onno\u015bci, co przedstawia si\u0119 w drastycznie zwi\u0119kszonej liczbie egzekucji i wi\u0119\u017ani\u00f3w sumienia, a tak\u017ce we wsparciu grup terrorystycznych, nie wspominaj\u0105c o pomaganiu Baszarowi Al-Assadowi w Syrii.
\n
Reagan nie mia\u0142 opor\u00f3w, \u017ceby nazwa\u0107 ZSRR \u201eImperium z\u0142a\u201d; Obama obawia si\u0119, \u017ce obrazi mu\u0142\u0142\u00f3w<\/B>
\n
Nie, \u017caden z Obamy Nixon. A czy jest, jak mu si\u0119 zdaje, nowym Reaganem? [R\u00f3wnie\u017c] nie bardzo. Reagan rozpocz\u0105\u0142 blisk\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Sowietami dopiero, gdy przekona\u0142 ich, \u017ce nie mog\u0105 szanta\u017cowa\u0107 Europy swoimi pociskami SS20 ani stara\u0107 si\u0119 powi\u0119kszy\u0107 swoje imperium poprzez tak zwane ruchy rewolucje, kt\u00f3re sponsorowali w wielu krajach. SS20 przeciwstawi\u0142 pociski rakietowe Pershing, a armiom \u201crewolucyjnym\u201d przeciwstawi\u0142 sponsorowanych przez Waszyngton \u201cbojownik\u00f3w o wolno\u015b\u0107\u201d.
\n
Odwrotnie ni\u017c Obama, kt\u00f3ry obawia si\u0119, \u017ce obrazi mu\u0142\u0142\u00f3w, Reagan nie mia\u0142 opor\u00f3w, \u017ceby nazwa\u0107 ZSRR \u201eImperium z\u0142a\u201d i pot\u0119pia\u0107 jego przyw\u00f3dc\u00f3w za [brak poszanowania] wolno\u015bci i praw cz\u0142owieka. S\u0142ynne zdanie: \u201ePanie Gorbaczow, zburz pan ten mur\u201d \u015bwiadczy\u0142o o tym, \u017ce cho\u0107 by\u0142 gotowy na negocjacje, to nie mia\u0142 zamiaru pozbywa\u0107 si\u0119 sojusznik\u00f3w, by doprowadzi\u0107 do zawarcia umowy.
\n
Obama nie wspomnia\u0142 Jimmy Cartera, prezydenta USA, kt\u00f3rego najbardziej przypomina. Jednak nawet Carter nie by\u0142 tak z\u0142ym [prezydentem] jak Obama, cho\u0107by dlatego, \u017ce by\u0142 gotowy bojkotowa\u0107 Igrzyska Olimpijskie w Moskwie, by okaza\u0107 niezadowolenie z inwazji na Afganistan. Carter pr\u00f3bowa\u0142 tak\u017ce zrobi\u0107 co\u015b, by uwolni\u0107 ameryka\u0144skich zak\u0142adnik\u00f3w w Teheranie przez zorganizowanie inwazji na Republik\u0119 Islamsk\u0105 przy pomocy siedmiu helikopter\u00f3w. Rezultat by\u0142 tragikomiczny; ale zrobi\u0142 najlepiej jak na to pozwala\u0142y jego mizerne talenty. (Nota bene: nikt nie sugeruje, \u017ce Obama powinien dokona\u0107 inwazji na Iran, cho\u0107by dlatego, \u017ce gdyby to zrobi\u0142, wyniki by\u0142yby jeszcze bardziej tragikomiczne ni\u017c przygoda Caretera.)
\n
M\u00f3wi\u0105c powa\u017cniej, nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce negocjacje z re\u017cimem w Teheranie s\u0105 zupe\u0142nie inne od negocjacji z ZSRR i Chinami w kontek\u015bcie odpr\u0119\u017cenia i normalizacji. Ani ZSRR, ani Chiny nie uwa\u017ca\u0142y USA za \u201ewroga\u201d w sensie religijnym, tak jak [czyni to] re\u017cim ira\u0144ski. Moskwa nazywa\u0142a USA, swojego \u201eimperialistycznego\u201d rywala \u201eadwersarzem\u201d (protivnik<\/I>), z kt\u00f3rym nale\u017cy walczy\u0107, i, o ile to mo\u017cliwe, pokona\u0107, ale nie nazywa\u0142a go \u201ewrogiem\u201d (vrag<\/I>), kt\u00f3rego trzeba zniszczy\u0107. R\u00f3wnie\u017c w Chinach atakowano USA jako \u201earcyimperialist\u0119\u201d albo \u201ePapierowego Tygrysa\u201d, ale nie jako \u015bmiertelnego wroga. Has\u0142o brzmia\u0142o: \u201eJankesi, id\u017acie do domu!\u201d
\n
Chiny i ZSRR mitygowa\u0142y swoj\u0105 jadowit\u0105 nienawi\u015b\u0107 do Ameryki; Has\u0142o Iranu nadal brzmi \u201e\u015amier\u0107 Ameryce\u201d<\/B>
\n
Jednak re\u017cim ira\u0144ski ci\u0105gle m\u00f3wi o USA jako o \u201ewrogu\u201d (doshman<\/I>) w kontek\u015bcie religijnym, i has\u0142em jest \u201e\u015amier\u0107 Ameryce!\u201d. Najwy\u017cszy przyw\u00f3dca, Ali Chamenei, nie waha si\u0119 nawo\u0142ywa\u0107 do \u201ezniszczenia\u201d Ameryki, co mia\u0142oby by\u0107 ostatecznym krokiem w kierunku nowego \u015bwiatowego systemu, pod egid\u0105 jego wynaturzonej wersji islamu. Teheran to jedyne miejsce, gdzie corocznie rz\u0105d organizuje konferencje \u201eKoniec Ameryki\u201d. ZSRR i Chiny najpierw wyleczy\u0142y si\u0119 ze swojej wersji choroby antyameryka\u0144skiej, a potem szuka\u0142y odpr\u0119\u017cenia i normalizacji. Nie znaczy to, \u017ce zakocha\u0142y si\u0119 w Stanach Zjednoczonych. Znaczy to, \u017ce by\u0142y gotowe postrzega\u0107 je jako adwersarza, rywala czy konkurenta, a nie jako \u015bmiertelnego wroga w walce na \u015bmier\u0107 i \u017cycie. Islamska Republika nie wyleczy\u0142a si\u0119 jeszcze z tej choroby, a s\u0142abo\u015b\u0107 Obamy mo\u017ce jeszcze bardziej utrudni\u0107 podanie lekarstwa.
\n
Odpr\u0119\u017cenie w stosunkach z ZSRR i normalizacja [stosunk\u00f3w] z Chinami zacz\u0119\u0142y si\u0119 dopiero, gdy te pa\u0144stwa zmieni\u0142y na lepsze wa\u017cne aspekty swojej polityki. Kennedy, Nixon i Reagan zareagowali pozytywnie na pozytywne zmiany ze strony adwersarza. W przypadku ZSRR, pozytywne zmiany zacz\u0119\u0142y si\u0119 na 20. Kongresie Partii Komunistycznej ZSRR, na kt\u00f3rym Chruszczow pot\u0119pi\u0142 zbrodnie Stalina, oczy\u015bci\u0142 parti\u0119 z jej najgorszych element\u00f3w, przede wszystkim z \u0141awrientija Berii, i dokona\u0142 rehabilitacji milion\u00f3w ofiar Stalina.
\n
Je\u015bli chodzi o polityk\u0119 zagraniczn\u0105, to Chruszczow, cho\u0107 jego styl by\u0142 [do\u015b\u0107] zawadiacki, zaakceptowa\u0142 nowy uk\u0142ad stabilno\u015bci w Europie [okresu] Zimnej Wojny, oparty na NATO i Uk\u0142adzie Warszawskim. Kennedy, Johnson, i potem Nixon i Gerald Ford, musieli zareagowa\u0107 pozytywnie. Pod koniec lat 80., ZSRR dokona\u0142o kolejnej pozytywnej ewolucji poprzez g\u0142asnost, pierestrojk\u0119 i ostateczne wycofanie si\u0119 z Afganistanu za Michai\u0142a Gorbaczowa. I znowu Reagan i George Bush (senior) musieli zareagowa\u0107 pozytywnie.
\n
W przypadku Chin zauwa\u017cyli\u015bmy ju\u017c koniec kulturalnej rewolucji. Ale Chiny zgodzi\u0142y si\u0119 tak\u017ce pom\u00f3c USA w znalezieniu sposobu na zako\u0144czenie wojny w Wietnamie. Pekin zaprzesta\u0142 swoich niemal codziennych prowokacji przeciwko Tajwanowi […]. W ci\u0105gu dekady, za Denga Xiaopinga, Chiny posz\u0142y nawet dalej i przyj\u0119\u0142y kapitalizm jako sw\u00f3j system gospodarczy.
\n
Jest jeszcze jedna r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy przypadkami ZSRR i Chin w latach 1960-1990 i dzisiejszym Iranem. ZSRR by\u0142o sojusznikiem USA w czasie drugiej wojny i jego partnerem przy zak\u0142adaniu ONZ w 1945 r. Cho\u0107 by\u0142y rywalami i adwersarzami, te dwa narody umia\u0142y wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107, kiedy mia\u0142y w tym wsp\u00f3lny interes. To samo tyczy si\u0119 chi\u0144skiej Partii Komunistycznej, kt\u00f3ra by\u0142a sojusznikiem USA i jego chi\u0144skiego klienta, Kuomintangu podczas wojny przeciwko japo\u0144skiej okupacji, kiedy Edgar Snow opisa\u0142 Mao Zedonga jako \u201enajwierniejszego sojusznika Ameryki przeciwko Japonii\u201d. W latach 70 Waszyngton i Pekin zdo\u0142a\u0142y wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 przy powstrzymywaniu ZSRR, ich wsp\u00f3lnego rywala i adwersarza, tak jak wtedy, gdy stawia\u0142y czo\u0142a Japonii.
\n
W przypadku Republiki Islamskiej nie ma \u015bladu jakiej\u015b pozytywnej zmiany, a na pewno nie by\u0142o \u017cadnego historycznego sojuszu taktycznego z USA.
\n
O ile nie wie on czego\u015b, czego my nie wiemy, Obama [po prostu] reaguje pozytywnie na swoje w\u0142asne iluzje.
\n
\n
Visit the MEMRI site in Polish: <\/B>http:\/\/www2.memri.org\/polish\/<\/B><\/A>
\n