\n
![](\"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/24904.jpg\")
\n
Middle East Media Research Institute (MEMRI) op\u0142akuje odej\u015bcie znanego egipskiego dramaturga, pisarza i krytyka politycznego, Alego Salema, odwa\u017cnego or\u0119downika pokoju, wolno\u015bci i humanizmu. <\/I>
\n
Ali Salem (ur.1936) by\u0142 jednym z najwybitniejszych dramaturg\u00f3w w ostatnich dziesi\u0119cioleciach. Jest znany ze swych satyrycznych sztuk, w kt\u00f3rych krytykowa\u0142 rozmaite aspekty spo\u0142ecze\u0144stwa i polityki egipskiej z charakterystycznym humorem i ironi\u0105. Nic dziwnego, \u017ce jego sztuki przepojone s\u0105 alegoriami i fantazj\u0105. Napisane m\u00f3wionym dialektem egipskim sztuki te s\u0105 \u0142atwo dost\u0119pne dla publiczno\u015bci. Pozostawia dziedzictwo literackie w postaci 25 sztuk i 15 ksi\u0105\u017cek. <\/I>
\n
Salem zdoby\u0142 rozg\u0142os w ca\u0142ym \u015bwiecie arabskim sztuk\u0105 \u201cSzko\u0142a wichrzycieli\u201d, kt\u00f3ra ukaza\u0142a si\u0119 wkr\u00f3tce po wojnie w pa\u017adzierniku 1973 r. Filmy zrobione na podstawie tej sztuki pokazywano na kana\u0142ach telewizyjnych w ca\u0142ym \u015bwiecie arabskim. Przy pomocy alegorii sztuka krytykuje tyrani\u0119 re\u017cimu i pokazuje, \u017ce porz\u0105dek i post\u0119p mo\u017cna osi\u0105gn\u0105\u0107 dzi\u0119ki \u017cyczliwo\u015bci i empatii.<\/I>
\n
By\u0142 on jednym z nielicznych intelektualist\u00f3w egipskich, wraz z Tawfikiem Al-Hakimem, Husseinem Fawzim i Naguibem Mahfouzem, kt\u00f3rzy otwarcie popierali inicjatyw\u0119 pokojow\u0105 prezydenta Anwara Sadata. W 1994 r. zdecydowa\u0142 si\u0119 na wizyt\u0119 w Izraelu i opublikowa\u0142 swoje g\u0142\u00f3wnie pozytywne wra\u017cenia w ksi\u0105\u017cce \u201eJazda do Izraela: Egipcjanin spotyka swoich s\u0105siad\u00f3w\u201d. W samym Egipcie sprzedano 60 tysi\u0119cy egzemplarzy tej ksi\u0105\u017cki. P\u00f3\u017aniej znowu odwiedza\u0142 Izrael, w\u0142\u0105cznie z uczestnictwem w konferencji akademickiej w 2005 r. <\/I>
\n
Za poparcie dla pokoju i normalizacji stosunk\u00f3w z Izraelem zap\u0142aci\u0142 wysok\u0105 cen\u0119, zar\u00f3wno osobi\u015bcie, jak w \u017cyciu zawodowym. Od czasu publikacji \u201ePodr\u00f3\u017cy do Izraela\u201d ani jeden egipski producent nie by\u0142 sk\u0142onny przyj\u0105\u0107 jego nowych sztuk. Salem nie podda\u0142 si\u0119 naciskom i nigdy nie wycofa\u0142 si\u0119 z popierania normalizacji stosunk\u00f3w z Izraelem. By\u0142 tak\u017ce ostrym krytykiem politycznego islamu i przemocy dokonywanej w imieniu religii w \u015bwiecie arabskim og\u00f3lnie, a w Egipcie w szczeg\u00f3lno\u015bci. <\/I>
\n
Poni\u017cej podajemy fragmenty t\u0142umacze\u0144 MEMRI artyku\u0142\u00f3w Salema i wywiad\u00f3w oraz dyskusji z nim od roku 2004 w mediach arabskich i telewizji ira\u0144skiej.<\/I>
\n
Izrael nie ma zamiaru okupowa\u0107 Synaju; Wsp\u00f3\u0142praca mi\u0119dzy narodami izraelskim i egipskim przyniesie korzy\u015bci regionowi <\/B>
\n
8 lipca 2015 r., po serii brutalnych atak\u00f3w przeprowadzonych na Synaju przez organizacje terrorystyczne, szczeg\u00f3lnie stowarzyszon\u0105 z Pa\u0144stwem Islamskim (ISIS) organizacj\u0119 Ansar Bait Al-Maqdis, gazeta egipska \u201eAl-Masri Al-Yawm\u201d opublikowa\u0142a artyku\u0142 Salema, w kt\u00f3rym krytykowa\u0142 on zaniedbanie tego p\u00f3\u0142wyspu przez rz\u0105d egipski. Wed\u0142ug Salema Egipcjanie powstrzymywali si\u0119 przed rozwijaniem Synaju z powodu obaw elit kraju, \u017ce Izrael b\u0119dzie okupowa\u0142 Synaj i projekty rozwojowe dostan\u0105 si\u0119 w r\u0119ce izraelskie. Salem twierdzi\u0142, \u017ce Izrael nie dokona\u0142by tak niem\u0105drego aktu.
\n
Krytykowa\u0142 tak\u017ce niech\u0119\u0107 Egiptu do znormalizowania stosunk\u00f3w kulturalnych z Izraelem, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce wynika to ze strachu, i\u017c wp\u0142yw kultury izraelskiej zagrozi\u0142by re\u017cimowi egipskiemu. W rzeczywisto\u015bci, twierdzi\u0142, rewolucje Wiosny Arabskiej obali\u0142y re\u017cimy arabskie, nie za\u015b zwi\u0105zki kulturalne z Izraelem, kt\u00f3ry przynios\u0142yby regionowi korzy\u015bci.
\n
Salem powiedzia\u0142 nast\u0119pnie, \u017ce Egipt m\u00f3g\u0142by pokona\u0107 terroryzm na Synaju i \u017ce Izrael nie wykorzystuje naruszania przez Egipcjan traktatu pokojowego, by tworzy\u0107 napi\u0119cia mi\u0119dzy krajami, poniewa\u017c spodziewa si\u0119 poprawy stosunk\u00f3w na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119. Zako\u0144czy\u0142 stwierdzeniem, \u017ce sytuacja w regionie uleg\u0142aby poprawie, gdyby narody egipski i izraelski wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142y ze sob\u0105. (Fragmenty tego artyku\u0142u znajduj\u0105 si\u0119 <\/I>tutaj<\/I><\/A> .)<\/I> Hamas jest wrogiem, nie za\u015b Izrael<\/B> W wywiadzie telewizyjnym nadanym 17 grudnia 2014 r. przez Al-Arabiya TV, Salem powiedzia\u0142, \u017ce wrogami Egiptu s\u0105 Hamas i ISIS, nie za\u015b Izrael. \u201eMusimy prowadzi\u0107 wojn\u0119 i umiera\u0107, \u017ceby [zniszczy\u0107] tunele Hamasu\u201d – powiedzia\u0142. W sprawie Izraela Salem powiedzia\u0142: \u201eMusimy \u017cy\u0107 w zgodzie z naszymi s\u0105siadami, szczeg\u00f3lnie je\u015bli zawarli\u015bmy z nimi traktat pokojowy\u201d. video „Egiptu nie czeka \u017cadne niebezpiecze\u0144stwo ze strony Izraela\u201d <\/B> Salem broni\u0142 um\u00f3w z Camp David w wywiadzie dla egipskiego kana\u0142u telewizyjnego Al-Kahera Wal-Nas TV, kt\u00f3ry nadano 18 lutego 2013 r., m\u00f3wi\u0105c, \u017ce wierzy, i\u017c Egiptu nie czeka \u017cadne niebezpiecze\u0144stwo ze strony Izraela, jako \u017ce istnieje \u201eegipsko-izraelski traktat pokojowy, chroniony przez ca\u0142y \u015bwiat\u201d. Powiedzia\u0142, \u017ce jego m\u0142odszy brat zgin\u0105\u0142 na Synaju podczas wojny 1967 r. i powiedzia\u0142, \u017ce \u201es\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy igraj\u0105 \u017cyciem m\u0142odzie\u017cy egipskiej\u201d. video „Jest wsp\u00f3lna walka przeciwko ekstremizmowi”<\/B> Podczas dyskusji nadanej przez egipski kana\u0142 telewizyjny Al-Hayat TV 6 wrze\u015bnia 2011 r., Salem broni\u0142 um\u00f3w Camp David argumentuj\u0105c, \u017ce „Izrael chce stabilnego kraju za swoj\u0105 granic\u0105\u201d. Powiedzia\u0142: \u201cJest wsp\u00f3lna walka przeciwko ekstremizmowi\u201d. Zbijaj\u0105c r\u00f3\u017cne teorie spiskowe kr\u0105\u017c\u0105ce powszechnie po Egipcie, powiedzia\u0142: \u201cWykluczam mo\u017cliwo\u015b\u0107, \u017ce Izrael przysy\u0142a nam produkty mleczarskie, kt\u00f3re seksualnie pobudzaj\u0105 kobiety lub paski\u2026 kt\u00f3re niszcz\u0105 p\u0142odno\u015b\u0107 m\u0119\u017cczyzn\u2026 Wykluczam mo\u017cliwo\u015b\u0107, \u017ce Izrael wys\u0142a\u0142 rekina, by atakowa\u0142 ludzi w Egipcie\u201d. video „Kultura negacji” w prasie rz\u0105dowej Egiptu<\/B> Wkr\u00f3tce po wybuchu rewolucji 25 Stycznia w Egipcie Salem krytykowa\u0142 media i intelektualist\u00f3w egipskich za s\u0142u\u017cenie re\u017cimowi i wyra\u017canie jego pogl\u0105d\u00f3w zamiast przedstawiania rzeczywistej sytuacji w kraju. Tak kultura \u201eca\u0142kowitej negacji\u201d, napisa\u0142 30 stycznia 2011 r. w artykule opublikowanym w wychodz\u0105cej w Londynie gazecie arabskiej \u201cAl-Sharq Al-Awsat\u201d, jest podstawow\u0105 przyczyn\u0105 masowych protest\u00f3w w Egipcie. Pisz\u0105c, \u017ce ta mentalno\u015b\u0107 jest przestarza\u0142a i niezgodna z wiekiem nowoczesnej informacji, ostrzeg\u0142, \u017ce Egipt musi rozwin\u0105\u0107 dojrza\u0142e media i przyw\u00f3dztwo kulturalne – bo inaczej kraj b\u0119dzie stracony. (Fragmenty tego artyku\u0142u mo\u017cna przeczyta\u0107 <\/I>tutaj<\/I><\/A>.)<\/I> Egipcjanie \u017ceni\u0105cy si\u0119 z Izraelkami nie stanowi\u0105 niebezpiecze\u0144stwa dla spo\u0142ecze\u0144stwa egipskiego <\/B> W debacie telewizyjnej nadanej 20 czerwca 2010 r. przez Al-Alam TV, Salem zjadliwie krytykowa\u0142 wyrok s\u0105du egipskiego, odbieraj\u0105cy obywatelstwo egipskie m\u0119\u017cczyznom, kt\u00f3rzy o\u017cenili si\u0119 z izraelskimi kobietami. \u201eBrzmi to, jakby\u015bmy byli w stanie wojny\u201d – powiedzia\u0142. Odpowiadaj\u0105c egipskiemu prawnikowi, Nabihowi Al-Wahszy i prowadz\u0105cemu wywiad, kt\u00f3rzy m\u00f3wili, \u017ce mo\u017ce to prowadzi\u0107 do izraelskiej \u201cinfiltracji\u201d, Ali Saleh zapyta\u0142: „Dlaczego, co nam zrobi?… Czy ujawni tajemnice hotelu, w kt\u00f3rym si\u0119 zatrzyma\u0142?… Czy przejdzie si\u0119 promenad\u0105, zobaczy ludzi jedz\u0105cych kukurydz\u0119 i doniesie o tym do izraelskiego Mossadu?\u201d video Tygodnik „Roz Al-Yousuf” z okazji 30 rocznicy um\u00f3w z Camp David <\/B> Dla zaznaczenia 30 rocznicy um\u00f3w pokojowych z Camp David tygodnik egipski \u201cRoz Al-Yousuf\u201d opublikowa\u0142 18 lipca 2009 r. specjalny dodatek o politycznych, ekonomicznych i kulturalnych aspektach normalizacji stosunk\u00f3w z Izraelem. Salem figurowa\u0142 w nim na widocznym miejscu; pisano o nim jako \u201enajs\u0142ynniejszym spo\u015br\u00f3d tych, kt\u00f3rzy doznali oparze\u0144 od p\u0142omieni normalizacji\u201d. W wywiadzie opowiada\u0142 o swojej podr\u00f3\u017cy do Izraela w 1994 r., poparciu dla normalizacji zwi\u0105zk\u00f3w i pokoju z Izraelem oraz o wysokiej cenie, jak\u0105 zap\u0142aci\u0142 za swoje pogl\u0105dy. Chocia\u017c by\u0142 nadal bojkotowany przez egipskie media i teatry, powiedzia\u0142, \u017ce niczego nie \u017ca\u0142uje, bo \u201enie powinno si\u0119 \u017ca\u0142owa\u0107 dobrego uczynku\u201d. (Fragmenty tego dodatku mo\u017cna przeczyta\u0107 <\/I>tutaj<\/I><\/A> .)<\/I> Moja podr\u00f3\u017c – pr\u00f3ba pozbycia si\u0119 nienawi\u015bci<\/B> Salem m\u00f3wi\u0142 obszernie o wizycie w Izraelu w 1994 r. i o swojej ksi\u0105\u017cce o tym w wywiadzie z kwietnia 2009 r. dla gazety kuwejckiej \u201eAl-Nahar\u201d. Powiedzia\u0142 gazecie, \u017ce w wyniku tej wizyty by\u0142 bojkotowany przez intelektualist\u00f3w egipskich, poniewa\u017c musieli spojrze\u0107 w twarz prawdzie i wybra\u0107 si\u0119 na now\u0105 drog\u0119 pokoju, do czego nie byli przygotowani. Powiedzia\u0142 nast\u0119pnie, \u017ce inspiracj\u0105 jego pragnienia wizyty w Izraelu by\u0142a odwa\u017cna inicjatywa prezydenta Anwara Sadata do pojednania z Izraelem, jak r\u00f3wnie\u017c prosta ch\u0119\u0107 poznania drugiej strony i \u201epozbycia si\u0119 nienawi\u015bci\u201d. Pok\u00f3j, powiedzia\u0142, da\u0142 wiele korzy\u015bci Egiptowi i ca\u0142emu rejonowi. (Fragmenty tego wywiadu mo\u017cna przeczyta\u0107 <\/I>tutaj<\/I><\/A> .)<\/I> Przeciwko „Kulturze \u015bmierci”<\/B> W 2007 r. w wywiadzie dla Abu Dhabi TV Salem m\u00f3wi\u0142 o potrzebie wolno\u015bci politycznej i ekonomicznej: \u201cKtokolwiek m\u00f3wi ci, \u017ce chleb jest wa\u017cniejszy ni\u017c wolno\u015b\u0107, jest oszustem i z\u0142odziejem\u201d. Pok\u00f3j, powiedzia\u0142, \u201cnie jest pi\u0119knym ogrodem, w kt\u00f3rym my i Izraelczycy b\u0119dziemy siedzie\u0107 razem. Pok\u00f3j jest miejscem dla konkurencji\u201d. Doda\u0142, \u017ce \u201ckultura \u015bmierci\u201d – tj. uwa\u017canie wszystkich \u201cinnych\u201d za wrog\u00f3w – jest \u201ckultur\u0105 braku odpowiedzialno\u015bci\u201d. video Ucieczka od pokoju wskazuje na s\u0142abo\u015b\u0107 i strach<\/B> 21 czerwca 2006 r. wychodz\u0105ca w Londynie gazeta arabskoj\u0119zyczna, \u201cAl-Sharq Al-Awsat\u201d, opublikowa\u0142a wywiad z Salemem, w kt\u00f3rym m\u00f3wi\u0142 o bojkotowaniu jego prac przez intelektualist\u00f3w egipskich i o pokoju z Izraelem. (Fragmenty tego wywiadu mo\u017cna przeczyta\u0107 <\/I>tutaj<\/I><\/A> .)<\/I> Egipsko-izraelski traktat pokojowy: szlachetne porozumienie <\/B> Po powrocie z wizyty w Izraelu w 2005 r., podczas kt\u00f3rej uczestniczy\u0142 w konferencji akademickiej, Salem bra\u0142 udzia\u0142 w dyskusji w maju 2005 r. w egipskiej Dream 2 TV, w kt\u00f3rej broni\u0142 swoich pogl\u0105d\u00f3w na normalizacj\u0119 stosunk\u00f3w z Izraelem i nazwa\u0142 umowy z Camp David „jednym z najszlachetniejszych porozumie\u0144, jakie kiedykolwiek podpisa\u0142 przyw\u00f3dca egipski\u201d. W dyskusji uczestniczyli tak\u017ce Abd Al-Halim Qandil, wydawca naczelny gazety egipskiej \u201cAl-Arabi\u201d oraz dziennikarze egipscy Szafik Ahmad Ali and Said 'Okasza. Egiptowi gro\u017c\u0105 grupy terrorystyczne – nie za\u015b USA lub Izrael <\/B> W wywiadzie z pa\u017adziernika 2004 r. dla ira\u0144skiej Al-Alam TV, Salem powiedzia\u0142, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 przyw\u00f3dc\u00f3w arabskich u\u017cywa sprawy palesty\u0144skiej, by odwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 od w\u0142asnych pogwa\u0142ce\u0144 praw cz\u0142owieka. Doda\u0142, \u017ce Egiptowi zagra\u017caj\u0105 grupy terrorystyczne, nie za\u015b USA lub Izrael. video List otwarty do Ligi Arabskiej: \u015awiat\u0142o na ko\u0144cu tunelu\u201d <\/B> Przed szczytem Ligi Arabskiej w Tunisie w maju 2004 r. wychodz\u0105ca w Londynie gazeta arabskoj\u0119zyczna \u201eAl-Hayat\u201d opublikowa\u0142 list otwarty Salema do uczestnik\u00f3w, w kt\u00f3rym napisa\u0142: \u201eCzy chcemy tego, czy nie, pa\u0144stwo hebrajskie pozostanie s\u0105siadem pa\u0144stwa palesty\u0144skiego na wieczno\u015b\u0107\u201d. Argumentowa\u0142, \u017ce potrzebne s\u0105 \u201ecywilizowane ramy, kt\u00f3re umo\u017cliwi\u0105 nam \u017cycie, utrzymaj\u0105 z dala od nas horror zniszczenia i zatrzymaj\u0105 re\u017cimy przed wpadni\u0119ciem w bagno terroryzmu, biedy, ignorancji, ekstremizmu i strat\u201d. Zako\u0144czy\u0142 nut\u0105 nadziei: \u201eDzisiaj mog\u0119 dostrzec \u015bwiat\u0142o na ko\u0144cu tunelu. Mog\u0119 zobaczy\u0107 poci\u0105g historii zatrzymuj\u0105cy si\u0119 w naszym regionie, na stacji pokoju i czekaj\u0105cy na nas, by\u015bmy wsiedli. Je\u015bli kto\u015b tego nie widzi, to jest to z powodu prochu wybuchaj\u0105cych pocisk\u00f3w i materia\u0142\u00f3w wybuchowych, kt\u00f3re oddzielaj\u0105 go od tego widoku\u201d. (Fragmenty tego listu mo\u017cna przeczyta\u0107 <\/I>tutaj<\/I><\/A> .)<\/I> Visit the MEMRI site in Polish: <\/B>http:\/\/www2.memri.org\/polish\/<\/B><\/A>
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n