{"id":3648,"date":"2015-09-04T00:00:00","date_gmt":"2015-09-04T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/chamenei-oznajmia-ze-nie-bedzie-honorowal-porozumienia-jesli-sankcje-zostana-jedynie-zawieszone-nie-zas-zdjete\/3648"},"modified":"2015-09-04T00:00:00","modified_gmt":"2015-09-04T00:00:00","slug":"chamenei-oznajmia-ze-nie-bedzie-honorowal-porozumienia-jesli-sankcje-zostana-jedynie-zawieszone-nie-zas-zdjete","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/chamenei-oznajmia-ze-nie-bedzie-honorowal-porozumienia-jesli-sankcje-zostana-jedynie-zawieszone-nie-zas-zdjete\/3648","title":{"rendered":"Chamenei oznajmia, \u017ce nie b\u0119dzie honorowa\u0142 porozumienia, je\u015bli sankcje zostan\u0105 jedynie zawieszone, nie za\u015b zdj\u0119te"},"content":{"rendered":"
\n

Wprowadzenie<\/strong><\/p>\n

W wyst\u0105pieniu 3 wrze\u015bnia 2015 r. przed Zgromadzeniem Ekspert\u00f3w Iranu Najwy\u017cszy Przyw\u00f3dca, Ali Chamenei odni\u00f3s\u0142 si\u0119 do porozumienia nuklearnego JCPOA. Poni\u017cej podajemy fragmenty jego przem\u00f3wienia i ich implikacje:<\/em><\/p>\n

Chamenei wycofuje si\u0119 z porozumienia<\/strong><\/p>\n

Najwy\u017cszy Przyw\u00f3dca, Ali Chamenei, oznajmi\u0142, \u017ce zawieszenie sankcji – jak to uzgodniono w JCPOA i jak zosta\u0142o przyj\u0119te w Rezolucji 2231 Rady Bezpiecze\u0144stwa ONZ – jest dla niego nie do przyj\u0119cia. Powiedzia\u0142, \u017ce je\u015bli sankcje nie zostan\u0105 zniesione, a nie tylko zawieszone, Iran nie b\u0119dzie honorowa\u0142 zobowi\u0105za\u0144 z JCPOA.<\/p>\n

Tak wi\u0119c Chamenei wycofuje si\u0119 z porozumienia i dyktuje nowe \u017c\u0105danie – takie, kt\u00f3rego nie mo\u017cna z \u0142atwo\u015bci\u0105 spe\u0142ni\u0107, nawet je\u015bli administracja USA podda mu si\u0119. Proceduralnie wymaga\u0142oby to ponownego zwo\u0142ania P5+1, zmiany sformu\u0142owa\u0144 w JCPOA i ponownego zwo\u0142ania Rady Bezpiecze\u0144stwa ONZ w celu zatwierdzenia nowego \u017c\u0105dania. Na poziomie konkret\u00f3w, zaakceptowanie \u017c\u0105dania Chameneiego podwa\u017cy\u0142oby ca\u0142\u0105 koncepcj\u0119 \u201eszybkiego powrotu\u201d sankcji, kt\u00f3ra administracja podawa\u0142a jako jedn\u0105 z przyczyn uzasadniaj\u0105cych JCPOA.<\/p>\n

Chamenei daje Mad\u017clisowi uprawnienia zatwierdzenia lub odrzucenia JCPOA<\/strong><\/p>\n

W przem\u00f3wieniu Chamenei da\u0142 Mad\u017clisowi uprawnienia, by zatwierdzi\u0107 lub odrzuci\u0107 porozumienie, czemu stara\u0142 si\u0119 zapobiec prezydent Hassan Rohani, kt\u00f3ry jest \u015bwiadomy tego, \u017ce wielu cz\u0142onk\u00f3w Mad\u017clisu jest krytyczna wobec porozumienia<\/a> [1]<\/a>.<\/p>\n

Implikacje<\/strong><\/p>\n

Fakt, \u017ce Chamenei zdecydowa\u0142 si\u0119 wycofa\u0107 z JCPOA bezpo\u015brednio po tym, gdy sta\u0142o si\u0119 jasne, \u017ce prezydent Obama ma do\u015b\u0107 g\u0142os\u00f3w, by podtrzyma\u0107 jego weto, wskazuje na jedn\u0105 z dw\u00f3ch mo\u017cliwo\u015bci:<\/p>\n

Albo Chamenei, \u015bwiadomy tego, \u017ce stawia niemo\u017cliwe \u017c\u0105danie, pr\u00f3bowa\u0142 sabotowa\u0107 JCPOA (t\u0119 mo\u017cliwo\u015b\u0107 popiera jego przekazanie uprawnie\u0144 Mad\u017clisowi), lub te\u017c wykorzystywa\u0142 to, co postrzega jako poddanie si\u0119 Obamy wszystkim swoim \u017c\u0105daniom, i pr\u00f3bowa\u0142 wymusi\u0107 dodatkowe ust\u0119pstwa przez ponowne otwarcie negocjacji.<\/p>\n

Ponadto, po dyrektywie Chameneiego o przekazaniu uprawnie\u0144 dotycz\u0105cych zatwierdzenia JCPOA Mad\u017clisowi, rzecznicy obozu ideologicznego rozpocz\u0119li publiczn\u0105 kampani\u0119 przeciwko JCPOA i przeciwko jakiemukolwiek podporz\u0105dkowaniu si\u0119 Iranu temu porozumieniu – jak jest do tego zobowi\u0105zany zgodnie z JCPOA – przed zniesieniem sankcji.<\/p>\n

Poni\u017cej podajemy g\u0142\u00f3wne punkty wyst\u0105pienia Chameneiego<\/a> [2]<\/a>:<\/p>\n

Mad\u017clis musi przedyskutowa\u0107 i podj\u0105\u0107 decyzj\u0119 o umowie nuklearnej<\/strong><\/p>\n

„Prawnicy i eksperci powinni zbada\u0107 t\u0119 spraw\u0119 pod k\u0105tem prawnych aspekt\u00f3w porozumienia. Og\u00f3lnie, by\u0142oby niew\u0142a\u015bciwe, gdyby\u015bmy odsun\u0119li Mad\u017clis od procesu zbadania porozumienia, jak to wspomnia\u0142em prezydentowi [Rohaniemu]. Nie doradzam Mad\u017clisowi, czy przyj\u0105\u0107, czy odrzuci\u0107 porozumienie\u2026 Ostateczna decyzja jest odpowiedzialno\u015bci\u0105 przedstawicieli narodu w Mad\u017clisie. Wierz\u0119, \u017ce Mad\u017clis nie powinien by\u0107 trzymany poza [tym procesem] i \u017ce przedstawiciele narodu musz\u0105 podj\u0105\u0107 decyzj\u0119 o tym\u201d.<\/p>\n

Negocjacje z USA i kwestia sankcji<\/strong><\/p>\n

„Chocia\u017c rozmawiali\u015bmy z sze\u015bcioma krajami, g\u0142\u00f3wn\u0105 stron\u0105 w rozmowach by\u0142a administracja USA. Przedstawiciele ameryka\u0144scy m\u00f3wili impertynencko i z tym trzeba si\u0119 rozprawi\u0107\u2026 Amerykanie m\u00f3wili o utrzymaniu ram sankcji. Je\u015bli ramy sankcji maj\u0105 by\u0107 utrzymane, to po co prowadzili\u015bmy negocjacje? Prowadzili\u015bmy negocjacje [z Amerykanami] w celu zniesienia sankcji i sankcje b\u0119d\u0105 zniesione. Je\u015bli mamy utrzyma\u0107 te ramy\u2026 to jest to ca\u0142kowicie sprzeczne z powodem uczestnictwa Iranu w rozmowach.<\/p>\n

W innym wypadku, jaki by\u0142 sens naszego uczestnictwa w rozmowach? Kontynuowaliby\u015bmy to, co robili\u015bmy [przed rozmowami]\u2026<\/p>\n

Fakt, \u017ce usiedli\u015bmy i prowadzili\u015bmy rozmowy, i czynili\u015bmy ust\u0119pstwa w pewnych sprawach, by\u0142 g\u0142\u00f3wnie w celu zniesienia sankcji. Je\u015bli sankcje nie b\u0119d\u0105 zniesione, nie b\u0119dzie \u017cadnego porozumienia\u2026<\/p>\n

Nasi przedstawiciele [tj. rz\u0105d Rohaniego i ministerstwo spraw zagranicznych] powinni postawi\u0107 to jasno. Nikt nie powinien m\u00f3wi\u0107, \u017ce [Amerykanie] m\u00f3wi\u0105, [\u017ce sankcje b\u0119d\u0105 jedynie zawieszone] tylko w celu przekonania oponent\u00f3w we [w\u0142asnym] kraju. Wierz\u0119, \u017ce istotnie jest wewn\u0119trzna debata w USA, kt\u00f3ra jest prawdziwym sporem. Nie wierz\u0119, \u017ce jest to tylko na pokaz. Istotnie, oni nie zgadzaj\u0105 si\u0119 i znamy tak\u017ce tego przyczyn\u0119. Musimy jednak reagowa\u0107 na to, co jest m\u00f3wione oficjalnie [przez Amerykan\u00f3w] – bo je\u015bli nie zareagujemy, to, co m\u00f3wi druga strona, zostanie wprowadzone w \u017cycie\u2026<\/p>\n

M\u00f3wi\u0105, \u017ce zawiesz\u0105 [sankcje] lub je zamro\u017c\u0105. To nie jest w naszym interesie. Oczywi\u015bcie, sankcje musz\u0105 by\u0107 zniesione. M\u00f3wimy \u2018natychmiast\u2019, a oni interpretuj\u0105 \u2018natychmiast\u2019 [w pewien spos\u00f3b] i nie robi\u0142em z tego sprawy.<\/p>\n

Nasi koledzy [tj. zesp\u00f3\u0142 negocjacyjny] interpretowali \u2018natychmiast\u2019 w pewien spos\u00f3b, wymy\u015blili rozwi\u0105zanie i nie sprzeciwia\u0142em si\u0119 temu. Ostatecznie jednak sankcje musz\u0105 by\u0107 zniesione. Zamro\u017cenie lub zawieszenie [sankcji] nie jest dla mnie do przyj\u0119cia.<\/p>\n

Je\u015bli oni zawiesz\u0105 [sankcje], my tak\u017ce zawiesimy [to, do czego jeste\u015bmy zobowi\u0105zani]. Je\u015bli mamy realizowa\u0107 to [co jest od nas wymagane], sankcje musz\u0105 by\u0107 [rzeczywi\u015bcie] anulowane.<\/p>\n

To prawda, druga strona m\u00f3wi, \u017ce zniesienie niekt\u00f3rych sankcji nie zale\u017cy od nich. M\u00f3wimy w odpowiedzi, \u017ce [je\u015bli chodzi o te sankcje], u\u017cyjemy naszych [legalnych] praw, by je zastopowa\u0107. Ale odno\u015bnie [sankcji, kt\u00f3re s\u0105] w r\u0119kach rz\u0105d\u00f3w ameryka\u0144skiego i europejskich – te musz\u0105 by\u0107 ca\u0142kowicie zniesione\u201d.<\/p>\n

Stosunki Iran-USA<\/strong><\/p>\n

\u201cInn\u0105 kwesti\u0105 jest spos\u00f3b, w jaki [Amerykanie] m\u00f3wi\u0105 o sprawach niezwi\u0105zanych z kwesti\u0105 nuklearn\u0105. Panie i panowie elity ameryka\u0144skiej m\u00f3wi\u0105 w ten sam spos\u00f3b, jak m\u00f3wili Anglicy w XIX wieku. Pokazuje to, \u017ce [Amerykanie] s\u0105 dwa stulecia za \u015bwiatem i za histori\u0105. \u015awiat zmieni\u0142 si\u0119 i supermocarstwa nie maj\u0105 ju\u017c d\u0142u\u017cej mo\u017cliwo\u015bci ani si\u0142y robienia tego, co robi\u0142y wtedy.<\/p>\n

Z drugiej strony, stron\u0105, z kt\u00f3r\u0105 teraz maj\u0105 do czynienia, jest Iran. Nie jest to zacofany kraj na jakim\u015b kontynencie, do kt\u00f3rego Amerykanie mog\u0105 pozwala\u0107 sobie m\u00f3wi\u0107 w dowolny spos\u00f3b, jaki im si\u0119 podoba. Nie. To jest Iran, [kraj], kt\u00f3ry ma znane mo\u017cliwo\u015bci i inne mo\u017cliwo\u015bci, kt\u00f3re nie s\u0105 [jeszcze] znane, ale wkr\u00f3tce b\u0119d\u0105, kiedy zostan\u0105 wprowadzone do akcji.<\/p>\n

Jest nie do pomy\u015blenia, \u017ceby\u015bcie mieli [nam] nieustannie grozi\u0107.<\/p>\n

Amerykanie m\u00f3wi\u0105, \u017ce oczekuj\u0105 innego zachowania od rz\u0105du ira\u0144skiego. Innego od czego? Innego od Iranu w przesz\u0142o\u015bci? Nie. Taka rzecz nie zdarzy si\u0119, [poniewa\u017c] oznacza z\u0142amanie regu\u0142 islamskich i zrzeczenie si\u0119 lojalno\u015bci wobec warto\u015bci islamskich. To w\u0142a\u015bnie rozumiej\u0105 przez \u2018inaczej\u2019. To nigdy si\u0119 nie zdarzy.<\/p>\n

Nikt nigdy nie zrobi czego\u015b takiego – ani rz\u0105d, ani Mad\u017clis, ani pracownicy. A nawet gdyby kto\u015b chcia\u0142 zrobi\u0107 co\u015b takiego, nar\u00f3d i w\u0142adze Republiki Islamskiej nie zgodz\u0105 si\u0119 z nim. Tym, co rozumiej\u0105 przez \u2018inaczej\u2019, jest \u017ce Iran wejdzie w ramy ameryka\u0144skiej polityki w regionie.<\/p>\n

Ameryka ma pewn\u0105 polityk\u0119 i pewne stanowisko w regionie. Jednym z nich jest, \u017ce administracja USA powinna mie\u0107 absolutna kontrol\u0119 nad Syri\u0105 i Irakiem i oczekuje, \u017ce Iran wejdzie w te ramy. To tak\u017ce nigdy nie zdarzy si\u0119.<\/p>\n

Oczekuj\u0105, \u017ce nasi wysocy rang\u0105 przedstawiciele, nasz rz\u0105d i nasi politycy b\u0119d\u0105 dzia\u0142ali na rzecz tej polityki. To si\u0119 nigdy nie zdarzy. W\u015br\u00f3d rzeczy, kt\u00f3re m\u00f3wi\u0105, a kt\u00f3re nas irytuj\u0105, jest, \u017ce porozumienie nuklearne otworzy mo\u017cliwo\u015bci dla Ameryki, zar\u00f3wno w Iranie, jak poza nim. To jest cz\u0119\u015b\u0107 ameryka\u0144skiego dyskursu. M\u00f3wi\u0119 naszym kolegom w rz\u0105dzie i ludziom w kierownictwie, by nie pozwolili Amerykanom wykorzysta\u0107 takich mo\u017cliwo\u015bci w Iranie i by do\u0142o\u017cyli wszelkich wysi\u0142k\u00f3w, by nie dopu\u015bci\u0107 Amerykan\u00f3w do takich mo\u017cliwo\u015bci poza Iranem. Im bli\u017cej Amerykanie docieraj\u0105 do takich mo\u017cliwo\u015bci, tym wi\u0119cej poni\u017cenia, nieszcz\u0119\u015bcia i zacofania szerzy si\u0119 w\u015br\u00f3d narod\u00f3w.<\/p>\n

Powiedzia\u0142em [co nast\u0119puje] i podkre\u015bla\u0142em to: Nie powinno si\u0119 prowadzi\u0107 z Amerykanami \u017cadnych rozm\u00f3w poza kwesti\u0105 nuklearn\u0105. Powiedzia\u0142em to przedstawicielom ministerstwa spraw zagranicznych i innym. Powodem jest to, \u017ce stanowisko ameryka\u0144skie jest diametralnie przeciwne naszemu\u201d.<\/p>\n

Przypisy:<\/p>\n

<\/a> [1]<\/a> Patrz przem\u00f3wienie Rohaniego z 30 sierpnia 2015, President.ir\/fa<\/a> [2]<\/a> Farsi.khamenei.ir, 3 wrzesnia 2015.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wprowadzenie W wyst\u0105pieniu 3 wrze\u015bnia 2015 r. przed Zgromadzeniem Ekspert\u00f3w Iranu Najwy\u017cszy Przyw\u00f3dca, Ali Chamenei odni\u00f3s\u0142 si\u0119 do porozumienia nuklearnego JCPOA. Poni\u017cej podajemy fragmenty jego przem\u00f3wienia i ich implikacje: Chamenei wycofuje si\u0119 z porozumienia Najwy\u017cszy Przyw\u00f3dca, Ali Chamenei, oznajmi\u0142, \u017ce zawieszenie sankcji – jak to uzgodniono w JCPOA i jak zosta\u0142o przyj\u0119te w Rezolucji 2231 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[824,827,835,837],"tags":[],"class_list":["post-3648","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-specjalne-komunikaty","category-iran","category-archiwum","category-kraje"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3648","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3648"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3648\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3648"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3648"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3648"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}