{"id":3622,"date":"2015-08-05T00:00:00","date_gmt":"2015-08-05T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/strategia-rownowagi-obamy\/3622"},"modified":"2015-08-05T00:00:00","modified_gmt":"2015-08-05T00:00:00","slug":"strategia-rownowagi-obamy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/strategia-rownowagi-obamy\/3622","title":{"rendered":"Strategia r\u00f3wnowagi Obamy"},"content":{"rendered":"
\n

Autorzy: Yigal Carmon and Alberto M. Fernandez*<\/p>\n

Wprowadzenie<\/strong><\/p>\n

W wywiadzie dla Toma Friedmana z \u201cThe New York Times\u201d (Obama Makes His Case on Iran Nuclear Deal<\/em>, 14 lipca 2015), prezydent Obama poprosi\u0142, by umow\u0119 nuklearn\u0105 z Iranem s\u0105dzono tylko wed\u0142ug tego, jak skutecznie powstrzymuje Iran przed zdobyciem bomby j\u0105drowej, nie za\u015b \u201cczy zmienia re\u017cim w Iranie\u201d ani \u201cczy rozwi\u0105zuje ka\u017cdy problem, kt\u00f3ry mo\u017cna prze\u015bledzi\u0107 jako emanuj\u0105cy z Iranu\u201d. W wielu wywiadach jednak, jakich udzieli\u0142 w ci\u0105gu ostatnich kilku lat, ujawni\u0142 strategi\u0119 i plan, kt\u00f3re daleko przekraczaj\u0105 uk\u0142ad ira\u0144ski: strategi\u0119, kt\u00f3rej celem jest stworzenie r\u00f3wnowagi mi\u0119dzy sunnitami i szyitami w \u015bwiecie muzu\u0142ma\u0144skim.<\/p>\n

Prezydent Obama wierzy, \u017ce taka r\u00f3wnowaga da w wyniku bardziej pokojowy Bliski Wsch\u00f3d, w kt\u00f3rym napi\u0119cia mi\u0119dzy si\u0142ami regionalnymi b\u0119d\u0105 zredukowane do zaledwie wsp\u00f3\u0142zawodnictwa. Jak powiedzia\u0142 Davidowi Remnickowi dla \u201eThe New Yorker\u201d: \u201e\u2026 gdyby\u015bmy byli w stanie doprowadzi\u0107 do tego, \u017ce Iran b\u0119dzie dzia\u0142a\u0142 w odpowiedzialny spos\u00f3b\u2026 mo\u017cna by zobaczy\u0107 rozwijaj\u0105c\u0105 si\u0119 r\u00f3wnowag\u0119 mi\u0119dzy sunnickimi lub g\u0142\u00f3wnie sunnickimi pa\u0144stwami Zatoki i Iranem, w kt\u00f3rej jest wsp\u00f3\u0142zawodnictwo, mo\u017ce podejrzliwo\u015b\u0107, ale nie ma wojny czynnej lub przez zast\u0119pc\u00f3w\u201d (Going the Distance<\/em>, 27 stycznia 2014).<\/p>\n

Omawiaj\u0105c uk\u0142ad z Iranem Prezydent przypomnia\u0142 negocjacje prezydenta Nixona z Chinami i prezydenta Reagana ze Zwi\u0105zkiem Radzieckim w celu wyja\u015bnienia zakresu swojej strategii dla Bliskiego Wschodu i \u015bwiata muzu\u0142ma\u0144skiego. Prezydent Obama stara si\u0119, podobnie jak to zrobili prezydenci Nixon i Reagan z Chinami i Zwi\u0105zkiem Radzieckim, wywrze\u0107 wp\u0142yw na region jako ca\u0142o\u015b\u0107. Uk\u0142ad ira\u0144ski, nawet je\u015bli najwi\u0119kszy, jest tylko jednym z wehiku\u0142\u00f3w, kt\u00f3re maj\u0105 pom\u00f3c osi\u0105gn\u0105\u0107 ten cel.<\/p>\n

W niniejszym artykule dokonamy analizy strategii stworzenia r\u00f3wnowagi mi\u0119dzy sunnitami a szyitami jako \u015brodka do promowania pokoju na Bliskim Wschodzie. Zbadamy znaczenie tej strategii w kategoriach politycznych, stopie\u0144 jej realno\u015bci i implikacje na przysz\u0142o\u015b\u0107 dla regionu i dla Stan\u00f3w Zjednoczonych.<\/p>\n

Znaczenie strategii r\u00f3wnowagi w kategoriach politycznych<\/strong><\/p>\n

Zbadanie strategii r\u00f3wnowagi wymaga przypomnienia pewnych podstawowych informacji. W\u015br\u00f3d oko\u0142o 1,6 miliarda muzu\u0142man\u00f3w absolutna wi\u0119kszo\u015b\u0107 – oko\u0142o 90% – to sunnici, podczas gdy szyici stanowi\u0105 zaledwie oko\u0142o 10%. Tak\u017ce na Bliskim Wschodzie sunnici s\u0105 du\u017c\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105.<\/p>\n

Co s\u0142owo \u201cr\u00f3wnowaga\u201d znaczy w kategoriach politycznych? W \u015bwietle powy\u017cszych danych, s\u0142owo \u201er\u00f3wnowaga\u201d w rzeczywistych kategoriach politycznych oznacza wzmocnienie mniejszo\u015bci i os\u0142abienie wi\u0119kszo\u015bci w celu post\u0119powania ku wyznaczonemu celowi. Przyt\u0142aczaj\u0105ca r\u00f3\u017cnica liczebno\u015bci czyni jednak, \u017ce osi\u0105gni\u0119cie r\u00f3wnowagi mi\u0119dzy tymi dwoma obozami jest niemo\u017cliwe. Dlatego by\u0142oby nierealistyczne oczekiwanie, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 zaakceptuje polityk\u0119, kt\u00f3ra wzmacnia jej przeciwnika i os\u0142abia jej historycznie wy\u017cszy status.<\/p>\n

Implikacje dla regionu<\/strong><\/p>\n

Bior\u0105c pod uwag\u0119 powy\u017csze, implikacje strategii r\u00f3wnowagi dla regionu mog\u0105 nie wzmacnia\u0107 pokoju, jak zamierza Prezydent; zamiast tego mog\u0105 nasili\u0107 konflikt i przemoc w regionie. Wzmocniona mniejszo\u015b\u0107 mo\u017ce rozszerzy\u0107 swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 ekspansjonistyczn\u0105, co ju\u017c mo\u017cna zobaczy\u0107: Iran rozszerzy\u0142 swoje wp\u0142ywy od Libanu do Jemenu. Analityk ira\u0144ski, Mohammad Sadeq al-Hosseini powiedzia\u0142 w wywiadzie z 24 wrze\u015bnia 2014 r.: \u201eMy w osi oporu jeste\u015bmy nowymi su\u0142tanami Morza \u015ar\u00f3dziemnego i Zatoki. My w Teheranie, Damaszku, wschodnim przedmie\u015bciu Bejrutu [w r\u0119kach Hezbollahu], w Bagdadzie i w Sanie ukszta\u0142tujemy map\u0119 tego regionu. Jeste\u015bmy tak\u017ce nowymi su\u0142tanami Morza Czerwonego\u201d (MEMRITV Clip Nr 4530). Podobnie, w wypowiedzi po\u015bwi\u0119conej historycznie nierozdzielnemu zwi\u0105zkowi mi\u0119dzy Irakiem a Iranem, doradca prezydenta Rohaniego, Ali Younesi, podkre\u015bli\u0142, \u017ce: „Od swojego powstania Iran zawsze mia\u0142 [wymiar] globalny; narodzi\u0142 si\u0119 jako imperium” (MEMRI Specjalny komunikat Nr 5991).<\/p>\n

W obliczu takiej rzeczywisto\u015bci ta strategia mo\u017ce stworzy\u0107, wbrew oczekiwaniom Prezydenta, wi\u0119cej rozgoryczenia i gotowo\u015bci ze strony wi\u0119kszo\u015bci do walki o zachowanie swojej pozycji. To ju\u017c dzieje si\u0119; na przyk\u0142ad, kiedy Arabia Saudyjska interweniowa\u0142a w Jemenie po rewolucji Huti\/szyici, kt\u00f3r\u0105 postrzega jako powa\u017cne niebezpiecze\u0144stwa dla swojego przetrwania, i w ci\u0105gu miesi\u0105ca stworzy\u0142a koalicj\u0119, by j\u0105 zwalczy\u0107. Podobnie, ju\u017c poprzednio Arabia Saudyjska pokaza\u0142a, \u017ce uwa\u017ca Bahrajn za obszar, na kt\u00f3rym na ka\u017cd\u0105 ira\u0144sk\u0105 pr\u00f3b\u0119 wzniecenia niepokoju odpowie saudyjsk\u0105 interwencj\u0105 militarn\u0105. Wed\u0142ug doniesie\u0144, Arabia Saudyjska wspiera sunnick\u0105 populacj\u0119 w Iraku i w Libanie, co spowodowa\u0142o patow\u0105 sytuacj\u0119, poniewa\u017c Arabia Saudyjska pokaza\u0142a, \u017ce nie podda si\u0119 – tak\u017ce w miejscu, gdzie g\u0142\u00f3wn\u0105 si\u0142\u0105 jest marionetka ira\u0144ska, Hezbollah. Tak wi\u0119c, strategia r\u00f3wnowagi ma wi\u0119ksze szanse wywo\u0142ania wojny regionalnej ni\u017c promowania pokoju regionalnego.<\/p>\n

Implikacje dla Stan\u00f3w Zjednoczonych<\/strong><\/p>\n

Ponadto ta strategia mo\u017ce mie\u0107 negatywne implikacje dla Stan\u00f3w Zjednoczonych i ich interes\u00f3w w sunnickim \u015bwiecie muzu\u0142ma\u0144skim: kraje, kt\u00f3re czuj\u0105 si\u0119 zdradzone przez t\u0119 strategi\u0119, mog\u0105 w wyniku podj\u0105\u0107 dzia\u0142ania przeciwko Stanom Zjednoczonym – miejmy nadziej\u0119, \u017ce tylko polityczne (jak zmiana sojuszy mi\u0119dzynarodowych) lub ekonomiczne. Te kraje mog\u0105 by\u0107 ostro\u017cne w wypowiedziach publicznych i mog\u0105 nawet wyra\u017ca\u0107 retoryczne poparcie dla polityki USA, jak to zrobi\u0142y pa\u0144stwa GCC 3 sierpnia, ale uraza i niezadowolenie pozostaj\u0105.<\/p>\n

Realpolitik<\/em><\/strong> kontra wzgl\u0119dy moralne<\/strong><\/p>\n

Przedstawiona tutaj analiza opiera si\u0119 na zasadach realpolitik<\/em>: w polityce nie sprzymierza si\u0119 z mniejszo\u015bci\u0105 przeciwko wi\u0119kszo\u015bci. Czasami jednak inne wzgl\u0119dy przewa\u017caj\u0105. Przyk\u0142adem jest moralno\u015b\u0107: Alianci nie mogli powstrzyma\u0107 si\u0119 przed walk\u0105 z nazistowskimi Niemcami, dlatego \u017ce by\u0142a to si\u0142a wi\u0119kszo\u015bci – w ostatecznym rachunku uznali obowi\u0105zek moralny walki z Trzeci\u0105 Rzesz\u0105. Je\u015bli jednak chodzi o Bliski Wsch\u00f3d, obaj przeciwnicy s\u0105 w takiej samej pozycji: Islamska Republika Iranu nie r\u00f3\u017cni si\u0119 od wahabickiego kr\u00f3lestwa Arabii Saudyjskiej. Prezydent Obama i sekretarz Kerry myliliby si\u0119, gdyby s\u0105dzili, \u017ce Mohammad D\u017cavad Zarif, wyrafinowany uczestnik przyj\u0119\u0107 w Nowym Jorku, reprezentuje rzeczywisty Iran. Zarif, jego zesp\u00f3\u0142 negocjacyjny i sam prezydent Rohani, \u017cyj\u0105 w cieniu i na \u0142asce Najwy\u017cszego Przyw\u00f3dcy, ajatollah\u00f3w i IRGC.<\/p>\n

Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce pierwszym Pa\u0144stwem Islamskim na nowoczesnym Bliskim Wschodzie nie jest to, kt\u00f3re powsta\u0142o w 2014 r. w \u015bwiecie sunnickim i kt\u00f3remu przewodzi Abu Bakr Al-Baghdadi. Jest nim Republika Islamska Iranu, stworzona w 1979 r. przez Ajatollaha Ruhollaha Chomeiniego i rz\u0105dzona obecnie przez jego nast\u0119pc\u0119, Najwy\u017cszego Przyw\u00f3dc\u0119 Alego Chameneiego, kt\u00f3ra zachowuje – tak\u017ce po zawarciu uk\u0142adu ira\u0144skiego – mantr\u0119 \u201e\u015amier\u0107 Ameryce\u201d, kontynuuje sponsorowanie terroru na ca\u0142ym \u015bwiecie i pope\u0142nia straszliwe pogwa\u0142cenia praw cz\u0142owieka.<\/p>\n

*Yigal Carmon jest prezesem i za\u0142o\u017cycielem MEMRI; Alberto M. Fernandez jest wiceprezesem of MEMRI.<\/em><\/p>\n

Visit the MEMRI site in Polish:<\/strong> http:\/\/www2.memri.org\/polish\/<\/strong><\/a><\/p>\n

If you wish to reply, please send your email to<\/strong> memri@memrieurope.org<\/strong><\/a> .<\/strong><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Autorzy: Yigal Carmon and Alberto M. Fernandez* Wprowadzenie W wywiadzie dla Toma Friedmana z \u201cThe New York Times\u201d (Obama Makes His Case on Iran Nuclear Deal, 14 lipca 2015), prezydent Obama poprosi\u0142, by umow\u0119 nuklearn\u0105 z Iranem s\u0105dzono tylko wed\u0142ug tego, jak skutecznie powstrzymuje Iran przed zdobyciem bomby j\u0105drowej, nie za\u015b \u201cczy zmienia re\u017cim w […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[835,867],"tags":[],"class_list":["post-3622","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiwum","category-specjalne-ostrzezenia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3622","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3622"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3622\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3622"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3622"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3622"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}