\n
Autor: R. Krespin*
\n
Wst\u0119p<\/B>
\n
12-letnie rz\u0105dy tureckiej Partii Sprawiedliwo\u015bci i Rozwoju (AKP) charakteryzuje panislamizm w polityce wewn\u0119trznej i zagranicznej, autorytarne rz\u0105dy jednopartyjne, przemiana Turcji w pa\u0144stwo policyjne, masowe aresztowania, ograniczenia wolno\u015bci prasy, zniesienie niezawis\u0142o\u015bci s\u0105d\u00f3w, nepotyzm i polaryzacja spo\u0142ecze\u0144stwa. 7 czerwca wybory parlamentarne zadecyduj\u0105, czy prezydent Turcji, Recep Tayyip Erdogan, stanie si\u0119 w zgodzie z konstytucj\u0105 w\u0142adc\u0105 absolutnym, do czego d\u0105\u017cy, czy jego epoka si\u0119 sko\u0144czy\u0142a.
\n
Turecka partia AKP zosta\u0142a za\u0142o\u017cona w 2002 r. i obiecywa\u0142a bardzo po\u017c\u0105dane reformy demokratyczne, kt\u00f3re mog\u0142yby szybko doprowadzi\u0107 Turcj\u0119 do cz\u0142onkostwa w UE. Od tego czasu AKP trzykrotnie wygra\u0142a wybory parlamentarne i dwukrotnie wybory samorz\u0105dowe, ale demokracja i wolno\u015b\u0107 w kraju stopniowo zanika\u0142y. Autorytarne i despotyczne rz\u0105dy AKP uniemo\u017cliwi\u0142y jakiekolwiek formy sprzeciwu, za to nepotyzm i korupcja wzros\u0142y rekordowo. Mimo, \u017ce w Turcji obowi\u0105zuje system parlamentarny, w kt\u00f3rym prezydent jest bezpartyjny i nie ma realnej w\u0142adzy, i chocia\u017c podczas zaprzysi\u0119\u017cenia w sierpniu 2014 r. przysi\u0105g\u0142 broni\u0107 konstytucji i pozosta\u0107 apolitycznym i bezstronnym, Erdogan z\u0142ama\u0142 [te zasady] i zachowuje si\u0119, jakby wci\u0105\u017c by\u0142 przewodnicz\u0105cym AKP, podwa\u017caj\u0105c autorytet premiera Ahmeta Davutoglu (r\u00f3wnie\u017c z AKP), czyli szefa w\u0142adzy wykonawczej. Niemal codziennie Erdogan zwraca si\u0119 do t\u0142um\u00f3w na wiecach wyborczych w imieniu AKP, podobnie jak robi to premier Davutoglu. Atakuje [te\u017c] opozycj\u0119, a aktualnie stara si\u0119 [zebra\u0107] g\u0142osy, by AKP mia\u0142a w kolejnym parlamencie wi\u0119kszo\u015b\u0107 kwalifikowan\u0105 i mog\u0142a samodzielnie zmienia\u0107 konstytucj\u0119 i system rz\u0105du na kierowany przez jedn\u0105 osob\u0119, nad-prezydencj\u0119, dzi\u0119ki kt\u00f3rej sta\u0142by si\u0119 w\u0142adc\u0105 absolutnym bez \u017cadnej kontroli. Erdogan ju\u017c rz\u0105dzi jako nad-prezydent, ale chce, by to by\u0142o zapisane w konstytucji.
\n
Sekciarska islamistyczna polityka Erdogana podzieli\u0142a kraj, a jego neo-osma\u0144ska i panislamistyczna polityka zagraniczna zmieni\u0142a Turcj\u0119, cz\u0142onka NATO i kandydata na cz\u0142onka UE, w kraj solidaryzuj\u0105cy z organizacjami terrorystycznymi i wspieraj\u0105cy je, w sprzeczno\u015bci z warto\u015bciami Zachodu. Podczas gdy kraj wkr\u00f3tce, 7 czerwca 2015 r., czekaj\u0105 wybory parlamentarne, ta niegdy\u015b \u015bwiecka, demokratyczna i niemal zachodnia Turcja, co do kt\u00f3rej Zach\u00f3d mia\u0142 nadziej\u0119, \u017ce b\u0119dzie wzorem dla reszty Bliskiego Wschodu, sama staje si\u0119 szybko niedemokratycznym, islamistycznym krajem.
\n
Ten raport podsumowuje przej\u0119cie przez AKP demokratycznych instytucji tureckich, takich jak media, s\u0105downictwo, o\u015bwiat\u0119 i inne; to, jak [Erdogan] t\u0142umi w zarodku wszelk\u0105 krytyk\u0119 tego przej\u0119cia; jego zemsty i l\u0119ki oraz to, jak AKP p\u0142aszczy si\u0119 przed nim; a tak\u017ce wybory, kt\u00f3re okre\u015bl\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 Turcji.
\n
Demokratyczne instytucje Turcji znalaz\u0142y si\u0119 w r\u0119kach jednej partii <\/B>
\n
Przej\u0119cie medi\u00f3w<\/B>
\n
Przez 12 lat rz\u0105d\u00f3w AKP, a szczeg\u00f3lnie ostatnio, od wybor\u00f3w parlamentarnych w 2011 r., Erdogan zastrasza\u0142 media g\u0142\u00f3wnego nurtu, narzucaj\u0105c arbitralnie kary si\u0119gaj\u0105ce miliard\u00f3w dolar\u00f3w na w\u0142a\u015bcicieli sp\u00f3\u0142ek medialnych, poprzez szanta\u017c pracodawc\u00f3w doprowadzi\u0142 do zwolnienia wybitnych dziennikarzy, przej\u0105\u0142 wielkie sp\u00f3\u0142ki medialne, kt\u00f3re kupili jego przyjaciele i krewni, islami\u015bci, tak, by zmieni\u0142y si\u0119 w tuby rz\u0105du AKP i w jego stronnik\u00f3w. Media, kt\u00f3re s\u0105 za AKP, to rami\u0119 rz\u0105du, gro\u017c\u0105ce opozycji i okazuj\u0105ce wrogo\u015b\u0107 mniejszo\u015bciom. Cz\u0119sto [bywa tak], \u017ce dziesi\u0119\u0107 r\u00f3\u017cnych dziennik\u00f3w ma ten sam podyktowany przez rz\u0105d nag\u0142\u00f3wek.[1]<\/A> Przej\u0119cie s\u0105downictwa<\/B> Przez 12 lat rz\u0105d\u00f3w AKP demokratyczne instytucje w Turcji stopniowo traci\u0142y swoj\u0105 niezalezno\u015b\u0107 i bezstronno\u015b\u0107; najwa\u017cniejsz\u0105 z nich jest s\u0105downictwo. Erdogan mianowa\u0142 setki s\u0119dzi\u00f3w s\u0105du najwy\u017cszego i prokurator\u00f3w ze swojego najbli\u017cszego otoczenia, zast\u0119puj\u0105c nimi tych, kt\u00f3rych nie lubi\u0142, przez co obywatele Turcji nie maj\u0105 dok\u0105d si\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 w poszukiwaniu sprawiedliwo\u015bci. Usun\u0105\u0142 [z urz\u0119du] i wtr\u0105ci\u0142 do wi\u0119zienia prokurator\u00f3w, kt\u00f3rzy w grudniu 2013 r. prowadzili dochodzenie w sprawie najpowa\u017cniejszych przypadk\u00f3w korupcji i \u0142ap\u00f3wkarstwa w historii kraju, w kt\u00f3re byli wpl\u0105tani ministrowie i ich rodziny, a tak\u017ce Erdogan i jego w\u0142asna rodzina, po czym rz\u0105d zamkn\u0105\u0142 spraw\u0119 i narzuci\u0142 \u015bcis\u0142y zakaz m\u00f3wienia o tym. P\u00f3\u017aniej, w 2014 r., wpl\u0105tanych w spraw\u0119 ministr\u00f3w oczyszczono z wszelkich zarzut\u00f3w poprzez g\u0142osowanie w parlamencie. W maju 2015 r. dw\u00f3ch s\u0119dzi\u00f3w aresztowano i uwi\u0119ziono za to, \u017ce nakazali uwolni\u0107 przetrzymywan\u0105 osobisto\u015b\u0107 medialn\u0105 i wielu policjant\u00f3w oskar\u017conych o powi\u0105zanie z ruchem Gulen – kierowanym przez by\u0142ego sojusznika, obecnie wroga Erdogana, przebywaj\u0105cego w USA tureckiego islamskiego duchownego, Fethullaha Gulena. To orzeczenie s\u0105du, kt\u00f3re tak rozw\u015bcieczy\u0142o Erdogana, nie zosta\u0142o wprowadzone w \u017cycie, poniewa\u017c rz\u0105d natychmiast zamkn\u0105\u0142 s\u0105downicz\u0105 sie\u0107 komputerow\u0105, a orzeczenie pr\u0119dko obalono, z rozkazu Erdogana. Ci s\u0119dziowie, obecnie przebywaj\u0105cy w wi\u0119zieniu, s\u0105 pierwszymi w historii s\u0119dziami w Turcji, kt\u00f3rych uwi\u0119ziono za [ich] orzeczenia. Postawiono im zarzuty \u201eprzynale\u017cno\u015bci do zbrojnej organizacji terrorystycznej\u201d.[2]<\/A> Co wi\u0119cej, \u017cona jednego z s\u0119dzi\u00f3w, kt\u00f3ra jest lekark\u0105, zosta\u0142a wyrzucona z pracy w szpitalu uniwersyteckim po aresztowaniu jej m\u0119\u017ca. Jako jedyny pow\u00f3d podano to, \u017ce rozkaz zosta\u0142 wydany na bardzo wysokim szczeblu. Wielu wybitnych prawnik\u00f3w i innych ekspert\u00f3w od prawa i konstytucji w Turcji ubolewa nad upadkiem rz\u0105d\u00f3w prawa w pa\u0144stwie i nad podporz\u0105dkowaniem s\u0105downictwa partii AKP. Wed\u0142ug opublikowanego niedawno \u201eRaportu badania demokracji 2015\u201d (Democracy Inspection Report 2015), przygotowanego przez europejski projekt akademicki Spotkania Demokracji z M\u0142odymi Obywatelami (Democracy Meetings with Young Citizens), kt\u00f3rego spotkanie odby\u0142o si\u0119 w kwietniu w Stambule, Turcja jest w sytuacji patowej, je\u015bli chodzi o podzia\u0142 w\u0142adzy, niezawis\u0142o\u015b\u0107 s\u0105d\u00f3w, wolno\u015b\u0107 s\u0142owa i my\u015bli, [a tak\u017ce] istnienie niezale\u017cnych medi\u00f3w. W raporcie stwierdzono tak\u017ce: \u201eNowe prawodawstwo i nowelizacje prawa sprawi\u0142y, \u017ce s\u0105downictwo jest kontrolowane przez rz\u0105d, co jest sprzeczne z podstawow\u0105 zasad\u0105 demokratycznego podzia\u0142u w\u0142adzy\u201d.[3]<\/A> Instytucje finansowe pod presj\u0105<\/B> W lutym 2015 r. Erdogan ostro zaatakowa\u0142 Prezesa Banku Centralnego, Ethema Basciego, za to, \u017ce nie obni\u017cy\u0142 st\u00f3p procentowych do wymaganego przez niego poziomu. Gdy Basci skrytykowa\u0142 to, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce bank centralny musi pozosta\u0107 niezale\u017cny, Erdogan nazwa\u0142 go \u201ezdrajc\u0105\u201d, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce jest \u201epod wp\u0142ywem si\u0142 zewn\u0119trznych\u201d i \u201ejest zale\u017cny od zagranicznych element\u00f3w i grup interes\u00f3w [w krajach Zachodu], kt\u00f3re spiskuj\u0105 przeciwko tureckiej gospodarce\u201d. Jego ataki na Basciego, a tak\u017ce na wicepremiera ds. gospodarki, Aliego Babacana, spowodowa\u0142y, \u017ce turecka lira gwa\u0142townie spad\u0142a w stosunku do dolara, co niemal doprowadzi\u0142o obu funkcjonariuszy publicznych do [z\u0142o\u017cenia] dymisji.[4]<\/A> Polityczna vendetta Erdogana przeciwko ruchowi Fethullaha Gulena, niegdy\u015b oddanego sojusznika<\/B> Od czasu \u015bledztw w sprawie korupcji z 17 i 25 grudnia 2013 r., Erdogan przeprowadzi\u0142 zaciek\u0142e polowanie na czarownice przeciwko Fethullahowi Gulenowi i jego zwolennikom, usuwaj\u0105c tysi\u0105ce urz\u0119dnik\u00f3w podejrzanych o powi\u0105zania z Gulenem z sektor\u00f3w bezpiecze\u0144stwa i s\u0105downictwa. Setki funkcjonariuszy bezpiecze\u0144stwa i szef\u00f3w policji aresztuje si\u0119 i prze\u015bladuje za rzekom\u0105 przynale\u017cno\u015b\u0107 do ruchu Gulena. Nazywaj\u0105c ruch Gulena \u201er\u00f3wnoleg\u0142ym pa\u0144stwem\u201d, Erdogan okre\u015bli\u0142 go jako \u201ezbrojn\u0105 organizacj\u0119 terrorystyczn\u0105\u201d i jako \u201ezagro\u017cenie bezpiecze\u0144stwa narodowego, kt\u00f3re stara si\u0119 obali\u0107 rz\u0105d\u201d z pomoc\u0105 USA i izraelskiego Mosadu.[5]<\/A> Powiedzia\u0142, \u017ce rz\u0105d zajmuje si\u0119 teraz \u201edens<\/I>\u201d[\u201eszumowinami\u201d] Gulena i przyrzeka walczy\u0107 z ka\u017cdym cz\u0142onkiem tego ruchu, w\u0142\u0105cznie z biznesmenami, dziennikarzami, organizacjami spo\u0142ecznymi i charytatywnymi, nauczycielami, imamami, filantropami i wszystkimi, kt\u00f3rych inspiruje Gulen, kt\u00f3ry tak naprawd\u0119 przede wszystkim pom\u00f3g\u0142 w doj\u015bciu AKP do w\u0142adzy.[6]<\/A> Podczas odbywaj\u0105cych si\u0119 o \u015bwicie akcji, w ca\u0142ej Turcji zatrzymuje si\u0119 setki os\u00f3b i oskar\u017ca je o \u201ecz\u0142onkostwo w zbrojnej organizacji terrorystycznej i o knucie zamachu by obali\u0107 rz\u0105d\u201d. Rz\u0105d \u017c\u0105da tak\u017ce, by USA dokona\u0142o ekstradycji Gulena za przewodzenie tej organizacji, okre\u015blaj\u0105c go jako \u201ekryminalist\u0119 nr 1\u201d.[7]<\/A> Islamizacja edukacji<\/B> Pod w\u0142adz\u0105 AKP system edukacyjny Turcji przeszed\u0142 transformacj\u0119 i jest teraz w przewa\u017caj\u0105cej mierze zislamizowany. Obowi\u0105zkowa edukacja religijna, w kt\u00f3rej naucza si\u0119 wy\u0142\u0105cznie islamu sunnickiego, zaczyna si\u0119 obecnie w szkole podstawowej, a przypominaj\u0105ce madrasy szko\u0142y Imama Hatipa szybko zast\u0119puj\u0105 szko\u0142y \u015bwieckie. Liczba uczni\u00f3w w szko\u0142ach Imama Hatipa przekroczy\u0142a milion i rz\u0105d zaleca, by zwi\u0119kszy\u0142a si\u0119 pi\u0119ciokrotnie w ci\u0105gu nast\u0119pnych pi\u0119ciu lat. Syn Erdogana, Bilal, funkcjonuje jako minister edukacji, organizuj\u0105c za pomoc\u0105 gubernator\u00f3w spotkania z regionalnymi pedagogami ze szk\u00f3\u0142 islamskich i innych instytucji islamskich. Jest tak\u017ce plan rozdzielenia p\u0142ci w szko\u0142ach nie-islamskich i bursach uczniowskich oraz odmowa pozwole\u0144 na budowanie nowych szk\u00f3\u0142 koedukacyjnych. W 2013 r. Erdogan publicznie sprzeciwi\u0142 si\u0119 koedukacyjnym akademikom<\/A> [8]<\/A>. 19 lutego 2012r. Erdogan otwarcie oznajmi\u0142 o swojej wizji stworzenia pobo\u017cnej m\u0142odzie\u017cy muzu\u0142ma\u0144skiej, kt\u00f3ra \u201czg\u0142asza roszczenia do swojej religii, j\u0119zyka, m\u00f3zgu, nauki, honoru, domu, nienawi\u015bci i zemsty\u201d. Cytowa\u0142 wiersz swojego idola, Necipa Fazila Kisakureka, kt\u00f3ry ukszta\u0142towa\u0142 wielu islamist\u00f3w tureckich. Idea \u201enienawidz\u0105cej m\u0142odzie\u017cy\u201d, kt\u00f3re niepokoi\u0142a wielu w Turcji, odnosi\u0142a si\u0119 do m\u0142odzie\u017cy, kt\u00f3ra nienawidzi Zachodu i nie-muzu\u0142man\u00f3w<\/A> [9]<\/A>. Takie pogl\u0105dy i og\u00f3lna atmosfera w kraju z pewno\u015bci\u0105 przyczyni\u0142y si\u0119 do pojawienia si\u0119 w Turcji dziewi\u0119ciu milion\u00f3w sympatyk\u00f3w Pa\u0144stwa Islamskiego (ISIS)<\/A> [10]<\/A>. Ponadto Erdogan promuje ostatnio obowi\u0105zkowe nauczanie tureckiego j\u0119zyka osma\u0144skiego, to jest, pisanego literami arabskimi, we wszystkich liceach. Zastraszanie krytyk\u00f3w Erdogana <\/B> Dziennikarze, obywatele z wszystkich warstw spo\u0142ecznych, w tym akademicy, aktorzy, arty\u015bci, studenci i nastoletni uczniowie, kt\u00f3rzy krytykuj\u0105 rz\u0105d i jego polityk\u0119 w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych, cho\u0107by przez \u201cpolubienie\u201d postu kogo\u015b innego, zobaczyli policj\u0119 na progu mieszkania lub klasy szkolnej z nakazem aresztowania za \u201cobra\u017cenie\u201d Erdogana<\/A> [11]<\/A>. Magaloma\u0144skie i paranoidalne zachowanie Erdogana <\/B> Olbrzymi pa\u0142ac prezydencki, Ak Saray („Bia\u0142y Pa\u0142ac”), zbudowany przez Erdogana, zosta\u0142 otwarty w pa\u017adzierniku 2014 r. po jego wyborze na prezydenta w sierpniu 2014 r. Z jego 1167 pokojami, zbudowany bez pozwolenia na budow\u0119 i wbrew orzeczeniu s\u0105du, na 35 tysi\u0105cach metr\u00f3w kwadratowych skonfiskowanej ziemi, Ak Saray jest wielokrotnie wi\u0119kszy ni\u017c zar\u00f3wno pa\u0142ac Buckingham, jak pa\u0142ac Elizejski, a tak\u017ce ni\u017c Bia\u0142y Dom i Kreml<\/A> [12]<\/A>. Laboratorium w pa\u0142acu przeprowadza analizy chemiczne i sprawdza, czy nie ma trucizny w posi\u0142kach, kt\u00f3re zjada Erdogan, i w powietrzu, kt\u00f3rym oddycha<\/A> [13]<\/A>. W podr\u00f3\u017cy 9 maja na wiec do Izmiru w zachodniej Turcji Erdoganowi towarzyszy\u0142 ca\u0142y personel pracuj\u0105cy w jego kuchni wraz ze s\u0142u\u017c\u0105cymi, by nie dopu\u015bci\u0107 do jego otrucia. Personel przeprowadzi\u0142 inspekcj\u0119 kuchni i biura burmistrza Izmiru (z CHP), zanim Erdogan zgodzi\u0142 si\u0119 go odwiedzi\u0107<\/A> [14]<\/A>. Tureckie pa\u0144stwo policyjne <\/B> 3 kwietnia 2015 r. parlament turecki g\u0142osami wy\u0142\u0105cznie AKP uchwali\u0142 bardzo kontrowersyjne prawo o bezpiecze\u0144stwie wewn\u0119trznym w obliczu gor\u0105cych protest\u00f3w pos\u0142\u00f3w ca\u0142ej opozycji i przy publicznych protestach na ulicach. Pos\u0142owie opozycji pr\u00f3bowali ka\u017cdej taktyki, by nie dopu\u015bci\u0107 lub op\u00f3\u017ani\u0107 g\u0142osowanie, w\u0142\u0105cznie z siedzeniem na pod\u0142odze w parlamencie. Wybuch\u0142y walki na pi\u0119\u015bci i siedmiu cz\u0142onk\u00f3w opozycji, pobitych przez cz\u0142onk\u00f3w AKP, zosta\u0142o hospitalizowanych. Prawo nazwano publicznie \u201eprawem pa\u0144stwa policyjnego\u201d i daje ono \u201edrako\u0144sk\u0105 w\u0142adz\u0119\u201d policji, kt\u00f3ra ju\u017c jest oskar\u017cana o brutalno\u015b\u0107 wobec protestuj\u0105cych, szczeg\u00f3lnie w \u015bwietle \u015bmierci wielu m\u0142odych ludzi w 2013 r. w protestach wok\u00f3\u0142 parku Gezi. Nowe prawo przyznaje policji prawa rewizji osobistej i aresztowania bez posiadania prawdopodobnego powodu i bez zgody prokuratorskiej lub s\u0105downiczej. Policja mo\u017ce przetrzymywa\u0107 cz\u0142owieka przez 48 godzin i mo\u017ce op\u00f3\u017ani\u0107 dost\u0119p do s\u0119dziego przez okres do czterech dni po aresztowaniu. Policji wolno obecnie u\u017cywa\u0107 ostrej amunicji przeciwko protestuj\u0105cym, kt\u00f3rzy u\u017cywaj\u0105 lub posiadaj\u0105 bomby zapalaj\u0105ce, materia\u0142y wybuchowe, materia\u0142y \u0142atwopalne, bro\u0144 rani\u0105c\u0105 lub podobn\u0105, w\u0142\u0105cznie z procami, \u015brutem i petardami, co mo\u017cna interpretowa\u0107 jako obejmuj\u0105ce tak\u017ce pa\u0142ki, kamienie itp. Prawnicy i adwokaci wyra\u017caj\u0105 obawy, \u017ce swobodne u\u017cycie ostrej amunicji mo\u017ce torowa\u0107 drog\u0119 do egzekucji pozas\u0105dowych<\/A> [15]<\/A>. Inne poprawki przewiduj\u0105 kary wi\u0119zienia do czterech lat dla ka\u017cdego, kto uczestniczy w prote\u015bcie z twarz\u0105 zakryt\u0105 cz\u0119\u015bciowo lub ca\u0142kowicie. Opozycja utrzymuje, \u017ce jedynym powodem dla policji, by rozp\u0119dzi\u0107 protest, powinno by\u0107 to, \u017ce zachodzi przemoc, nie za\u015b to, \u017ce uczestnicy maj\u0105 jaki\u015b ubi\u00f3r, mundur lub zakryte twarze, co mo\u017ce by\u0107 rodzajem wyra\u017cenia opinii, nie za\u015b przemoc\u0105. Jeden z paragraf\u00f3w nowego prawa, kt\u00f3ry wzbudzi\u0142 najwi\u0119cej sprzeciw\u00f3w, daje mianowanym przez rz\u0105d w\u0142adzom administracyjnym, takim jak gubernatorzy prowincji mianowani przez ministerstwo spraw wewn\u0119trznych, w\u0142adz\u0119 prokuratorsk\u0105, kt\u00f3ra pozwala na pos\u0142anie do wi\u0119zienia burmistrza z wyboru za odmow\u0119 dostarczenia policji armatek wodnych zawieraj\u0105cych wod\u0119 z farb\u0105 do kontrolowania zamieszek. Prawo, kt\u00f3re pozwala tak\u017ce na pods\u0142uch bez nakazu s\u0105dowego, daje rz\u0105dowi mo\u017cliwo\u015b\u0107 manipulowania systemem i pods\u0142uchiwania swoich przeciwnik\u00f3w, jak r\u00f3wnie\u017c zapobie\u017cenie ujawnienia w\u0142asnych wyst\u0119pk\u00f3w i korupcji<\/A> [16]<\/A>. [\u2026]<\/B> [dzia\u0142 o akcji przeciwko prasie, uwielbieniu Erdogana i in. mo\u017cna przeczyta\u0107 po angielsku tutaj: http:\/\/www.memri.org\/report\/en\/0\/0\/0\/0\/0\/0\/8598.htm<\/A> ] Nadchodz\u0105ce wybory powszechne 7 czerwca 2015 <\/B> Wybory powszechne 7 czerwca 2015 r. s\u0105 momentem krytycznym dla Turcji. Nowocze\u015bni, \u015bwieccy Turcy, przeciwnicy AKP maj\u0105 nadziej\u0119, \u017ce 7 czerwca b\u0119dzie ko\u0144cem ery Erdogana i kraj powr\u00f3ci na drog\u0119 do wolno\u015bci demokratycznych, sojuszu z Zachodem, nowoczesno\u015bci i dobrych stosunk\u00f3w z wszystkimi s\u0105siadami, zgodnie z motto Ataturka: \u201ePok\u00f3j w kraju, pok\u00f3j na \u015bwiecie\u201d. W tym obozie panuje obawa, \u017ce je\u015bli ta okazja zostanie stracona, mog\u0105 to by\u0107 ostatnie wybory w Turcji. Druga strona jest tak\u017ce nerwowa; popularno\u015b\u0107 AKP wydaje si\u0119 spada\u0107. Wiele sonda\u017cy pokazuje, \u017ce g\u0142osy na AKP spad\u0142y do 38-39% w por\u00f3wnaniu do 50 i 52% w poprzednich wyborach. Szerz\u0105 si\u0119 pog\u0142oski o mo\u017cliwym sfa\u0142szowaniu wybor\u00f3w przez rz\u0105d lub o mo\u017cliwej wojnie z Syri\u0105 w celu op\u00f3\u017anienia wybor\u00f3w. Wed\u0142ug Fuata Aniego, informatora z rz\u0105du, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 fenomenem na Twitterze ze swoimi poprawnymi prognozami, AKP zestawi\u0142a zesp\u00f3\u0142 3500 zagorza\u0142ych lojalist\u00f3w, by zmieni\u0107 wyniki wybor\u00f3w, daj\u0105c raz jeszcze wi\u0119kszo\u015b\u0107 dla AKP. Organizacje obywatelskie, takie jak \u201eG\u0142osowanie i dalej\u201d rekrutuj\u0105 wolontariuszy do nadzorowania i chronienia punkt\u00f3w wyborczych przed oszustwem rz\u0105du. * R. Krespin jest dyrektorem MEMRI Turkish Media Project. <\/I> Przypisy (nie spolszczone): <\/A> [1]<\/A> MEMRI TV Clip No. 4920, Turkish Documentary on Persecution of Journalists who Criticize Erdogan<\/A>, May 3, 2015. Visit the MEMRI site in Polish: <\/B>http:\/\/www2.memri.org\/polish\/<\/B><\/A>
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n![](\"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/23642.jpg\")
\nAk Saray. \u201cToday’s Zaman\u201d, 8 listopada 2014.<\/I>
\n
\n
\n
\n
\n
\n![](\"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/23643.jpg\")
\n
\nMasowe protest w Stambule przeciwko prawu policyjnemu. \u201eHurriyet Daily News\u201d, 21 lutego 2015.<\/I>
\n![](\"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/23644.jpg\")
\nU\u017cycie broni palnej podczas protest\u00f3w Gezi spowodowa\u0142o \u015bmier\u0107 Ethema Sansuluka w Ankarze; \u201eHurriyet Daily News\u201d, 14 czerwca 2013<\/I>
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n<\/A> [2]<\/A> Hurriye<\/I> t (Turkey), May 1, 2015.
\n<\/A> [3]<\/A> TodaysZaman (Turkey), May 26, 2015.
\n<\/A> [4]<\/A> Hurriyet<\/I> (Turkey), February 26, 2015.
\n<\/A> [5]<\/A> TodaysZaman (Turkey), January 31, 2015.
\n<\/A> [6]<\/A> See MEMRI Inquiry & Analysis No.375, The Upcoming Elections in Turkey (2): The AKP’s Political Power Base<\/A>, July 19, 2007.
\n<\/A> [7]<\/A> TodaysZaman (Turkey), March 25, 2015.
\n<\/A> [8]<\/A> Turkish Daily News<\/I> (Turkey), August 4, 2014.
\n<\/A> [9]<\/A> Cumhuriyet<\/I> (Turkey), February 23, 2012.
\n<\/A> [10]<\/A> Zaman<\/I> (Turkey), August 26, 2014, based on a survey by Metropoll, on Turks’ attitudes towards ISIS.
\n<\/A> [11]<\/A> MEMRI Special Dispatch No. 6018, The Making Of A Dictatorship In Turkey – Part I: On The Road To A Single-Party State<\/A>, April 10, 2015.
\n<\/A> [12]<\/A> The real cost of the new presidential palace is kept a state secret by the government. Cost estimated by opposition leaders tops $1 billion, while the media claim the cost as over $5 billion. Opposition leaders claim that every cup Erdogan drinks from in the palace costs 1,000 Turkish lira, while millions of families in Turkey live in poverty on a monthly income well below that figure. Erdogan, for his part, claims that the palace is an appropriate reflection of Turkey’s grandeur and prestige.
\n<\/A> [13]<\/A> Cumhuriyet <\/I>(Turkey), March 10, 2015; Der Spiegel, <\/I>Germany, March 3, 2015.
\n<\/A> [14]<\/A> Cumhuriyet<\/I> (Turkey), May 9, 2015.
\n<\/A> [15]<\/A> Hurriyet<\/I> (Turkey), February 28, 2015.
\n<\/A> [16]<\/A> Hurriyet<\/I> Daily News (Turkey), February 21. 2015.
\n<\/A> [17]<\/A> Hurriyet<\/I> Daily News (Turkey), TodaysZaman, May 25, 2015.
\n<\/A> [18]<\/A> Cumhuriyet<\/I> (Turkey), May 17, 2015.
\n<\/A> [19]<\/A> TodaysZaman, Hurriyet<\/I> (Turkey), May 22, 2015.
\n<\/A> [20]<\/A> Hurriyet<\/I> Daily News (Turkey), May 26, 2015.
\n<\/A> [21]<\/A> Cumhuriyet<\/I> (Turkey), May 29, 2015
\n<\/A> [22]<\/A> Hurriyet<\/I> Daily News (Turkey), Cumhuriyet<\/I> (Turkey), June 1, 2015
\n<\/A> [23]<\/A> Cumhuriyet<\/I> (Turkey), Hurriyet<\/I> (Turkey), June 1, 2015
\n<\/A> [24]<\/A> Cumhuriyet<\/I> (Turkey), June 5, 2015
\n<\/A> [25]<\/A> Cumhuriyet <\/I>(Turkey), May 20, 2015.
\n<\/A> [26]<\/A> Yeni Akit<\/I> (Turkey), May 21, 2015.
\n<\/A> [27]<\/A> Sancak became a tycoon after he was given the opportunity to purchase Star Media Group, the Gunes<\/I> daily, multiple magazines, and TV stations, and eventually Aksam Media group, as well as the Cukurova Holding Companies owned by Aksam’s owner. All of these were confiscated by the AKP government, and sold to him for much less than their real value.
\n<\/A> [28]<\/A> Cumhuriyet <\/I>(Turkey), TodaysZaman (Turkey), May 15, 2015.
\n<\/A> [29]<\/A> TodaysZaman (Turkey), May 24, 2015.
\n<\/A> [30]<\/A> TodaysZaman (Turkey), May 24, 2015.
\n<\/A> [31]<\/A> TodaysZaman (Turkey), May 24, 2015.
\n<\/A> [32]<\/A> TodaysZaman (Turkey), May 24, 2015.
\n<\/A> [33]<\/A> TodaysZaman (Turkey), May 24, 2015.
\n
\n
\n