\n
Droga obrana przez Turcj\u0119 pod rz\u0105dami AKP [Partia Sprawiedliwo\u015bci i Rozwoju] podzieli\u0142a kraj na dwie cz\u0119\u015bci i spowodowa\u0142a tam powa\u017cne roz\u0142amy. Zanikanie podzia\u0142u w\u0142adz i ogranicze\u0144 dotycz\u0105cych zakresu kompetencji uprzednio niezale\u017cnych instytucji pa\u0144stwowych sprawi\u0142y, \u017ce ponad 50% Turk\u00f3w, kt\u00f3rzy nie g\u0142osuj\u0105 na AKP, obawia si\u0119 kierunku, w kt\u00f3rym ta partia prowadzi kraj z dala od demokracji, do islamskiej dyktatury. <\/I>
\n
Tureckie s\u0105downictwo ju\u017c nie jest niezale\u017cne, a AKP ma wi\u0119kszo\u015b\u0107 w parlamencie, kt\u00f3ry jednog\u0142o\u015bnie akceptuje ich wszystkie projekty ustaw, nawet te kontrowersyjne. Dziennikarze, autorzy i r\u00f3\u017cni obywatele aresztowani s\u0105 pod zarzutem \u201eobrazy\u201d prezydenta <\/I>Recepa Tayyipa Erdo\u011fana lub pod zarzutem \u201e<\/I>cz\u0142onkostwa w zbrojnych organizacjach terrorystycznych\u201d i \u201espiskowania, by dokona\u0107 zamachu stanu i obali\u0107 rz\u0105d\u201d.<\/I>[1]<\/I><\/B><\/A> Dysydenci s\u0105 okre\u015blani mianem zdrajc\u00f3w albo pionk\u00f3w USA, CIA, Izraela, Mossadu lub zagranicznych \u201egrup interes\u00f3w\u201d i okre\u015bla si\u0119 ich jako wsp\u00f3\u0142czesnych Lawrence’\u00f3w [aluzja do Lawrence’a z Arabii], spiskuj\u0105cych przeciwko Turcji i jej rz\u0105dowi. Co wi\u0119cej, protesty przeciwko tym zjawiskom s\u0105 coraz brutalniej rozpraszane przez policj\u0119, niekiedy protestuj\u0105cy gin\u0105.<\/I> O wszystkich sprawach pa\u0144stwowych decyduje teraz jeden cz\u0142owiek – prezydent Erdogan – kt\u00f3remu bezwarunkowo pos\u0142uszni s\u0105 cz\u0142onkowie partii. Obecnie, przed wyborami parlamentarnymi, kt\u00f3re odb\u0119d\u0105 si\u0119 w czerwcu 2015 r., Erdogan przemawia do t\u0142um\u00f3w, krytykuj\u0105c opozycj\u0119, atakuj\u0105c j\u0105 i prowadz\u0105c kampani\u0119 na rzecz kandydat\u00f3w AKP. Robi to, \u017ceby ta partia uzyska\u0142a w wyborach 400 pos\u0142\u00f3w (na 550 miejsc) i uzyska\u0142a wi\u0119kszo\u015b\u0107 w parlamencie, kt\u00f3ra b\u0119dzie mog\u0142a samodzielnie stworzy\u0107 now\u0105 konstytucj\u0119, kt\u00f3ra zmieni\u0142aby tak\u017ce parlamentarny system rz\u0105du na \u201eprezydencki w tureckim stylu\u201d, czyli bez systemu kontroli. <\/I>[2]<\/I><\/B><\/A> Podczas gdy przy aktualnym systemie parlamentarnym prezydent przysi\u0119ga bezstronno\u015b\u0107 i ma g\u0142\u00f3wnie rol\u0119 symboliczn\u0105, Erdogan zachowuje si\u0119 jak wszechmocny i partyjny prezydent, kt\u00f3ry dominuje nawet nad g\u0142ow\u0105 w\u0142adzy wykonawczej – premierem – co jest sprzeczne z konstytucj\u0105.<\/I> Nadzieje na demokracj\u0119 gasn\u0105, a Turcja kroczy w kierunku pa\u0144stwa jednopartyjnego, w kt\u00f3rym instytucje s\u0142u\u017c\u0105 partii rz\u0105dz\u0105cej, a nie pa\u0144stwu.<\/I> Poni\u017cej zamieszczamy opisy niekt\u00f3rych ostatnich dzia\u0142a\u0144 AKP zmierzaj\u0105cych w tym kierunku:<\/I> Szef tureckiego wywiadu (MIT) – i powiernik Erdogana – zrzeka si\u0119 swojej funkcji, by kandydowa\u0107 do parlamentu z mandatu AKP. Erdoganowi si\u0119 to nie podoba i przywraca go na stanowisko<\/B> 7 lutego 2015 r. Hakan Fidan, szef tureckiego wywiadu (MIT), zrzek\u0142 si\u0119 swojej funkcji, by kandydowa\u0107 w nadchodz\u0105cych (7 czerwca) wyborach parlamentarnych z listy AKP. Jego dymisja zosta\u0142a zaakceptowana i turecki premier Ahmet Davutoglu powita\u0142 go w AKP, po tym jak spotka\u0142 si\u0119 z Erdoganem z tej sprawie. Media tureckie spekulowa\u0142y, \u017ce Erdogan chcia\u0142, by Fidan zosta\u0142 premierem albo ministrem spraw zagranicznych w nast\u0119pnej radzie ministr\u00f3w. Jednak p\u00f3\u017aniej okaza\u0142o si\u0119, \u017ce Erdoganowi nie podoba\u0142a si\u0119 ta decyzja. Wielokrotnie i w r\u00f3\u017cnych miejscach m\u00f3wi\u0142 reporterom o swojej dezaprobacie wobec dymisji Fidana, nazywaj\u0105c go swoim \u201epowiernikiem\u201d. Wracaj\u0105c do Turcji z Arabii Saudyjskiej, po oficjalnej wizycie, powiedzia\u0142 dziennikarzom: \u201e[Szef wywiadu] to nie byle jaka funkcja. To ja go [Fidana] tam zaprowadzi\u0142em. A wi\u0119c powinien by\u0142 tam zosta\u0107, chyba \u017ce pozwoli\u0142bym mu odej\u015b\u0107\u201d. Doda\u0142, \u017ce wywiad to najwa\u017cniejsza instytucja w pa\u0144stwie, a je\u015bli aparat wywiadu w pa\u0144stwie jest niewydajny, to pa\u0144stwo nie prze\u017cyje. Po tym, jak Erdogan wielokrotnie zaznacza\u0142, \u017ce \u201esmuci\u201d go dymisja Fidana, Fidan niespodziewanie wycofa\u0142 swoj\u0105 kandydatur\u0119 do parlamentu, 9 marca 2015 r. Zosta\u0142 natychmiast przywr\u00f3cony na funkcj\u0119 szefa wywiadu przez premiera Davutoglu, przy aprobacie Erdogana.[3]<\/A> Burzliwe reakcje na przywr\u00f3cenie Fidana na stanowisko szefa wywiadu <\/B> Omer Faruk Eminagaoglu, by\u0142y przewodnicz\u0105cy Zwi\u0105zku S\u0119dzi\u00f3w i Prokurator\u00f3w, wytoczy\u0142 spraw\u0119 w s\u0105dzie Rady Stanu, by anulowano przywr\u00f3cenie Fidana na stanowisko szefa wywiadu, argumentuj\u0105c, \u017ce wed\u0142ug Artyku\u0142u 14 z kodeksu prawa MIT [tureckiego wywiadu], musi up\u0142yn\u0105\u0107 pi\u0119\u0107 lat, zanim b\u0119dzie on m\u00f3g\u0142 ponownie zosta\u0107 mianowany na to stanowisko. Pos\u0142owie z partii opozycyjnych CHP, MHP i HDP, tak\u017ce sprzeciwili si\u0119 przywr\u00f3ceniu Fidana na stanowisko, podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce ta instytucja musi pozosta\u0107 niezale\u017cna, bezstronna i ponad polityk\u0105. Uwa\u017caj\u0105, \u017ce teraz, kiedy Fidan zademonstrowa\u0142 swoj\u0105 obecno\u015b\u0107 polityczn\u0105 jako cz\u0142onek AKP, nie powinien ju\u017c zajmowa\u0107 tej funkcji, poniewa\u017c pod jego w\u0142adz\u0105 MIT b\u0119dzie s\u0142u\u017cy\u0107 partii AKP, a nie pa\u0144stwu.[4]<\/A> Sekretarz Generalny MHP: Czy Fidan spotka\u0142 si\u0119 z Ira\u0144czykami przed wycofaniem swojej kandydatury?<\/B> Ismet Buyukataman, sekretarz generalny opozycyjnej nacjonalistycznej partii MHP, skrytykowa\u0142 ponowne mianowanie Fidana na szefa MIT, oskar\u017caj\u0105c Erdogana i AKP o u\u017cycie ca\u0142ego aparatu MIT do poparcia ich politycznym cel\u00f3w. Zapyta\u0142 tak\u017ce: [5]<\/A> \u201eCzy Fidan mia\u0142 jaki\u015b kontakt z by\u0142ym prezydentem Iranu, [Mahmoudem] Ahmadine\u017cadem i innymi jego przedstawicielami podczas niedawnej wizyty w Turcji, maj\u0105cej na celu uczestnictwo [uroczysto\u015bciach] upami\u0119tniaj\u0105cych zmar\u0142ego [by\u0142ego islamskiego tureckiego] premiera Erbakana. [A je\u015bli tak], czy ten kontakt mia\u0142 wp\u0142yw na jego wycofanie kandydatury?\u201d Nale\u017cy wspomnie\u0107, \u017ce w 2013 r. USA oskar\u017cy\u0142o Fidana o popieranie Iranu. <\/A> [6]<\/A> \u201eJakie sekrety s\u0105 mi\u0119dzy prezydentem i szefem wywiadu?\u201d<\/B> W artykule zatytu\u0142owanym \u201eRz\u0105d i wywiad\u201d, Hayko Bagdat, pisz\u0105cy do liberalnego dziennika Taraf<\/I>, napisa\u0142:[7]<\/A> \u201eZwi\u0105zek i dystans mi\u0119dzy aktualnym rz\u0105dem a agencjami wywiadu jest we wszystkich demokracjach najistotniejszy. [Tam], gdzie standardem rz\u0105dowym jest przejrzysto\u015b\u0107 i odpowiedzialno\u015b\u0107, jak szef wywiadu mo\u017ce by\u0107 \u2018powiernikiem\u2019 prezydenta? Jakie s\u0105 to sekrety?\u201d Od Reyhanliego[8]<\/A> do Roboskiego,[9]<\/A> od morderstwa Dinka [10]<\/A> do pe\u0142nych ci\u0119\u017car\u00f3wek [broni wysy\u0142anych] do [islamskich buntownik\u00f3w w] Syrii, we wszystkich tych sprawach rz\u0105d wydaje si\u0119 podejrzany. Jak mamy [wi\u0119c] rozumie\u0107 dzielenie sekret\u00f3w mi\u0119dzy rz\u0105dem i aparatem wywiadu? Czy organizacja wywiadu, uzbrojona w nieprawdopodobn\u0105 w\u0142adz\u0119, mo\u017ce dzia\u0142a\u0107 jako organizacja partyjna s\u0142u\u017c\u0105ca politycznym interesom AKP? [11]<\/A> Czy mo\u017cemy powiedzie\u0107, \u017ce MIT nale\u017cy do nas wszystkich? Ludzie nie czuj\u0105 si\u0119 w tym kraju bezpiecznie. Nie ufamy policji. Nie ufamy s\u0105downictwu. Nie ufamy mediom, strukturom politycznym, ankieterom i – co najbardziej niebezpieczne – ani troch\u0119 nie ufamy MIT. G\u0142\u00f3wny pow\u00f3d [braku zaufania] spoczywa w zachowywaniu tajemnic, o kt\u00f3rym m\u00f3wi Erdogan\u201d. Turcja blokuje Charlie Hebdo<\/I> i 48 innych stron internetowych<\/B> Do dnia dzisiejszego w\u0142\u0105cznie Turcja zablokowa\u0142a niemal 68,000 stron internetowych, ostatnio stron\u0119 francuskiego tygodnika satyrycznego Charlie Hebdo<\/I>, obok [innych] stron internetowych na najpopularniejszych forach internetowych Turcji. Najnowsze zakazy zosta\u0142y orzeczone przez s\u0105d w Ankarze po tym, jak Dyrekcja Generalna Telekomunikacji (TIB), organ rz\u0105dowy, wytoczy\u0142a spraw\u0119 o blu\u017anierstwo. S\u0105d na\u0142o\u017cy\u0142 sankcje na 49 stron internetowych, orzekaj\u0105c, \u017ce \u201eponi\u017ca\u0142y religijne warto\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa\u201d. Wed\u0142ug artyku\u0142u 216 tureckiego kodeksu karnego, za blu\u017anierstwo grozi kara wi\u0119zienia.[12]<\/A> Orzeczenie na\u0142o\u017cy\u0142o ca\u0142kowity zakaz wy\u015bwietlania stron Charlie Hebdo <\/I>i ostatnio za\u0142o\u017conego pierwszego tureckiego Stowarzyszenia Ateist\u00f3w, a tak\u017ce zablokowa\u0142o niekt\u00f3re strony dw\u00f3ch bardzo popularnych tureckich for\u00f3w, Ek\u015fi S\u00f6zl\u00fck (Kwa\u015bny s\u0142ownik<\/I>) i \u0130nci S\u00f6zl\u00fck (Per\u0142owy slownik<\/I>), jak r\u00f3wnie\u017c [niekt\u00f3rych] stron tureckiego portalu informacyjnego T24. Tureccy ankieterzy zrewidowani przez inspektor\u00f3w po tym, jak wyniki ankiet nie spodoba\u0142y si\u0119 AKP<\/B> Inspektorzy tureckiego ministerstwa finans\u00f3w dokonali nalotu na firm\u0119 zajmuj\u0105c\u0105 si\u0119 badaniami i ankietami, dwa dni po opublikowaniu badania opinii publicznej pokazuj\u0105cego, \u017ce poparcie dla AKP spada poni\u017cej 40%. Murat Gezici, w\u0142a\u015bciciel firmy badawczej Gezici, powiedzia\u0142, \u017ce 24 lutego 2015 r. w siedzibie firmy w Stambule pojawili si\u0119 inspektorzy, by zbada\u0107 dokumentacj\u0119 finansow\u0105 firmy, kontrakty, pracownik\u00f3w, a nawet \u201eankieter\u00f3w pracuj\u0105cych dorywczo\u201d. Skonfiskowali komputery. [Gezici] doda\u0142, \u017ce \u201enie znale\u017ali \u017cadnych nieprawid\u0142owo\u015bci\u201d. Powiedzia\u0142, \u017ce \u201ecelem by\u0142o wywarcie na nas presji, zastraszenie nas i powstrzymanie od publikowania wynik\u00f3w ankiet\u201d. Ostatnia ankieta [firmy] Geziciego pokaza\u0142a, \u017ce AKP ma 39,1% poparcia w kraju, a ich g\u0142\u00f3wny przeciwnik, CHP, 28.7%. [13]<\/A> Znany publicysta turecki: „Obserwuj\u0119 zabijanie mojej profesji z g\u0142\u0119bokim poczuciem wstydu\u201d <\/B> Kadri Gursel, znany publicysta gazety centrowej g\u0142\u00f3wnego nurtu, Milliyet\u201d, pisa\u0142 o swoich wielu latach jako reporter, redaktor i administrator medi\u00f3w krajowych mi\u0119dzynarodowych i o swojej walce o wolno\u015b\u0107 prasy<\/A> [14]<\/A>: „Obecnie, jako dziennikarz, kt\u00f3ry sko\u0144czy\u0142 50 lat, z niemal 30 latami pracy, obserwuj\u0119 zabijanie mojej profesji z g\u0142\u0119bokim poczuciem wstydu. To jest morderstwo demokracji pope\u0142niane po cichu ale systematycznie. Eliminowanie wolno\u015bci prasy oznacza eliminowanie demokracji. Nie ma miejsca dla wolno\u015bci prasy, dla prawdziwego dziennikarstwa, w re\u017cimie autorytarnym i w spo\u0142ecze\u0144stwie budowanym przez obecnie rz\u0105dz\u0105cych [AKP], kt\u00f3rzy wyznaj\u0105 \u015bwiatopogl\u0105d totalitarny. W\u0142adza polityczna rz\u0105du nie mo\u017ce tolerowa\u0107 niezale\u017cnych i uczciwych zawodowych dziennikarzy w mediach g\u0142\u00f3wnego nurtu. [Stronnicze] media w\u0142adzy politycznej kierowane s\u0105 z jednego centrum. Jedynym wsp\u00f3\u0142zawodnictwem w tych mediach jest to, kto w spos\u00f3b najbardziej uderzaj\u0105cy odzwierciedli w gazetach i audycjach retoryk\u0119 polityczn\u0105 dyktowan\u0105 przez rz\u0105d oraz informacje podawane im ka\u017cdego dnia. [Media] spisuj\u0105 informacje\u2026 tak jak podaje je rz\u0105d i jak maj\u0105 przykazane. Dlatego nie mo\u017cna mie\u0107 nowego pokolenia prawdziwych dziennikarzy wychodz\u0105cych z medi\u00f3w rz\u0105dowych. Podczas gdy partia u w\u0142adzy zabija w\u0142asne media przed ich urodzeniem przez uczynienie dziennikarstwa czym\u015b niemo\u017cliwym, od 2008 r. r\u00f3\u017cnymi metodami eliminowa\u0142a media g\u0142\u00f3wnego nurtu: olbrzymimi podatkami karnymi, wezwaniami do bojkotu, embargo na reklamy, konfiskat\u0105 mienia redakcji i przekazywaniem ich w\u0142asno\u015bci swoim zwolennikom<\/A> [15]<\/A>, zakazami publikacji, atakowaniem dziennikarzy podczas wiec\u00f3w i zwalnianiem z pracy, aresztowaniem i stawianiem ich przed s\u0105dem pod frustruj\u0105cym zarzutem obrazy w\u0142adzy. [\u2026] Oskar\u017canie ka\u017cdego dziennikarza, kt\u00f3ry sprzeciwia si\u0119 polityce rz\u0105du, o szpiegostwo wskazuje na chory umys\u0142. Co jest jeszcze bardziej niepokoj\u0105ce dla przysz\u0142o\u015bci naszej wolno\u015bci i demokracji, to fakt, \u017ce ludzie z mentalno\u015bci\u0105 paranoiczn\u0105 i spiskow\u0105, kt\u00f3ra by\u0142a uwa\u017cana za margines, gro\u017c\u0105 dzisiaj i obieraj\u0105 za cel dziennikarzy, kt\u00f3rzy s\u0105 bezgranicznie nielubiani przez rz\u0105d\u201d. Gazeta turecka \u201eTaraf\u201d: Tutaj jest \u201enowa Turcja\u201d AKP; inspektor rz\u0105dowy siedzi na codziennych zebraniach redakcyjnych <\/B> 24 lutego 2015, publicysta \u201cTaraf\u201d C\u00fcneyt Oru\u00e7 tweetowa\u0142: „I wreszcie weszli\u015bmy do podr\u0119cznik\u00f3w historii jako \u2018nowoczesna demokracja\u2019. Zebranie redakcyjne zacz\u0119\u0142o si\u0119 dzisiaj od [przybycia] inspektor\u00f3w. Rz\u0105d, kt\u00f3ry m\u00f3wi, \u017ce Turcja ma najbardziej woln\u0105 pras\u0119 na \u015bwiecie, wszed\u0142 do historii, poniewa\u017c rz\u0105d bierze udzia\u0142 w naszych posiedzeniach redakcyjnych poprzez swoich inspektor\u00f3w\u201d<\/A> [16]<\/A>. Sprawy s\u0105dowe, wyroki wi\u0119zienia za obra\u017cania Erdo\u011fana <\/B> Znanemu dziennikarzowi tureckiemu grozi proces za \u201cobra\u017cenie\u201d Erdo\u011fana, m\u00f3wi, \u017ce sprawy s\u0105dowe sta\u0142y si\u0119 \u201enatur\u0105 dziennikarstwa\u201d w Turcji <\/B> „Stawanie przed s\u0105dem sta\u0142o si\u0119 natur\u0105 zawodu\u201d powiedzia\u0142 reporterom redaktor naczelny \u015bwieckiej gazety \u201cCumhuriyet\u201d przed s\u0105dem w Stambule, gdzie sk\u0142ada\u0142 zeznania w sprawie o \u201cobraz\u0119 prezydenta\u201d. Nast\u0119pnie powiedzia\u0142: „Jestem tutaj i mam mie\u0107 proces s\u0105dowy z powodu moich reporta\u017cy o dochodzeniu w sprawie korupcji z 17-25 grudnia [2013]. Erdo\u011fan prowadzi polityk\u0119 wymuszania przez \u017c\u0105danie prowadzenia spraw o obraz\u0119 przy ka\u017cdym wypadku krytyki. Pr\u00f3buje ukara\u0107 ka\u017cdego, kto podnosi g\u0142os w mediach – kt\u00f3re ju\u017c s\u0105 pod obl\u0119\u017ceniem. Zobaczycie jednak, \u017ce b\u0119dzie to bezowocne, bo b\u0119dziemy nadal m\u00f3wi\u0107 i b\u0119dziemy nadal pisa\u0107. To sta\u0142o si\u0119 technik\u0105, kiedy prawa o publikacjach i cenzura nie wystarczaj\u0105 [by uciszy\u0107 sprzeciw]: zasypywanie dziennikarzy szybkimi sprawami kryminalnymi\u201d. Tego samego dnia dziennikarze Bar\u0131\u015f \u0130nce, \u00d6mer \u00d6demi\u015f i \u00c7i\u011fdem Toker tak\u017ce stan\u0119li przed s\u0119dziami lub prokuratorami. D\u00fcndar przysi\u0105g\u0142 kontynuowa\u0107 doniesienia o badaniu korupcji<\/A> [17]<\/A>: By\u0142ej Miss Turcji grozi dwa lata wi\u0119zienia za \u201cobra\u017cenie prezydenta Erdo\u011fana”<\/B> Projektantce wzornictwa przemys\u0142owego, modelce oraz by\u0142ej Miss Turcji, Merve B\u00fcy\u00fcksara\u00e7, grozi obecnie dwa lata wi\u0119zienia za zamieszczenie na mediach spo\u0142eczno\u015bciowych satyrycznego wiersza, kt\u00f3ry \u201eobrazi\u0142\u201d Erdo\u011fana. Wed\u0142ug prokuratorskiego aktu oskar\u017cenia \u201euwag udost\u0119pnionych przez oskar\u017con\u0105 nie mo\u017cna rozwa\u017ca\u0107 w kategoriach wolno\u015bci s\u0142owa”<\/A> [18]<\/A>. 16-latkowi grozi 37 miesi\u0119cy wi\u0119zienia za \u201cobraz\u0119 Erdo\u011fana”<\/B> W grudniu 2014 r., a 16-latek zosta\u0142 zabrany z klasy szkolnej i zatrzymany w areszcie w centralnym mie\u015bcie Anatolii, Konya, pod zarzutem obra\u017cenia prezydenta Erdo\u011fana. Przetrzymano go w areszcie przez dwa dni, kt\u00f3re to posuni\u0119cie wielu uwa\u017ca\u0142o za pr\u00f3b\u0119 zastraszenia opozycji w Turcji. Premier Ahmet Davutoglu wyrazi\u0142 poparcie dla tego aresztowania: \u201cKa\u017cdy, niezale\u017cnie od tego, kim jest, powinien okazywa\u0107 szacunek dla urz\u0119du prezydenta\u201d. Tureckie ministerstwo sprawiedliwo\u015bci da\u0142o wymagan\u0105 zgod\u0119 na proces nastolatka. Grozi mu od roku do czterech lat wi\u0119zienia. Nastolatek, cz\u0142onek grupy internetowej Demokratyczni Uczniowie Liceum, wyg\u0142osi\u0142 w grudniu przem\u00f3wienie na spotkaniu, w kt\u00f3rym krytykowa\u0142 Erdo\u011fana i rz\u0105d AKP za korupcj\u0119<\/A> [19]<\/A>. 13-latek aresztowany za \u201eobra\u017cenie\u201d prezydenta Erdo\u011fana na Facebooku<\/B> 27 lutego 13-letni ch\u0142opiec zosta\u0142 wyci\u0105gni\u0119ty z klasy szkolnej w mie\u015bcie Ayvalik w Zachodniej Turcji z powodu podejrzenia, \u017ce obrazi\u0142 Erdo\u011fana w po\u015bcie na swojej stronie Facebooka. Ojciec ch\u0142opca postara\u0142 si\u0119 o za\u015bwiadczenie lekarskie o psychicznych problemach ch\u0142opca w nieudanej pr\u00f3bie uwolnienia syna<\/A> [20]<\/A>. Turecki artysta komediowy aresztowany za niezap\u0142acenie wyznaczonego przez s\u0105d odszkodowania dla Erdo\u011fana za obra\u017cenie go<\/B> Wed\u0142ug doniesie\u0144 w mediach, aktor, re\u017cyser i artysta komediowy Haldun Aciksozlu zosta\u0142 aresztowany w Stambule za niezap\u0142acenie wyznaczonego przez s\u0105d odszkodowania w wysoko\u015bci 6 tysi\u0119cy lir\u00f3w tureckich Erdo\u011fanowi za obra\u017cenie go w 2011 r., kiedy by\u0142 nadal premierem; nie by\u0142 to jego pierwszy areszt w tej sprawie. Wyrok o odszkodowaniu, wydany przez s\u0105d miejscowy w prowincji \u00c7orum w \u015brodkowej Anatolii, zosta\u0142 nast\u0119pnie utrzymany w mocy przez s\u0105d apelacyjny. Dziesi\u0105tki innych aresztowanych, oskar\u017conych o obra\u017cenie Erdo\u011fan <\/B> W ostatnich kilku miesi\u0105cach dziesi\u0105tki ludzi zosta\u0142o oskar\u017conych o przest\u0119pstwo obra\u017cenia Erdo\u011fana. 13 lutego 2015 r. podczas og\u00f3lnokrajowego protestu, aresztowano wielu uczni\u00f3w, w wi\u0119kszo\u015bci nastolatk\u00f3w, pod zarzutem obra\u017cenia Erdo\u011fana. Protesty prowadzili nauczyciele i uczniowie, \u017c\u0105daj\u0105c \u015bwieckiej i naukowej edukacji<\/A> [21]<\/A>. Naloty policyjne na redakcje zwi\u0105zane z Fethullahem Gulenem<\/B> 14 grudnia 2014 r. policja turecka przeprowadzi\u0142a ob\u0142aw\u0119 i aresztowa\u0142a ludzi z medi\u00f3w w dodatku do aresztowania by\u0142ych szef\u00f3w policji, pod zarzutem spiskowania w celu obalenia rz\u0105du w drodze zamachu stanu. Przeprowadzono nalot na islamistyczn\u0105 gazet\u0119 \u201eZaman\u201d i jej redaktor naczelny, Ekrem Dumanl\u0131, zosta\u0142 zatrzymany, podczas gdy kamery kr\u0119ci\u0142y film a t\u0142um zwolennik\u00f3w ni\u00f3s\u0142 plakaty i skandowa\u0142: \u201eWolnej prasy nie mo\u017cna uciszy\u0107\u201d. Dyrektor Samanyolu TV, Hidayet Karaca, oraz producent, scenarzysta i re\u017cyser tak\u017ce zostali aresztowani pod zarzutem \u201cza\u0142o\u017cenia i kierowania zbrojn\u0105 organizacj\u0105 terrorystyczn\u0105, cz\u0142onkowstwo w wymienionej organizacji i zajmowanie si\u0119 fa\u0142szerstwem i oszczerstwem\u201d. \u201cZaman\u201d i Samanyolu znani s\u0105 ze swoich zwi\u0105zk\u00f3w z \u017cyj\u0105cym w USA duchownym muzu\u0142ma\u0144skim, Fethullahem G\u00fclenem<\/A> [22]<\/A>, kiedy\u015b sojusznikiem, a obecnie celem krytyki Erdo\u011fana i rz\u0105du AKP. Funkcjonariusze rz\u0105dowi, popieraj\u0105ce AKP media i Erdo\u011fan atakuj\u0105 zajadle ruch Gulena, kt\u00f3ry nazywaj\u0105 \u201cr\u00f3wnoleg\u0142\u0105 struktur\u0105\u201d, za \u201cpr\u00f3b\u0119 obalenia rz\u0105du przez zamach stanu\u201d czyli ujawnienie najwi\u0119kszej kiedykolwiek w Turcji afery korupcyjnej, obejmuj\u0105cej wielu by\u0142ych ministr\u00f3w rz\u0105dowych, krewnych i samego Erdo\u011fana; sprawa zosta\u0142a ujawniona w grudniu 2013 r.<\/A> [23]<\/A> Rz\u0105d przejmuje zwi\u0105zany z Gulenem Bank<\/B> Po rocznej kampanii oczerniania i n\u0119kania przez Erdo\u011fana przeciwko bankowi Asya, kt\u00f3ry za\u0142o\u017cyli zwolennicy Gulena i otwarli dla publiczno\u015bci w 1996 r., rz\u0105dowy Fundusz Ubezpiecze\u0144 Depozyt\u00f3w Oszcz\u0119dno\u015bciowych (TMSF) przej\u0105\u0142 nad nim kontrol\u0119 3 lutego 2015 r. Tureckie partie opozycyjne oraz kr\u0119gi ekonomiczne krajowe i zagraniczne ostro krytykowa\u0142y to posuni\u0119cie<\/A> [24]<\/A>. Nale\u017cy wspomnie\u0107, \u017ce w ceremonii otwarcia banku w pa\u017adzierniku 1996 r. udzia\u0142 wzi\u0119li \u00f3wczesny burmistrz Stambu\u0142u Erdo\u011fan, \u00f3wczesny prezydent Abdullah Gul, \u00f3wczesna premier Tansu Ciller i wielu innych wysokich funkcjonariuszy AKP, kt\u00f3rzy w owym czasie byli cz\u0142onkami partii islamistycznej Refah Erbakana. Przypisy (nie spolszczone): <\/A> [1]<\/A> Hurriyet, Zaman<\/I> (Turkey), December 14, 2014 Visit the MEMRI site in Polish: <\/B>http:\/\/www2.memri.org\/polish\/<\/A>
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n![](\"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/22835.jpg\")
\n
\n\u00d3wczesny premier Erdogan, szef wywiadu Hakan Fidan, Sekretarz Stanu John Kerry i prezydent Obama podczas lunchu w Bia\u0142ym Domu, 16 maja 2013 r. \u0179r\u00f3d\u0142o: WSJ.com, 10 pa\u017adziernika 2013 r.<\/I>
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n![](\"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/22836.jpg\")
\nHurriyet Daily News, 5 marca 2015 r.<\/I>
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n![](\"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/22837.jpg\")
\nZdj\u0119cie: <\/I>Taraf, Today’s Zaman, 26 lutego 2015<\/I>
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n![](\"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/22838.jpg\")
\nCan D\u00fcndar. Zdj\u0119cie: Cumhuriyet, 5 marca 2015<\/I>
\n
\n
\n
\n
\n![](\"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/22839.jpg\")
\nMerve B\u00fcy\u00fcksara\u00e7. Zdj\u0119cie: Hurriyet Daily News, 26 lutego 2015<\/I>
\n
\n
\n
\n
\n
\n![](\"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/22840.jpg\")
\nZdj\u0119cie: DHA, 24 stycznia 2015<\/I>
\n
\n
\n![](\"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/22841.jpg\")
\nZdj\u0119cie: Hurriyet Daily News, 2 marca 2015<\/I>
\n
\n
\n
\n
\n
\n![](\"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/22842.jpg\")
\nZdj\u0119cie: CNNTurk, 14 grudnia 2014<\/I>
\n
\n
\n
\n
\n![](\"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/22843.jpg\")
\nInauguracja zwi\u0105zanego z Gulenem banku Asya w 1996 r. przez \u00f3wczesnego prezydenta Abdullaha Gula, \u00f3wczesnej premier Tansu Ciller i \u00f3wczesnego burmistrza Stambu\u0142u Erdo\u011fana, z modlitwami i b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwami. Zdj\u0119cie: <\/I>Cumhuriyet, 4 lutego 2015.<\/I>
\n
\n
\n
\n
\n
\n<\/A> [2]<\/A> Hurriyet Daily News, February 20, 2015. Asked what he thinks about the presidential system that President Erdogan wants to adopt, former Turkish president and cofounder of AKP Abdullah Gul challenged Erdogan’s frequent statements demanding a presidency unique to Turkey, saying: „What kind of presidential system? It should not be a 'Turkish-style’ presidential system.” Gul said that it could be a presidency like in the U.S., with strong checks and balances. Additionally, Ergun Ozbudun, a leading legal scholar in Turkey, has warned that AKP’s „super-presidential” system would lead to a one-man-rule. Hurriyet Daily News, March 2, 2015.
\n<\/A> [3]<\/A> Hurriyet, TodaysZaman<\/I>, March 10, 2015.
\n<\/A> [4]<\/A> Hurriyet Daily News, Todays Zaman, March 10, 2015.
\n<\/A> [5]<\/A> Milliyet<\/I>, March 10, 2015.
\n<\/A> [6]<\/A> Wall Street Journal<\/I>, October 10, 2013; The Washington Post<\/I>, October 16, 2013. The Wall Street Journal <\/I>article stated that Fidan is Erdogan’s implementer and the architect of Turkey’s Middle East policies, and that it has secretly provided arms, money and logistical support to anti-Assad radical Islamist groups in Syria. It also said that Fidan had earlier shared with Iran crucial intelligence gathered by the U.S. and Israel. The Washington Post <\/I>article, by David Ignatius, stated that then-prime minister Erdogan’s Turkey had disclosed to Iranian intelligence the identities of 10 Iranians who had been meeting in Turkey with Israelis, and that this information had been collected by Fidan.
\n<\/A> [7]<\/A> Taraf <\/I>(Turkey), March 11, 2015.
\n<\/A> [8]<\/A> On May 11, 2013, two car bombs killed over 50 and wounded 150 in the Turkish southern border town of Reyhanli. The AKP government was quick to blame the Syrian government for the attack, and imposed a news blackout on the incident; most Turkish opposition members blamed it on Syrian Islamist rebels, and on Turkey’s Syria policy of actively supporting the rebels.
\n<\/A> [9]<\/A> On the night of December 28, 2011, Turkish air force warplanes bombed and killed 34 villagers in the Kurdish town of Roboski (Uludere) on the Turkey-Iraq border. The civilian villagers were Turkish citizens who were smuggling goods into Turkey. The AKP government said that the attack was due to an intelligence error that took the villagers for terrorists. There was a news blackout on the incident, and the file was closed without any prosecution. Journalists who criticized the government for its part in the massacre and for the subsequent cover up were prosecuted and sentenced to prison.
\n<\/A> [10]<\/A> On January 17, 2007, Turkish Armenian intellectual and journalist Hrant Dink was murdered on a busy street in Istanbul by a 17-year-old ultra nationalist who allegedly had ties and was led by security and military officials. The murder remains unsolved due to alleged cover-ups.
\n<\/A> [11]<\/A> Cumhuriyet<\/I> (Turkey), April 20, 2014. Following local prosecutors’ exposure of MIT trucks and buses carrying heavy armaments and ammunition across the border into Syria; the legal process was halted by order of then-prime minister Erdogan, the file was closed, and prosecutors and local security personnel were removed from their posts, and some were arrested. The AKP majority in parliament then passed a new MIT law, giving the organization extraordinary powers and protections; these were termed „Gestapo laws” by the opposition, jurists, and mainstream media, who accused the government of creating a mukhabarat<\/I> [intelligence] state.
\n<\/A> [12]<\/A> Hurriyet Daily News (Turkey), March 5, 2015.
\n<\/A> [13]<\/A> Cumhuriyet<\/I>, Hurriyet Daily News (Turkey), February 25, 2015.
\n<\/A> [14]<\/A> Milliyet<\/I>, Hurriyet Daily News (Turkey), February 20, 2015.
\n<\/A> [15]<\/A> See The MEMRI Blog, AKP Government Sells Turkey\u2019s Second Largest Media Group To Calik Holding Whose General Manager Is PM Erdogan\u2019s Son In Law<\/A>, December 6, 2007.
\n<\/A> [16]<\/A> Taraf<\/I> (Turkey), February 25, 2015.
\n<\/A> [17]<\/A> Cumhuriyet<\/I>, Todays Zaman<\/I> (Turkey), February 26, 2015.
\n<\/A> [18]<\/A> Hurriyet Daily News, Zaman<\/I>, February 25, 2015.
\n<\/A> [19]<\/A> DHA (Dogan News Agency) (Turkey), January 23 and 24, 2015.
\n<\/A> [20]<\/A> Hurriyet Daily News (Turkey), March 2, 2015.
\n<\/A> [21]<\/A> Milliyet, Hurriyet<\/I> (Turkey), February 19, 2015.
\n<\/A> [22]<\/A> See MEMRI Inquiry & Analysis 375, The Upcoming Elections in Turkey (2): The AKP’s Political Power Base<\/A>, July 19, 2007.
\n<\/A> [23]<\/A> Hurriyet, Zaman<\/I> (Turkey), December 14, 2014.
\n<\/A> [24]<\/A> Hurriyet Daily News, Zaman<\/I>, February 4, 2015.
\n
\n
\n