\n
W artykule z 4 pa\u017adziernika 2014 r. zatytu\u0142owanym \u201cDemokracja liberalna jest rozwi\u0105zaniem dla Jemenu i innych [kraj\u00f3w arabskich]\u201d, opublikowanym w gazecie saudyjskiej \u201cAl-Hayat\u201d, dziennikarz saudyjski D\u017camal Chaszoggi zaleca demokracj\u0119 liberaln\u0105 jako jedyn\u0105 mo\u017cliw\u0105 kuracj\u0119 dla Jemenu i innych kraj\u00f3w arabskich dr\u0119czonych przez wojn\u0119 domow\u0105 i rekomenduje, by Arabia Saudyjska i pa\u0144stwa Zatoki sponsorowali ich przej\u015bcie do demokracji. Przyznaj\u0105c, \u017ce jest tu sprzeczno\u015b\u0107, poniewa\u017c ani Arabia Saudyjska, ani pa\u0144stwa Zatoki nie s\u0105 demokracjami, wyja\u015bnia, \u017ce te kraje nie s\u0105 w stanie upadku i dlatego sta\u0107 je na odroczenie przyj\u0119cia demokracji. Przyznaj\u0105c, \u017ce demokratyzacja mo\u017ce by\u0107 bolesnym, d\u0142ugim i nier\u00f3wnomiernym procesem, wspomina, \u017ce tak\u017ce Europie zabra\u0142o du\u017co czasu doko\u0144czenie tego przekszta\u0142cenia i powtarza, \u017ce jest to jedyne realne rozwi\u0105zanie dla wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w arabskich.<\/I>
\n
Poni\u017cej podajemy fragment tego artyku\u0142u. <\/I>
\n
![](\"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/20998.jpg\")
\nD\u017camal Chaszoggi (zdj\u0119cie: Alarabiya.net)<\/I>
\n
„Dla republik arabskich demokracja nie jest wyborem, ale konieczno\u015bci\u0105\u2026 to mo\u017ce je uratowa\u0107\u2026 przed wojnami domowymi i ca\u0142kowitym rozpadem\u201d <\/B>
\n
By\u0142o naturalne, \u017ce ministrowie spraw wewn\u0119trznych Zatoki spotkali si\u0119 w D\u017cuddzie w ostatni\u0105 \u015brod\u0119, \u017ceby przedyskutowa\u0107 sytuacj\u0119 pod swoim bokiem, w Jemenie; w rzeczywisto\u015bci zabrali si\u0119 za to do\u015b\u0107 p\u00f3\u017ano. To, co zdarzy\u0142o si\u0119 w Jemenie, jest wynikiem nieinterwencji, kt\u00f3ra trwa\u0142a latami, i zadowolenia si\u0119 s\u0142ynn\u0105 inicjatyw\u0105 Zatoki<\/A> [1]<\/A> bez zaj\u0119cia si\u0119 jej szczeg\u00f3\u0142ami. Spotkanie zako\u0144czy\u0142o si\u0119 og\u00f3lnym o\u015bwiadczeniem, kt\u00f3re ostrzeg\u0142o Iran przed interweniowaniem [w Jemenie], [wyrazi\u0142o] poparcie dla upadaj\u0105cego rz\u0105du jeme\u0144skiego i pot\u0119pi\u0142o u\u017cycie broni. Nie dostarczy\u0142o jednak \u017cadnej magicznej recepty [na rozwi\u0105zanie kryzysu w] Jemenie. Prawd\u0105 jest, \u017ce jedyn\u0105 magiczn\u0105 recept\u0105 dla Jemenu i innych republik arabskich jest demokracja, ale nie spodziewam si\u0119, by zaproponowa\u0142a to wyra\u017anie Rada Wsp\u00f3\u0142pracy Zatoki, ani tak\u017ce Liga Arabska, bo wi\u0119kszo\u015b\u0107 kraj\u00f3w arabskich ma problemy z demokracj\u0105, kt\u00f3rymi musz\u0105 zaj\u0105\u0107 si\u0119 decydenci, zanim zajm\u0105 si\u0119 nimi intelektuali\u015bci i elity polityczne, kt\u00f3re upad\u0142y jako cz\u0119\u015b\u0107 generalnego upadku wielu kraj\u00f3w arabskich. Nikt w \u015bwiecie arabskim nie przedstawi\u0142 alternatywnego projektu zamiast wojny, star\u0107 zbrojnych, b\u0142aga\u0144, pot\u0119pie\u0144 i pragnie\u0144. Pa\u0144stwa Zatoki powiedzia\u0142y, \u017ce \u201enie b\u0119d\u0105 sta\u0107 bezczynnie w obliczu sekciarskiej interwencji zagranicznej w Jemenie\u201d i znaczenie tego jest jasne: [m\u00f3wi\u0105] o Iranie. Jednak Iran nie przejmie ca\u0142kowicie Jemenu, czekaj\u0105c a\u017c Houthi skonsoliduj\u0105 nad nim panowanie. Przeszkodzenie temu poprzez bezpo\u015bredni\u0105 interwencj\u0119 oznacza albo wojn\u0119, kt\u00f3rej nikt nie chce, albo poparcie jakiej\u015b innej strony [w Jemenie] przeciwko nim, co oznacza wojn\u0119 domow\u0105 w Jemenie. Wojna domowa nie wyjdzie na korzy\u015b\u0107 pa\u0144stwom Zatoki ani kr\u00f3lestwu [saudyjskiemu] lub ich stabilno\u015bci. Dlatego jedynie magiczna r\u00f3\u017cd\u017cka demokracji nie dopu\u015bci, by Houthi przej\u0119li wy\u0142\u0105czne panowanie w Jemenie i ochroni go przed ze\u015blizgni\u0119ciem si\u0119 w wojn\u0119 domow\u0105, kt\u00f3ra zniszczy wszystko i b\u0119dzie mia\u0142a negatywny wp\u0142yw na s\u0105siad\u00f3w Jemenu, szczeg\u00f3lnie na Arabi\u0119 Saudyjsk\u0105, kt\u00f3ra ma najd\u0142u\u017csz\u0105 granic\u0119 z Jemenem. Kto\u015b m\u00f3g\u0142by powiedzie\u0107, \u017ce [jest to] propozycja pe\u0142na sprzeczno\u015bci, poniewa\u017c [sama] Arabia Saudyjska nie jest demokratyczna, a nar\u00f3d jeme\u0144ski nie umie praktykowa\u0107 demokracji i zmiany rz\u0105d\u00f3w. Dla republik arabskich demokracja nie jest wyborem, ale konieczno\u015bci\u0105. Jest to jedyna kuracja, kt\u00f3ra mo\u017ce je uratowa\u0107 \u2013 nie przed stanem zacofania, korupcji i tyranii\u2026 ale przed znacznie wi\u0119kszym niebezpiecze\u0144stwem wojny domowej i ca\u0142kowitym rozpadem. To jest [wyb\u00f3r mi\u0119dzy] demokracj\u0105 a wojn\u0105 domow\u0105. Autokraci, kt\u00f3rzy rz\u0105dzili Jemenem, Libi\u0105, Syri\u0105, Irakiem i Egiptem pod fa\u0142szywym przebraniem demokracji i u\u017cywali swojej s\u0142u\u017cby bezpiecze\u0144stwa, by narzuci\u0107 [fa\u0142szyw\u0105] stabilno\u015b\u0107 w swoich krajach, nie wr\u00f3c\u0105 po tym, jak zostali obaleni w autentycznie powszechnych rewolucjach w 2011 r. Wyra\u017anym dowodem tego s\u0105 wewn\u0119trzne walki, kt\u00f3re obecnie niszcz\u0105 Syri\u0119, Irak i Libie\u2026 Te trzy kraje unikn\u0119\u0142yby tego losu, gdyby tylko zaakceptowa\u0142y demokracj\u0119 liberaln\u0105, dobrowolnie lub si\u0142\u0105\u2026 M\u00f3wienie, \u017ce Arabowie nie s\u0105 gotowi do demokracji, jest wym\u00f3wk\u0105, kt\u00f3ra oznacza unikanie jedynego rozwi\u0105zania, jakie im pozosta\u0142o; Nauczenie si\u0119 demokracji b\u0119dzie bolesne, ale unikanie jej b\u0119dzie jeszcze gorsze <\/B> Je\u015bli chodzi o wym\u00f3wk\u0119, \u017ce ludzie nie s\u0105 gotowi do demokracji, oznacza to unikanie jedynego rozwi\u0105zania, jakie pozosta\u0142o tym nieszcz\u0119snym ludziom. Prawd\u0105 jest, \u017ce nawet je\u015bli ludzie nie s\u0105 zbyt zorientowani w demokracji (co jest win\u0105 skorumpowanych re\u017cim\u00f3w, kt\u00f3re nimi rz\u0105dzi\u0142y), szybko si\u0119 jej ucz\u0105. Dowodem tego by\u0142a wysoka frekwencja wyborcza [w wyborach, kt\u00f3re mia\u0142y miejsce] w krajach arabskich, kt\u00f3re uwolni\u0142y si\u0119 od tyranii w rewolucjach 2011 r. Jeszcze lepszym dowodem jest Irak po Saddamie. Tymi, kt\u00f3rzy zawiedli i okazali si\u0119 nie by\u0107 gotowi do demokracji, s\u0105 elity polityczne i intelektuali\u015bci, kt\u00f3rzy nie zaakceptowali wynik\u00f3w [wybor\u00f3w] i [zamiast tego] pod\u017cegali wa\u015bnie w swoich spo\u0142ecze\u0144stwach, mobilizowali masy [dla poparcia] swoich egoistycznych pragnie\u0144, usun\u0119li z demokracji jej istot\u0119 i korzy\u015bci i szukali schronienia [pod skrzyd\u0142ami] tej samej tyranii, na kt\u00f3r\u0105 kiedy\u015b narzekali, czy to wojskowej, sekciarskiej, czy plemiennej. To oni musz\u0105 nauczy\u0107 si\u0119 demokracji, nie za\u015b obywatele, kt\u00f3rych nazywaj\u0105 \u201emot\u0142ochem\u201d tylko dlatego, \u017ce nie g\u0142osowali na nich. Tak, brakuje nam kultury \u015bwiadomo\u015bci, je\u015bli chodzi o demokracj\u0119. To jest stary-nowy kryzys, kt\u00f3ry jest zwi\u0105zany z problemem r\u00f3wnowagi mi\u0119dzy \u201ew\u0142a\u015bciwym zarz\u0105dzaniem\u201d a [zasad\u0105] nie wyst\u0119powania przeciwko rz\u0105dz\u0105cemu, kt\u00f3ra jest [cz\u0119\u015bci\u0105] islamskiego szariatu. To w\u0142a\u015bnie spowodowa\u0142o rozbie\u017cno\u015b\u0107 z demokracj\u0105, mimo wczesnych [demokratycznych] pr\u00f3b od pa\u0144stwa osma\u0144skiego<\/A> [2]<\/SUP><\/A> <\/SUP>do chedywa w Egipcie<\/A> [3]<\/SUP><\/A>, pr\u00f3b, kt\u00f3re nie udawa\u0142y si\u0119 a\u017c do nadej\u015bcia rewolucji 2011 r. i kt\u00f3re nadal nie udaj\u0105 si\u0119, i nadal s\u0105 w\u015br\u00f3d nas tacy, kt\u00f3rzy m\u00f3wi\u0105, \u017ce demokracja nam nie odpowiada. Ta kultura odrzucania b\u0105d\u017a pogardzania demokracj\u0105 jako herezj\u0105, ale tak\u017ce oskar\u017canie ludzi o herezj\u0119 i zabijanie ich za akceptowanie lub praktykowanie jej. Nasz kryzys z demokracj\u0105 jest wi\u0119kszy ni\u017c my\u015blimy. Nauczenie si\u0119 i zaakceptowanie jej b\u0119dzie bolesne, ale uciekanie od niej [i wyb\u00f3r] wojny domowej b\u0119dzie jeszcze bole\u015bniejszy. Aby nie podda\u0107 si\u0119 i nie skapitulowa\u0107 przed tymi, kt\u00f3rzy namawiaj\u0105 do odsuni\u0119cia demokracji do czasu, kiedy ludzie si\u0119 jej naucza, musimy pami\u0119ta\u0107, \u017ce [tak\u017ce] w Europie demokracja nie wykrystalizowa\u0142a si\u0119 w jej obecnej postaci do XIX wieku, a ustabilizowa\u0142a si\u0119 dopiero po dziesi\u0119cioleciach walki\u2026 Arabia Saudyjska nie jest w stanie upadku, kt\u00f3ry wymaga kuracji demokracj\u0105 <\/B> Drug\u0105 sprzeczno\u015bci\u0105 jest, jak Arabia Saudyjska mo\u017ce sponsorowa\u0107 przej\u015bcie do demokracji w Jemenie i innych nieszcz\u0119snych republikach arabskich, skoro sama nie jest demokratyczna? Sprzeczno\u015b\u0107 tutaj jest teoretyczna i filozoficzna, ale w praktyce nie ma sprzeczno\u015bci, bo Arabia Saudyjska nie jest w stanie gnicia i upadku, kt\u00f3ry wymaga tego \u201elekarstwa\u201d\u2026 Dla republik arabskich to \u201elekarstwo\u201d jest konieczno\u015bci\u0105. Jest to jedyne rozwi\u0105zanie, na kt\u00f3re mog\u0105 zgodzi\u0107 si\u0119 r\u00f3\u017cne strony [mimo \u017ce] maj\u0105 r\u00f3\u017cne programy dla kraju. Demokracja oznacza walk\u0119 i konkurencj\u0119, ale bez [u\u017cycia] broni lub co najmniej bez wojny domowej, [chocia\u017c] nikt nie mo\u017ce zagwarantowa\u0107, \u017ce strony w Jemenie nie odwo\u0142aj\u0105 si\u0119 do broni od czasu do czasu\u2026 Houthi nie przejm\u0105 ca\u0142kowicie Jemenu bez wojny domowej, a ich rywale nie b\u0119d\u0105 w stanie pozby\u0107 si\u0119 ich bez wojny domowej. Genera\u0142 Haftar w Libii nie b\u0119dzie w stanie zlikwidowa\u0107 Bractwa [Muzu\u0142ma\u0144skiego] w swoim kraju [w inny spos\u00f3b ni\u017c] kontynuuj\u0105c obecn\u0105 wojn\u0119 domow\u0105, a Bractwo nie b\u0119dzie w stanie wyeliminowa\u0107 go bez wygrania tej wojny domowej. To samo dotyczy Iraku, Syrii i innych kraj\u00f3w. Jedynym rozwi\u0105zaniem dla nich jest usi\u0105\u015b\u0107 razem pod patronatem starszego brata \u2013 je\u015bli nie stabilnej Arabii Saudyjskiej i kraj\u00f3w Zatoki, to Stan\u00f3w Zjednoczonych lub Unii Europejskiej (jak zdarzy\u0142o si\u0119 w Libii) oraz pod transparentem m\u00f3wi\u0105cym: \u201enie zgadzajcie si\u0119, ile chcecie, ale unikajcie wojny i zabijania\u201d. Wtedy po\u0142o\u017c\u0105 fundamenty pod wybory, zmiany rz\u0105d\u00f3w i zobowi\u0105zanie do demokracji. Alternatyw\u0105 jest wojna, tak jak dzieje si\u0119 to teraz. Jedyna strona, kt\u00f3ra nie jest zaproszona do wzi\u0119cia udzia\u0142u w demokracji, s\u0105 salaficcy takfiri<\/I>, obecnie uciele\u015bnieni w Pa\u0144stwie Islamskim [ISIS]. ISIS z zasady odrzuca demokracj\u0119, oskar\u017ca tych, kt\u00f3rzy j\u0105 akceptuj\u0105 o herezj\u0119 i pozwala na ich zabijanie. Wspominam ich tutaj jako przypomnienie, \u017ce s\u0105 oni inn\u0105 ohydn\u0105 alternatyw\u0105 do demokracji, poza wojn\u0105 domow\u0105. Przypisy (nie spolszczone):<\/I> <\/A> [1]<\/A> The Gulf Cooperation Council initiative, proposed in April 2011, called for President Ali Saleh to transfer his powers to Vice President Abd Rabu Mansour Hadi in return for immunity from prosecution. Saleh signed the deal in November of that year, but it ultimately failed to bring quiet to the country. <\/A> [2]<\/A> Khashoggi is apparently referring to the Tanzimat <\/I>reforms promulgated by Sultan Abd\u00fclmecid in 1839 as the Ottoman Empire’s belated response to the American and French Revolutions and European liberalism. The reforms were intended to protect the citizen’s life and property from governmental arbitrariness.<\/A> [3]<\/A> Isma’il the Khedive, viceroy of Egypt between 1863-1879, attempted to reform the country culturally, economically and politically including by forming a representative assembly. W artykule z 4 pa\u017adziernika 2014 r. zatytu\u0142owanym \u201cDemokracja liberalna jest rozwi\u0105zaniem dla Jemenu i innych [kraj\u00f3w arabskich]\u201d, opublikowanym w gazecie saudyjskiej \u201cAl-Hayat\u201d, dziennikarz saudyjski D\u017camal Chaszoggi zaleca demokracj\u0119 liberaln\u0105 jako jedyn\u0105 mo\u017cliw\u0105 kuracj\u0119 dla Jemenu i innych kraj\u00f3w arabskich dr\u0119czonych przez wojn\u0119 domow\u0105 i rekomenduje, by Arabia Saudyjska i pa\u0144stwa Zatoki sponsorowali ich przej\u015bcie […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7432,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[824,825,826,835,836,837],"tags":[],"class_list":["post-3380","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-specjalne-komunikaty","category-reformy-w-swiecie-arabskim-i-muzulmanskim","category-arabia-saudyjska","category-archiwum","category-tematy","category-kraje"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3380","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3380"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3380\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7434,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3380\/revisions\/7434"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7432"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3380"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3380"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3380"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"