{"id":3224,"date":"2014-02-16T00:00:00","date_gmt":"2014-02-16T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/liberalne-spojrzenie-na-wiosne-arabska-1-filozof-egipski-mourad-wahba-sekularyzm-jest-warunkiem-wstepnym-do-demokracji\/3224"},"modified":"2016-12-01T23:17:18","modified_gmt":"2016-12-01T23:17:18","slug":"liberalne-spojrzenie-na-wiosne-arabska-1-filozof-egipski-mourad-wahba-sekularyzm-jest-warunkiem-wstepnym-do-demokracji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/liberalne-spojrzenie-na-wiosne-arabska-1-filozof-egipski-mourad-wahba-sekularyzm-jest-warunkiem-wstepnym-do-demokracji\/3224","title":{"rendered":"Liberalne spojrzenie na Wiosn\u0119 Arabsk\u0105 (1) \u2013 Filozof egipski Mourad Wahba: Sekularyzm jest warunkiem wst\u0119pnym do demokracji"},"content":{"rendered":"
\n

Wprowadzenie<\/strong><\/p>\n

Wiosna Arabska rzuci\u0142a wszystkich graczy politycznych na Bliskim Wschodzie na nieznane wody i zwolennicy reform liberalnych nie s\u0105 tu wyj\u0105tkiem. Tak wi\u0119c, liberalni intelektuali\u015bci w ca\u0142ym \u015bwiecie arabskim w ostatnich latach pr\u00f3buj\u0105 wytyczy\u0107 drog\u0119, kt\u00f3ra nadal mog\u0142aby prowadzi\u0107 region ku liberalnej i demokratycznej przysz\u0142o\u015bci, jak\u0105 sobie wyobra\u017caj\u0105, w czasie, kiedy najwi\u0119ksze wstrz\u0105sy polityczne w nowoczesnej historii arabskiej wydaj\u0105 si\u0119 ci\u0105gn\u0105\u0107 region w przeciwnym kierunku.<\/p>\n

Znany filozof egipski Mourad Wahba, emerytowany profesor na uniwersytecie Ein Szams, proponuje skorzystanie z okazji, jaka nadarzy\u0142a si\u0119 po rewolucji z lipca 2013 r. i wprowadzenia odg\u00f3rnie liberalnej transformacji spo\u0142ecze\u0144stwa egipskiego. Zaproponowa\u0142 porzucenie aksjomat\u00f3w formalnej demokracji i postawienie wszystko na marsza\u0142ka Al-Sisiego, kt\u00f3ry, jak wierzy Wahba i inni liberalni intelektuali\u015bci, jest zdolny wyrwa\u0107 Egipt ze szpon\u00f3w Bractwa Muzu\u0142ma\u0144skiego. Ka\u017cde posuni\u0119cie, kt\u00f3re odci\u0105gnie Egipt od islamizmu Bractwa, wydaje si\u0119 z definicji krokiem do przodu. M\u00f3wi\u0105 oni, \u017ce pod kierownictwem Al-Sisiego Egipt mo\u017ce by\u0107 w stanie poczyni\u0107 gigantyczne kroki polityczne, kt\u00f3re utoruj\u0105 drog\u0119 prawdziwej demokracji w przysz\u0142o\u015bci, oszcz\u0119dzaj\u0105c w ten spos\u00f3b Egipcjanom stuleci ewolucji demokratycznej.<\/p>\n

<\/p>\n

Torowanie drogi dla demokracji<\/strong><\/p>\n

Wed\u0142ug tez profesora Wahby, demokracja ma cztery kamienie w\u0119gielne, z kt\u00f3rych \u017caden nie istnieje w dzisiejszym spo\u0142ecze\u0144stwie egipskim:<\/p>\n

1) Sekularyzm<\/strong>. Profesor Wahba identyfikuje sekularyzm jako jeden z podstawowych element\u00f3w demokracji. \u201cNie mo\u017ce by\u0107 demokracji bez sekularyzmu\u201d \u2013 pisze<\/a> [1]<\/a> . Nie wszyscy liberalni intelektuali\u015bci arabscy zgadzaj\u0105 si\u0119 z t\u0105 ocen\u0105. Filozof saudyjski, Ibrahim Al-Bleahy, utrzymuje na przyk\u0142ad, \u017ce spo\u0142ecze\u0144stwo mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 liberalne i czyni\u0107 post\u0119py, niekoniecznie b\u0119d\u0105c \u015bwieckie, jako przyk\u0142ady podaje ZSRR i Saddama Husajna, pozornie \u015bwieckie spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3re nie by\u0142y liberalne. Wed\u0142ug Al-Bleahy\u2019ego sekularyzm, jak ka\u017cda ideologia, mo\u017ce zosta\u0107 wypaczony a\u017c do przerodzenia si\u0119 w tyrani\u0119. Wahba, z drugiej strony, utrzymuje, \u017ce sekularyzm nie jest ideologi\u0105, ale sposobem \u017cycia wymaganym przez demokracj\u0119 \u2013 sposobem \u017cycia, kt\u00f3ry w Egipcie traktowany jest \u201ejako przest\u0119pstwo” <\/a> [2]<\/a> .<\/p>\n

2) Tolerancja<\/strong>. Drugim warunkiem postulowanym przez Wahb\u0119 dla demokracji jest tolerancja wyra\u017caj\u0105ca si\u0119 w kontrakcie spo\u0142ecznym, kt\u00f3ry definiuje stosunki mi\u0119dzy jednostk\u0105 a pa\u0144stwem. W Egipcie, m\u00f3wi Wahba, w\u0142adze religijne ingeruj\u0105 we wszystkie aspekty \u017cycia w pr\u00f3bie narzucenia tego, co uwa\u017caj\u0105 za boski porz\u0105dek, dostarczony przez Boga<\/a> [3]<\/a> .<\/p>\n

3) O\u015bwiecenie<\/strong>. O\u015bwiecenie oraz racjonalne my\u015blenie, trzeci warunek wst\u0119pny dla demokracji, s\u0105 uwa\u017cane w Egipcie za heretycki ateizm, m\u00f3wi Wahba<\/a> [4]<\/a> .<\/p>\n

4) Liberalizm<\/strong>. Bez liberalizmu nie mo\u017ce by\u0107 demokracji, ale zdaniem Wahby Egipcjanie uwa\u017caj\u0105, \u017ce liberalizm stanowi anarchi\u0119<\/a> [5]<\/a> ; w wyniku tego ludzie zachowuj\u0105 si\u0119 \u201ejak stado owiec\u201d<\/a> [6]<\/a> i nie ma miejsca na indywidualizm.<\/p>\n

Wed\u0142ug Wahby, jak d\u0142ugo spo\u0142ecze\u0144stwo egipskie nie zaakceptuje tych czterech kamieni w\u0119gielnych, Egipt nie b\u0119dzie gotowy do demokracji.<\/p>\n

Profesor Wahba nie jest tak pesymistyczny. Wierzy, \u017ce rewolucje informatyczna i technologiczna \u2013 \u201eE-demokracja”<\/a> [8]<\/a> \u2013 oznaczaj\u0105 \u201c\u015bmier\u0107 dla czasu i miejsca\u201d, usprawniaj\u0105c my\u015blenie ludzi i u\u0142atwiaj\u0105c transformacj\u0119 spo\u0142eczn\u0105. To, jak m\u00f3wi, by\u0142o ewidentne 25 lutego 2011 r. w rewolucji przeciwko Mubarakowi, \u201ew kt\u00f3rej Facebook zosta\u0142 zamieniony z narz\u0119dzia do plotkowania w wehiku\u0142 zmiany spo\u0142ecznej”<\/a> [9]<\/a> . Rewolucja Internetu upro\u015bci\u0142a wymian\u0119 idei, utrudniaj\u0105c kontrol\u0119 informacji przez re\u017cim. Wed\u0142ug Wahby E-demokracja musi przyspieszy\u0107 proces zmiany i mo\u017ce pom\u00f3c \u201ezmie\u015b\u0107\u201d tabu kulturowe licz\u0105ce 7 tysi\u0119cy lat, szczeg\u00f3lnie za\u015b arabsk\u0105 \u201edra\u017cliwo\u015b\u0107\u201d na punkcie sekularyzmu<\/a> [10]<\/a> .<\/p>\n

Awerroes i Ibn Tajmijja<\/strong><\/p>\n

Konflikt polityczny w Egipcie sprowadza sie do walki mi\u0119dzy si\u0142ami politycznego islamu i koalicj\u0105 ad hoc<\/em> nie-islamskich graczy politycznych o stosunki mi\u0119dzy religi\u0105 i pa\u0144stwem. Wahba opisuje jednak ten konflikt jako mityczn\u0105 bitw\u0119 mi\u0119dzy \u201edwoma lud\u017ami z dawnych lat \u2013 Awerroesem i Ibn Tajmiij\u0105. Ka\u017cdy wymachuje broni\u0105 przed twarz\u0105 przeciwnika, ale raz za razem Ibn Tajmijja robi krok do przodu i powala Awerroesa nokautem. Potem Ibn Tajmijja paraduje triumfuj\u0105co w grupie swoich zwolennik\u00f3w. Ta walka powtarza si\u0119 codziennie i za ka\u017cdym razem wynik jest ten sam”<\/a> [14]<\/a> .<\/p>\n

Zdaniem Wahby jedynym celem walki libera\u0142\u00f3w jest przechylenie szal na korzy\u015b\u0107 Awerroesa.<\/p>\n

Nowa konstytucja \u2013 kt\u00f3r\u0105 zaaprobowa\u0142a przewa\u017caj\u0105ca wi\u0119kszo\u015b\u0107 w referendum w po\u0142owie stycznia 2014 r. \u2013 odzwierciedla pr\u00f3b\u0119 kompromisu z si\u0142ami politycznego islamu. Mimo ograniczonej reprezentacji w komisji, duch islamist\u00f3w by\u0142 tam bardzo obecny i ich wp\u0142yw na \u015bwieckich cz\u0142onk\u00f3w komisji by\u0142 bardzo wyra\u017any. Ponadto islami\u015bci mieli wsp\u00f3\u0142prac\u0119 ad hoc<\/em> trzech biskup\u00f3w, kt\u00f3rzy reprezentowali Ko\u015bci\u00f3\u0142 koptyjski w komisji. Wahba, chrze\u015bcijanin z urodzenia, komentowa\u0142, \u017ce chrze\u015bcijanie w Egipcie tak\u017ce musz\u0105 zmieni\u0107 mentalno\u015b\u0107 i wyzwoli\u0107 si\u0119 z wi\u0119z\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a koptyjskiego. Powiedzia\u0142, \u017ce Bractwo Muzu\u0142ma\u0144skie i Ko\u015bci\u00f3\u0142 koptyjski s\u0105 podobne i \u201epowtarzaj\u0105 jeden drugiego”<\/a> [17]<\/a> .<\/p>\n

Zgodnie z cichym kompromisem si\u0142y \u015bwieckie zgodzi\u0142y si\u0119 na zatrzymanie bez zmian Artyku\u0142u 2 poprzedniej konstytucji, kt\u00f3ry stanowi, \u017ce islam jest religi\u0105 pa\u0144stwow\u0105 i \u017ce zasady szariatu s\u0105 g\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em ustawodawstwa. Okaza\u0142o si\u0119 jednak, \u017ce zdobycie poparcia salafit\u00f3w wymaga\u0142o od sekularyst\u00f3w dodatkowych ust\u0119pstw. Okre\u015blenie \u201epa\u0144stwo obywatelskie\u201d zosta\u0142 przesuni\u0119ty na mniej po\u017c\u0105dane miejsce w preambule i nast\u0119pnie jeszcze bardziej zdegradowany do \u201erz\u0105du obywatelskiego\u201d w ko\u0144cowym projekcie. Wahba patrzy inaczej na sprawy. Jego zdaniem \u017caden pow\u00f3d nie mo\u017ce usprawiedliwi\u0107 wad \u201eartyku\u0142\u00f3w to\u017csamo\u015bci\u201d w konstytucji. Twierdzi, \u017ce pa\u0144stwo nie mo\u017ce mie\u0107 religii i \u017ce Artyku\u0142 2 konstytucji narusza prawa nie-muzu\u0142man\u00f3w w Egipcie. Chocia\u017c nowa konstytucja przyznaje, \u017ce wolno\u015b\u0107 wyznania jest \u201eabsolutna\u201d, prawo do praktykowania wiary i zak\u0142adania miejsc modlitw jest ograniczone do trzech religii monoteistycznych. Ponadto, m\u00f3wi Wahba, jako mo\u017ce wolno\u015b\u0107 wyznania by\u0107 absolutna, skoro zasady szariatu maj\u0105 by\u0107 g\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em legislacji?<\/a> [19]<\/a> Co wi\u0119cej, konstytucja stanowi, \u017ce \u201clud egipski jest cz\u0119\u015bci\u0105 narodu arabskiego\u201d \u2013 kt\u00f3re to zdanie wed\u0142ug Wahby izoluje Egipt od cywilizacji ludzkiej<\/a> [20]<\/a> .<\/p>\n

Potrzeba kreatywnego \u201cszale\u0144stwa\u201d<\/strong><\/p>\n

W sytuacji, kiedy sprawa liberalna zosta\u0142a \u201ezdradzona\u201d przez elit\u0119 intelektualna, czy powinna zosta\u0107 przekazana, przynajmniej tymczasowo, przyw\u00f3dztwu wojskowemu? Wahba odpowiada twierdz\u0105co, wierz\u0105c, \u017ce w obecnej sytuacji tylko armia jest w stanie uratowa\u0107 Egipt przed Bractwem Muzu\u0142ma\u0144skim i salafitami<\/a> [25]<\/a> . Niedawno takie stanowisko sta\u0142o si\u0119 bardzo atrakcyjne dla libera\u0142\u00f3w egipskich, kt\u00f3rzy mieli ca\u0142y przygn\u0119biaj\u0105cy rok pod rz\u0105dami Bractwa Muzu\u0142ma\u0144skiego na ponowne przemy\u015blenie zalet i wad \u201ewolnych i r\u00f3wnych wybor\u00f3w\u201d. Profesor Wahba ostrzega\u0142, jeszcze kiedy Mubarak siedzia\u0142 wygodnie w swoim pa\u0142acu prezydenckim, \u017ce Bractwo Muzu\u0142ma\u0144skie u\u017cyje mechanizmu wybor\u00f3w, by si\u0119gn\u0105\u0107 po w\u0142adz\u0119 w Egipcie, tak samo jak Hamas zrobi\u0142 to w Gazie<\/a> [26]<\/a> . W ko\u0144cu, zrozumienie, \u017ce konwencjonalne praktyki demokratyczne nie ustawi\u0105 kraju na drodze do liberalnej demokracji, za\u015bwita\u0142o tak\u017ce wi\u0119kszo\u015bci libera\u0142\u00f3w egipskich.<\/p>\n

Skoro sekularyzm i nowoczesno\u015b\u0107 nie mog\u0105 wyewoluowa\u0107 od do\u0142u w daj\u0105cej si\u0119 przewidzie\u0107 przysz\u0142o\u015bci, powinno zosta\u0107 narzucone odg\u00f3rnie. Wahba wola\u0142by, \u017ceby \u201efilozofowie\u201d egipscy przej\u0119li spraw\u0119 liberalizacji kraju, ale poniewa\u017c elita intelektualna nie potrafi\u0142a dorosn\u0105\u0107 do okazji, armia sta\u0142a si\u0119 nieuniknion\u0105 alternatyw\u0105, zdaniem Wahby i wi\u0119kszo\u015bci liberalnych reformator\u00f3w egipskich.<\/p>\n

Profesor Wahba wierzy, \u017ce w czasach takich jak obecne, nies\u0142uszne jest trzymanie si\u0119 formalnej demokracji. W ko\u0144cu, bez jego przepisu na sekularyzm, tolerancj\u0119, o\u015bwiecenie i liberalizm, \u201edemokracja\u201d nie znaczy wiele. Dlatego krytykowa\u0142 naciski USA na wspieranie za wszelk\u0105 cen\u0119 formalnej demokracji<\/a> [30]<\/a> . „Ameryka robi to wszystko \u017ale \u2013 powiedzia\u0142 \u2013 M\u00f3wi\u0105 nam, \u017ce chc\u0105 demokracji w Egipcie jutro rano. To jest ignorancja. Ci ludzie niczego nie rozumiej\u0105”<\/a> [31]<\/a> .<\/p>\n

Wahba m\u00f3wi, \u017ce mo\u017cna r\u00f3wnie dobrze zrezygnowa\u0107 z ca\u0142ego procesu wybor\u00f3w, poniewa\u017c wybory niewiele znacz\u0105 w niedemokratycznym spo\u0142ecze\u0144stwie. W obecnej sytuacji cel przewa\u017cenia szal od Ibn Tajmijji do Awerroesa b\u0119dzie najlepiej osi\u0105gni\u0119ty przez oddanie w\u0142adzy prezydenckiej genera\u0142owi Al-Sisiemu przez masowe demonstracje. Kto potrzebuje wybor\u00f3w?! Je\u015bli chodzi o Wahbe, to lud egipski mo\u017ce p\u00f3j\u015b\u0107 na plac Tahrir i og\u0142osi\u0107 Al-Sisiego prezydentem<\/a> [32]<\/a> . Demokracja nie powinna ogranicza\u0107 si\u0119 do procesu wybor\u00f3w, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 zaledwie kwesti\u0105 konwencji. \u201eB\u0119dziemy mieli wybory, kiedy zaistniej\u0105 cztery elementy demokracji\u201d \u2013 m\u00f3wi Wahba<\/a> [33]<\/a> .<\/p>\n

Zako\u0144czenie<\/strong><\/p>\n

Trz\u0119sienie ziemi Wiosny Arabskiej roz\u0142upa\u0142o Bliski Wsch\u00f3d wzd\u0142u\u017c wielu linii uskokowych. Podczas gdy jedne kraje zosta\u0142y rozdarte wzd\u0142u\u017c szw\u00f3w sekciarskich lub plemiennych, konflikt w Egipcie \u2013 jak i Tunezji \u2013 obraca\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie wok\u00f3\u0142 religii i pa\u0144stwa. Profesor Mourad Wahba wybiera ignorowanie norm konwencjonalnej demokracji w celu zapewnienia konstytucjonalnego rozdzia\u0142u religii i pa\u0144stwa, dowodzonego przez siln\u0105 elit\u0119 \u2013 je\u015bli nie intelektualna, to wojskow\u0105 \u2013 kt\u00f3ra przyci\u0105gnie spo\u0142ecze\u0144stwo egipskie bli\u017cej do o\u015bwiecenia Awerroesa i dalej od fundamentalizmu Ibn Tajmijji. Dla niego nie liczy si\u0119 nic innego.<\/p>\n

[Jest to skr\u00f3cona wersja artyku\u0142u, kt\u00f3ry w ca\u0142o\u015bci mo\u017cna przeczyta\u0107 po angielsku tutaj: http:\/\/www.memri.org\/report\/en\/0\/0\/0\/0\/0\/0\/7835.htm<\/em>]<\/p>\n

* Yotam Feldner jest wiceprzewodnicz\u0105cym MEMRI i dyrektorem MEMRI TV.<\/em><\/p>\n

Przypisy (nie spolszczone):<\/em><\/p>\n

<\/a> [1]<\/a> Al-Ahali<\/em> (Egypt), August 28, 2012.<\/p>\n

<\/a> [2]<\/a> Al-Ahali<\/em>(Egypt), August 28, 2012.<\/p>\n

<\/a> [3]<\/a> Al-Ahali<\/em>(Egypt), August 28, 2012.<\/p>\n

<\/a> [4]<\/a> Al-Ahali<\/em>(EygptEgypt), August 28, 2012.<\/p>\n

<\/a> [5]<\/a> Al-Ahali<\/em>(Egypt), August 28, 2012.<\/p>\n

<\/a> [6]<\/a> Sada Al-Balad TV (Egypt), November 15, 2013.<\/p>\n

<\/a> [7]<\/a> Rotana Khalijiya TV (Saudi Arabia), December 16, 2013.<\/p>\n

<\/a> [8]<\/a> Akhbarway.com, March 25, 2011.<\/p>\n

<\/a> [9]<\/a> Akhbarway.com, March 25, 2011.<\/p>\n

<\/a> [10]<\/a> Akhbarway.com, March 25, 2011.<\/p>\n

<\/a> [11]<\/a> Sada Al-Balad TV (Egypt), November 15, 2013.<\/p>\n

<\/a> [12]<\/a> Al-Quds Al-Arabi (U.K.), March 21, 2012.<\/p>\n

<\/a> [13]<\/a> CBC TV (Egypt), March 8, 2012.<\/p>\n

<\/a> [14]<\/a> Al-Mustaqbal.com (Lebanon), December 15, 2013. http:\/\/www.almustaqbal.com\/storiesv4.aspx?storyid=598734<\/a><\/p>\n

<\/a> [15]<\/a> Sada Al-Balad TV (Egypt), November 15, 2013.<\/p>\n

<\/a> [16]<\/a> Sada Al-Balad TV (Egypt), November 15, 2013.<\/p>\n

<\/a> [17]<\/a> Sada Al-Balad TV (Egypt), November 15, 2013.<\/p>\n

<\/a> [18]<\/a> Dream 2 TV (Egypt), January 13, 2014.<\/p>\n

<\/a> [19]<\/a> Civicegypt.org, December 18, 2013. http:\/\/civicegypt.org\/?p=45931<\/a><\/p>\n

<\/a> [20]<\/a> Sada Al-Balad TV (Egypt), November 15, 2013.<\/p>\n

<\/a> [21]<\/a> Alayammeg.com, December 20, 2013.<\/p>\n

<\/a> [22]<\/a> Civicegypt.org, December 18, 2013. http:\/\/civicegypt.org\/?p=45931<\/a><\/p>\n

<\/a> [23]<\/a> Sada Al-Balad TV (Egypt), November 15, 2013.<\/p>\n

<\/a> [24]<\/a> Alayammeg.com, December 20, 2013.<\/p>\n

<\/a> [25]<\/a> Sada Al-Balad TV (Egypt), November 15, 2013.<\/p>\n

<\/a> [26]<\/a> Nile Life TV (Egypt), November 8, 2010.<\/p>\n

<\/a> [27]<\/a> Nile Life TV (Egypt), November 8, 2010.<\/p>\n

<\/a> [28]<\/a> Sada Al-Balad TV (Egypt), December 27, 2013.<\/p>\n

<\/a> [29]<\/a> Channel 1 (Egypt), December 2, 2012<\/p>\n

<\/a> [30]<\/a> Nile Life TV (Egypt), November 8, 2010.<\/p>\n

<\/a> [31]<\/a> Sada Al-Balad TV (Egypt), November 15, 2013.<\/p>\n

<\/a> [32]<\/a> Alayammeg.com, December 20, 2013.<\/a> [33]<\/a> Alayammeg.com, December 20, 2013.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wprowadzenie Wiosna Arabska rzuci\u0142a wszystkich graczy politycznych na Bliskim Wschodzie na nieznane wody i zwolennicy reform liberalnych nie s\u0105 tu wyj\u0105tkiem. Tak wi\u0119c, liberalni intelektuali\u015bci w ca\u0142ym \u015bwiecie arabskim w ostatnich latach pr\u00f3buj\u0105 wytyczy\u0107 drog\u0119, kt\u00f3ra nadal mog\u0142aby prowadzi\u0107 region ku liberalnej i demokratycznej przysz\u0142o\u015bci, jak\u0105 sobie wyobra\u017caj\u0105, w czasie, kiedy najwi\u0119ksze wstrz\u0105sy polityczne w […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4418,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[825,833,835,836],"tags":[],"class_list":["post-3224","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-reformy-w-swiecie-arabskim-i-muzulmanskim","category-badania-i-analizy","category-archiwum","category-tematy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3224","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3224"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3224\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4421,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3224\/revisions\/4421"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4418"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3224"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3224"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3224"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}