\n
„Porozumienie jeszcze nie jest wprowadzone w \u017cycie, ale antyira\u0144ska atmosfera [ju\u017c] zosta\u0142a pokonana”
\n– Ira\u0144ski minister spraw zagranicznych FM Zarif, Fars, 18 grudnia 2013.
\n
Wprowadzenie<\/B>
\n
Og\u0142oszenie 24 listopada 2013 r. Wsp\u00f3lnego Planu Dzia\u0142ania w Genewie przez Iran i grup\u0119 5+1 wywo\u0142a\u0142o debat\u0119 w ira\u0144skich kr\u0119gach politycznych. Dwoma g\u0142\u00f3wnymi stanowiskami w tej debacie jest krytyka porozumienia ze strony obozu ideologicznego, do kt\u00f3rego nale\u017cy Korpus Stra\u017cnik\u00f3w Rewolucji Islamskiej (IRGC), konserwatywna gazeta \u201eKayhan\u201d i inni, oraz jego obrona przez rywalizuj\u0105cy ob\u00f3z, kierowany przez przewodnicz\u0105cego Rady Celowo\u015bci Haszemiego Rafsand\u017caniego i prezydenta Hassana Rohaniego, kt\u00f3rzy pchali do negocjacji z USA.
\n
Ten drugi ob\u00f3z ira\u0144ski przedstawia\u0142 negocjacje genewskie i ich wynik w spos\u00f3b znacz\u0105co i fundamentalnie r\u00f3\u017cny od sposobu, w jaki przedstawia\u0142a je administracja USA i trzeba powiedzie\u0107, \u017ce w wi\u0119kszo\u015bci ira\u0144skie rozumienie porozumienia jest bardziej \u015bcis\u0142e i wiarygodne ni\u017c ameryka\u0144skie.
\n
W niniejszym przegl\u0105dzie przedstawiamy rozmaite aspekty perspektywy ira\u0144skiej na dokument genewski; wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b cytowanych poni\u017cej by\u0142a architektami tego dokumentu.
\n
Istota umowy genewskiej: nie jest to porozumienie, ale deklaracja <\/B>
\n
W wywiadzie z 25 listopada 2013 r. dla telewizji ira\u0144skiej ira\u0144ski minister spraw zagranicznych D\u017cawad Zarif, jeden z g\u0142\u00f3wnych negocjator\u00f3w w Genewie, powiedzia\u0142: \u201cJeste\u015bmy obecnie na pierwszym etapie negocjacji nuklearnych, kt\u00f3ry nazywamy wsp\u00f3lnym planem dzia\u0142ania\u2026 To porozumienie nie stanowi prawnego zobowi\u0105zania i te kroki s\u0105 odwracalne\u2026 Nie jest to traktat, ale sze\u015bciomiesi\u0119czny wsp\u00f3lny plan dzia\u0142ania. Nie nazywajmy tego czym\u015b wi\u0119cej, ni\u017c jest. To nie jest traktat, kt\u00f3ry wymaga interpretacji i nie jest tak\u017ce w r\u00f3\u017cnych j\u0119zykach. Wszystkie negocjacje w Genewie prowadzone by\u0142y po angielsku i tak\u017ce zespo\u0142y negocjacyjne francuski, chi\u0144ski i rosyjski, kt\u00f3rych j\u0119zyki s\u0105 oficjalnymi j\u0119zykami ONZ, negocjowali po angielsku\u2026 Zawsze istnieje droga wyj\u015bcia [z umowy]\u2026 w ka\u017cdej chwili, kiedy tak postanowimy, mo\u017cemy odej\u015b\u0107 od tego porozumienia”<\/A> [1]<\/A> . W wywiadzie dla telewizji ira\u0144skiej z 30 listopada 2013 r. wiceminister spraw zagranicznych Abbas Araghchi, kolejny spo\u015br\u00f3d g\u0142\u00f3wnych negocjator\u00f3w w Genewie, powiedzia\u0142: \u201eUzgodniony tekst nie jest prawnym i wi\u0105\u017c\u0105cym porozumieniem, ale jest bardziej deklaracj\u0105 polityczn\u0105, kt\u00f3ra zosta\u0142a uzgodniona pod tytu\u0142em \u2018wsp\u00f3lny plan dzia\u0142ania\u2019 i obie strony przygotowa\u0142y list\u0119 dobrowolnych krok\u00f3w do podj\u0119cia w okre\u015blonych ramach czasowych”<\/A> [2]<\/A> . Podczas spotkania 5 stycznia 2014 r. z parlamentarzystami w\u0142oskimi Haszemi Rafsand\u017cani m\u00f3wi\u0142 o umowie genewskiej jako \u201eGeneva understandings”<\/A> [3]<\/A> . Nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce strony nie podpisa\u0142y tego dokumentu. Nie ustanowiono r\u00f3wnie\u017c \u017cadnego mechanizmu do wprowadzenia w \u017cycie tego porozumienia ani \u017cadnej daty jego realizacji, co jest zwyczajowe w takich porozumieniach. Data realizacji mia\u0142a zosta\u0107 ustalona po dodatkowych negocjacjach; w sprawie mechanizm\u00f3w realizacji \u017cadne szczeg\u00f3\u0142y nie s\u0105 znane<\/A> [4]<\/A> . Osi\u0105gni\u0119cia Iranu wed\u0142ug tego porozumienia \u2013 wraz z dalszymi atakami i gro\u017abami <\/B> W przem\u00f3wieniu z 18 grudnia 2013 r. na uniwersytecie w Teheranie minister spraw zagranicznych Zarif powiedzia\u0142: \u201eW chwili obecnej struktura sankcji oraz [wroga] atmosfera, jaka istnia\u0142a, za\u0142ama\u0142y si\u0119. [R\u00f3wnocze\u015bnie] struktura ira\u0144skiego programu nuklearnego jest zachowana i mo\u017cemy podj\u0105\u0107 na nowo wzbogacanie uranu do 20% w [ci\u0105gu] mniej ni\u017c 24 godzin\u2026 [Podczas negocjacji] nie dyskutowali\u015bmy z USA praw cz\u0142owieka i innych kwestii\u2026 Obecnie mamy 19 tysi\u0119cy centryfug, z kt\u00f3rych 8 do 9 tysi\u0119cy wiruje z uranem. Reszta z nich albo nie pracuje, albo pracuj\u0105 bez uranu. Nie ma tu \u017cadnej zmiany\u2026 Prawo do wzbogacania uranu i prawo do [energii] nuklearnej jest uznane w NPT jako prawa, kt\u00f3rych nie mo\u017cna od siebie oddzieli\u0107, i jako prawo, kt\u00f3rego nie potrzeba uznawa\u0107, ale kt\u00f3re musi by\u0107 honorowane. To jest jak gdyby kto\u015b powiedzia\u0142: uznaj\u0119 twoje prawo do \u017cycia. A je\u015bli nie zostaje uznane, to czy nie mamy prawa \u017cy\u0107? Tym, co zatriumfowa\u0142o na przestrzeni czasu, jest model Republiki Islamskiej. Je\u015bli ustawimy ten model jako fundament [naszej my\u015bli], zrozumiemy nasze wyzwania, mo\u017cliwo\u015bci i nasz potencja\u0142\u2026 USA boj\u0105 si\u0119 kultury m\u0119cze\u0144stwa. Najwi\u0119ksz\u0105 przeszkod\u0105 dla USA jest si\u0142a, pewno\u015b\u0107 siebie, op\u00f3r i kultura po\u015bwi\u0119ce\u0144 i m\u0119cze\u0144stwa ludu ira\u0144skiego. Nie mo\u017cemy zast\u0105pi\u0107 tych atut\u00f3w [sam\u0105] broni\u0105\u2026 Czyta\u0142em teksty dotycz\u0105ce strategicznego bezpiecze\u0144stwa USA. Przez 20 lat studiowa\u0142em bezpiecze\u0144stwo wewn\u0119trzne. Obawy USA wynikaj\u0105 z naszej kultury oporu, nie z [powodu] naszej broni. Je\u015bli nie rozumiemy fundament\u00f3w naszej si\u0142y, u\u0142atwimy zadanie drugiej stronie\u2026 Podczas tych 100 dni [od obj\u0119cia urz\u0119du przez prezydenta Ruhaniego] w stosunkach mi\u0119dzynarodowych nast\u0105pi\u0142o trz\u0119sienie ziemi: wszystkie plany wroga i poszukiwaczy z\u0142a, zmierzaj\u0105ce do przedstawienia Iranu jako zagro\u017cenia, zosta\u0142y pokonane. Atmosfera iranofobiczna rozwia\u0142a si\u0119…\u201d<\/A> [5]<\/A> Dzie\u0144 po og\u0142oszeniu dokumentu w Genewie minister spraw zagranicznych Zarif powiedzia\u0142: \u201cNaszym przyjacio\u0142om nie wolno my\u015ble\u0107, \u017ce USA i Izrael s\u0105 silnymi mocarstwami. S\u0105 krusz\u0105cymi si\u0119 mocarstwami”<\/A> [6]<\/A> . W wywiadzie telewizyjnym z 11 listopada 2013 r. wiceminister spraw zagranicznych Araghchi powiedzia\u0142: „[Zgodnie z porozumieniem] struktura [naszego] programu nuklearnego jest zachowana, jedynie na troch\u0119 przestanie si\u0119 rozszerza\u0107\u2026 Je\u015bli o nas chodzi, posiadamy prawo [do wzbogacania uranu] i nie czekamy na nikogo, by oficjalnie je uzna\u0142 b\u0105d\u017a nie uznawa\u0142, poniewa\u017c mamy to prawo i oczekujemy, \u017ce b\u0119dzie honorowane. Pan John Kerry mo\u017ce interpretowa\u0107 [kwesti\u0119 wzbogacania] jak chce. Tym [jednak] co liczy si\u0119, jest to, \u017ce nar\u00f3d ira\u0144ski wychodzi z porozumienia genewskiego z tym o\u015bwiadczeniem [o swoim prawie] i ze wzbogacaniem. Je\u015bli o nas chodzi, kwestia reaktora na ci\u0119\u017ck\u0105 wod\u0119 w Araku jest jasna: musi pozosta\u0107 reaktorem na ci\u0119\u017ck\u0105 wod\u0119. Program nuklearny Iranu w og\u00f3le nie zosta\u0142 cofni\u0119ty \u2013 jego rozszerzanie zosta\u0142o tylko zatrzymane na troch\u0119. Zgodnie z porozumieniem system programu nuklearnego Iranu jest ca\u0142kowicie zachowany \u2013 ale w systemie sankcji s\u0105 p\u0119kni\u0119cia”<\/A> [7]<\/A> . W wywiadzie dla telewizji ira\u0144skiej z 25 listopada Zarif powiedzia\u0142<\/A> [8]<\/A> : „Tym, co zostanie dokonane w ramach tego planu, jest, \u017ce b\u0119dziemy kontynuowa\u0107 wzbogacanie uranu i b\u0119dziemy rozmawia\u0107 o tym z USA. Chcemy, by \u015bwiat zrozumia\u0142, \u017ce nasz [program] nuklearny jest cywilny. Wzbogacanie na ziemi ira\u0144skiej b\u0119dzie trwa\u0142o i nie zatrzyma si\u0119. Wzbogacanie b\u0119dzie kontynuowane. Wzbogacanie do 20%, kt\u00f3re by\u0142o prowadzone w Fordo, b\u0119dzie kontynuowane do poziomu 5%… Wed\u0142ug Wsp\u00f3lnego Planu Dzia\u0142ania Iran ma prawo do wzbogacania [uranu] i wszystkie sankcje przeciwko niemu zostan\u0105 zniesione. Po raz pierwszy sze\u015b\u0107 kraj\u00f3w zgodzi\u0142o si\u0119, \u017ce wzbogacanie jest cz\u0119\u015bci\u0105 rozwi\u0105zania\u2026 Przez dwa tygodnie Amerykanie pr\u00f3bowali doda\u0107 do porozumienia zastrze\u017cenia \u2018w praktyce\u2019 i \u2018je\u015bli nast\u0105pi zgoda\u2019, ale pomin\u0119li\u015bmy je oba i nie pozwolili\u015bmy, by to si\u0119 zdarzy\u0142o. [Przez lata] wielu pr\u00f3bowa\u0142o zabra\u0107 Iranowi program wzbogacania przy pomocy nacisk\u00f3w, [ale] w ko\u0144cu zgodzili si\u0119 [na wzbogacanie uranu przez Iran]. Musimy doceni\u0107 to osi\u0105gni\u0119cie\u2026 Wiecie z pewno\u015bci\u0105, \u017ce ten wynik jest historycznym osi\u0105gni\u0119ciem narodu [ira\u0144skiego]. Zach\u00f3d siedzi przy stole negocjacyjnym, poniewa\u017c pr\u00f3bowa\u0142 [ju\u017c] sankcji, przymusu i gr\u00f3\u017ab, ale nie mia\u0142y one \u017cadnego skutku. Swoim oporem nar\u00f3d ira\u0144ski przywi\u00f3d\u0142 \u015bwiat do sto\u0142u negocjacyjnego. Musimy ufa\u0107 w siebie i nie martwi\u0107 si\u0119. Idziemy naprz\u00f3d z otwartymi oczyma. Jeste\u015bmy wielkim krajem z wielkim narodem. Nikt nie mo\u017ce nas oszuka\u0107\u2026 to porozumienie nie zosta\u0142o nam narzucone. To my zmusili\u015bmy \u015bwiat, by zaprzesta\u0142 sankcji i gr\u00f3\u017ab. Na tej stronie [tj. dokumencie genewskim] nie ma \u017cadnych sankcji i \u017cadnych gr\u00f3\u017ab. Ta strona pokazuje, \u017ce po wielu latach oni rozmawiaj\u0105 [teraz] z narodem [ira\u0144skim] jak r\u00f3wny z r\u00f3wnym. Zrozumieli, \u017ce nie maj\u0105 innego sposobu poza logicznym i sprawiedliwym dialogiem z narodem [ira\u0144skim]\u2026 Planowali\u015bmy to, \u017ceby ministrowie [pa\u0144stw 5+1] zrozumieli, \u017ce je\u015bli nie przyjd\u0105 [do negocjacji], nast\u0105pi regresja. W ci\u0105gu dw\u00f3ch tygodni sze\u015bciu ministr\u00f3w [5+1] przyby\u0142o do Genewy, bez \u017cadnego uprzedniego planowania, w celu rozm\u00f3w z przedstawicielami Iranu. To pokazuje mo\u017cliwo\u015bci Iranu. Potrafimy\u201d. Na konferencji prasowej 24 listopada w Teheranie, kilka godzin po zako\u0144czeniu rozm\u00f3w w Genewie, przewodnicz\u0105cy Ira\u0144skiej Organizacji Energii Atomowej, Ali Akbar Salehi, powiedzia\u0142: \u201eNie zatrzymujemy \u017cadnej aktywno\u015bci nuklearnej, a tylko dobrowolnie redukujemy wzbogacanie na sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy, by przeprowadzi\u0107 wszechstronne negocjacje dla ustalenia, co stanie si\u0119 ze wzbogacaniem powy\u017cej 5%. Je\u015bli oni widz\u0105 jakiekolwiek ust\u0119pstwa [z naszej strony], to jest to dobrowolne. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 w Arak, wzbogacanie do 5%, ca\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 poszukiwania [z\u0142\u00f3\u017c rudy uranowej], badania i rozw\u00f3j b\u0119d\u0105 kontynuowane. \u017badna dzia\u0142alno\u015b\u0107 nie zostanie powstrzymana”<\/A> [9]<\/A> . Dow\u00f3dca Si\u0142 Kuds IRGC, Qasem Soleimani powiedzia\u0142: \u201eKiedy\u015b USA zaatakowa\u0142yby trzema [elementami] swojej mocy \u2013 \u201eto jest, politycznie, militarnie i ekonomicznie. Dzisiaj k\u0142ami\u0105, kiedy m\u00f3wi\u0105 \u2018zmusili\u015bmy Iran do negocjacji sankcjami i gro\u017abami\u2019 albo \u2018re\u017cim islamski os\u0142ab\u0142\u2019. W obecnej sytuacji USA s\u0105, z punktu widzenia ekonomicznego, krajem z najwy\u017cszym d\u0142ugiem na \u015bwiecie\u2026 USA zosta\u0142y tak\u017ce pokonane w ka\u017cdym kraju, w kt\u00f3rym interweniowa\u0142y zbrojnie; politycznie, nie s\u0105 mile widziane nigdzie na \u015bwiecie. USA, kt\u00f3re przedstawiano jako najwi\u0119ksze supermocarstwo, rozpad\u0142y si\u0119 pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem”<\/A> [10]<\/A> . W wywiadzie z 22 grudnia 2013 r. dla IRIB, Araghchi powiedzia\u0142: „Od czasu porozumienia w Genewie [24 listopada] pewne stanowiska zaj\u0119te przez przedstawicieli USA by\u0142y niew\u0142a\u015bciwe, a [nawet] cz\u0119sto by\u0142y sprzeczne z porozumieniem, zgodnie z kt\u00f3rym zgodzono si\u0119, \u017ce nast\u0119pny krok w negocjacjach b\u0119dzie oparty na dobrej woli\u2026 Administracja USA zosta\u0142a zmuszona [do nasilenia sankcji], bo by\u0142a przedmiotem krytyki i protestu rozmaitych cz\u0142onk\u00f3w Kongresu [kt\u00f3rzy sprzeciwiaj\u0105 si\u0119 porozumieniu] i swoich przyjaci\u00f3\u0142 w regionie, mi\u0119dzy nimi re\u017cimu syjonistycznego i innych za dostarczanie bod\u017ac\u00f3w Iranowi. Amerykan\u00f3w krytykowano za zgod\u0119 na ira\u0144skie wzbogacanie [uranu], za ich debat\u0119 o sankcjach, za zawarcie umowy z Iranem i za pomoc w podniesieniu regionalnej i mi\u0119dzynarodowej si\u0142y [Iranu]. [Te nowe sankcje USA] by\u0142y pomy\u015blane jako odpowied\u017a na t\u0119 krytyk\u0119. Powiedzieli\u015bmy przedstawicielom Ameryki: Nie [pr\u00f3bujcie] rozwi\u0105zywa\u0107 waszych problem\u00f3w wewn\u0119trznych i problem\u00f3w z waszymi przyjaci\u00f3\u0142mi kosztem praw narodu ira\u0144skiego. To zupe\u0142nie nie jest dobry pomys\u0142 i sprzeciwimy mu si\u0119. Niekt\u00f3re z dzia\u0142a\u0144 administracji USA, jak r\u00f3wnie\u017c jej wieloznaczna polityka, wskazuj\u0105 na zamieszanie\u2026 Departament Skarbu robi jedn\u0105 rzecz, a Departament Stanu robi inn\u0105; jedni staraj\u0105 si\u0119 wzmocni\u0107 sankcje, podczas gdy Obama m\u00f3wi, \u017ce zawetuje nowe sankcje Kongresu. To pokazuje, \u017ce musz\u0105 usprawiedliwi\u0107 bod\u017ace, jakie dali Iranowi, \u201eale nie maj\u0105 upowa\u017cnienia do robienia tego kosztem Iranu i w taki spos\u00f3b, \u017ce zagrozi\u0142oby to porozumieniu genewskiemu”<\/A> [11]<\/A> . Na konferencji kr\u0119g\u00f3w rz\u0105dowych przewodnicz\u0105cy Rady Celowo\u015bci Haszemi Rafsand\u017cani powiedzia\u0142: „Bia\u0142y Dom stoi twardo przeciwko Senatowi i m\u00f3wi: \u2018Zawetujemy wasze sankcje\u2019\u2026 My, [Iran] nie dokonali\u015bmy \u017cadnych ust\u0119pstw\u2026 Izrael m\u00f3wi Ameryce: Iran uczyni\u0142 po\u015bmiewisko z pi\u0119ciu lub sze\u015bciu kraj\u00f3w. To pokazuje, \u017ce pierwszy krok [porozumienia genewskiego] by\u0142 dobry. Je\u015bli kraje Zachodu oka\u017c\u0105 dobr\u0105 wol\u0119, nie b\u0119dzie potrzeby przeci\u0105gania negocjacji. [M\u00f3wi\u0119 do Zachodu]: Nie ufamy wam, poniewa\u017c nie dzia\u0142acie przejrzy\u015bcie. M\u00f3wicie, \u017ce d\u0105\u017cymy do bomby nuklearnej via Mi\u0119dzynarodowa Agencja Energii Atomowej, podczas gdy przyw\u00f3dca rewolucji [Chamenei] wyda\u0142 w tej sprawie fatw\u0119<\/A> [12]<\/A> . Wielokrotnie sugerowano, by t\u0119 propozycje [tj. fatw\u0119] zarejestrowa\u0107 jako dokument ONZ. W najbli\u017cszych sze\u015bciu miesi\u0105cach musimy zobaczy\u0107 u was intencje, kt\u00f3re s\u0105 dobre, i zobowi\u0105zania [kt\u00f3re s\u0105 spe\u0142nione]\u2026 Wy [tj. Zach\u00f3d musicie dokona\u0107 buduj\u0105cych zaufanie krok\u00f3w. Rz\u0105d ira\u0144ski i jego przyw\u00f3dca nie unikaj\u0105 budowania zaufania i droga jest otwarta”<\/A> [13]<\/A> . Podczas ceremonii honorowania m\u0119czennik\u00f3w 17 grudnia 2013 r. minister obrony Hossein Dehqan powiedzia\u0142: „Faktu, \u017ce mamy cykl paliwa nuklearnego i [mo\u017cliwo\u015bci] wzbogacania, nie nale\u017cy traktowa\u0107 lekcewa\u017c\u0105co, poniewa\u017c nuklearne know-how<\/I> rzuca na kolana aroganckie kraje”<\/A> [14]<\/A> . W przem\u00f3wieniu 26 grudnia przewodnicz\u0105cy Mad\u017clisu Ali Larid\u017cani powiedzia\u0142, zwracaj\u0105c si\u0119 do Zachodu: \u201eOstrzegam [was] \u2013 nie my\u015blcie nawet o oszukaniu nas. Czasami prezydent ameryka\u0144ski albo kto\u015b spo\u015br\u00f3d ludzi Zachodu g\u0142osi b\u0142\u0119dn\u0105 koncepcj\u0119, \u017ce Iran zgodzi\u0142 si\u0119 na negocjacje z powodu wp\u0142ywu sankcji. Je\u015bli to my\u015bl\u0105 naprawd\u0119, to niew\u0105tpliwie ucierpi\u0105 i b\u0119d\u0105 tego \u017ca\u0142owa\u0107\u2026 Ostrzegamy [was] \u2013 nie s\u0105d\u017acie nas b\u0142\u0119dnie i nie my\u015blcie, \u017ce sankcje wywar\u0142y na nas presj\u0119. Je\u015bli znowu pomylicie si\u0119 w ocenie, b\u0119dziecie mieli do czynienia z nowszym zjawiskiem [przypuszczalnie aluzja do propozycji Mad\u017clisu o 60%, patrz poni\u017cej]. Teraz jest pora na racjonaln\u0105 dyskusj\u0119. Schowajcie opcj\u0119 [militarn\u0105] do kieszeni, a wasz intelekt po\u0142\u00f3\u017ccie na stole [negocjacyjnym]”<\/A> [15]<\/A> . Propozycja Mad\u017clisu: wzbogacimy uran do 60%<\/B> Pod koniec grudnia 230 delegat\u00f3w Mad\u017clisu, spo\u015br\u00f3d 270, podpisa\u0142o propozycj\u0119 ustawy, kt\u00f3ra zobowi\u0105za\u0142aby rz\u0105d do wzbogacenia uranu do 60%, gdyby grupa 5+1 nasili\u0142a sankcje na\u0142o\u017cone na Iran lub zaszkodzi\u0142a jego prawom nuklearnym<\/A> [16]<\/A> . Jeden z sygnatariuszy, Mehdi Mousawined\u017cad, powiedzia\u0142, \u017ce ustawa wymaga tak\u017ce od rz\u0105du aktywowania reaktora Arak<\/A> [17]<\/A> . Rzecznik Komisji Bezpiecze\u0144stwa Narodowego Mad\u017clisu, Hossein Naqawi Hosseini, powiedzia\u0142 witrynie internetowej Mad\u017clisu, \u017ce propozycja Mad\u017clisu wzbogacania uranu do 60% by\u0142a \u201ewsparciem dla zespo\u0142u negocjacyjnego\u201d, jak r\u00f3wnie\u017c posuni\u0119ciem kontruj\u0105cym zamiary USA podniesienia sankcji. Doda\u0142: \u201eMad\u017clis nie opu\u015bci zespo\u0142u negocjacyjnego”<\/A> [18]<\/A> . Odnosz\u0105c si\u0119 do tej propozycji Mad\u017clisu przewodnicz\u0105cy Ira\u0144skiej Organizacji Energii Atomowej, Ali Akbar Salehi, powiedzia\u0142 na ceremonii 5 stycznia 2014 r. honoruj\u0105cej \u201cm\u0119czennik\u00f3w nuklearnych\u201d Iranu, to jest, ira\u0144skich naukowc\u00f3w nuklearnych, kt\u00f3rzy zostali zabici w ostatnich latach: \u201eB\u0119dziemy pos\u0142uszni ka\u017cdej decyzji podj\u0119tej przez obecne \u017ar\u00f3d\u0142a legislatury pa\u0144stwa [tj. Mad\u017clis]”<\/A> [19]<\/A> . Wiceminister Spraw Zagranicznych, Araghchi, tak\u017ce powiedzia\u0142 w sprawie tego projektu ustawy: \u201cKa\u017cde prawo uchwalone przez Mad\u017clis jest oczywi\u015bcie wi\u0105\u017c\u0105ce dla nas”<\/A> [20]<\/A> . Nale\u017cy wspomnie\u0107, \u017ce w kilka godzin po og\u0142oszeniu dokumentu genewskiego, oficjalny rzecznik ira\u0144ski powiedzia\u0142, \u017ce odmro\u017cono 8 miliard\u00f3w dolar\u00f3w aktyw\u00f3w ira\u0144skich. Inne wypowiedzi wspomina\u0142y ni\u017csze sumy, a potem zaprzeczono temu o\u015bwiadczeniu. Jest mo\u017cliwe, \u017ce to posuni\u0119cie, kt\u00f3rego dokona\u0142y USA zaledwie kilka godzin po og\u0142oszeniu dokumentu, nie by\u0142o przeznaczone do publikacji (patrz Aneks). Permanentna umowa wed\u0142ug Iranu<\/B> W wywiadzie z 28 grudnia dla telewizji ira\u0144skiej przewodnicz\u0105cy Ira\u0144skiej Organizacji Energii Atomowej, Ali Akbar Salehi, powiedzia\u0142: „Po pierwszym kroku, kt\u00f3ry b\u0119dzie trwa\u0142 sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy, b\u0119dzie okres budowania zaufania, kt\u00f3rego zasad\u0105 s\u0105 kroki dwustronne. Ramy czasowe tego nie s\u0105 okre\u015blone, ale b\u0119dzie to trwa\u0142o kilka lat, podczas kt\u00f3rych podejmie si\u0119 wiele dzia\u0142a\u0144. Kiedy to zostanie dokonane, ira\u0144skie dossier nuklearne zostanie oficjalnie uregulowane, bez \u017cadnych ogranicze\u0144 dla naszej dzia\u0142alno\u015bci nuklearnej. W tym czasie stopniowo b\u0119d\u0105 mia\u0142y miejsce [dalsze] kroki dwustronne; wzbogacanie do 5%, jak r\u00f3wnie\u017c badania i rozw\u00f3j b\u0119d\u0105 kontynuowane; a je\u015bli to b\u0119dzie niezb\u0119dne, b\u0119dziemy tak\u017ce produkowa\u0107 uran [wzbogacony do] 20%… Nie mo\u017cemy zaakceptowa\u0107 ustalania przez nich naszego poziomu wzbogacania. Oczywi\u015bcie, nie chcemy wzbogaca\u0107 10 tysi\u0119cy ton uranu rocznie. Musimy zobaczy\u0107 poziom, do kt\u00f3rego chcemy wzbogaca\u0107 \u2013 to jest, do naszych reaktor\u00f3w, Gdyby\u015bmy byli pewni, \u017ce dadz\u0105 nam paliwo do naszych reaktor\u00f3w, by\u0107 mo\u017ce wcale nie musieliby\u015bmy produkowa\u0107 paliwa nuklearnego, ale nie mamy do nich zaufania\u2026 Potrzebujemy paliwa do pi\u0119ciu reaktor\u00f3w [z ca\u0142kowit\u0105 produkcj\u0105] tysi\u0105ca megawat\u00f3w [nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce Iran ma jeden tylko reaktor, w Buszehr]. W celu wyposa\u017cenia miejsca wzbogacania w Natanz w 50 tysi\u0119cy centryfug, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 produkowa\u0142y paliwo dla jednego reaktora, potrzebujemy siedem lub osiem lat. Obecnie reaktor w Buszehr wymaga 30 ton paliwa rocznie [uwaga: tego paliwa dostarcza Rosja wed\u0142ug podpisanego porozumienia]. Dlatego musimy by\u0107 pewni, \u017ce b\u0119dzie dostarczane paliwo wymagane w naszych reaktorach, a nie mamy zaufania, \u017ce oni nas zaopatrz\u0105\u2026 Iran nie wycofa si\u0119 z \u017cadnego prawa zapewnionego przez NPT i kart\u0119 IAEA. R\u00f3wnocze\u015bnie, ma tak\u017ce w\u0142asne zobowi\u0105zania. Dlatego wzbogacanie jest naszym prawem i mo\u017cemy wzbogaca\u0107 w ka\u017cdy spos\u00f3b i do ka\u017cdego poziomu i ilo\u015bci. Na podstawie porozumienia genewskiego dobrowolnie zamrozimy wzbogacanie do 20% na sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy, podczas kt\u00f3rych ma zosta\u0107 postawiony pierwszy krok\u2026 Oni wiedz\u0105, \u017ce nie zboczyli\u015bmy z drogi cywilnej [w naszym programie nuklearnym] i \u017ce, w oparciu o fatw\u0119 Najwy\u017cszego Przyw\u00f3dcy [Chameneiego] i o nasze religijne i moralne stanowisko, nie idziemy w kierunku produkcji, magazynowania i u\u017cywania broni nuklearnej. Frustruje ich fakt, \u017ce jako niezale\u017cny kraj w tym regionie Iran mo\u017ce wp\u0142yn\u0105\u0107 na wzajemne stosunki w regionie z powodu swojego niezale\u017cnego nuklearnego potencja\u0142u technologicznego\u2026 Iran jest silnym krajem w regionie i na arenie mi\u0119dzynarodowej i ich [tj. Zachodu] olbrzymi nacisk na nas, by\u015bmy do\u0142\u0105czyli do ich osi, nie mia\u0142 efektu. Ostatecznie zostali zmuszeni do rozmawiania z nami\u2026 W ko\u0144cowym kroku aktywno\u015b\u0107 nuklearna Iranu b\u0119dzie taka, jak Japonii i Niemiec<\/A> [21]<\/A> . To jest co\u015b, co uznali 5+1. Na koniec tej gry, kt\u00f3r\u0105 oni zacz\u0119li, kwestia nuklearna Iranu zostanie uregulowana i Iran b\u0119dzie mia\u0142 prawa zgodnie z NPT”<\/A> [22]<\/A> . Salehi doda\u0142: ” IAEA nie ma \u017cadnego upowa\u017cnienia do badania fa\u0142szywego twierdzenia Zachodu, \u017ce prowadzimy testy g\u0142owic nuklearnych. Zatrzymali\u015bmy nasze eksperymenty z laserowym wzbogacaniem, ale jest pi\u0119\u0107 lub sze\u015b\u0107 r\u00f3\u017cnych sposob\u00f3w wzbogacania [uranu] i nikt nie zmusi nas do wybrania konkretnej metody. Naszym celem jest rozwini\u0119cie technologii nuklearnej wed\u0142ug modelu japo\u0144skiego”<\/A> [23]<\/A> . Przewodnicz\u0105cy Komisji Bezpiecze\u0144stwa Narodowego, Alaa Al-Din Boroud\u017cerdi, powiedzia\u0142: „Ostatecznym [celem] dokumentu genewskiego jest zabranie dossier [nuklearnego] Iranu z Rady Bezpiecze\u0144stwa ONZ, zako\u0144czenie wszystkich sankcji i uregulowanie statusu Iranu w sprawie jego pokojowego programu nuklearnego”<\/A> [24]<\/A> . W wywiadzie z 22 grudnia dla pisma \u201cHamszahri Diplomatic\u201d wiceminister spraw zagranicznych, Araghchi, m\u00f3wi\u0142, co zdarzy si\u0119 po zako\u0144czeniu sze\u015bciomiesi\u0119cznego okresu: \u201eNa koniec porozumienia [genewskiego] m\u00f3wi ono, \u017ce po wykonaniu ko\u0144cowego kroku w wyznaczonych dla niego ramach czasowych i po tym, gdy go przejdziemy, program nuklearny Iranu b\u0119dzie taki, jak program ka\u017cdego innego kraju, kt\u00f3ry nie ma broni nuklearnej. Oznacza to normalizacj\u0119 wszystkich warunk\u00f3w, bez \u017cadnych ogranicze\u0144 jakiegokolwiek rodzaju [narzuconych na Iran] w tej sprawie\u2026 Je\u015bli Iran potrzebuje [uranu] wzbogaconego do 20%, b\u0119dzie [go wzbogaca\u0142] za zgod\u0105 obu stron. Jest mo\u017cliwe, \u017ce w tym czasie wybudujemy nowe reaktory, do kt\u00f3rych b\u0119dziemy potrzebowali paliwa nuklearnego [wzbogaconego do] 20% i b\u0119dziemy [je] produkowa\u0107 wed\u0142ug potrzeb\u201d. W odpowiedzi na pytanie ze strony pisma o to, czy istnieje zgoda dotycz\u0105ca ko\u0144cowego kroku umowy, powiedzia\u0142: \u201cJak stwierdza porozumienie [genewskie], zgodzili\u015bmy si\u0119 na pierwszy krok i na ko\u0144cowy krok. Je\u015bli chodzi o pierwszy etap, kroki zosta\u0142y podane ze wszystkimi szczeg\u00f3\u0142ami, ale je\u015bli chodzi o ko\u0144cowy krok, szczeg\u00f3\u0142y s\u0105 zanotowane tylko [w og\u00f3lnych] terminach. Na przyk\u0142ad, w ko\u0144cowym kroku nie ma w og\u00f3le \u017cadnych sankcji. Wszystkie sankcje b\u0119d\u0105 zniesione, lub w ko\u0144cowym kroku b\u0119dzie wzbogacanie, oczywi\u015bcie w ramach ogranicze\u0144, kt\u00f3re wybierzemy zgodnie z naszymi potrzebami. W tym kontek\u015bcie u\u017cyte zosta\u0142o s\u0142owo \u2018obejmowa\u0107\u2019 [involve<\/I>], to jest, \u017ce ko\u0144cowy krok niew\u0105tpliwie b\u0119dzie obejmowa\u0107 program wzbogacania. Ciekawostk\u0105 jest to, \u017ce w Genewie godzinami negocjowali\u015bmy samo to s\u0142owo \u2018obejmowa\u0107\u2019”<\/A> [25]<\/A> . Aneks (nie spolszczony): Did The U.S. Unfreeze Iranian Assets Before Geneva Deal Came Into Force? On November 24, 2013 at 8:00 AM Iran time, about three and a half hours after the press conference at which the Geneva paper was released, Iran’s IRNA news agency published an interview with Ali Naqi Khamushi, head of the British-Iranian Chamber of Commerce and former head of the Iranian Chamber of Commerce, titled „America Unfreezes $8 Billion In Iranian Assets.” Accompanying the interview was a report by IRNA that „the former head of Iran’s Chamber of Commerce announced today that some $8 billion in Iranian assets were unfrozen by the U.S.”<\/A> [26]<\/A> It should be noted that this report gained immediate traction in the Iranian media and was widely quoted by leading Iranian websites such as that of Iran’s broadcasting authority IRIB,<\/A> [27]<\/A> Asr-e Iran,<\/A> [28]<\/A> Khabar Online,<\/A> [29]<\/A> and others. Three hours later, Iran’s Mehr news agency also published an interview with Khamushi titled „America Unfreezes $4.3 Billion In Iranian Assets.” The Mehr report states: „The head of the British-Iranian Chamber of Commerce reported that $4.3 billion in assets of the Islamic Republic of Iran were unfrozen after the recent nuclear agreement between Iran and the 5+1 group in Geneva. In a short interview with Mehr, Ali Naqi Khamushi announced that $4.3 billion in Iranian assets in America were unfrozen in the first step. This came as a confidence-building move between Iran and the 5+1 group.”<\/A> [30]<\/A> In a November 25 interview with IRNA, government spokesman and presidential advisor for supervision and strategic affairs Mohammad Bagher Nobakht confirmed that assets had been unfrozen. The report states that Nobakht said „that the recent nuclear agreement has a significant impact on Iran’s economy and added that some Iranian assets frozen by America have been unfrozen. It is true.”<\/A> [31]<\/A> However, in a November 27 interview, Nobakht backed down from his statements, and refused to confirm that $8 billion in Iranian assets had been unfrozen. A Mehr news agency report stated: „On the margins of the government meeting today, Wednesday, in response to the Mehr correspondent’s question regarding the exact figure of [unfrozen Iranian] assets and regarding the sum that would be unfrozen within six months, with attention to the fact that several different figures are being mentioned in the matter of the unfreezing of Iranian assets, such as 8 billion, 4.3 billion, etc., [Nobakht said]: I do not confirm the figure of $8 billion that was mentioned in the media. He added: 'The unfrozen assets that Iran will receive during the next six months are much higher than the figures you just mentioned.'”<\/A> [32]<\/A> * Y. Mansharof, E. Kharrazi i Y. Lahat* s\u0105 pracownikami badawczymi w MEMRI. Przypisy (nie spolszczone): <\/A> [1]<\/A> Fars (Iran), November 25, 2013. <\/A> [2]<\/A> Fars (Iran), December 1, 2013. <\/A> [3]<\/A> Fars (Iran), January 5, 2014. <\/A> [4]<\/A> Araghchi commented on the proposed January 20 date for putting the Geneva deal into effect to be finalized: „If we can reach a consensus on these issues by the end of this week, the [proposed] January 20 date may be agreed upon, but for the moment, we cannot confirm whether the date would be January 20 or later.” PressTV, Iran, Jan 6, 2014. Iranian Atomic Energy Organization head Ali Akbar Salehi said at a January 5 ceremony honoring Iran’s „nuclear martyrs,” that is, nuclear scientists assassinated in recent years: „I hope that the first steps towards implementing the Joint Plan of Action will be possible very soon, by a particular date that apparently will be the third or fourth week in January…” ISNA, Iran, January 5, 2014. <\/A> [5]<\/A> Fars (Iran), December 18, 2013. <\/A> [6]<\/A> Fars (Iran), November 25, 2013. <\/A> [7]<\/A> Fars (Iran), December 1, 2013. <\/A> [8]<\/A> Fars (Iran), November 25, 2013. <\/A> [9]<\/A> Fars (Iran), November 24, 2013. <\/A> [10]<\/A> Fars (Iran), October 22, 2013. <\/A> [11]<\/A> Iribnews.ir, December 22, 2013. <\/A> [12]<\/A> For more on this alleged fatwa, see MEMRI Special Dispatch No. 5461, President Obama Endorses The Lie About Khamenei’s 'Fatwa’ Against Nuclear Arms<\/A>, September 29, 2013. <\/A> [13]<\/A> Shargh (Iran), January 5, 2014. <\/A> [14]<\/A> Fars (Iran), December 17, 2013. <\/A> [15]<\/A> ISNA (Iran), December 27, 2013. <\/A> [16]<\/A> Press TV (Iran), December 30, 2013. <\/A> [17]<\/A> Fars (Iran), December 25, 2013. <\/A> [18]<\/A> Icana.ir, December 25, 2013. <\/A> [19]<\/A> ISNA (Iran), January 5, 2014. <\/A> [20]<\/A> Press TV (Iran), December 30, 2013. <\/A> [21]<\/A> For more on Iran and the Japanese\/German model, see MEMRI Inquiry & Analysis No. 513, Iran Foreign Minister: The Japanese Nuclear Model Applies To Us Too<\/A>, May 7, 2009, and Inquiry & Analysis No. 209, Iran Seeks EU Consent for Modeling Its Nuclear Program on the 'Japanese\/German Model’ \u00e2\u0080\u201ci.e. Nuclear Fuel Cycle Capabilities Three Months Short of a Bomb<\/A>, February 23, 2005. <\/A> [22]<\/A> Fars (Iran), December 28. 2013. <\/A> [23]<\/A> Fars (Iran), November 25, 2013. <\/A> [24]<\/A> Mehr (Iran), January 5, 2014. <\/A> [25]<\/A> IRNA (Iran), December 22, 2013. <\/A> [26]<\/A> IRNA (Iran), November 24, 2013. <\/A> [27]<\/A> Irib.ir, November 24, 2013. <\/A> [28]<\/A> Asriran.com, November 24, 2013. <\/A> [29]<\/A> Khabaronline.ir, November 24, 2013. <\/A> [30]<\/A> Mehr (Iran), November 24, 2013. <\/A> [31]<\/A> IRNA (Iran), November 25, 2013.<\/A> [32]<\/A> Mehr (Iran), November 27, 2013. „Porozumienie jeszcze nie jest wprowadzone w \u017cycie, ale antyira\u0144ska atmosfera [ju\u017c] zosta\u0142a pokonana” – Ira\u0144ski minister spraw zagranicznych FM Zarif, Fars, 18 grudnia 2013. Wprowadzenie Og\u0142oszenie 24 listopada 2013 r. Wsp\u00f3lnego Planu Dzia\u0142ania w Genewie przez Iran i grup\u0119 5+1 wywo\u0142a\u0142o debat\u0119 w ira\u0144skich kr\u0119gach politycznych. Dwoma g\u0142\u00f3wnymi stanowiskami w tej debacie jest krytyka porozumienia […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4452,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[827,833,835,837],"tags":[],"class_list":["post-3171","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-iran","category-badania-i-analizy","category-archiwum","category-kraje"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3171","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3171"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3171\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4476,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3171\/revisions\/4476"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4452"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3171"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3171"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3171"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n![](\"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/17605.jpg\")
\nObama zawetuje antyira\u0144skie sankcje Kongresu. \u0179r\u00f3d\u0142o: Shargh, 22 grudnia 2013.
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n![](\"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/17606.jpg\")
\nIRNA report: „America Unfreezes $8 Billion In Iranian Assets”
\n
\n![](\"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/17607.jpg\")
\nMehr report: „American unfroze $4.3 billion in Iranian assets today”
\n
\n![](\"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/17608.jpg\")
\nNobakht to IRNA: „Some Iranian assets frozen by American have been unfrozen.”
\n
\n![](\"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/17610.jpg\")
\nMehr report: Nobakht denies that $8 billion in Iranian assets have been unfrozen.
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"