{"id":3169,"date":"2013-12-26T00:00:00","date_gmt":"2013-12-26T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/filozof-egipski-murad-wahba-nie-bylo-zadnej-prawdziwej-rewolucji-mentalnosc-nie-zmienila-sie-nie-jest-to-zderzenie-cywilizacji-ale-zderzenie-absolutnych-wierzen\/3169"},"modified":"2013-12-26T00:00:00","modified_gmt":"2013-12-26T00:00:00","slug":"filozof-egipski-murad-wahba-nie-bylo-zadnej-prawdziwej-rewolucji-mentalnosc-nie-zmienila-sie-nie-jest-to-zderzenie-cywilizacji-ale-zderzenie-absolutnych-wierzen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/filozof-egipski-murad-wahba-nie-bylo-zadnej-prawdziwej-rewolucji-mentalnosc-nie-zmienila-sie-nie-jest-to-zderzenie-cywilizacji-ale-zderzenie-absolutnych-wierzen\/3169","title":{"rendered":"Filozof egipski Murad Wahba: Nie by\u0142o \u017cadnej prawdziwej rewolucji; mentalno\u015b\u0107 nie zmieni\u0142a si\u0119; nie jest to zderzenie cywilizacji ale zderzenie absolutnych wierze\u0144"},"content":{"rendered":"
<\/p>\n
\n

W niedawnym wywiadzie telewizyjnym filozof egipski Murad Wahba powiedzia\u0142, \u017ce nie uwa\u017ca rewolucji w Egipcie za prawdziwe rewolucje, poniewa\u017c mentalno\u015b\u0107 ludzi \u201enie zmieni\u0142a si\u0119 ani odrobin\u0119\u201d. M\u00f3wi\u0105c w egipskim kanale telewizyjnym Sada Al-Balad TV, Wahba powiedzia\u0142, \u017ce pr\u00f3by osi\u0105gni\u0119cia kompromisu i harmonii czyni\u0105 rewolucj\u0119 martw\u0105. Por\u00f3wnuj\u0105c Bractwo Muzu\u0142ma\u0144skie i salafit\u00f3w do \u015aredniowiecza w Europie, Wahba powiedzia\u0142, \u017ce w ostatecznym rachunku tylko sekularyzm mo\u017ce wybawi\u0107 Egipcjan z tego kryzysu.<\/span><\/p>\n

Poni\u017cej podajemy fragmenty wywiadu, kt\u00f3ry by\u0142 nadany 15 listopada 2013 r.:
<\/span> Kliknij tutaj, \u017ceby zobaczy\u0107 ten wywiad wHYPERLINK „http:\/\/www.memritv.org\/clip\/en\/4067.htm” MEMRI TV<\/span><\/a><\/p>\n

\u3000
<\/span><\/p>\n

Murad Wahba: Zar\u00f3wno Bractwo Muzu\u0142ma\u0144skie, jak salafici chc\u0105 narzuci\u0107 swoje pojmowanie islamu jako wizji spo\u0142ecze\u0144stwa w ca\u0142o\u015bci w wysi\u0142ku ustanowienia Kalifatu islamskiego. Kalifat islamski zast\u0119puje kraje i pa\u0144stwa. Prowadzi to bezpo\u015brednio do islamizacji planety Ziemi i przej\u0119cia nad ni\u0105 panowania. [\u2026]<\/span><\/p>\n

Niestety, Rewolucji 30 Czerwca brakuje filozof\u00f3w. Filozofowie odgrywaj\u0105 wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w ka\u017cdej rewolucji. Masz 30 milion\u00f3w ludzi na ulicach do stawienia oporu, do wyra\u017cenia sprzeciwu, ale tych 30 milion\u00f3w nie wyra\u017ca, czego rzeczywi\u015bcie chce. Na tym w\u0142a\u015bnie polega kryzys Rewolucji 30 Czerwca. […]<\/span><\/p>\n

Dziennikarz: Czy to filozofowie wiod\u0105 ludzi na wojn\u0119?<\/span><\/p>\n

Murad Wahba: Filozof\u00f3w charakteryzuje pragnienie doj\u015bcia do sedna spraw. Nie schlebiaj\u0105 nikomu, [nie] my\u015bl\u0105 w spos\u00f3b powierzchowny ani [nie id\u0105] na kompromisy. Je\u015bli o mnie chodzi, najbardziej obc\u0105 dla mnie rzecz\u0105 jest wysi\u0142ek osi\u0105gni\u0119cia kompromisu i wzajemnego porozumienia. Nie ma to nic wsp\u00f3lnego z rewolucj\u0105. Rewolucja oznacza spowodowanie fundamentalnej zmiany, a to jest sprzeczne z ka\u017cd\u0105 pr\u00f3b\u0105 kompromisu lub harmonii.<\/span><\/p>\n

Kompromis jest mo\u017cliwy tylko, je\u015bli w kraju nie by\u0142o rewolucji. Kiedy sytuacja jest spokojna i nie ma konflikt\u00f3w, siadasz i osi\u0105gasz wzajemne zrozumienie. Ale przeprowadzi\u0142e\u015b rewolucj\u0119, tworz\u0105c fundamentaln\u0105 zmian\u0119, a to znaczy zniszczenie systemu i pr\u00f3b\u0119 zbudowania nowego. W takiej sytuacji nie ma miejsca na wzajemne zrozumienie. To jest nieuprawnione. Kompromis i harmonia czyni\u0105 rewolucj\u0119 martw\u0105.<\/span><\/p>\n

[…]<\/span><\/p>\n

Bractwo Muzu\u0142ma\u0144skie i salafici s\u0105 ruchami fundamentalistycznymi, co znaczy, \u017ce s\u0105 zobowi\u0105zane do powstrzymania si\u0119 od u\u017cywania intelektu, je\u015bli chodzi o teksty religijne. Dlatego z konieczno\u015bci s\u0105 zmuszone do trzymania si\u0119 przesz\u0142o\u015bci. Na\u015bladuj\u0105 to, co zosta\u0142o powiedziane w przesz\u0142o\u015bci co do joty. To dlatego walcz\u0105 o w\u0142\u0105cznie poj\u0119cia \u201eorzeczenia szariatu\u201d do konstytucji. Je\u015bli si\u0119 temu sprzeciwiasz, pr\u00f3buj\u0105 wepchn\u0105\u0107 to do preambu\u0142y. Zrobi\u0105 wszystko, by przyku\u0107 ci\u0119 do konkretnej tradycji i do przesz\u0142o\u015bci, likwiduj\u0105c w ten spos\u00f3b przysz\u0142o\u015b\u0107. Ale rewolucj\u0119 przeprowadza si\u0119 dla przysz\u0142o\u015bci, nie dla przesz\u0142o\u015bci.<\/span><\/p>\n

Dziennikarz: Rewolucja jest dla przysz\u0142o\u015bci, nie dla przesz\u0142o\u015bci\u2026<\/span><\/p>\n

Murad Wahba: W\u0142a\u015bnie. Cz\u0142onkowie Komitetu 50 [pisz\u0105cy konstytucj\u0119] pracuj\u0105 dla przesz\u0142o\u015bci, nie dla przysz\u0142o\u015bci. By\u0142em na jednej z ich sesji, jednym z pos\u0142ucha\u0144. Rozdali projekt konstytucji. Odkry\u0142em, \u017ce w preambule lub w jednym z artyku\u0142\u00f3w powiedziano, \u017ce kultura Egiptu jest cz\u0119\u015bci\u0105 narodu arabskiego i islamskiego. Powiedzia\u0142em im wi\u0119c, \u017ce to sformu\u0142owanie izoluje Egipt od cywilizacji ludzkiej.<\/span><\/p>\n

„Nie macie prawa m\u00f3wi\u0107 o nas jako wy\u0142\u0105cznie o Arabach i muzu\u0142manach Przede wszystkim nale\u017cymy do cywilizacji, poniewa\u017c cywilizacja istnia\u0142a przed Arabami i zanim powsta\u0142y religie. Cywilizacja zacz\u0119\u0142a si\u0119 od rolnictwa\u201d. [\u2026]<\/span><\/p>\n

Wierz\u0119, \u017ce istnieje prawo rozwoju cywilizacji, kt\u00f3re j\u0105 ratuje, gdy tylko nast\u0119puje uwstecznienie. Prawo to stanowi, \u017ce jest kategorycznie zabronione narzucanie jakichkolwiek wierze\u0144 absolutnych na spo\u0142ecze\u0144stwo, poniewa\u017c to je zakuwa w kajdany i nie dopuszcza do rozwoju. Pozwoli pan, \u017ce podam przyk\u0142ady: komunizm, nazizm, faszyzm Mussoliniego, a ostatnio islamski przyp\u0142yw Bractwa Muzu\u0142ma\u0144skiego.<\/span><\/p>\n

Bractwo Muzu\u0142ma\u0144skie nie przetrwa\u0142o nawet roku, poniewa\u017c prawo cywilizacji jest surowe i przynios\u0142o sprawiedliwo\u015b\u0107 w przeci\u0105gu jednego roku. Prawo cywilizacji nie mog\u0142o tolerowa\u0107 Bractwa Muzu\u0142ma\u0144skiego. To samo prawo tolerowa\u0142o \u015aredniowiecze przez 300 lat. Ale w wypadku Bractwa Muzu\u0142ma\u0144skiego naprawi\u0142o sytuacj\u0119 w ci\u0105gu roku. To znaczy, \u017ce BM stanowi katastrof\u0119 dla cywilizacji. [\u2026]<\/span><\/p>\n

M\u00f3wi\u0119 o kulturze islamskiej, nie o cywilizacji islamskiej i m\u00f3wi\u0119 o jednej cywilizacji ludzkiej z multum kultur. [\u2026]<\/span><\/p>\n

To nie jest zderzenie cywilizacji, ale zderzenie absolutnych wierze\u0144. Ka\u017cda kultura, kt\u00f3ra odrzuca inne kultury i utrzymuje, \u017ce jest jedyn\u0105 kultur\u0105, pope\u0142nia zbrodni\u0119 przeciwko ludzko\u015bci. To oznacza walk\u0119 kultur.<\/span><\/p>\n

Dziennikarz: A wi\u0119c, chc\u0105c rz\u0105dzi\u0107 Egiptem, BM pope\u0142nia zbrodni\u0119 przeciwko ludzko\u015bci?<\/span><\/p>\n

Murad Wahba: Niew\u0105tpliwie.<\/span><\/p>\n

Dziennikarz: Jak to?<\/span><\/p>\n

Murad Wahba: Poniewa\u017c pr\u00f3buj\u0105 narzuci\u0107 ludziom absolutn\u0105 wiar\u0119.<\/span><\/p>\n

Dziennikarz: Ludzie zbuntowali si\u0119 przeciwko BM 30 czerwca i usuni\u0119to ich od w\u0142adzy po niespe\u0142na roku. Ale czy zmieni\u0142a si\u0119 mentalno\u015b\u0107?<\/span><\/p>\n

Murad Wahba: Absolutnie nie. Nie zmieni\u0142a si\u0119 ani odrobin\u0119. [\u2026]<\/span><\/p>\n

Mentalno\u015b\u0107 musi si\u0119 zmieni\u0107. By\u0142em zaskoczony, \u017ce Koptowie za\u017c\u0105dali kwoty parlamentarnej. Nie zrozumieli, \u017ce mia\u0142a miejsce rewolucja. Kwota jest rezultatem lenistwa politycznego.<\/span><\/p>\n

Dziennikarz: By\u0142 pan zaskoczony, \u017ce za\u017c\u0105dali kwoty?<\/span><\/p>\n

Murad Wahba: Oczywi\u015bcie.<\/span><\/p>\n

Dziennikarz: I pot\u0119pia pan to?<\/span><\/p>\n

Murad Wahba: Tak. Powiedzia\u0142em im to w twarz<\/span><\/p>\n

Dziennikarz: Dlaczego? Co jest z\u0142ego w akcji afirmacyjnej?<\/span><\/p>\n

Murad Wahba: Znaczy to, \u017ce wyborcy odrzucaj\u0105 wybranie Kopt\u00f3w lub te\u017c kobiet. Kobiety protestowa\u0142y raz za razem, a kiedy mia\u0142y tego do\u015b\u0107, powiedzia\u0142y: \u201ePo\u0142\u0105czcie nas z Koptami, \u017ceby\u015bmy mog\u0142y dosta\u0107 kwot\u0119\u201d. Ta kwota jest komiczn\u0105 fars\u0105, poniewa\u017c sugeruje, \u017ce nie jeste\u015b w stanie wygra\u0107 wybor\u00f3w. [\u2026]<\/span><\/p>\n

Koptowie anga\u017cuj\u0105 si\u0119 w polityk\u0119 i uczestnicz\u0105 w demonstracjach i to jest dobre, ale ich mentalno\u015b\u0107 musi zmieni\u0107 si\u0119. Obserwowa\u0142em ich przez d\u0142ugi czas. Powinni wymieni\u0107 swoj\u0105 mentalno\u015b\u0107 religijn\u0105 na polityczn\u0105. S\u0105 tacy sami jak Bractwo Muzu\u0142ma\u0144skie. Odbijaj\u0105 si\u0119 wzajem echem. Jedni i drudzy maj\u0105 mentalno\u015b\u0107 religijn\u0105. Tylko sekularyzm mo\u017ce wybawi\u0107 ich z tego kryzysu.<\/span><\/p>\n

Dziennikarz: S\u0142owo „sekularyzm” nabra\u0142o z\u0142ej reputacji i niekt\u00f3rzy ludzie zr\u00f3wnuj\u0105 to z herezj\u0105. Egipt jest pa\u0144stwem \u201cobywatelskim\u201d. Jak pan wie, okre\u015blenie \u201cobywatelski\u201d jest z\u0142o\u017cone. Sekulary\u015bci u\u017cywaj\u0105 go, by unikn\u0105\u0107 oskar\u017cenia o herezj\u0119, a islami\u015bci u\u017cywaj\u0105 go, by unikn\u0105\u0107 oskar\u017cenia o fanatyzm.<\/span><\/p>\n

Murad Wahba: Pi\u0119knie uj\u0119te. Jest to ca\u0142kowicie prawdziwe. To jest katastrofa Egiptu. [\u2026]<\/span><\/p>\n

Nasza mentalno\u015b\u0107 nie zmieni\u0142a si\u0119…<\/span><\/p>\n

Dziennikarz: Jest pana obowi\u0105zkiem…<\/span><\/p>\n

Murad Wahba: Przepraszam?<\/span><\/p>\n

Dziennikarz: To jest obowi\u0105zkiem pana i nas, obowi\u0105zkiem elit. Masy zrobi\u0142y wi\u0119cej, ni\u017c mo\u017cna by\u0142o oczekiwa\u0107.<\/span><\/p>\n

Murad Wahba: Ale nie ma \u017cadnych elit. Gdyby istnia\u0142y elity, nie byliby\u015bmy w tej sytuacji. Jak elity zgadzaj\u0105 si\u0119 na wypowiedzenie s\u0142owa \u201ekompromis\u201d w ramach rewolucji?!<\/span><\/p>\n

[…]<\/span><\/p>\n

Organizacja i struktura spo\u0142ecze\u0144stwa wyra\u017ca si\u0119 w elicie, nie w masach. W obu rewolucjach to masy, bez elit, wysz\u0142y na ulice i to jest kryzys rewolucji egipskiej. Dlatego wszystko, co pozosta\u0142o, to poleganie na armii, policji i wielkiej odwadze feldmarsza\u0142ka Abdela Fattaha Al-Sisiego. […]<\/span><\/p>\n

Jak Europa wybawi\u0142a si\u0119 od \u015aredniowiecza? \u015aredniowiecze by\u0142o takie samo jak Bractwo Muzu\u0142ma\u0144skie i salafici. Jak Europa wyzwoli\u0142a si\u0119 od \u015aredniowiecza?<\/span><\/p>\n

Dziennikarz: Jak?<\/span><\/p>\n

Murad Wahba: Filozofowie odegrali w tym bardzo wa\u017cn\u0105 rol\u0119 i byli za to prze\u015bladowani i oskar\u017cani o herezj\u0119. […]<\/span><\/p>\n

Rektor mojego uniwersytetu przyszed\u0142 do mnie w 1997 r. na rozmow\u0119. By\u0142 dumny z tego, \u017ce czyta\u0142 moje ksi\u0105\u017cki, kiedy jeszcze by\u0142 uczniem liceum. […]<\/span><\/p>\n

Poprosi\u0142 mnie, bym przesta\u0142 uczy\u0107 student\u00f3w i powiedzia\u0142: \u201cOtrzymali\u015bmy wiele skarg, \u017ce studenci nie mog\u0105 spa\u0107 po nocach. S\u0105 zaniepokojeni. Pana [\u015bwieckie] idee szokuj\u0105 ich i daj\u0105 im koszmary nocne. Je\u015bli chodzi o pana dw\u00f3ch lub trzech doktorant\u00f3w \u2013 nie obchodzi nas, czy maj\u0105 bezsenne noce\u201d. Powiedzia\u0142em mu: nie chc\u0119 tak\u017ce doktorant\u00f3w. Zostawi\u0119 ich w spokoju. […]<\/span><\/p>\n

Uniwersytet jest rz\u0105dzony przez fundamentalist\u00f3w. Pracowa\u0142em nad projektem o kreatywno\u015bci, ale przeszkodzili temu…<\/span><\/p>\n

Dziennikarz: Czy ci fundamentali\u015bci stoj\u0105 za wszystkimi demonstracjami na uniwersytetach?<\/span><\/p>\n

Murad Wahba: Nauczyciele stoj\u0105 za tym.<\/span><\/p>\n

Dziennikarz: Nauczyciele?<\/span><\/p>\n

Murad Wahba: Czy to pana szokuje?<\/span><\/p>\n

Dziennikarz: „Nie.<\/span><\/p>\n

Murad Wahba: Ludzie m\u00f3wi\u0105 o zbirach przewodz\u0105cych demonstracjom, ale to jest powierzchowne. Uniwersytet jest kontrolowany przez fundamentalistyczn\u0105 ideologi\u0119 BM i dlatego uniwersytety egipskie znalaz\u0142y si\u0119 poza cywilizacj\u0105 ludzk\u0105. Nie mo\u017cna rozwin\u0105\u0107 \u017cadnej tw\u00f3rczej teorii w nauce, literaturze ani w niczym. Zapomnij o ca\u0142ym tym nonsensie, jaki wypisuj\u0105 gazety o tym, jacy jeste\u015bmy wspaniali. Bra\u0142em udzia\u0142 w dziesi\u0105tkach konferencji mi\u0119dzynarodowych i mog\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce nie ma tam ani \u015bladu Arab\u00f3w. [\u2026]<\/span><\/p>\n

Kiedy\u015b zdziwi\u0142em si\u0119, gdy dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce w latach 1948 -1988 nie by\u0142o ani jednego arabskiego cz\u0142onka wysokiego komitetu wykonawczego Mi\u0119dzynarodowej Federacji Towarzystw Filozoficznych. Przedstawi\u0142em wi\u0119c w\u0142asn\u0105 kandydatur\u0119 po otrzymaniu poparcia innych. I zosta\u0142em wybrany. Zako\u0144czy\u0142em moja kadencj\u0119 po 15 latach i na tym koniec. Do dnia dzisiejszego nikt mnie nie zast\u0105pi\u0142.<\/span><\/p>\n

Dziennikarz: Do dnia dzisiejszego?<\/span><\/p>\n

Murad Wahba: Tak, w Mi\u0119dzynarodowej Federacji Towarzystw Filozoficznych. Co\u015b panu powiem. Przewodnicz\u0105cy federacji powiedzia\u0142 mi kiedy\u015b, \u017ce chce, bym dostarczy\u0142 list, m\u00f3wi\u0105cy, i\u017c towarzystwo egipskie jest letargicznym cz\u0142onkiem federacji \u2013 nigdy nie p\u0142aci sk\u0142adek i nigdy nie uczestniczy w konferencjach. Pos\u0142a\u0142 mi ten list i rozmawia\u0142em z cz\u0142owiekiem odpowiedzialnym tutaj w Egipcie, kt\u00f3ry powiedzia\u0142 mi: \u201eNie potrzebujemy ich. Oni potrzebuj\u0105 nas. Nadejdzie dzie\u0144, kiedy zwr\u00f3c\u0105 si\u0119 do nas, by\u015bmy nauczyli ich filozofii\u201d. [\u2026]<\/span><\/p>\n

Tak\u017ce Ameryka robi wszystko \u017ale. Idzie od z\u0142ego do gorszego. M\u00f3wi\u0105 nam, \u017ce chc\u0105 demokracji [w Egipcie] jutro rano. To jest ignorancja. Ci ludzie niczego nie rozumiej\u0105.<\/span><\/p>\n

Dziennikarz: Zasianie demokracji jest trudne?<\/span><\/p>\n

Murad Wahba: Oczywi\u015bcie. Zabra\u0142o to Europie 400 lat. Kiedy\u015b ambasador reprezentuj\u0105cy jedno z pa\u0144stw Zatoki powiedzia\u0142 do mnie: \u201cChcemy si\u0119 rozwija\u0107. Ile lat to zabierze?\u201d Powiedzia\u0142em mu, \u017ce zabierze to 100 lat. Odpar\u0142, \u017ce to za d\u0142ugo. Powiedzia\u0142em mu, \u017ce 100 lat to bardzo dobry [okres]. Europie zabra\u0142o to 400 lat. Odpowiedzia\u0142: \u201eNiech pan to zmniejszy\u201d. Powiedzia\u0142em: \u201c\u015awietnie, zr\u00f3bmy to w 50 lat, ale b\u0119dziecie musieli wygna\u0107 Ibn Tajmijjaha i sprowadzi\u0107 w zamian Awerroesa\u201d. Rzek\u0142: \u201cTego nie mog\u0119 zrobi\u0107\u201d. […]<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W niedawnym wywiadzie telewizyjnym filozof egipski Murad Wahba powiedzia\u0142, \u017ce nie uwa\u017ca rewolucji w Egipcie za prawdziwe rewolucje, poniewa\u017c mentalno\u015b\u0107 ludzi \u201enie zmieni\u0142a si\u0119 ani odrobin\u0119\u201d. M\u00f3wi\u0105c w egipskim kanale telewizyjnym Sada Al-Balad TV, Wahba powiedzia\u0142, \u017ce pr\u00f3by osi\u0105gni\u0119cia kompromisu i harmonii czyni\u0105 rewolucj\u0119 martw\u0105. Por\u00f3wnuj\u0105c Bractwo Muzu\u0142ma\u0144skie i salafit\u00f3w do \u015aredniowiecza w Europie, Wahba […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[824,835,837,863],"tags":[],"class_list":["post-3169","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-specjalne-komunikaty","category-archiwum","category-kraje","category-egipt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3169","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3169"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3169\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3169"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3169"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3169"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}