{"id":2948,"date":"2013-06-17T00:00:00","date_gmt":"2013-06-17T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/skok-w-programie-nuklearnym-iranu-produkcja-plutonu-w-reaktorze-na-ciezka-wode-w-arak-upraszcza-droge-do-zdobycia-broni-nuklearnej\/2948"},"modified":"2016-12-01T23:17:38","modified_gmt":"2016-12-01T23:17:38","slug":"skok-w-programie-nuklearnym-iranu-produkcja-plutonu-w-reaktorze-na-ciezka-wode-w-arak-upraszcza-droge-do-zdobycia-broni-nuklearnej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/skok-w-programie-nuklearnym-iranu-produkcja-plutonu-w-reaktorze-na-ciezka-wode-w-arak-upraszcza-droge-do-zdobycia-broni-nuklearnej\/2948","title":{"rendered":"Skok w programie nuklearnym Iranu: produkcja plutonu w reaktorze na ci\u0119\u017ck\u0105 wod\u0119 w Arak upraszcza drog\u0119 do zdobycia broni nuklearnej"},"content":{"rendered":"<div class=\"bodytext c1\">\n<p><em>8 czerwca 2013 r. Iran otworzy\u0142 g\u0142\u00f3wny zbiornik rozszczepiania j\u0105dra atomu w reaktorze j\u0105drowym ci\u0119\u017ckowodnym w Arak. Dyrektor Organizacji Energii Atomowej w Iranie (AEOI) Fereydoon Abbasi powiedzia\u0142 przy tej okazji, \u017ce Teheran uczyni\u0142 \u201cwa\u017cny krok w rozwoju tego projektu&#8221;<a name=\"_ednref1\"><\/a> <a title=\"\" href=\"#_edn1\"><strong>[1]<\/strong><\/a> .<\/em><\/p>\n<p><em>W najnowszym raporcie, opublikowanym 30 maja 2013 r. Mi\u0119dzynarodowa Agencja Energii Atomiwej (IAEA) stwierdzi\u0142a, \u017ce Iran uczyni\u0142 post\u0119py w budowie i eksploatacji reaktora ci\u0119\u017ckowodnego w Araku, mimo \u017c\u0105da\u0144 Rady Bezpiecze\u0144stwa ONZ, by zawiesi\u0142 t\u0119 dzia\u0142alno\u015b\u0107. Raport stwierdza tak\u017ce, \u017ce Iran poinformowa\u0142 IAEA, i\u017c ma zamiar uruchomi\u0107 ten reaktor przed ko\u0144cem 2014 r. do produkcji radioaktywnych izotop\u00f3w dla cel\u00f3w medycznych.<\/em><\/p>\n<p><em>W tym miesi\u0105cu Zarz\u0105d IAEA skrytykowa\u0142 Iran za budowania reaktora Arak niezgodnie z zaaprobowanym przez IAEA modelem; ponadto zauwa\u017cy\u0142, \u017ce od 2006 r. Iran nie dostarcza agencji wszystkich informacji dotycz\u0105cych tego reaktora, jak tego wymagaj\u0105 przepisy IAEA<a name=\"_ednref2\"><\/a> <a title=\"\" href=\"#_edn2\"><strong>[2]<\/strong><\/a> . R\u00f3wnocze\u015bnie Iran nie dopuszcza IAEA do inspekcji reaktora ci\u0119\u017ckowodnego, twierdz\u0105c, \u017ce ci\u0119\u017cka woda nie jest materia\u0142em nuklearnym, kt\u00f3ry wymaga nadzoru \u2013 mimo \u017ce ten rodzaj reaktora mo\u017ce produkowa\u0107 materia\u0142 rozszczepialny do broni opartej na plutonie.<\/em><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-4543\" src=\"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/15674.jpg\" width=\"410\" height=\"307\" srcset=\"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/15674.jpg 410w, https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/15674-300x225.jpg 300w, https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/15674-80x60.jpg 80w, https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/15674-265x198.jpg 265w\" sizes=\"auto, (max-width: 410px) 100vw, 410px\" \/><\/p>\n<p><strong>Ocena<\/strong><\/p>\n<p>Zainstalowanie zbiornika rozszczepiania j\u0105dra atomowego w reaktorze ci\u0119\u017ckowodnym w Arak, ma szereg konsekwencji:<\/p>\n<ul type=\"disc\">\n<li list=\"\" level1=\"\" l0=\"\">Zmusi spo\u0142eczno\u015b\u0107 mi\u0119dzynarodow\u0105 do uznania Iranu za mocarstwo nuklearne, za\u015b Iran b\u0119dzie nadal trzyma\u0142 si\u0119 twierdzenia, \u017ce ci\u0119\u017cka woda nie jest materia\u0142em nuklearnym, kt\u00f3ry wymaga nadzoru i dlatego IAEA nie dostanie pozwolenia na inspekcj\u0119 tej instalacji.<\/li>\n<li list=\"\" level1=\"\" l0=\"\">Tym posuni\u0119ciem Teheran postanowi\u0142 przeci\u0105\u0107 impas w rozmowach nuklearnych przez przesuni\u0119cie prac na pluton i usuni\u0119cie z pola widzenia kwestii wzbogacania uranu.<\/li>\n<li list=\"\" level1=\"\" l0=\"\">Przyspieszaj\u0105c produkcj\u0119 plutonu przez uruchomienie reaktora ci\u0119\u017ckowodnego w Arak, Iran zamierza wyeliminowa\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 ataku militarnego na swoje instalacje nuklearne \u2013 bowiem zaatakowanie reaktora plutonowego, kt\u00f3ry zosta\u0142 uruchomiony i dzia\u0142a, b\u0119dzie mia\u0142o, mi\u0119dzy innymi, bardzo powa\u017cne konsekwencje dla \u015brodowiska.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Do czego jest reaktor ci\u0119\u017ckowodny w Arak?<\/strong><\/p>\n<p>Cho\u0107 Teheran deklaruje, \u017ce reaktor ci\u0119\u017ckowodny w Arak b\u0119dzie u\u017cywany do produkcji izotop\u00f3w dla cel\u00f3w medycznych i \u017ce zast\u0105pi przestarza\u0142y reaktor badawczy w Teheranie, reaktor w Teheranie nadal dzia\u0142a i nie zosta\u0142 zamkni\u0119ty. Ponadto Iran zgromadzi\u0142 wystarczaj\u0105ce ilo\u015bci uranu wzbogaconego do 20%, by reaktor w Teheranie m\u00f3g\u0142 dzia\u0142a\u0107 jeszcze przez lata.<\/p>\n<p>Po co zatem Iranowi instalacje z dwoma r\u00f3\u017cnymi sposobami produkowania tych samych izotop\u00f3w \u2013 wzbogacania uranu w Teheranie i plutonu w Araku \u2013 szczeg\u00f3lnie, skoro reaktor w Arak oferuje naj\u0142atwiejsz\u0105 i najcz\u0119stsz\u0105 drog\u0119 produkcji plutonu na bro\u0144 nuklearn\u0105?<\/p>\n<p>10 czerwca 2013 r. ira\u0144ska witryna internetowa Irannuc.ir, zwi\u0105zana z Najwy\u017csz\u0105 Rad\u0105 Bezpiecze\u0144stwa Narodowego Iranu, kt\u00f3ra prowadzi rozmowy ze spo\u0142eczno\u015bci\u0105 mi\u0119dzynarodow\u0105, opublikowa\u0142a artyku\u0142 ujawniaj\u0105cy zamiar Teheranu skupienia si\u0119 w rozmowach nuklearnych na plutonie w odr\u00f3\u017cnieniu od wzbogacania uranu, kt\u00f3re dzieje si\u0119 w instalacjach Fordo i Natanz.<\/p>\n<p>Artyku\u0142 wspomnia\u0142 tak\u017ce fakt, \u017ce reaktor ci\u0119\u017ckowodny mo\u017ce by\u0107 naj\u0142atwiejsz\u0105 drog\u0105 do produkcji plutonu dla cel\u00f3w militarnych.<\/p>\n<p>Poni\u017cej podajemy fragmenty tego artyku\u0142u:<\/p>\n<p><strong>Reaktor Arak &#8222;zdominuje rozmowy&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>&#8222;Zainstalowanie g\u0142\u00f3wnego zbiornika w reaktorze Arak na kilka dni przed wyborami prezydenckimi wskazuje, \u017ce Iran postanowi\u0142 ustali\u0107 now\u0105 atmosfer\u0119, nowe warunki i nowy porz\u0105dek dnia przed nast\u0119pn\u0105 rund\u0105 rozm\u00f3w z P5+1. Dyplomaci w Teheranie m\u00f3wi\u0105, \u017ce podczas gdy kwestia wzbogacania uranu do poziomu 20% w Fordo by\u0142a jak dot\u0105d punktem centralnym rozm\u00f3w, jest bardzo prawdopodobne, \u017ce podczas 2013 r., a szczeg\u00f3lnie na pocz\u0105tku 2014 r. ta kwestia zostanie zepchni\u0119ta na bok i kwestia samego Arak zdominuje rozmowy.<\/p>\n<p>Zach\u00f3d zawsze przedstawia\u0142 program nuklearny Iranu jako program z potencja\u0142em militarnym. Wed\u0142ug tego pogl\u0105du instalacja w Arak, a szczeg\u00f3lnie reaktor ci\u0119\u017ckowodny, jest wa\u017cniejsza ni\u017c [instalacje w] Fordo i Natanz, poniewa\u017c mo\u017ce by\u0107 naj\u0142atwiejsz\u0105 i najbardziej konwencjonaln\u0105 metod\u0105 produkowania plutonu, co jest obecnie klasyczn\u0105 metod\u0105 stosowan\u0105 na ca\u0142ym \u015bwiecie do produkcji broni nuklearnej.<\/p>\n<p>Iran oznajmi\u0142, \u017ce 40-megawatowy reaktor ci\u0119\u017ckowodny w Arak zast\u0105pi stopniowo reaktor badawczy w Teheranie, kt\u00f3ry ju\u017c produkuje izotopy potrzebne [do walki] z setkami tysi\u0119cy typ\u00f3w nowotwor\u00f3w. Bior\u0105c jednak pod uwag\u0119 trwa\u0142o\u015b\u0107 u\u017cytkow\u0105 tego reaktora [w Teheranie}, trzeba go b\u0119dzie wkr\u00f3tce zamkn\u0105\u0107 i zast\u0105pi\u0107 innym reaktorem.<\/p>\n<p>Chocia\u017c nie ma dla tych izotop\u00f3w innego zastosowania jak medyczne, Iran nie importowa\u0142 izotop\u00f3w przez ponad 20 lat z powodu sankcji. Mimo tego Zach\u00f3d nie patrzy na t\u0119 kwesti\u0119 w ten spos\u00f3b.<\/p>\n<p>Im bli\u017cej zako\u0144czenia [budowy] reaktora w Arak, tym wi\u0119cej \u015bci\u0105gnie on uwagi Zachodu; im wi\u0119cej \u015bci\u0105ga uwagi, tym bardziej kwestia Fordo i wzbogacania [uranu] do 20% zostanie zepchni\u0119ta na bok.<\/p>\n<p>Niekt\u00f3rzy dyplomaci oceniaj\u0105, \u017ce nast\u0119pna runda rozm\u00f3w [nuklearnych] w Iranem nie odb\u0119dzie si\u0119 przed jesieni\u0105 2013 r., a do tego czasu projekt reaktora w Araku znacznie posunie si\u0119 do przodu. Tak wi\u0119c zak\u0142ada si\u0119, \u017ce nast\u0119pny razem P5+1 zasi\u0105d\u0105 do sto\u0142u negocjacyjnego z Iranem, ich priorytety zmieni\u0105 si\u0119 i skupi\u0105 si\u0119 na [potrzebie] osi\u0105gni\u0119cia porozumienia z Iranem w sprawie projektu reaktora w Arak, zamiast dyskutowa\u0107 Fordo i wzbogacanie [uranu] do 20%.<\/p>\n<p>Dyplomaci oceniaj\u0105, \u017ce kwestia Arak zostanie wkr\u00f3tce dodana do oficjalnej propozycji P5+1 dla Iranu i \u017ce ka\u017cda nowa propozycja \u2013 kt\u00f3ra wed\u0142ug zachodnich dyplomat\u00f3w b\u0119dzie przedstawiona Iranowi bezpo\u015brednio po wyborach [prezydenckich] &#8211; by by\u0142a realistyczna, b\u0119dzie musia\u0142a obejmowa\u0107 kwesti\u0119 Arak.<\/p>\n<p>Dyplomata w Teheranie powiedzia\u0142 [irannuc.ir]: \u201cIran przyspieszy projekt Arak i dzi\u0119ki temu zmieni kurs rozm\u00f3w [z P5+1]&#8221;<a name=\"_ednref3\"><\/a> <a title=\"\" href=\"#_edn3\">[3]<\/a> .<\/p>\n<p><em>*A. Savyon jest dyrektork\u0105 MEMRI Iranian Media Project; Y. Mansharof jest pracownikiem badawczym w MEMRI.<\/em><\/p>\n<p>&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;<\/p>\n<p><a name=\"_edn1\"><\/a> <a title=\"\" href=\"#_ednref1\">[1]<\/a> Fars (Iran), June 9, 2013.<\/p>\n<p><a name=\"_edn2\"><\/a> <a title=\"\" href=\"#_ednref2\">[2]<\/a> Press TV (Iran), June 6, 2013.<a name=\"_edn3\"><\/a> <a title=\"\" href=\"#_ednref3\">[3]<\/a> Irannuc.ir, June 10, 2013.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>8 czerwca 2013 r. Iran otworzy\u0142 g\u0142\u00f3wny zbiornik rozszczepiania j\u0105dra atomu w reaktorze j\u0105drowym ci\u0119\u017ckowodnym w Arak. Dyrektor Organizacji Energii Atomowej w Iranie (AEOI) Fereydoon Abbasi powiedzia\u0142 przy tej okazji, \u017ce Teheran uczyni\u0142 \u201cwa\u017cny krok w rozwoju tego projektu&#8221; [1] . W najnowszym raporcie, opublikowanym 30 maja 2013 r. Mi\u0119dzynarodowa Agencja Energii Atomiwej (IAEA) stwierdzi\u0142a, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4543,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[827,833,835,837],"tags":[],"class_list":["post-2948","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-iran","category-badania-i-analizy","category-archiwum","category-kraje"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2948","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2948"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2948\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4549,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2948\/revisions\/4549"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4543"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2948"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2948"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2948"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}