{"id":23023,"date":"2025-06-11T23:06:29","date_gmt":"2025-06-11T21:06:29","guid":{"rendered":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/?p=23023"},"modified":"2025-06-12T23:10:44","modified_gmt":"2025-06-12T21:10:44","slug":"wbudowane-w-iranski-rezim-szyicki-mechanizmy-religijne-do-radzenia-sobie-z-powaznymi-zagrozeniami-militarnymi-taktyczne-i-chwilowe-ustepstwa-nazywane-bohaterska-elastycznoscia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wbudowane-w-iranski-rezim-szyicki-mechanizmy-religijne-do-radzenia-sobie-z-powaznymi-zagrozeniami-militarnymi-taktyczne-i-chwilowe-ustepstwa-nazywane-bohaterska-elastycznoscia\/23023","title":{"rendered":"Wbudowane w ira\u0144ski re\u017cim szyicki mechanizmy religijne do radzenia sobie z powa\u017cnymi zagro\u017ceniami militarnymi: taktyczne i chwilowe ust\u0119pstwa \u2013 nazywane \u201cbohatersk\u0105 elastyczno\u015bci\u0105\u201d \u2013 kt\u00f3rych re\u017cim u\u017cywa\u0142 wielokrotnie od swojego za\u0142o\u017cenia w 1979 roku"},"content":{"rendered":"

W r\u00f3\u017cnych okoliczno\u015bciach historycznych w ci\u0105gu ostatnich 30 lat przyw\u00f3dcy ira\u0144skiego islamskiego re\u017cimu rewolucyjnego poczynili taktyczne ust\u0119pstwa w obliczu prawdziwego zagro\u017cenia militarnego. Re\u017cim przyznaje tym ust\u0119pstwom legitymacj\u0119 religijn\u0105 opart\u0105 na szyickiej historii islamskiej. Nale\u017cy wyja\u015bni\u0107, \u017ce ira\u0144ski re\u017cim jest re\u017cimem religijno-mesja\u0144skim, kt\u00f3ry opiera swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 na systemowej ideologii i zasadach religijnych, z kt\u00f3rych czerpie w razie potrzeby, aby uzasadni\u0107 swoje dzia\u0142ania.<\/p>\n

Wed\u0142ug re\u017cimu takie ust\u0119pstwa s\u0105 taktycznym sposobem na obej\u015bcie powa\u017cnych przeszk\u00f3d, aby osi\u0105gn\u0105\u0107 cele strategiczne. Taktyczne ust\u0119pstwa s\u0105 niezb\u0119dne, gdy jest si\u0119 pod presj\u0105 Zachodu, aby kontynuowa\u0107 realizacj\u0119 cel\u00f3w rewolucji islamskiej. Ira\u0144ski program nuklearny, kt\u00f3rego celem jest zdobycie broni j\u0105drowej, jest celem strategicznym. Jest to spos\u00f3b zapewnienia re\u017cimowi przetrwania i bezpiecze\u0144stwa na drodze do urzeczywistnienia najwy\u017cszego celu rewolucji islamskiej: globalnej cywilizacji islamskiej\/islamskiego porz\u0105dku \u015bwiata kierowanego przez Iran.<\/p>\n

Nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce ira\u0144ski najwy\u017cszy przyw\u00f3dca Ali Chamenei uwa\u017ca posta\u0107 Hassana ibn Alego (625-670 n.e.), Drugiego Imama, za wz\u00f3r do na\u015bladowania. Chamenei czerpie inspiracj\u0119 z dzia\u0142a\u0144 Hassana przeciwko znacznie pot\u0119\u017cniejszym rywalom politycznym i wojskowym i pod\u0105\u017ca jego \u015bladem w podobnych okoliczno\u015bciach, powstrzymuj\u0105c si\u0119 od bezpo\u015bredniej konfrontacji militarnej z nimi.<\/p>\n

Chamenei przet\u0142umaczy\u0142 na j\u0119zyk perski ksi\u0105\u017ck\u0119 Traktat pokojowy Hassana\u00a0<\/em>[1]<\/a>, kt\u00f3ra analizuje okoliczno\u015bci zgody Hassana na ust\u0105pienie z kalifatu w 661 r. n.e. na \u017c\u0105danie jego rywala, kalifa umajjadzkiego, Mu’awija ibn Abu Sufjana. Ksi\u0105\u017cka uzasadnia decyzj\u0119 Hassana o podpisaniu traktatu pokojowego, oddaj\u0105cego kalifat, poniewa\u017c by\u0142 w znacznie s\u0142abszej pozycji ni\u017c sunnicki Mu’awija i jego si\u0142y i obawia\u0142 si\u0119, \u017ce wojna z nimi zagrozi jego szyickiej spo\u0142eczno\u015bci i religii. Warunki, jakie Hassan postawi\u0142 w zamian za ust\u0119pstwo na rzecz Mu’awija, mia\u0142y na celu zapewnienie, \u017ce pok\u00f3j b\u0119dzie tymczasowy. W t\u0142umaczeniu ksi\u0105\u017cki Chamenei doda\u0142 do tytu\u0142u \u201eTraktat pokojowy Hassana\u201d podtytu\u0142 \u201eNajbardziej bohaterska i chwalebna elastyczno\u015b\u0107 [narmasz-e kaharmananeh<\/em>] w historii\u201d, podkre\u015blaj\u0105c taktyczn\u0105 decyzj\u0119 Hassana w negocjacjach z si\u0142ami znacznie pot\u0119\u017cniejszymi od niego.<\/p>\n

Poni\u017cej znajduje si\u0119 kilka przyk\u0142ad\u00f3w sytuacji, w kt\u00f3rych islamski re\u017cim rewolucyjny w Iranie poszed\u0142 na taktyczne ust\u0119pstwa w celu wzmocnienia swojej pozycji w obliczu silniejszego przeciwnika.<\/p>\n

    \n
  1. Podczas rz\u0105d\u00f3w Mohammada Rezy Szacha Pahlawiego, Chamenei, b\u0119d\u0105c w wi\u0119zieniu, zacz\u0105\u0142 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z si\u0142ami bezpiecze\u0144stwa szacha. On i jego zwolennicy nazywali to \u201ebohatersk\u0105 elastyczno\u015bci\u0105\u201d,\u00a0narmasz-e kaharmananeh<\/em>(patrz\u00a0Opis nazwy (Szarh-e Esm) \u2013 Biografia ajatollaha Sejjeda Aliego Hosseiniego Chameneiego<\/em>).<\/li>\n
  2. W lipcu 1988 roku za\u0142o\u017cyciel rewolucji islamskiej, ajatollah Ruhollah Chomeini, zgodzi\u0142 si\u0119 na zawieszenie broni z Irakiem (rezolucja Rady Bezpiecze\u0144stwa ONZ nr 598) po o\u015bmiu latach wojny i dewastacji gospodarczej Iranu.\u00a0[2]<\/a>W pa\u017adzierniku 2012 roku na stronie internetowej Chameneiego opublikowano artyku\u0142 autorstwa cz\u0142onka Zgromadzenia Ekspert\u00f3w Iranu, ajatollaha Mohi Al-Din Haeri Sziraziego, w kt\u00f3rym por\u00f3wnano decyzj\u0119 Chomeiniego o zako\u0144czeniu wojny do decyzji szyickiego imama Hassana o przekazaniu kalifatu sunnicie Mu\u2019awiji.<\/li>\n<\/ol>\n

    W wywiadzie udzielonym w lipcu 2013 r. z okazji rocznicy rezolucji Rady Bezpiecze\u0144stwa ONZ nr 598, przewodnicz\u0105cy Rady Celowo\u015bci Haszemi Rafsand\u017cani, kt\u00f3ry by\u0142 r\u00f3wnie\u017c praw\u0105 r\u0119k\u0105 Chomeiniego i prezydentem Iranu, por\u00f3wna\u0142 decyzj\u0119 Chomeiniego do decyzji imama Hassana o podpisaniu traktatu pokojowego z sunnit\u0105 Mu\u2019awija.<\/p>\n

    R\u00f3wnie\u017c w 2012 roku sam Chamenei opublikowa\u0142 kilka pozytywnych o\u015bwiadcze\u0144 na temat decyzji Chomeiniego o zako\u0144czeniu wojny w 1988 roku ze wzgl\u0119du na ci\u0119\u017ck\u0105 sytuacj\u0119 gospodarcz\u0105 Iranu i podkre\u015bli\u0142 osi\u0105gni\u0119cia, jakie nast\u0105pi\u0142y po tej decyzji.<\/p>\n

      \n
    1. W 2003 r., gdy wojska ameryka\u0144skie zosta\u0142y rozmieszczone w Iraku i Afganistanie, a przyw\u00f3dcy re\u017cimu ira\u0144skiego zacz\u0119li odczuwa\u0107, \u017ce s\u0105 obl\u0119\u017ceni i stoj\u0105 w obliczu zagro\u017cenia egzystencjalnego, re\u017cim og\u0142osi\u0142 tymczasowe zawieszenie swojego programu nuklearnego i przyj\u0119cie konwencji bezpiecze\u0144stwa, kt\u00f3re do tej pory odrzuca\u0142.<\/li>\n
    2. We wrze\u015bniu 2013 r. Chamenei u\u017cy\u0142 terminu \u201ebohaterska elastyczno\u015b\u0107\u201d \u2013\u00a0narmasz-e kaharmananeh \u2013<\/em>aby umo\u017cliwi\u0107 rozmowy z administracj\u0105 Obamy pomimo nieuznawania przez Iran Stan\u00f3w Zjednoczonych, \u201eWielkiego Szatana\u201d. Mia\u0142o to na celu uzyskanie mi\u0119dzynarodowego uznania i ulepszenia ira\u0144skiego programu nuklearnego oraz zniesienie sankcji nuklearnych na Iran. Na stronie internetowej Chameneiego termin \u201ebohaterska elastyczno\u015b\u0107\u201d zosta\u0142 wyja\u015bniony w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b:<\/li>\n<\/ol>\n

      \u201eNie sprzeciwiamy si\u0119 s\u0142usznym i logicznym posuni\u0119ciom dyplomatycznym… Od lat wierz\u0119 w to, co nazywa si\u0119 \u2018bohatersk\u0105 elastyczno\u015bci\u0105\u2019. Elastyczno\u015b\u0107 jest bardzo istotna w niekt\u00f3rych miejscach; jest bardzo dobra. Nie ma w tym nic z\u0142ego, ale ten zapa\u015bnik, kt\u00f3ry walczy ze swoim rywalem i w niekt\u00f3rych miejscach wykazuje elastyczno\u015b\u0107 ze wzgl\u0119d\u00f3w technicznych, nie mo\u017ce zapomnie\u0107, kim jest jego wr\u00f3g i co robi. To jest g\u0142\u00f3wny warunek [ust\u0119pstw]\u201d. Chamenei z\u0142o\u017cy\u0142 te o\u015bwiadczenia dow\u00f3dcom IRGC 17 wrze\u015bnia 2019 r.<\/p>\n

      \u201eHeroiczna elastyczno\u015b\u0107 oznacza artystyczn\u0105 nawigacj\u0119 w celu osi\u0105gni\u0119cia celu. Oznacza to, \u017ce je\u015bli pod\u0105\u017casz \u015bcie\u017ck\u0105 Boga, musisz… u\u017cywa\u0107 r\u00f3\u017cnych metod we wszystkich formach i na wszystkie mo\u017cliwe sposoby, aby osi\u0105gn\u0105\u0107 cel i idea\u0142y islamskie… Niekt\u00f3rzy interpretuj\u0105 ten [termin] jako kompromis w kwestii idea\u0142\u00f3w i cel\u00f3w re\u017cimu islamskiego… To b\u0142\u0105d… S\u0105 cele. Re\u017cim islamski pracuje nad osi\u0105gni\u0119ciem tych cel\u00f3w na ka\u017cdym etapie, aby si\u0119 rozwija\u0107, aby osi\u0105gn\u0105\u0107 doskona\u0142e punkty i szczyt, aby stworzy\u0107 wielk\u0105 cywilizacj\u0119 islamsk\u0105… Oczywi\u015bcie, jest to stopniowe podej\u015bcie, etap po etapie\u201d. Chamenei z\u0142o\u017cy\u0142 te o\u015bwiadczenia 50 000 dzia\u0142aczom Basid\u017c 20 listopada 2013 r.\u00a0[3]<\/a><\/p>\n

        \n
      1. W 2023 r. Chamenei ponownie u\u017cy\u0142 terminu \u201ebohaterska elastyczno\u015b\u0107\u201d, aby umo\u017cliwi\u0107 rozmowy z administracj\u0105 Bidena w celu zniesienia wszystkich ameryka\u0144skich sankcji i uznania Iranu przez USA za pa\u0144stwo na progu nuklearnym. Na swojej stronie internetowej wyja\u015bni\u0142 ten termin jako \u201eznalezienie sposobu na pokonanie wszystkich trudnych przeszk\u00f3d i kontynuowanie drogi do osi\u0105gni\u0119cia celu\u201d. Chamenei powiedzia\u0142 to 20 maja 2023 r.\u00a0[4]<\/a><\/li>\n
      2. W lutym 2017 r. Iran wycofa\u0142 rakiet\u0119 balistyczn\u0105 dalekiego zasi\u0119gu, kt\u00f3r\u0105 w\u0142a\u015bnie mia\u0142 wystrzeli\u0107, po wydaniu oficjalnego ostrze\u017cenia przez administracj\u0119 Trumpa. Zobacz MEMRI Inquiry and Analysis No. 1305,\u00a0Facing Trump Administration, Iran Shows Fear And Military Self-Restraint, Halts Provocations, Threats, And Incitement \u2013 \u200b\u200bWhile Boosting Morale At Home And Delegating The Bulk Of Conflict To Its Proxies<\/a>, 20 marca 2017 r.<\/li>\n<\/ol>\n

        Nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce r\u00f3wnie\u017c teraz, w rozmowach nuklearnych, przy ameryka\u0144skiej i europejskiej presji oraz gr\u00f3\u017ab prezydenta Trumpa, ira\u0144scy negocjatorzy u\u017cywaj\u0105 dwuznacznych o\u015bwiadcze\u0144 pojednawczych, na przyk\u0142ad, \u017ce Iran \u201enie zaakceptuje \u017c\u0105da\u0144 bez czego\u015b konkretnego w zamian\u201d i \u017ce \u201eAmeryka nie ma innego wyboru, jak uzna\u0107 prawo Iranu do wzbogacania [uranu] do uzgodnionego procentu\u201d. Jednocze\u015bnie ira\u0144scy rzecznicy kilkakrotnie og\u0142osili, \u017ce \u201enie mamy zamiaru opuszcza\u0107 sto\u0142u negocjacyjnego\u201d.<\/p>\n

        * Yigal Carmon jest za\u0142o\u017cycielem i prezesem MEMRI; Ayelet Savyon jest dyrektork\u0105 projektu MEMRI Iran Media Studies.<\/em><\/p>\n

        \n

        <\/a>[1]<\/a>\u00a0The book was by Islamic scholar Sheikh Radi Al-Yasin (d. 1951).<\/p>\n

        <\/a>[2]<\/a>\u00a0Khomeini compared his consent to the ceasefire to „drinking from the poisoned chalice.”<\/p>\n

        <\/a>[3]<\/a>\u00a0See Farsi.khamenei.ir\/newspart-index?tid=4952#44058.<\/p>\n

        <\/a>[4]<\/a>\u00a0See Farsi.khamenei.ir\/newspart-index?tid=4952#44058.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

        W r\u00f3\u017cnych okoliczno\u015bciach historycznych w ci\u0105gu ostatnich 30 lat przyw\u00f3dcy ira\u0144skiego islamskiego re\u017cimu rewolucyjnego poczynili taktyczne ust\u0119pstwa w obliczu prawdziwego zagro\u017cenia militarnego. Re\u017cim przyznaje tym ust\u0119pstwom legitymacj\u0119 religijn\u0105 opart\u0105 na szyickiej historii islamskiej. Nale\u017cy wyja\u015bni\u0107, \u017ce ira\u0144ski re\u017cim jest re\u017cimem religijno-mesja\u0144skim, kt\u00f3ry opiera swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 na systemowej ideologii i zasadach religijnych, z kt\u00f3rych czerpie w […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":23024,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[827,833,835,837],"tags":[],"class_list":["post-23023","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-iran","category-badania-i-analizy","category-archiwum","category-kraje"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23023","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23023"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23023\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23025,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23023\/revisions\/23025"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23024"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23023"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23023"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23023"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}