![\"\"](\"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Picture7.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
13 kwietnia 2025 r. przypada 50. rocznica formalnego rozpocz\u0119cia wojny domowej w Libanie. Tego dnia palesty\u0144scy napastnicy strzelali do cywil\u00f3w wychodz\u0105cych z ko\u015bcio\u0142a maronickiego w Bejrucie, a p\u00f3\u017aniej tego samego dnia liba\u0144scy napastnicy maroniccy strzelali do autobusu przewo\u017c\u0105cego palesty\u0144skich cywil\u00f3w wracaj\u0105cych z wiecu palesty\u0144skich bojownik\u00f3w. [\u00a01]<\/a>\u00a0Pierwszym liba\u0144skim \u201em\u0119czennikiem\u201d tej wojny by\u0142 maronita Joseph Abu Assi, zabity przed ko\u015bcio\u0142em po ceremonii chrztu swojego syna.<\/p>\n Chocia\u017c oba wydarzenia mia\u0142y miejsce tego samego dnia w odst\u0119pie kilku godzin, mo\u017cna si\u0119 spodziewa\u0107, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 komentator\u00f3w, podobnie jak w 1975 r., skupi si\u0119 na s\u0142ynnej \u201emasakrze autobusowej\u201d podczas Czarnej Niedzieli, a o strzelaninie z przeje\u017cd\u017caj\u0105cego samochodu w kierunku ko\u015bcio\u0142a b\u0119dzie zaledwie kilka wzmianek.<\/p>\n Wojna trwa\u0142a, z przerwami, przez 15 d\u0142ugich lat, wci\u0105gaj\u0105c s\u0105siaduj\u0105ce i globalne mocarstwa, turbodo\u0142adowuj\u0105c terroryzm i dewastuj\u0105c male\u0144ki kraj. Podczas gdy ludzie patrz\u0105cy z perspektywy czasu mog\u0105 pr\u00f3bowa\u0107 przypisa\u0107 win\u0119 tu lub tam, moim zdaniem jeden z g\u0142\u00f3wnych pod\u017cegaczy liba\u0144skiej wojny domowej by\u0142 ju\u017c martwy, gdy wybuch\u0142a. By\u0142 to egipski dyktator Gamal Abdel Naser.<\/p>\n To w\u0142a\u015bnie Porozumienie Kairskie z listopada 1969 r. nieuchronnie przygotowa\u0142o grunt pod wojn\u0119 domow\u0105.\u00a0[2]<\/a>\u00a0Porozumienie to, zawarte w cieniu kl\u0119ski Arab\u00f3w zadanej przez Izrael w 1967 r., zalegalizowa\u0142o obecno\u015b\u0107 i niezale\u017cno\u015b\u0107 militarn\u0105 palesty\u0144skich frakcji zbrojnych w Libanie, tworz\u0105c pa\u0144stwo palesty\u0144skie w pa\u0144stwie, kt\u00f3re prowokowa\u0142o Izrael i katastrofalnie ingerowa\u0142o militarnie w sprawy Libanu, a kt\u00f3re mia\u0142o sta\u0107 si\u0119 wzorem dla przysz\u0142ych, trwaj\u0105cych do dzi\u015b, interwencji w Libanie dokonywanych przez mocarstwa zagraniczne.<\/p>\n Cho\u0107 Naser, \u015bci\u015ble wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105c z przyw\u00f3dc\u0105 OWP Jaserem Arafatem, naciska\u0142 na Liba\u0144czyk\u00f3w do zawarcia umowy, Liba\u0144czycy z otwartymi oczyma przyst\u0105pili do porozumienia, kt\u00f3re zosta\u0142o parafowane przez dow\u00f3dc\u0119 Liba\u0144skich Si\u0142 Zbrojnych (LAF), genera\u0142a Emile’a Boustany’ego. Znaczna cz\u0119\u015b\u0107 liba\u0144skiej elity politycznej, tak\u017ce elita maronicka, popar\u0142a porozumienie. Przyw\u00f3dcy chrze\u015bcija\u0144scy, tacy jak Pierre Gemayel i Camille Chamoun, zrobili to pod warunkiem, \u017ce porozumienie zostanie zatwierdzone, co nigdy nie nast\u0105pi\u0142o. G\u0142\u00f3wn\u0105 motywacj\u0105 Liba\u0144czyk\u00f3w do zawarcia porozumienia by\u0142a pr\u00f3ba utrzymania ju\u017c rozbitego kraju w ca\u0142o\u015bci. Prezydent maronicki w tamtym czasie wyrazi\u0142 zaniepokojenie palesty\u0144skimi atakami na Izrael z liba\u0144skiej ziemi, podczas gdy sunnicki premier kraju otwarcie nie zgadza\u0142 si\u0119 ze swoim prezydentem.<\/p>\n Niezale\u017cnie od motyw\u00f3w i szczeg\u00f3\u0142\u00f3w porozumienia, by\u0142 to \u015bmiertelny krok. Dziennikarz Edouard Saab, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 z r\u0105k snajpera podczas wojny w 1976 r., napisa\u0142 w 1969 r. o porozumieniu: \u201eDlaczego chc\u0105, aby to, co nie jest dozwolone w Syrii, by\u0142o dozwolone w Libanie?\u201d I tak w\u0142a\u015bnie by\u0142o. Transgraniczne naloty i bezpo\u015brednie ataki na Izrael, na kt\u00f3re nie pozwoliliby Naser w Egipcie i Asad w Syrii, a po wrze\u015bniu 1970 r. Hussein w Jordanii, by\u0142y akceptowane w Libanie. I nie tylko to, ale Bejrut sta\u0142 si\u0119 siedzib\u0105 frakcji palesty\u0144skich finansowanych przez re\u017cimy zewn\u0119trzne \u2013 z Syrii, Iraku i Libii. Ostatecznie stolica Libanu, stolica obcego kraju, zosta\u0142a nazwana przez OWP najpierw \u201eHanoi\u201d, a nast\u0119pnie \u201eStalingradem Arab\u00f3w\u201d.\u00a0[3]<\/a><\/p>\n W 1975 roku uzbrojone frakcje palesty\u0144skie by\u0142y ju\u017c znacz\u0105cym czynnikiem w wybuchaj\u0105cej w\u0142a\u015bnie wojnie domowej, poniewa\u017c chrze\u015bcija\u0144skie milicje liba\u0144skie walczy\u0142y g\u0142\u00f3wnie z muzu\u0142ma\u0144skimi\/lewicowymi milicjami liba\u0144skimi\u00a0i<\/em>\u00a0frakcjami palesty\u0144skimi. We wczesnych latach wojny wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce propalesty\u0144skie milicje liba\u0144skie by\u0142y w rzeczywisto\u015bci m\u0142odszym partnerem w walce. OWP dominowa\u0142a po stronie antyliba\u0144skich chrze\u015bcijan od 1975 do 1982 roku. Po tym i izraelskiej inwazji w 1982 roku i ewakuacji boj\u00f3wkarzy OWP we wrze\u015bniu tego roku, wojna toczy\u0142a si\u0119 mi\u0119dzy liba\u0144skimi frakcjami zdominowanymi przez Syri\u0119 a liba\u0144skimi frakcjami chrze\u015bcija\u0144skimi wspieranymi przez Izrael, a p\u00f3\u017aniej przez Irak, a\u017c do zako\u0144czenia wojny w 1990 roku.<\/p>\n Jak wygl\u0105da\u0142aby wojna bez aktywnego udzia\u0142u militarnego OWP? Czy w og\u00f3le by wybuch\u0142a? By\u0107 mo\u017ce chrze\u015bcija\u0144skie frakcje zbrojne wygra\u0142yby. Ale bardziej prawdopodobne jest, \u017ce kryzys i tak doprowadzi\u0142by do wojny, a wojna prawdopodobnie zako\u0144czy\u0142aby si\u0119 wcze\u015bniej w jakim\u015b rodzaju impasu lub wewn\u0119trznego kompromisu, jak kryzys liba\u0144ski z 1958 r.<\/p>\n Wcze\u015bniejsza wojna mia\u0142a podobny wewn\u0119trzny uk\u0142ad si\u0142 \u2013 ale bez destabilizuj\u0105cej obecno\u015bci palesty\u0144skich boj\u00f3wkarzy \u2013 i obejmowa\u0142a bezpo\u015bredni\u0105 ameryka\u0144sk\u0105 interwencj\u0119. Kryzys z 1958 r. by\u0142 \u2013 opr\u00f3cz wewn\u0119trznego wymiaru politycznego \u2013 r\u00f3wnie\u017c pr\u00f3b\u0105 Nasera (kt\u00f3ry w\u00f3wczas rz\u0105dzi\u0142 w Syrii i Egipcie) przej\u0119cia w\u0142adzy w Libanie. Ameryka\u0144ska interwencja by\u0142a kr\u00f3tka, a Liba\u0144czycy byli w stanie wypracowa\u0107 mi\u0119dzy sob\u0105 porozumienie polityczne, kt\u00f3re przynios\u0142o krajowi pokolenie \u2013 je\u015bli nie prawdziw\u0105 stabilno\u015b\u0107 \u2013 bez wojny od 1958 do 1975 r.<\/p>\n Mimo narastaj\u0105cych obaw co do Porozumienia Kairskiego z 1969 r., zosta\u0142o ono odrzucone przez Liban dopiero w 1987 r. za prezydenta Amina D\u017cemajela, jednak dziedzictwo Porozumienia pozosta\u0142o. Liban nadal nale\u017cy uwa\u017ca\u0107 za stref\u0119 wolnego ognia antyizraelskiego, tak jak by\u0142o za czas\u00f3w OWP. Inne granice arabskie z Izraelem pozosta\u0142y stosunkowo spokojne, ale Liban pozosta\u0142 aktywn\u0105 strzelnic\u0105, najpierw frakcji OWP, a nast\u0119pnie frakcji liba\u0144skich wspieranych przez Syri\u0119 i Iran (szczeg\u00f3lnie Hezbollah).<\/p>\n Dzisiaj palesty\u0144skie frakcje, g\u0142\u00f3wnie Hamas, nadal strzelaj\u0105 rakietami w kierunku Izraela, nadal s\u0105 uzbrojone i nadal maj\u0105 swoje arsena\u0142y i enklawy, gdzie liba\u0144ska armia nie odwa\u017cy si\u0119 wej\u015b\u0107, zastraszona, je\u015bli nie przez Palesty\u0144czyk\u00f3w, to przez wielkiego protektora Palesty\u0144czyk\u00f3w w Libanie, Hezbollah. Duch genera\u0142a Emile’a Boustany’ego \u017cyje dalej, szczeg\u00f3lnie w prezydencie Michelu Aounie (i innych lokalnych politykach), kt\u00f3rzy legitymizuj\u0105 wieczn\u0105 wojn\u0119 frakcji spoza pa\u0144stwa, prowadzon\u0105 na granicy Libanu, w zamian za ulotne, kr\u00f3tkoterminowe zyski polityczne.<\/p>\n Jestem pewien, \u017ce Liba\u0144czycy, kulturalni i inteligentni ludzie, dokonaj\u0105 wielkiej i przemy\u015blanej introspekcji z okazji 50. rocznicy wojny domowej. Jedni b\u0119d\u0105 obwinia\u0107 siebie, a inni b\u0119d\u0105 obwinia\u0107 cudzoziemc\u00f3w, lub jedno i drugie. Niesamowite, \u017ce po niedawnej pora\u017cce Hezbollahu w wojnie w Gazie z r\u0105k Izraela, liba\u0144scy przyw\u00f3dcy polityczni wci\u0105\u017c wydaj\u0105 si\u0119 niejednoznaczni co do ostatecznego wyj\u015bcia z pu\u0142apki stworzonej przez Nasera i Porozumienie Kairskie z 1969 r.<\/p>\n *Alberto M. Fernandez wiceprezesem MEMRI.<\/em><\/p>\n <\/a>[1]<\/a>\u00a0Youtube.com\/watch?v=kDvmXLkyISA, April 13, 2012.<\/p>\n <\/a>[2]<\/a>\u00a0The961.com\/cairo-agreement-explained, January 9, 2021.<\/p>\n <\/a>[3]<\/a>\u00a0See MEMRI Daily Brief No. 404,\u00a0Stalingrad Of The Arabs<\/a>, August 23, 2022.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 13 kwietnia 2025 r. przypada 50. rocznica formalnego rozpocz\u0119cia wojny domowej w Libanie. Tego dnia palesty\u0144scy napastnicy strzelali do cywil\u00f3w wychodz\u0105cych z ko\u015bcio\u0142a maronickiego w Bejrucie, a p\u00f3\u017aniej tego samego dnia liba\u0144scy napastnicy maroniccy strzelali do autobusu przewo\u017c\u0105cego palesty\u0144skich cywil\u00f3w wracaj\u0105cych z wiecu palesty\u0144skich bojownik\u00f3w. [\u00a01]\u00a0Pierwszym liba\u0144skim \u201em\u0119czennikiem\u201d tej wojny by\u0142 maronita Joseph Abu Assi, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22820,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[828,835,837,841,863,864],"tags":[],"class_list":["post-22819","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-autonomia-palestynska","category-archiwum","category-kraje","category-liban","category-egipt","category-specjalne-raporty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22819","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22819"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22819\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22821,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22819\/revisions\/22821"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22820"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22819"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22819"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22819"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n