{"id":22282,"date":"2024-10-18T21:04:25","date_gmt":"2024-10-18T19:04:25","guid":{"rendered":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/?p=22282"},"modified":"2024-10-21T21:11:12","modified_gmt":"2024-10-21T19:11:12","slug":"zmiana-rezimu-w-iranie-jest-mozliwa-tylko-przez-wspieranie-jego-mniejszosci-etnicznych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/zmiana-rezimu-w-iranie-jest-mozliwa-tylko-przez-wspieranie-jego-mniejszosci-etnicznych\/22282","title":{"rendered":"Zmiana re\u017cimu w Iranie jest mo\u017cliwa tylko przez wspieranie jego mniejszo\u015bci etnicznych"},"content":{"rendered":"

Poni\u017cszy artyku\u0142 zosta\u0142 napisany przez kurdyjskiego badacza Himdada Mustaf\u0119 dla Middle East Media Research Institute (MEMRI). Wyra\u017ca on nadziej\u0119, \u017ce spo\u0142eczno\u015b\u0107 mi\u0119dzynarodowa mo\u017ce doj\u015b\u0107 do zrozumienia, \u017ce \u200b\u200bzmiana re\u017cimu w Iranie mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 tylko poprzez utworzenie koalicji ira\u0144skich \u201emniejszo\u015bci etnicznych\u201d.<\/em><\/p>\n

Nieuchronny atak Izraela na Iran, w odpowiedzi na ira\u0144ski atak balistyczny 1 pa\u017adziernika, mo\u017ce by\u0107 okazj\u0105 dla lud\u00f3w Iranu do powstania przeciwko Republice Islamskiej. Jednak kluczem do jakiejkolwiek \u201ezmiany re\u017cimu\u201d w Iranie s\u0105 jego etniczne \u201emniejszo\u015bci\u201d. Je\u015bli powstanie ca\u0142y kraj, re\u017cim wycofa swoje si\u0142y z region\u00f3w granicznych, takich jak Kurdystan, do centralnego Iranu i Teheranu. To jest czas, kiedy Zach\u00f3d powinien wesprze\u0107 Kurd\u00f3w, Belud\u017c\u00f3w i inne grupy etniczne w obaleniu re\u017cimu.<\/em><\/p>\n

Od po\u0142owy lat 2000., po serii gwa\u0142townych star\u0107 mi\u0119dzy Islamsk\u0105 Republik\u0105 Iranu a r\u00f3\u017cnymi grupami etnicznymi w kraju, elity wojskowe i polityczne Iranu obawia\u0142y si\u0119 mo\u017cliwego scenariusza \u201ewojny hybrydowej\u201d przeciwko Islamskiej Republice. Taka wojna hybrydowa obejmowa\u0142aby powszechne protesty narodowe zbiegaj\u0105ce si\u0119 z zewn\u0119trznym atakiem wojskowym. Teraz mo\u017ce by\u0107 na to czas.<\/em><\/p>\n

Aby uzyska\u0107 wi\u0119cej informacji i analiz na temat tego, jak mo\u017cna doprowadzi\u0107 do zmiany re\u017cimu poprzez wspieranie grup etnicznych w Iranie, zapoznaj si\u0119 z niedawnym artyku\u0142em znanego lidera Belud\u017cystanu Hyrbyaira Marri, opublikowanym niedawno przez MEMRI: MEMRI Daily Brief No. 660,\u00a0<\/em>The Baloch Are Not A Minority In Iran, But Rather A Nation Under Iranian Occupation; Chinese And Pakistani Policies Are Catastrophic To The Baloch Nation<\/a> [<\/em>Belud\u017cowie nie s\u0105 mniejszo\u015bci\u0105 w Iranie, ale narodem pod okupacj\u0105 ira\u0144sk\u0105; polityka Chin i Pakistanu jest katastrofalna dla narodu Belud\u017cystanu<\/em><\/a>], 16 pa\u017adziernika 2024 r.<\/em><\/p>\n

Poni\u017cej artyku\u0142 Himdada Mustafy:<\/em><\/p>\n

Grupy etniczne w ca\u0142ym Iranie sta\u0142y si\u0119 kluczow\u0105 si\u0142\u0105<\/strong><\/p>\n

Zrozumienie peryferii Iranu i skarg tamtejszych mniejszo\u015bci etnicznych jest kluczowe dla opracowania strategii zmiany re\u017cimu w Iranie.<\/p>\n

Szacuje si\u0119, \u017ce populacja Iranu wynosi oko\u0142o 87 milion\u00f3w, z czego mniej wi\u0119cej po\u0142owa to etniczni Persowie, kt\u00f3rzy przewa\u017cnie mieszkaj\u0105 w centralnym Iranie, a reszta to Kurdowie, Belud\u017cowie, Azerowie, Arabowie, Turkmeni, Lurowie i przedstawiciele kaspijskich grup etnicznych. Chocia\u017c kolejne re\u017cimy w Iranie odnios\u0142y sukces w walce z powstaniami etnicznymi, przegra\u0142y ideologiczn\u0105 i polityczn\u0105 wojn\u0119 z mniejszo\u015bciowymi etnonacjonalizmami.<\/p>\n

Od za\u0142o\u017cenia wsp\u00f3\u0142czesnego Iranu w 1925 r. w regionach etnicznych kraju nie by\u0142o du\u017cego poparcia dla rz\u0105du centralnego ani jego ideologii i polityki. Pa\u0144stwo postrzega\u0142o zatem mniejszo\u015bci etniczne i ich walk\u0119 polityczn\u0105 o przetrwanie jako egzystencjalne zagro\u017cenie dla swojej integralno\u015bci. Niemniej, poprzez rosn\u0105cy sprzeciw wobec polityki mniejszo\u015bciowej re\u017cimu i systematycznej dyskryminacji, grupy etniczne w ca\u0142ym Iranie sta\u0142y si\u0119 kluczow\u0105 si\u0142\u0105, zmieniaj\u0105c polityk\u0119 mniejszo\u015bciow\u0105 i mobilizacj\u0119 etniczn\u0105 w wa\u017cn\u0105 przestrze\u0144 oporu i ruchu na rzecz zmian politycznych w kraju.<\/p>\n

\"(\u0179r\u00f3d\u0142o:
(\u0179r\u00f3d\u0142o: CIA)<\/figcaption><\/figure>\n

Geopolityczne znaczenie region\u00f3w etnicznych Iranu<\/strong><\/p>\n

Trzy czynniki sprawi\u0142y, \u017ce Iran sta\u0142 si\u0119 kluczowym graczem regionalnym: jego po\u0142o\u017cenie geostrategiczne, ogromne zasoby naturalne i kapita\u0142 ludzki.<\/p>\n

Geografia odgrywa kluczow\u0105 rol\u0119 w d\u0105\u017ceniu Iranu do stania si\u0119 regionaln\u0105 pot\u0119g\u0105, poniewa\u017c pa\u0144stwo le\u017cy na strategicznym skrzy\u017cowaniu Bliskiego Wschodu, Azji \u015arodkowej, Kaukazu i subkontynentu indyjskiego, graniczy z Morzem Kaspijskim, Arabskim i Zatok\u0105 Oma\u0144sk\u0105.<\/p>\n

Przez prowincje graniczne re\u017cim uzyskuje dost\u0119p do \u015bwiata zewn\u0119trznego oraz swoich pe\u0142nomocnik\u00f3w i \u201ekolonii\u201d (tj. Iraku, Libanu, Syrii i Gazy). Dlatego polityka wewn\u0119trzna i zagraniczna Iranu wywiera silny wp\u0142yw na grupy etniczne w regionach przygranicznych. Bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce mniejszo\u015bci etniczne maj\u0105 silne wi\u0119zi kulturowe i etniczne z grupami etnicznymi w s\u0105siednich pa\u0144stwach, ich naciski na wi\u0119ksze samostanowienie i autonomi\u0119 polityczn\u0105 mog\u0105 potencjalnie doprowadzi\u0107 do zjednoczenia z ich krewnymi. Rola \u201epa\u0144stw pokrewnych\u201d we wspieraniu swoich grup etnicznych moralnie i materialnie za granic\u0105 ma zatem ogromne znaczenie strategiczne.<\/p>\n

Belud\u017cystan le\u017cy u uj\u015bcia Cie\u015bniny Ormuz, kt\u00f3ra jest najwa\u017cniejszym na \u015bwiecie w\u0105skim gard\u0142em ropy naftowej ze wzgl\u0119du na du\u017ce ilo\u015bci ropy, kt\u00f3re przez ni\u0105 przep\u0142ywaj\u0105. Obszar ten ma ogromny potencja\u0142, aby sta\u0107 si\u0119 regionalnym w\u0119z\u0142em komunikacyjnym i sta\u0142 si\u0119 kluczow\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 chi\u0144skiej Inicjatywy Pasa i Szlaku (BRI).<\/p>\n

Bior\u0105c pod uwag\u0119 po\u0142o\u017cenie geograficzne Iranu mi\u0119dzy P\u00f3\u0142wyspem Arabskim, Azj\u0105 \u015arodkow\u0105 i Azj\u0105 Po\u0142udniow\u0105, zaanga\u017cowanie go w ramach Inicjatywy Pasa i Szlaku jest niezb\u0119dne do realizacji szlaku handlowego BRI dla Chin. W szczeg\u00f3lno\u015bci Po\u0142udniowego Korytarza BRI, kt\u00f3ry b\u0119dzie przebiega\u0142 przez Azj\u0119 \u015arodkow\u0105, Iran, Turcj\u0119 i Ba\u0142kany. St\u0105d ostateczny sukces BRI zale\u017cy w du\u017cej mierze od udzia\u0142u i wsparcia Iranu. Znaczenie Iranu z kolei zale\u017cy w du\u017cej mierze od bezpiecze\u0144stwa region\u00f3w granicznych i wyzwa\u0144 politycznych, jakie one stwarzaj\u0105.<\/p>\n

Od po\u0142owy lat 2000., po serii gwa\u0142townych star\u0107 mi\u0119dzy re\u017cimem a grupami etnicznymi, elity wojskowe i polityczne Iranu martwi\u0142y si\u0119 mo\u017cliwym scenariuszem \u201ewojny hybrydowej\u201d, kt\u00f3ra zagrozi\u0142aby przetrwaniu re\u017cimu w przysz\u0142o\u015bci. Taka wojna hybrydowa oznacza\u0142aby powszechne protesty narodowe zbiegaj\u0105ce si\u0119 z zewn\u0119trznym atakiem wojskowym. Aby stawi\u0107 czo\u0142a temu niebezpiecze\u0144stwu, od pocz\u0105tku lat 2010. Iran zmienia\u0142 swoj\u0105 doktryn\u0119 obronn\u0105\/odstraszaj\u0105c\u0105, dodaj\u0105c wymiar ofensywny poprzez przyj\u0119cie doktryny \u201eobrony wysuni\u0119tej\u201d, kt\u00f3ra oznacza, \u017ce \u200b\u200bIran powinien walczy\u0107 ze swoimi przeciwnikami poza swoimi granicami, aby zapobiec konfliktowi wewn\u0105trz Iranu.<\/p>\n

W lipcu 2022 r. szef sztabu ira\u0144skich si\u0142 zbrojnych, genera\u0142 dywizji Mohammad Hossein Baqeri, ostrzega\u0142 przed trudn\u0105 i skomplikowan\u0105 \u201ewojn\u0105 hybrydow\u0105\u201d, kt\u00f3r\u0105 wrogowie prowadz\u0105 przeciwko Republice Islamskiej. Dlatego podkre\u015bli\u0142 \u201ekonieczno\u015b\u0107 ci\u0105g\u0142ego doskonalenia si\u0142y odstraszaj\u0105cej Iranu\u201d, aby m\u00f3c jednocze\u015bnie stawi\u0107 czo\u0142a zewn\u0119trznym \u201ezagro\u017ceniom wojskowym\u201d i wewn\u0119trznym \u201ezagro\u017ceniom bezpiecze\u0144stwa\u201d.\u00a0[1]<\/a><\/p>\n

W rzeczywisto\u015bci ira\u0144ska doktryna wojskowa \u201eobrony wysuni\u0119tej\u201d \u2013 anga\u017cowanie wrog\u00f3w poza Iranem \u2013 pokazuje jego podatno\u015b\u0107 na ataki w kraju, poniewa\u017c Iran obawia si\u0119 utraty strategicznej \u201ewojny hybrydowej\u201d, gdy jest zaanga\u017cowany wewn\u0119trznie, je\u015bli w ca\u0142ym kraju wybuchnie rewolucja antyre\u017cimowa. Ira\u0144skie spo\u0142ecze\u0144stwo i konglomerat etniczny s\u0105 bardzo kruche i podatne na za\u0142amanie pod wp\u0142ywem mniej lub bardziej obcej ingerencji po\u0142\u0105czonej z wewn\u0119trznymi niepokojami.<\/p>\n

\"\"
Protesty w Zahedanie, w regionie Belud\u017cystanu pod rz\u0105dami Islamskiej Republiki Iranu, w styczniu 2023 r. Na podstawie nagra\u0144, w protestach wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 tysi\u0105ce ludzi. Protestuj\u0105cy skandowali \u201eMu\u0142\u0142owie powinni si\u0119 wynie\u015b\u0107!\u201d, \u201eBasid\u017c i IRGC, jeste\u015bcie naszym ISIS!\u201d, \u201eChamenei \u2013 miej troch\u0119 honoru i opu\u015b\u0107 kraj!\u201d i \u201eTo rok krwawego [powstania]!\u201d (Zobacz klip MEMRI TV nr 10079,\u00a0Protesters In Zahedan, Iran: Death To Khamenei! Khamenei \u2013 Have Some Honor And Leave The Country! This Is The Year Of Bloody Uprising! 20 stycznia 2023 r.)<\/figcaption><\/figure>\"\" \"\"<\/p>\n

Kapita\u0142 ludzki<\/strong><\/p>\n

Poniewa\u017c Iran jest re\u017cimem autorytarnym i prowadzi polityk\u0119 ekspansji militarnej za granic\u0105, Teheran rozpaczliwie potrzebuje kapita\u0142u ludzkiego mniejszo\u015bci etnicznych, kt\u00f3re stanowi\u0105 po\u0142ow\u0119 jego populacji. Du\u017ca populacja Iranu zapewni\u0142a mu najwi\u0119ksz\u0105 pul\u0119 ludzi w wieku poborowym spo\u015br\u00f3d wszystkich pa\u0144stw Zatoki Perskiej, ale podzia\u0142y etniczne w tej populacji stwarzaj\u0105 szereg powa\u017cnych wyzwa\u0144 politycznych, bezpiecze\u0144stwa i gospodarczych.<\/p>\n

Konstytucja Islamskiej Republiki Iranu wymaga, aby wszyscy m\u0119\u017cczy\u017ani powy\u017cej 18 roku \u017cycia s\u0142u\u017cyli w Si\u0142ach Zbrojnych Iranu. Przynajmniej po\u0142owa regularnych si\u0142 zbrojnych Iranu sk\u0142ada si\u0119 zatem z \u017co\u0142nierzy powo\u0142anych z mniejszo\u015bci etnicznych. Jednak Persowie stanowi\u0105 prawie 80 procent wy\u017cszych rang\u0105 oficer\u00f3w ze wzgl\u0119du na nieufno\u015b\u0107 armii wobec nieperskich grup etnicznych.<\/p>\n

Ponadto \u017co\u0142nierze nie mog\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 w swoich regionach etnicznych. Ma to na celu zapewnienie, \u017ce wojsko nie odegra roli dziel\u0105cej, je\u015bli napi\u0119cie etniczne w Iranie wzro\u015bnie. Jednak powa\u017cny konflikt etniczny mo\u017ce prowadzi\u0107 do dezercji w si\u0142ach zbrojnych i negatywnie wp\u0142yn\u0105\u0107 na skuteczno\u015b\u0107 i morale armii ira\u0144skiej. By\u0142oby to podobne do protest\u00f3w z 1979 r., kiedy rewolucja nabra\u0142a rozp\u0119du i wybuch\u0142y walki w niekt\u00f3rych jednostkach armii mi\u0119dzy \u017co\u0142nierzami lojalnymi wobec szacha a zwolennikami Chomeiniego. Sytuacja ta os\u0142abi\u0142a wewn\u0119trzne wi\u0119zi wojska, poniewa\u017c wielu \u017co\u0142nierzy odm\u00f3wi\u0142o wykonywania rozkaz\u00f3w, a wielu poborowych zdezerterowa\u0142o.<\/p>\n

Obecne mo\u017cliwo\u015bci militarne Iranu s\u0105 zatem w du\u017cym stopniu uzale\u017cnione od jego demografii. Iran jest zdecydowanie najludniejszym pa\u0144stwem Zatoki Perskiej, co daje mu ogromn\u0105 potencjaln\u0105 przewag\u0119 w budowaniu si\u0142 zbrojnych. Jednocze\u015bnie ta baza ludzka jest g\u0142\u0119boko podzielona etniczne, a zdolno\u015b\u0107 Iranu do manipulowania ni\u0105 i przekszta\u0142cania jej w si\u0142\u0119 militarn\u0105 w s\u0142u\u017cbie rz\u0105du do tej pory by\u0142a skuteczna, ale w sytuacji konfliktu etnicznego mniejszo\u015bci w armii mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c prowadzi\u0107 sabota\u017c.<\/p>\n

Mniejszo\u015bci etniczne Iranu stanowi\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 klasy robotniczej. Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce Iranowi uda\u0142o si\u0119 szczeg\u00f3lnie wykorzysta\u0107 Azer\u00f3w w budowaniu swojego narodu. Wielu z nich jest dobrze zintegrowanych ze spo\u0142ecze\u0144stwem perskim i dlatego s\u0105 obecni we wszystkich r\u00f3\u017cnych warstwach spo\u0142eczno-ekonomicznych i politycznych (np. najwy\u017cszy przyw\u00f3dca Ali Chamenei jest pochodzenia azerskiego).<\/p>\n

Je\u015bli w Iranie b\u0119d\u0105 powa\u017cne niepokoje polityczne, niedobory si\u0142y roboczej spowodowane rozpadem kraju b\u0119d\u0105 mia\u0142y powa\u017cny wp\u0142yw na jego gospodark\u0119 i si\u0142\u0119 militarn\u0105. Utrata terytorium doprowadzi jednocze\u015bnie do utraty kapita\u0142u ludzkiego mniejszo\u015bci etnicznych, w tym prawie po\u0142owy personelu wojskowego.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"
Zobacz klip MEMRI TV nr 10112,\u00a0Bojowniczki z kurdyjskiej opozycji wobec re\u017cimu ira\u0144skiego szkol\u0105 si\u0119 w obozach w irackim Kurdystanie: Wzi\u0119\u0142y\u015bmy udzia\u0142 w demonstracjach, ale musia\u0142y\u015bmy opu\u015bci\u0107 Iran z powodu represji si\u0142 bezpiecze\u0144stwa\u00a0, 5 lutego 2023 r.<\/figcaption><\/figure>\n

\"\"<\/p>\n

Kapita\u0142 naturalny<\/strong><\/p>\n

Bogactwo narodowe Iranu opiera si\u0119 na zasobach naturalnych, skoncentrowanych g\u0142\u00f3wnie w regionach przygranicznych, co uczyni\u0142o Islamsk\u0105 Republik\u0119 Iranu potentatem gospodarczym i siln\u0105 pot\u0119g\u0105 militarn\u0105 na Bliskim Wschodzie.<\/p>\n

Prowincja Chuzestan \u2013 zwana \u201epi\u0119t\u0105 achillesow\u0105\u201d Iranu \u2013 zamieszkana g\u0142\u00f3wnie przez Arab\u00f3w, jest stolic\u0105 energetyczn\u0105 Iranu, gdy\u017c produkuje \u015brednio ponad 80 procent ira\u0144skiej ropy naftowej i wi\u0119kszo\u015b\u0107 ira\u0144skiego gazu ziemnego.<\/p>\n

Pomimo znacznych dochod\u00f3w generowanych przez prowincj\u0119, Chuzestan zmaga si\u0119 ze skrajnym ub\u00f3stwem, wysokim bezrobociem, brakiem wody i pr\u0105du oraz coraz powa\u017cniejszymi problemami zdrowotnymi.<\/p>\n

Ira\u0144ski Azerbejd\u017can ma najwi\u0119ksz\u0105 koncentracj\u0119 przemys\u0142u i handlu poza Teheranem. Rezerwy gazu ziemnego w polu gazowym Chalous na Morzu Kaspijskim w p\u00f3\u0142nocnym Iranie, kt\u00f3re zamieszkuj\u0105 Gilianie i Mazandaranie, mog\u0142yby potencjalnie zaspokoi\u0107 prawie 50 procent ca\u0142ego europejskiego zapotrzebowania na gaz przez 20 lat.<\/p>\n

Ira\u0144ski Kurdystan (nazywany przez Kurd\u00f3w Wschodnim Kurdystanem lub Rojhelat) posiada du\u017c\u0105 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 rezerw mineralnych szacowanych na oko\u0142o osiem miliard\u00f3w ton, rezerwy ropy naftowej i ogromne zasoby w\u00f3d powierzchniowych i podziemnych. Region ten zawiera prawie 70 procent potwierdzonych rezerw z\u0142ota Iranu, szacowanych na 340 ton metrycznych. Kurdystan od dziesi\u0119cioleci zaopatruje sektory gospodarczy, rolniczy i przemys\u0142owy Iranu, g\u0142\u00f3wnie przynosz\u0105c korzy\u015bci rozwojowi centralnych cz\u0119\u015bci kraju i przynosz\u0105c znaczne dochody pa\u0144stwu. Dzieje si\u0119 tak, podczas gdy region kurdyjski pozostaje jednym z najs\u0142abiej rozwini\u0119tych gospodarczo obszar\u00f3w Iranu. Ponadto oko\u0142o 15 procent rezerw gazu Iranu znajduje si\u0119 w kurdyjskiej prowincji Ilam. Rafineria gazu Ilam jest g\u0142\u00f3wnym dostawc\u0105 gazu do Iraku, co Iran wykorzystuje jako kolejn\u0105 bro\u0144 polityczn\u0105, aby podporz\u0105dkowa\u0107 Irak swojej kontroli gospodarczej i politycznej.<\/p>\n

Region Belud\u017cystanu, zwany \u201emineraln\u0105 t\u0119cz\u0105\u201d Iranu, to miejsce, w kt\u00f3rym znajduje si\u0119 wi\u0119kszo\u015b\u0107 kopalni z rezerwami antymonu, tytanu, miedzi i z\u0142ota. Szacuje si\u0119, \u017ce miasto Fanuj posiada 3,6 miliarda ton rezerw tytanu, strategicznego metalu stulecia.<\/p>\n

Obszary wchodz\u0105ce w sk\u0142ad prowincji Chuzestan, region\u00f3w kaspijskich i Kurdystanu posiadaj\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 zasob\u00f3w w\u00f3d powierzchniowych i podziemnych Iranu. Poniewa\u017c kraj ten zmaga si\u0119 z nasilonymi wyzwaniami zwi\u0105zanymi ze zmian\u0105 klimatu, w tym powa\u017cnymi suszami, rz\u0105d Iranu postawi\u0142 sobie za cel przezwyci\u0119\u017cenie kryzys\u00f3w zwi\u0105zanych z wod\u0105 w centralnych regionach kraju poprzez budow\u0119 tam i projekt\u00f3w przekierowania wody w peryferyjnych regionach Chuzestanu i Kurdystanu. Dlatego te\u017c, pomimo tak du\u017cej obfito\u015bci wody, oba regiony z powodu przesy\u0142ania ich wody w regiony perskie cierpi\u0105 na ogromny niedob\u00f3r wody.<\/p>\n

Kontrola nad takimi zasobami nigdy nie by\u0142a w r\u0119kach mniejszo\u015bci etnicznych, a zamiast tego by\u0142a kontrolowana przez w\u0142adze centralne i wykorzystywana do rozwoju centralnych region\u00f3w Iranu i wzmacniania si\u0142y militarnej Iranu w celu nap\u0119dzania jego regionalnej ekspansji militarnej. Dlatego te\u017c, pomimo wyst\u0119powania wi\u0119kszo\u015bci bogactw naturalnych Iranu w regionach przygranicznych wska\u017anik deprywacji, ub\u00f3stwa i bezrobocia jest tam bardzo wysoki. Ta nier\u00f3wnomierna dystrybucja zasob\u00f3w stworzy\u0142a d\u0142ugotrwa\u0142e \u017cale i odegra\u0142a znacz\u0105c\u0105 rol\u0119 w podsycaniu pragnienia niezale\u017cno\u015bci grup etnicznych na zubo\u017ca\u0142ych i s\u0142abo rozwini\u0119tych peryferiach.<\/p>\n

Ekonomiczne i rozwojowe podej\u015bcie pa\u0144stwa ira\u0144skiego do zasob\u00f3w naturalnych oraz mechanizmy wydobycia i eksploatacji tych zasob\u00f3w w regionach etnicznych doprowadzi\u0142y do \u200b\u200brozleg\u0142ych zniszcze\u0144 \u015brodowiska, co wp\u0142yn\u0119\u0142o na zdrowie publiczne i oczekiwan\u0105 d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia. Regiony etniczne sta\u0142y si\u0119 zatem wewn\u0119trznymi \u201ekoloniami\u201d pa\u0144stwa ira\u0144skiego, gdzie mniejszo\u015bci i ich zasoby naturalne s\u0105 przedmiotem pa\u0144stwowej eksploatacji i zniszczenia.<\/p>\n

Wniosek: W kierunku \u201estrategii peryferyjnej\u201d w Iranie<\/strong><\/p>\n

Aby doprowadzi\u0107 do zmiany re\u017cimu w kraju i powstrzyma\u0107 ekspansjonizm Iranu za granic\u0105, Iran musi zosta\u0107 os\u0142abiony od wewn\u0105trz. Spo\u0142eczno\u015b\u0107 mi\u0119dzynarodowa musi zatem skuteczniej anga\u017cowa\u0107 Iran w jego granicach, realizuj\u0105c \u201estrategi\u0119 peryferii\u201d, tj. wspieraj\u0105c mniejszo\u015bci etniczne zamieszkuj\u0105ce regiony przygraniczne. Osi\u0105gnie to dwa cele. Po pierwsze, mniejszo\u015bci etniczne w ko\u0144cu b\u0119d\u0105 cieszy\u0107 si\u0119 wolno\u015bci\u0105 i prawami cz\u0142owieka, kt\u00f3rych by\u0142y pozbawione od pocz\u0105tku XX wieku. Po drugie, pozbawi to Iran zasob\u00f3w ludzkich i naturalnych, kt\u00f3rych potrzebuje do realizacji swojego z\u0142owrogiego ekspansjonizmu na Bliskim Wschodzie.<\/p>\n

Szereg demokratycznych etno-narod\u00f3w na peryferiach Iranu stworzy\u0142by \u201ewielki mur\u201d wok\u00f3\u0142 kraju. Ten \u201emur\u201d rozci\u0105ga\u0142by si\u0119 od kurdyjskich teren\u00f3w p\u00f3\u0142nocnego Chorasanu do Zatoki Perskiej na zachodzie, w tym Azerbejd\u017canu, Kurdystanu i Chuzestanu, a tak\u017ce Belud\u017cystanu na po\u0142udniowym wschodzie i ograniczy\u0142by dost\u0119p Iranu do \u015bwiata zewn\u0119trznego, a w konsekwencji zako\u0144czy\u0142by jego geostrategiczne zagro\u017cenie w skali regionalnej i mi\u0119dzynarodowej.<\/p>\n

*Himdad Mustafa jest kurdyjskim badaczem i ekspertem w sprawach kurdyjskich, ira\u0144skich i tureckich.<\/em><\/p>\n

\n

<\/a>[1]<\/a>\u00a0Tasnimnews.com\/en\/news\/2022\/07\/15\/2743484\/iran-facing-complicated-hybrid-warfare-top-general, July 15, 2022.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Poni\u017cszy artyku\u0142 zosta\u0142 napisany przez kurdyjskiego badacza Himdada Mustaf\u0119 dla Middle East Media Research Institute (MEMRI). Wyra\u017ca on nadziej\u0119, \u017ce spo\u0142eczno\u015b\u0107 mi\u0119dzynarodowa mo\u017ce doj\u015b\u0107 do zrozumienia, \u017ce \u200b\u200bzmiana re\u017cimu w Iranie mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 tylko poprzez utworzenie koalicji ira\u0144skich \u201emniejszo\u015bci etnicznych\u201d. Nieuchronny atak Izraela na Iran, w odpowiedzi na ira\u0144ski atak balistyczny 1 pa\u017adziernika, mo\u017ce by\u0107 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22283,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[827,835,837,864],"tags":[],"class_list":["post-22282","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-iran","category-archiwum","category-kraje","category-specjalne-raporty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22282","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22282"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22282\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22289,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22282\/revisions\/22289"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22283"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22282"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22282"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22282"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}