\n
Wprowadzenie<\/B>
\n
Poni\u017cszy dokument, drugi w serii o otwartym roz\u0142amie na najwy\u017cszym szczeblu Iranu mi\u0119dzy Najwy\u017cszym Przyw\u00f3dc\u0105 Alim Chameneim i prezydentem Mahmoudem Ahmadine\u017cadem zajmuje si\u0119 reakcj\u0105 Chameneiego na doktrynaln\u0105 zmian\u0119, jak\u0105 najwyra\u017aniej stara si\u0119 zaprowadzi\u0107 Ahmadine\u017cad, skierowan\u0105 g\u0142\u00f3wnie na spowodowanie, by rola Chameneiego by\u0142a niepotrzebna[1]<\/A> . Reakcj\u0105 Chameneiego by\u0142o nakazanie swoim wsp\u00f3\u0142pracownikom i wiernym, by go publicznie s\u0142awili i m\u00f3wili o nim jako \u201eimamie\u201d \u2013 co jest tytu\u0142em o wyj\u0105tkowym presti\u017cu, stosowanym w szyizmie do 12 szyickich imam\u00f3w, kt\u00f3rzy rz\u0105dzili po Proroku Mahomecie i o kt\u00f3rych wierzy si\u0119, \u017ce posiadali boskie przymioty i w\u0142adze. Istotnie w ostatnim roku, szczeg\u00f3lnie od pojawienia si\u0119 kryzysu mi\u0119dzy Chameneim a Ahmadine\u017cadem, kr\u0119gi re\u017cimowe zacz\u0119\u0142y m\u00f3wi\u0107 o Chameneim jako o \u201cimamie\u201d. Tak tytu\u0142uj\u0105 go przyjazne Chameneiemu media oraz wideo przedstawiaj\u0105ce go jak zapowiada pojawienie si\u0119 Ukrytego Imama. Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce publiczno\u015b\u0107 ira\u0144ska m\u00f3wi o za\u0142o\u017cycielu Islamskiej Republiki Iranu, ajatollahu Ruhollahu Chomeinim jako \u201cimamie\u201d, implikuj\u0105c, \u017ce mia\u0142 ten sam status co Ukryty Imam[2]<\/A> . Wsp\u00f3\u0142pracownicy Chameneiego podkre\u015blaj\u0105 obecnie, \u017ce jest on jedynym po\u015brednikiem mi\u0119dzy ludem a Ukrytym Imamem, najwyra\u017aniej pr\u00f3buj\u0105c odeprze\u0107 twierdzenia Ahmadine\u017cada, \u017ce ma on bezpo\u015brednie powi\u0105zanie z Mahdim i dlatego rola Chameneiego jest zb\u0119dna. Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce kampania re\u017cimu nadania Chameneiemu tytu\u0142u \u201eimama\u201d jest odej\u015bciem od doktryny Chomeiniego \u201erz\u0105d\u00f3w prawoznawcy\u201d (velayat-e faqih)<\/I>. Wed\u0142ug tej doktryny a\u017c do powrotu Mahdiego spo\u0142ecze\u0144stwo islamskie jest rz\u0105dzone przez W\u0142adc\u0119 Prawoznawc\u0119 (co jest ni\u017csz\u0105 rang\u0105 ni\u017c \u201eimam\u201d). Inaczej ni\u017c Chamenei, Chomeini nie popiera\u0142 \u017cadnej sankcjonowanej przez re\u017cim inicjatywy wyniesienia go do rangi „imama”. W dodatku do kampanii krajowej wsp\u00f3\u0142pracownicy Chameneiego pr\u00f3buj\u0105, szczeg\u00f3lnie wobec kr\u0119g\u00f3w muzu\u0142ma\u0144skich i arabskich, zbudowa\u0107 jego wizerunek jako przyw\u00f3dcy regionu, a nawet przyw\u00f3dcy \u015bwiata islamskiego. Przyk\u0142adem tego trendu s\u0105 dwa przem\u00f3wienia Chameneiego na dw\u00f3ch niedawnych konferencjach w Teheranie: pierwsza 17-18 wrze\u015bnia, konferencja Islamskie Przebudzenie, i druga 2-3 pa\u017adziernika, konferencja poparcia Palesty\u0144czyk\u00f3w[3]<\/A> . Wsp\u00f3\u0142pracownicy Chameneiego: Jego w\u0142adze s\u0105 r\u00f3wne w\u0142adzom Mahometa i 12 Imam\u00f3w <\/B> Wysi\u0142ek wyniesienia Chameneiego do rangi imama rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 nawet przed obecnym kryzysem w przyw\u00f3dztwie, najwyra\u017aniej w reakcji na protesty w 2009 r. Ju\u017c w styczniu 2010 r. ajatollah Taki Mesbah-e Jazdi, kt\u00f3ry do niedawna uwa\u017cany by\u0142 za duchowego mentora Ahmadine\u017cada, powiedzia\u0142 cz\u0142onkom ira\u0144skiej Basid\u017c, „Przyw\u00f3dca [Chamenei] jest powt\u00f3rzeniem Imama [Chomeiniego]. Jest on przyk\u0142adem i wizerunkiem osobowo\u015bci [12] Imam\u00f3w i nie mo\u017ce by\u0107 por\u00f3wnywany z \u017cadnym innym przyw\u00f3dc\u0105 na \u015bwiecie…”[4]<\/A> W marcu 2011 r. w przem\u00f3wieniu do liba\u0144skich uczonych religijnych, Mesbah-e Jazdi m\u00f3wi\u0142 o Chameneim „imam” i chwali\u0142 jego rzadkie przymioty: \u201eCnoty Imama Chameneiego s\u0105 unikatowe i dlatego nie ma on w rzeczywisto\u015bci \u017cadnego odpowiednika\u201d. Doda\u0142: \u201ePo [12 szyickich] Imamach i Imamie [Chomeinim] najbardziej umi\u0142owany przez Boga jest Imam Ali Chamenei i towarzysz Ukrytego Imama [przyw\u00f3dca Hezbollahu]”[5]<\/A> . W meczecie w Kum w Dniu Rewolucji ira\u0144skiej, 11 lutego, w odpowiedzi na pytanie o u\u017cywanie tytu\u0142u \u201cimam\u201d w odniesieniu do Chameneiego, Hossein Jalali, dyrektor biura ajatollaha Mesbah-e Jazdiego, powiedzia\u0142: \u201eNie ma powodu, \u017ceby tego nie robi\u0107. Wielu pr\u00f3bowa\u0142o usun\u0105\u0107 go [ze stanowiska] przyw\u00f3dcy Iranu, ale bez powodzenia\u201d. Wskaza\u0142 tak\u017ce na nadzwyczajny charakter Chameneiego wypowiedzi\u0105, kt\u00f3r\u0105 przypisa\u0142 rosyjskiemu premierowi, W\u0142adimirowi Putinowi: \u201eKiedy zobaczy\u0142em [Chameneiego], zobaczy\u0142em rodzaj mesjasza i jak d\u0142ugo Iran ma takiego przyw\u00f3dc\u0119, Ameryka niczego nie mo\u017ce zrobi\u0107 przeciwko niemu”[6]<\/A> . Po tym, jak roz\u0142am mi\u0119dzy Ahmadine\u017cadem i Chameneim sta\u0142 si\u0119 publiczny i po nast\u0119puj\u0105cych po tym wyzwaniach Ahmadine\u017cada i jego wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w (nazwanych przez kr\u0119gi Chameneiego \u201enurtem odszczepie\u0144czym\u201d) wobec Chameneiego i jego roli, ludzie lojalni wobec Chameneiego nasilili wysi\u0142ki wzmocnienia jego statusu jako przyw\u00f3dcy Iranu przez przypisywanie mu cech boskich i nazywanie go \u201eimamem\u201d. Na przyk\u0142ad stoj\u0105cy na czele Stowarzyszenia Seminari\u00f3w Religijnych w Kum, ajatollah Mohammad Jazdi, podkre\u015bli\u0142, \u017ce tylko przyw\u00f3dca prawoznawca po\u015bredniczy mi\u0119dzy ludem a Ukrytym Imamem[7]<\/A> . Ali Saeedi, przedstawiciel Chameneiego w Korpusie Stra\u017cnik\u00f3w Rewolucji Islamskiej (IRGC), powiedzia\u0142 5 czerwca 2011 r. w meczecie w Gorgan na p\u00f3\u0142nocy kraju, \u017ce w\u0142adza Chameneiego, kt\u00f3rego nazwa\u0142 \u201cboskim przyw\u00f3dc\u0105\u201d jest taka sama jak Proroka Mahometa i 12 imam\u00f3w szyickich[8]<\/A> . Powiedzia\u0142: „Po [\u015bmierci] Proroka [Mahometa] w\u0142adza zosta\u0142a dana nieomylnym imamom, a po nich W\u0142adcy Prawoznawcy. Dlatego w\u0142adza W\u0142adcy Prawoznawcy jest identyczna to tej Proroka [Mahometa]. W czasie okultacji [Ukrytego Imama] dekret W\u0142adcy Prawoznawcy jest dekretem Ukrytego Imama, kt\u00f3ry jest jak dekret nieomylnych Imam\u00f3w\u2026 Pos\u0142usze\u0144stwo wobec W\u0142adcy Prawoznawcy, Imam\u00f3w i Proroka [Mahometa] jest t\u0105 sam\u0105 rzecz\u0105 i stanowi pos\u0142usze\u0144stwo nakazom Boga. Nie ma \u017cadnej r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy tymi trzema\u2026 Oddanie i pos\u0142usze\u0144stwo W\u0142adcy Prawoznawcy naszych czas\u00f3w i wszystkich czas\u00f3w jest obowi\u0105zkiem ka\u017cdego i wsz\u0119dzie, a zasadniczym warunkiem boskich rz\u0105d\u00f3w jest istnienie boskiego w\u0142adcy w spo\u0142ecze\u0144stwie\u2026 Dzisiaj ludzie w naszym kraju musz\u0105 zrozumie\u0107, \u017ce je\u015bli porzuc\u0105 \u201cAlego naszych czas\u00f3w\u201d [tj. Chameneiego][9]<\/A> , b\u0119d\u0105 przedmiotem kl\u0105tw Aszura [tj. kl\u0105tw rzuconych na zab\u00f3jc\u00f3w trzeciego Imama, Husajna]\u2026 Dzisiaj nasz nar\u00f3d jest trze\u017awy\u2026 Rozpoznaje odst\u0119pstwo, przyjmuje troski przyw\u00f3dcy [Chameneiego] i s\u0142ucha go bez zw\u0142oki\u2026 Je\u015bli aspirujemy do ustalenia globalnych rz\u0105d\u00f3w Ukrytego Imama, musimy kontynuowa\u0107 t\u0105 sam\u0105 drog\u0105, poniewa\u017c W\u0142adca Prawoznawca jest jedynym po\u015brednikiem mi\u0119dzy ludem a Ukrytym Imamem i ci, kt\u00f3rzy m\u00f3wi\u0105, \u017ce \u201emniejsze pojawienie si\u0119\u201d jest rych\u0142e [chodzi o twierdzenia zwolennik\u00f3w Ahmadine\u017cada] m\u00f3wi\u0105 nonsensy”[10]<\/A> . W artykule redakcyjnym z 6 czerwca 2011 r. w tygodniku IRGC \u201cSobh-e Sadeq\u201d, szef biura politycznego IRGC, Jadollah D\u017cavani, wezwa\u0142 w\u0142adze nadzoruj\u0105ce radio i telewizj\u0119, kaznodziei w meczetach i dziennikarzy do m\u00f3wienia o Chameneim jako o \u201eimamie\u201d. Wed\u0142ug D\u017cavaniego by\u0142aby to w\u0142a\u015bciwa rekompensata za \u201cwielki b\u0142\u0105d\u201d, a mianowicie, \u017ce Chamenei nie otrzyma\u0142 tego tytu\u0142u natychmiast po mianowaniu na Najwy\u017cszego Przyw\u00f3dc\u0119 Ira\u0144skiego w 1989 r. po \u015bmierci Chomeiniego. D\u017cavani wyja\u015bni\u0142, \u017ce: \u201cw spo\u0142ecze\u0144stwie islamskim z religijnym re\u017cimem islamskim, przyw\u00f3dca spo\u0142ecze\u0144stwa jest nazywany imamem\u201d. Powiedzia\u0142, \u017ce na pocz\u0105tku Rewolucji byli tacy, kt\u00f3rzy sprzeciwiali si\u0119 nazywaniu Chomeiniego \u201eimamem\u201d z powodu tego, \u017ce szyici uznaj\u0105 tylko 12 Imam\u00f3w. Jednak, powiedzia\u0142, te zastrze\u017cenia przegra\u0142y dzi\u0119ki powszechnemu u\u017cywaniu tego tytu\u0142u dla Chomeiniego w kazaniach i przem\u00f3wieniach przedstawicieli w\u0142adz oraz w mediach[11]<\/A> . Nale\u017cy wspomnie\u0107, \u017ce od 6 czerwca 2011 r. tygodnik IRGC \u201eSobh-e Sadeq\u201d sporadycznie pisa\u0142 o Chameneim jako o Imamie. Pi\u0105tkowi kaznodzieje, jak r\u00f3wnie\u017c witryna internetowa globalnego stowarzyszenia Ahl Al-Beit (www.abna.ir<\/A> ), tak\u017ce zacz\u0119li m\u00f3wi\u0107 o nim w ten spos\u00f3b. Dalsze przyk\u0142ady instytucjonalnych wysi\u0142k\u00f3w podniesienia Chameneiego do statusu imama mo\u017cna znale\u017a\u0107 w wypowiedziach starszych przedstawicieli re\u017cimu. Na przyk\u0142ad na pocz\u0105tku grudnia gubernator generalny prowincji Buszehr, Mohammad Hossein Jahanbachsz, powiedzia\u0142 podczas konferencji z urz\u0119dnikami swojej prowincji: \u201cOd teraz musimy nazywa\u0107 Przyw\u00f3dc\u0119 \u201eImamem Chameneim\u201d, \u017ceby wrogowie Iranu p\u0119kli z rozczarowania”[12]<\/A> . Na spotkaniu Basid\u017c pod koniec pa\u017adziernika w Maszhadzie, Mohammad Rezai, przedstawiciel biura politycznego IRGC w prowincji Buszehr, tak\u017ce m\u00f3wi\u0142 o Chameneim \u201eimam”[13]<\/A> . Podczas pi\u0105tkowych mod\u0142\u00f3w w Sziraz 9 grudnia 2011 r. prowadz\u0105cy modlitw\u0119 Asadollah Imani \u2013 przedstawiciel Chameneiego w prowincji Fars \u2013 nazwa\u0142 Chameneiego \u201cimamem\u201d i powiedzia\u0142: \u201eJe\u015bli chodzi o zarz\u0105dzanie spo\u0142eczne, w\u0142adze Proroka Islamu [Mahometa] i Imama Alego s\u0105 r\u00f3wne i nie ma \u017cadnej r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy w\u0142adz\u0105 Imama Alego a Imama Chomeiniego. W\u0142adza Imama Chameneiego jest tak\u017ce r\u00f3wna [w\u0142adzy] Imama Chomeiniego”[14]<\/A> . Na ceremonii z okazji publikacji nowej ksi\u0105\u017cki Chameneiego 21 grudnia 2011 r. prowadz\u0105cy mod\u0142y w Teheranie, Kazem Sediki powiedzia\u0142, \u017ce dzia\u0142ania Imama Husajna mo\u017cna zobaczy\u0107 w istnieniu Imama [Chomeiniego] i Przyw\u00f3dcy [Chameneiego]. Obaj ci wielcy m\u0119\u017cowie maj\u0105 zapach i barw\u0119 Imama Husajna, i tak komunikuj\u0105 si\u0119 z Bogiem”[15]<\/A> . Nale\u017cy wspomnie\u0107, \u017ce Hassan Nasrallah, sekretarz generalny Hezbollahu, przyj\u0105\u0142 praktyk\u0119 nazywania Chameneiego \u201eimamem\u201d. Na konferencji Hezbollahu w Bejrucie 6-7 czerwca 2011 r. o „Innowacji i intelektualnym Ijtihad <\/I>Imama Chameneiego” Nasrallah powiedzia\u0142 delegacji ira\u0144skiej, \u017ce Hezbollah jest na us\u0142ugi Chameneiego i nazwa\u0142 go \u201cwielkim Imamem, kt\u00f3ry jest niezr\u00f3wnany w przyw\u00f3dztwie i orzeczeniach religijnych”[16]<\/A> . Tytu\u0142 ten jest tak\u017ce u\u017cywany przez telewizj\u0119 Hezbollahu Al-Manar TV[17]<\/A> . Warto wspomnie\u0107, \u017ce witryna internetowa biura Chameneiego (farsi.khamenei.ir<\/A>; www.leader.ir<\/A> ) nie u\u017cywa tego tytu\u0142u. Wideo o \u201cboskich przymiotach\u201d Chameneiego<\/B> W zesz\u0142ym roku kr\u0105\u017cy\u0142y wideo po ca\u0142ym Iranie, przydaj\u0105ce splendoru Chameneiemu i przypisuj\u0105ce mu boskie lub mesja\u0144skie cechy. Na przyk\u0142ad, z okazji Dnia Rewolucji Iranu w lutym 2011 r. rozdawano CD zatytu\u0142owan\u0105 \u201ePojawienie si\u0119 [Ukrytego Imama] jest bliskie\u201d, w kt\u00f3rej twierdzono, \u017ce Chamenei jest w rzeczywisto\u015bci Sejjedem Chorasanim, kt\u00f3ry wed\u0142ug tradycji szyickiej b\u0119dzie rz\u0105dzi\u0142 wiernymi w okresie przed powrotem \u201eUkrytego Imama\u201d<\/A> [18]<\/A> . To wideo wywo\u0142a\u0142o burz\u0119 polityczn\u0105 w Iranie z powodu swojej mesja\u0144skiej tre\u015bci, kt\u00f3ra jest sprzeczna z konserwatywn\u0105 ortodoksj\u0105. Nale\u017cy wspomnie\u0107, \u017ce kr\u0105g Chameneiego przypisywa\u0142 rozprowadzanie tego zwolennikom Ahmadine\u017cada. Jednak\u017ce zaprzeczy\u0142 temu wsp\u00f3\u0142pracownik Ahmadine\u017cada, Rahim Maszaei[19]<\/A> . Niedawno klip Youtube kr\u0105\u017cy\u0142 w Iranie, w kt\u00f3rym pi\u0105tkowy kaznodzieja z Kum, Hujjat Al-Islam Mohammad Saeedi twierdzi\u0142, \u017ce kiedy rodzi\u0142 si\u0119 Chamenei, po\u0142o\u017cna zacz\u0119\u0142a krzycze\u0107, poniewa\u017c wed\u0142ug niej nowonarodzony Chamenei zakrzykn\u0105\u0142 „O Ali” \u2013 co jest powszechnym zawo\u0142aniem w\u015br\u00f3d szyit\u00f3w, odnosz\u0105cym si\u0119 do pierwszego Imama szyickiego, Alego bin Abi Taleba[20]<\/A> . Kaznodzieja przypisa\u0142 to twierdzenie wsp\u00f3\u0142pracownikom samego Chameneiego. *A. Savyon jest dyrektorem Iranian Media Project; Y. Mansharof jest dyrektorem naukowym w MEMRI.<\/I> [1]<\/A> Ahmadinejad’s circles have claimed that he has a direct connection with the Hidden Imam (or the Mahdi), which renders superfluous the role of the Supreme Leader as mediator between the people and the Mahdi. For more on this, see MEMRI Inquiry & Analysis Series No. 773, „Iranian Supreme Leader Khamenei and the Iranian Regime vs. President Ahmadinejad \u2013 Part I: Messianic Group Threatens the Regime,” December 14, 2011, http:\/\/www.memri.org\/report\/en\/0\/0\/0\/0\/0\/0\/5913.htm<\/A> . [2]<\/A> Ayatollah Khomeini silently approved of the title „imam” granted him by the Iranian public. However, in the early 1980s, he outlawed the messianic Hojjatieh Society, which claimed to have ties with the Mahdi. [3]<\/A> The website Digarban assessed that, at these conferences, Khamenei had launched his campaign to become a leader of the Islamic world. http:\/\/www.digarban.com\/node\/2530<\/A> . [4]<\/A> Parto-ye Sokhan<\/I>(Iran), January 6, 2010. [5]<\/A> Mesbahyazdi.org, March 14, 2011. [6]<\/A> Ayande News (Iran), February 11, 2011. [7]<\/A> www.rasanews.ir<\/A>, July 10, 2011. [8]<\/A> IRNA (Iran), June 5, 2011. [9]<\/A> Here Saeedi is comparing Khamenei to the first of the twelve Shi’ite Imams, Ali Ibn Abi Talib. [10]<\/A> IRNA (Iran), June 5, 2011. Several days earlier, Saeedi said in a similar vein: „The authorities of the Jurisprudent Ruler are identical to those of the Shi’ite Imams, and therefore obedience to him is equally obligatory.” According to him, violating the orders of the Jurisprudent Ruler is tantamount to violating the orders of God and the Hidden Imam. He stressed that obedience to Khamenei is a duty for everyone without exception, regardless of status, and mentioned that Ayatollah Montazeri was rejected by Khamenei as his heir after he disobeyed him. Fars (Iran), April 27, 2011. [11]<\/A> Sobh-e Sadeq<\/I>(Iran), June 6, 2011. [12]<\/A> Fars (Iran), December 3, 2011. [13]<\/A> IRNA (Iran), October 30, 2011. [14]<\/A> IRNA (Iran), December 11, 2011. [15]<\/A> Fars (Iran), December 21, 2011. [16]<\/A> Fars (Iran), June 8, 2011. Prominent Shi’ite-Iraqi official 'Omar Hakim \u2013 who appears to be an Iranian agent in Iraq\u2013 referred to Khamenei as „imam” in a message he sent to the Hizbullah conference in Beirut. Kayhan<\/I> (Iran), June 9, 2011. [17]<\/A> http:\/\/www.memritv.org\/clip\/en\/3161.htm<\/A> [18]<\/A> The clip is posted on Youtube in eight parts. Link to part 1: http:\/\/www.youtube.com\/watch?v=bm9b6yra1bk&feature=related<\/A> [19]<\/A> On April 14, 2011, Kasem Ravanbakhsh was quoted as saying that Ayatollah Mohammad Taqi Mesbah-e Yazdi said: „I believe in Khamenei more than I believe in Seyyed Khorasani,” and that there is no need to turn to various traditions in search of approval for Khamenei. www.bibaknews.com\/fa\/pages\/?cid=16479<\/A> [20]<\/A> http:\/\/www.youtube.com\/watch?feature=player_embedded&v=dkgLgD3dZIs<\/A> Wprowadzenie Poni\u017cszy dokument, drugi w serii o otwartym roz\u0142amie na najwy\u017cszym szczeblu Iranu mi\u0119dzy Najwy\u017cszym Przyw\u00f3dc\u0105 Alim Chameneim i prezydentem Mahmoudem Ahmadine\u017cadem zajmuje si\u0119 reakcj\u0105 Chameneiego na doktrynaln\u0105 zmian\u0119, jak\u0105 najwyra\u017aniej stara si\u0119 zaprowadzi\u0107 Ahmadine\u017cad, skierowan\u0105 g\u0142\u00f3wnie na spowodowanie, by rola Chameneiego by\u0142a niepotrzebna[1] . Reakcj\u0105 Chameneiego by\u0142o nakazanie swoim wsp\u00f3\u0142pracownikom i wiernym, by go […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2168,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[827,833,835,837],"tags":[],"class_list":["post-2167","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-iran","category-badania-i-analizy","category-archiwum","category-kraje"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2167","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2167"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2167\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2168"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2167"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2167"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2167"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"