{"id":21344,"date":"2024-04-26T20:14:35","date_gmt":"2024-04-26T18:14:35","guid":{"rendered":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/?p=21344"},"modified":"2024-04-26T20:14:35","modified_gmt":"2024-04-26T18:14:35","slug":"tance-w-sahelu-na-afrykanskim-placu-zabaw-pojawiaja-sie-nowi-gracze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/tance-w-sahelu-na-afrykanskim-placu-zabaw-pojawiaja-sie-nowi-gracze\/21344","title":{"rendered":"Ta\u0144ce w Sahelu: na \u201cafryka\u0144skim placu zabaw\u201d pojawiaj\u0105 si\u0119 nowi gracze"},"content":{"rendered":"

Sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy po wydaleniu francuskich \u017co\u0142nierzy z Nigru przysz\u0142a kolej na zaproszenie \u017co\u0142nierzy ameryka\u0144skich do opuszczenia kraju. Ameryka\u0144skie si\u0142y przebywa\u0142y w Nigrze od nieca\u0142ej dekady i Stany Zjednoczone wyda\u0142y ponad 100 milion\u00f3w dolar\u00f3w na budow\u0119 bazy antyterrorystycznej w pobli\u017cu p\u00f3\u0142nocnego miasta Agadez. Teraz junta wojskowa rz\u0105dz\u0105ca krajem od lipca 2023 r. nie tylko poprosi\u0142a Amerykan\u00f3w o opuszczenie kraju, ale wydaje si\u0119, \u017ce zrobi\u0142a to stanowczo.\u00a0[1]<\/a>\u00a0Wed\u0142ug\u00a0\u201cLe Monde\u201d <\/em>premier Nigru Ali Lamine Zeine powiedzia\u0142 wysokiemu rang\u0105 pracownikowi Departamentu Stanu, Kurtowi Campbellowi, \u017ce \u201eameryka\u0144ski kontyngent nie jest ju\u017c mile widziany\u201d.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u201eLe Monde\u201d<\/em>\u00a0ubolewa\u0142, \u017ce Sahel, ogromny obszar biednych, ale bogatych w minera\u0142y kraj\u00f3w, rozci\u0105gaj\u0105cy si\u0119 od Oceanu Atlantyckiego po Morze Czerwone, \u201esta\u0142 si\u0119 placem zabaw dla obcych mocarstw, przede wszystkim Rosji\u201d.\u00a0[2]<\/a>\u00a0W rzeczywisto\u015bci nie jest to do ko\u0144ca prawd\u0105, poniewa\u017c Niger wyci\u0105gn\u0105\u0142 r\u0119k\u0119 nie tylko do Rosji, ale tak\u017ce do Chin, Iranu i Turcji. I oczywi\u015bcie Sahel od dziesi\u0119cioleci jest \u201eplacem zabaw dla obcych mocarstw\u201d, przede wszystkim Francji, ale tak\u017ce Stan\u00f3w Zjednoczonych, a kilka lat temu Libii Kaddafiego, a nawet Arabii Saudyjskiej. Podczas mojej jedynej wizyty w Nigrze dziesi\u0119\u0107 lat temu minister spraw wewn\u0119trznych tego kraju powiedzia\u0142 mi, \u017ce Nigerczycy byli muzu\u0142manami od tysi\u0105ca lat, \u201eale potem jad\u0105 do Arabii Saudyjskiej i s\u0105 indoktrynowani, \u017ce przez ca\u0142y ten czas robili\u015bmy to wszystko \u017ale\u201d.<\/p>\n

Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce w ci\u0105gu ostatniej dekady Rosjanie krok po kroku zyskiwali wp\u0142ywy w Afryce kosztem Francji i Stan\u00f3w Zjednoczonych.\u00a0[3]<\/a>\u00a0To w\u0142a\u015bnie w 2015 roku bezpo\u015brednia interwencja Rosji w Syrii pomog\u0142a utrzyma\u0107 w\u0142adz\u0119 s\u0142abn\u0105cemu re\u017cimowi Assada. Nast\u0119pnie Rosjanie interweniowali podczas wojny domowej w Libii, pomagaj\u0105c si\u0142om libijskiego dyktatora Chalify Haftara. Nast\u0119pnie w 2017 roku Rosja \u2013 pry pomocy \u00a0Grupy Wagnera \u2013 pojawi\u0142a si\u0119 zar\u00f3wno w Sudanie, jak i w Republice \u015arodkowoafryka\u0144skiej. Podczas gdy Wagner (lub jego nast\u0119pca) jest dzi\u015b \u015bci\u015ble uto\u017csamiany z si\u0142ami suda\u0144skiego wata\u017cki Muhammada Hamdana Dagalo \u201eHemedtiego\u201d, rosyjscy kontrahenci wojskowi zostali zaproszeni do Sudanu przez poprzedni re\u017cim Baszira, a Rosja pozostaje przyjazna z obiema stronami tocz\u0105cej si\u0119 obecnie wojny domowej w Sudanie. W Republice \u015arodkowoafryka\u0144skiej, jednym z najbardziej nieszcz\u0119\u015bliwych kraj\u00f3w \u015bwiata, Rosjanom uda\u0142o si\u0119 wzmocni\u0107 re\u017cim prezydenta Touad\u00e9ry. Problemy kraju istniej\u0105ce od dawna, ropiej\u0105ce na d\u0142ugo przed Wagnerem, nadal trwaj\u0105.\u00a0[4]<\/a>\u00a0Wagner zasadniczo oferowa\u0142 po obni\u017conych cenach wzmocnienie bezpiecze\u0144stwa dla obj\u0119tych konfliktem re\u017cim\u00f3w, co\u015b, co niekt\u00f3re kraje afryka\u0144skie otrzymywa\u0142y w przesz\u0142o\u015bci od najemnik\u00f3w francuskich, angielskich, po\u0142udniowoafryka\u0144skich i kuba\u0144skich.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Wojskowe zamachy stanu w Mali (2021), Gwinei (2021) i Burkina Faso (2022) doprowadzi\u0142y do \u200b\u200bdoj\u015bcia do w\u0142adzy re\u017cim\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 \u2013 w najlepszym przypadku \u2013 sceptyczne, je\u015bli nie wrogie wobec Francji, ale jak dot\u0105d tylko w Mali stacjonuj\u0105 wojska rosyjskie. Po wygnaniu z Nigru Francuzi (i Amerykanie) obawiaj\u0105 si\u0119, \u017ce to samo stanie si\u0119 w Czadzie, historycznym przedmurzu francuskich wp\u0142yw\u00f3w.\u00a0[5]<\/a>\u00a0Prezydent Mahamat Deby odwiedzi\u0142 Moskw\u0119 w styczniu 2024 r., ale ostatnio w wywiadzie dla RFI\/France24 stara\u0142 si\u0119 uspokoi\u0107 Francuz\u00f3w, kiedy spytano go, czy rozwa\u017ca zast\u0105pienie sojuszu francuskiego rosyjskim. Deby odpowiedzia\u0142: \u201eCzad jest niezale\u017cnym, wolnym i suwerennym krajem. Nie jeste\u015bmy jak niewolnik, kt\u00f3ry chce zmieni\u0107 pan\u00f3w. Zamierzamy wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 ze wszystkimi narodami \u015bwiata, wszystkimi narodami, kt\u00f3re nas szanuj\u0105\u201d.[6]<\/a>\u00a0To czysto transakcyjne spojrzenie na sprawy mi\u0119dzynarodowe jest powszechnie podzielane w du\u017cej cz\u0119\u015bci Afryki.<\/p>\n

Artyku\u0142y, w kt\u00f3rych op\u0142akuje si\u0119 upadek wp\u0142yw\u00f3w Zachodu w tej cz\u0119\u015bci Afryki i szkodliwy wp\u0142yw Rosji, to troch\u0119 amatorszczyzna, zw\u0142aszcza od pocz\u0105tku wojny na Ukrainie.\u00a0[7]<\/a>\u00a0Wiele z nich koncentruje si\u0119 na braku poszanowania przez Rosj\u0119 praw cz\u0142owieka i rosyjskiej dezinformacji, czyli kwestiach, w kt\u00f3rych Rosjanie s\u0105 znani, ale nie wyj\u0105tkowi.\u00a0[8]<\/a>\u00a0Zar\u00f3wno \u017co\u0142nierze francuscy, jak i \u017co\u0142nierze ONZ byli oskar\u017cani o \u0142amanie praw cz\u0142owieka w tych samych krajach. Propagand\u0119 rozpowszechnia si\u0119 na kontynencie za po\u015brednictwem r\u00f3\u017cnych podmiot\u00f3w pa\u0144stwowych i niepa\u0144stwowych. A rosyjska grabie\u017c zasob\u00f3w naturalnych jest nast\u0119pstwem podobnych grabie\u017cy dokonywanych przez mocarstwa neokolonialne od dziesi\u0119cioleci.<\/p>\n

Jednak by\u0107 mo\u017ce najwi\u0119kszym zagro\u017ceniem dla Zachodu w Afryce nie jest Rosja (a przynajmniej nie tylko Rosja), ale raczej katastrofalny globalny produkt uboczny wojny ukrai\u0144skiej, po\u0142\u0105czenia Rosji, Chin i powi\u0105zanych mocarstw w zwarty sojusz, jakiego wcze\u015bniej nie widziano. Trudno sobie przypomnie\u0107, \u017ce jeszcze nie tak dawno temu Amerykanie uwa\u017cali Rosj\u0119 za pomocn\u0105 w sprawie Iranu i Korei P\u00f3\u0142nocnej. Dzi\u015b oba te kraje s\u0105 kluczowymi partnerami rosyjskiej machiny wojennej. W Mali Rosja zapewnia bezpiecze\u0144stwo, podczas gdy Chiny zapewniaj\u0105 bardzo potrzebne inwestycje w wydobycie litu.\u00a0[9]<\/a>\u00a0Kraje afryka\u0144skie potrzebuj\u0105ce niedrogich, \u015bmierciono\u015bnych dron\u00f3w mog\u0105 zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 do rosyjskiego sojusznika Iranu. Projekty budowlane mo\u017cna zleci\u0107 Chi\u0144czykom lub Turcji po znacznie bardziej rozs\u0105dnych kosztach ni\u017c te, jakie mo\u017ce zaoferowa\u0107 Zach\u00f3d.<\/p>\n

Rosj\u0119, Chiny, Iran i Kore\u0119 P\u00f3\u0142nocn\u0105 \u0142\u0105czy\u0142y wi\u0119zy przed wojn\u0105 na Ukrainie, ale dzi\u015b s\u0105 one znacznie bli\u017csze. To, co zacz\u0119\u0142o si\u0119 jako obronne ma\u0142\u017ce\u0144stwo z rozs\u0105dku w odpowiedzi na ameryka\u0144skie sankcje i powoln\u0105 pora\u017ck\u0119 Rosji w 2022 r., mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 czym\u015b znacznie bardziej znacz\u0105cym, im d\u0142u\u017cej ta zr\u00f3\u017cnicowana grupa b\u0119dzie po\u0142\u0105czona. Jest zbyt wcze\u015bnie, aby stwierdzi\u0107, czy sojusz utworzony pocz\u0105tkowo w celu zniesienia sankcji mo\u017ce rzeczywi\u015bcie sprawi\u0107, \u017ce wsp\u00f3lna si\u0142a polityczna i bezpiecze\u0144stwa w Afryce stanie si\u0119 wyzwaniem dla Zachodu. Sama Rosja mo\u017ce zaoferowa\u0107 tym nowym afryka\u0144skim re\u017cimom wojskowym jedynie ograniczone korzy\u015bci. Rosja i przyjaciele mog\u0105 zaoferowa\u0107 wi\u0119cej. W przypadku re\u017cim\u00f3w, kt\u00f3re nie opieraj\u0105 si\u0119 na handlu z Zachodem, re\u017cim\u00f3w, kt\u00f3re sprzedaj\u0105 jeden \u0142atwo zamienny produkt (na przyk\u0142ad rop\u0119 naftow\u0105, z\u0142oto lub uran), ich nowi przyjaciele ze Wschodu mog\u0105 zapewni\u0107 im to, czego chc\u0105, taniej, przy mniejszym wysi\u0142ku i bez warunk\u00f3w i ze znacznie mniejszym pouczaniem i arogancj\u0105. Rosja, Iran i Chiny by\u0107 mo\u017ce zyskuj\u0105 nowych sojusznik\u00f3w w regionie Sahelu, ale maj\u0105 ju\u017c kilku starych sojusznik\u00f3w w Algierii i Republice Po\u0142udniowej Afryki.<\/p>\n

Ratunkiem dla Zachodu na tym nowym etapie walki o Afryk\u0119 jest ta sama rzeczywisto\u015b\u0107, kt\u00f3ra wp\u0119dzi\u0142a go w k\u0142opoty: cyniczny, transakcyjny charakter stosunk\u00f3w dyplomatycznych z wieloma autorytarnymi re\u017cimami. By\u0142y to i pozostaj\u0105 re\u017cimy niestabilne, kt\u00f3re mog\u0105 zmieni\u0107 bieg w zale\u017cno\u015bci od zmiany okoliczno\u015bci.\u00a0[10]<\/a>\u00a0Bazar jest zawsze gotowy do targowania si\u0119, a \u201eplac zabaw\u201d jest otwarty dla ka\u017cdego gracza, kt\u00f3ry chce i jest na tyle bezwzgl\u0119dny, aby zagra\u0107 w t\u0119 gr\u0119.<\/p>\n

*Alberto M. Fernandez jest wiceprezesem MEMRI.<\/em><\/p>\n

\n

<\/a>[1]<\/a>\u00a0Twitter.com\/african_stream\/status\/1782472509448683779, April 22, 2024.<\/p>\n

<\/a>[2]<\/a>\u00a0Lemonde.fr\/idees\/article\/2024\/04\/22\/desastreuse-retraite-occidentale-au-sahel_6229179_3232.html, April 22, 2024.<\/p>\n

<\/a>[3]<\/a>\u00a0Csis.org\/analysis\/russias-corporate-soldiers-global-expansion-russias-private-military-companies, July 21, 2021.<\/p>\n

<\/a>[4]<\/a>\u00a0Capedassociation.org\/sites\/default\/files\/2019-12\/Revue%20Dialectique%20des%20Intelligences%20n06-2019-Semestre1.pdf, 2019.<\/p>\n

<\/a>[5]<\/a>\u00a0Twitter.com\/TchadOne\/status\/1781251256289214664, April 19, 2024.<\/p>\n

<\/a>[6]<\/a>\u00a0Rfi.fr\/en\/africa\/20240420-chad-is-not-a-slave-who-wants-to-change-masters-says-president?utm_medium=social&utm_campaign=x&utm_source=user&utm_slink=rfi.my%2FAXB9, April 20, 2024.<\/p>\n

<\/a>[7]<\/a>\u00a0Cfr.org\/backgrounder\/russias-growing-footprint-africa, December 28, 2023.<\/p>\n

<\/a>[8]<\/a>\u00a0Africacenter.org\/fr\/spotlight\/cartographie-de-la-vague-de-desinformation-en-afrique, April 1, 2024.<\/p>\n

<\/a>[9]<\/a>\u00a0Afr.com\/companies\/mining\/perth-lithium-player-strikes-250m-deal-with-china-s-ganfeng-20210616-p581e5, June 16, 2021.<\/p>\n

<\/a>[10]<\/a>\u00a0See MEMRI Daily Brief No. 512,\u00a0The Great Game In The Sahel<\/a>, August 10, 2023.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy po wydaleniu francuskich \u017co\u0142nierzy z Nigru przysz\u0142a kolej na zaproszenie \u017co\u0142nierzy ameryka\u0144skich do opuszczenia kraju. Ameryka\u0144skie si\u0142y przebywa\u0142y w Nigrze od nieca\u0142ej dekady i Stany Zjednoczone wyda\u0142y ponad 100 milion\u00f3w dolar\u00f3w na budow\u0119 bazy antyterrorystycznej w pobli\u017cu p\u00f3\u0142nocnego miasta Agadez. Teraz junta wojskowa rz\u0105dz\u0105ca krajem od lipca 2023 r. nie tylko poprosi\u0142a Amerykan\u00f3w […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":21345,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[835,837,842,867],"tags":[],"class_list":["post-21344","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum","category-kraje","category-afryka","category-specjalne-ostrzezenia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21344","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21344"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21344\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21347,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21344\/revisions\/21347"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21345"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21344"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21344"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21344"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}