\n
Wprowadzenie<\/B>
\n
Od stycznia 2011r. Jordania jest \u015bwiadkiem narastaj\u0105cej fali protest\u00f3w i wezwa\u0144 do reform przez obywateli, kt\u00f3rzy stale podnosz\u0105 poziom swoich \u017c\u0105da\u0144. Protesty kierowane s\u0105 przez ruch islamistyczny, kt\u00f3ry dominuje organizacje polityczne opozycji politycznej i przez powszechny ruch protestu, kt\u00f3ry obejmuje liczne organizacje proreformatorskie za\u0142o\u017cone w ostatnich miesi\u0105cach. W ruchu protestu widoczne s\u0105 tak\u017ce organizacje reprezentuj\u0105ce plemienn\u0105 populacj\u0119 Jordanii, kt\u00f3re przez dziesi\u0119ciolecia by\u0142y uwa\u017cane za zaplecze polityczne re\u017cimu Haszemid\u00f3w. W niedawnych latach ta populacja rozwin\u0119\u0142a narastaj\u0105ce poczucie niezadowolenia i dyskryminacji w wyniku polityki ekonomicznej prowadzonej przez kr\u00f3la jorda\u0144skiego[1]<\/A> . Spowodowa\u0142o to wy\u0142onienie si\u0119 kilku organizacji proreformatorskich, reprezentuj\u0105cych plemiona. Opozycjoni\u015bci polityczni nasilili tak\u017ce krytyk\u0119 re\u017cimu; w\u015br\u00f3d nich wybija si\u0119 islamistyczny opozycjonista Laith Szabailat, jak r\u00f3wnie\u017c by\u0142y premier i szef Generalnego Dyrektoriatu Wywiadu (GDW), Ahmad Obeidat, kt\u00f3ry niedawno wy\u0142oni\u0142 si\u0119 jako wiod\u0105cy opozycjonista i za\u0142o\u017cy\u0142 Narodowy Front Reform. Po masowych demonstracjach w Ammanie i w innych prowincjach, szczeg\u00f3lnie na po\u0142udniu Jordanii, i w \u015bwietle rewolucji w \u015bwiecie arabskim, kt\u00f3ra wywo\u0142a\u0142a powa\u017cn\u0105 przemoc w kilku krajach arabskich i obali\u0142a w\u0142adc\u00f3w w Tunezji, Egipcie i Jemenie, kr\u00f3l Abdallah rozpocz\u0105\u0142 szereg reformatorskich posuni\u0119\u0107 maj\u0105cych na celu ug\u0142askanie opinii publicznej i zapobie\u017cenie eskalacji protest\u00f3w[4]<\/A> . G\u0142\u00f3wnym z tych posuni\u0119\u0107 by\u0142o wprowadzenie nowej konstytucji, kt\u00f3ra wesz\u0142a w \u017cycie 10 pa\u017adziernika i obejmowa\u0142a poprawki do 42 artyku\u0142\u00f3w konstytucyjnych[5]<\/A> . Poprawki spe\u0142nia\u0142y niekt\u00f3re z \u017c\u0105da\u0144 opozycji i ruch\u00f3w protestu[6]<\/A> i, wed\u0142ug wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w kr\u00f3la, nawet zawieraj\u0105 pewne ograniczenie w\u0142adzy kr\u00f3lewskiej[7]<\/A> . To posuni\u0119cie nie wystarczy\u0142o jednak, by zadowoli\u0107 opozycj\u0119 i ruchy protestu. \u017b\u0105dali oni rozleglejszych zmian, w\u0142\u0105cznie z wysi\u0142kiem zwalczania korupcji szalej\u0105cej we w\u0142adzach; zainstalowanie obieralnego premiera (zamiast premiera mianowanego przez kr\u00f3la); zniesienie mianowanego przez kr\u00f3la senat lub zamian\u0119 go na organ obierany przez nar\u00f3d oraz uchwalenie nowego prawa wyborczego. W istocie \u017c\u0105dali znacznego ograniczenia w\u0142adzy kr\u00f3la i przyznanie wi\u0119kszej swobody dzia\u0142aniu parlamentu[8]<\/A> . Powszechne protesty, kt\u00f3re trwaj\u0105 od mniej wi\u0119cej dziesi\u0119ciu miesi\u0119cy, nasili\u0142y si\u0119 gwa\u0142townie w ostatnich tygodniach. Wyra\u017ca si\u0119 to przede wszystkim w przej\u015bciu od og\u00f3lnej krytyki skierowanej g\u0142\u00f3wnie przeciwko rz\u0105dowi, do ostrego pot\u0119pienia samego re\u017cimu jorda\u0144skiego, w\u0142\u0105cznie nawet z wezwaniami do obalenia go lub ustanowienia monarchii konstytucyjnej. Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce do pocz\u0105tk\u00f3w tego roku wezwa\u0144 do obalenia re\u017cimu w Jordanii nie by\u0142o. Dzisiaj nadal nie s\u0105 cz\u0119ste; wi\u0119kszo\u015b\u0107 ruch\u00f3w protestacyjnych wzywa do reform raczej ni\u017c do obalenie re\u017cimu. Niemniej nie mo\u017cna ignorowa\u0107 faktu, \u017ce mo\u017cna us\u0142ysze\u0107 takie wezwania nie tylko na zamkni\u0119tych konferencjach ruch\u00f3w protestu, ale tak\u017ce na demonstracjach w ca\u0142ym kr\u00f3lestwie[10]<\/A> . W reakcji na eskalacj\u0119 protest\u00f3w re\u017cim podj\u0105\u0142 liczne kroki, by ug\u0142aska\u0107 ruchy islamskie i plemiona, w\u0142\u0105cznie z pr\u00f3bami kupienia ich pieni\u0119dzmi i stanowiskami we w\u0142adzach. R\u00f3wnocze\u015bnie zacz\u0105\u0142 wykazywa\u0107 elastyczno\u015b\u0107 w kwestiach uprzednio uwa\u017canych za tabu. Na przyk\u0142ad sam kr\u00f3l rozpocz\u0105\u0142 dyskusj\u0119 o ograniczeniu swojej w\u0142adzy przez ustanowienie monarchii konstytucyjnej[11]<\/A> .W przesz\u0142o\u015bci by\u0142y premier, Marouf Al-Bachit pot\u0119pia\u0142 te \u017c\u0105dania, nazywaj\u0105c je \u201eszkodliwymi dla r\u00f3wnowagi i podstaw re\u017cimu politycznego\u201d, \u201epogwa\u0142ceniem konstytucji\u201d, \u201enonsensem\u201d i pr\u00f3b\u0105 podburzenia spo\u0142ecze\u0144stwa[12]<\/A> . Re\u017cim jorda\u0144ski najwyra\u017aniej wyci\u0105gn\u0105\u0142 lekcj\u0119 z do\u015bwiadcze\u0144 innych re\u017cim\u00f3w arabskich w regionie, co wida\u0107 z jego niezmiernie r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 reakcji na protesty. Odmiennie od innych w\u0142adc\u00f3w arabskich kr\u00f3l szybko zaakceptowa\u0142 \u017c\u0105dania reform i nawet zainicjowa\u0142 pewne posuni\u0119cia, by je posun\u0105\u0107 naprz\u00f3d, obiecuj\u0105c dalsze reformy w przysz\u0142o\u015bci. Ponadto od pocz\u0105tku protest\u00f3w, re\u017cim pozwoli\u0142 na marsze i demonstracje w ca\u0142ym kr\u00f3lestwie i na og\u00f3\u0142 powstrzymywa\u0142 si\u0119 przed przemoc\u0105 wobec demonstrant\u00f3w[13]<\/A> . Prowadzi\u0142 tak\u017ce polityk\u0119 dialogu z opozycj\u0105 i ruchem protestu, zamiast konfrontacji i prze\u015bladowania ich. Opozycja i protestuj\u0105cy pozostaj\u0105 jednak niezadowoleni, je\u015bli wi\u0119c re\u017cim Haszemid\u00f3w chce pozosta\u0107 stabilny, b\u0119dzie musia\u0142 wprowadzi\u0107 bardziej istotne i dalekosi\u0119\u017cne reformy. Innym czynnikiem przyczyniaj\u0105cym si\u0119 do niepokoj\u00f3w w Jordanii jest trudna sytuacja ekonomiczna i rosn\u0105ca bieda oraz bezrobocie. M\u00f3wi\u0105c o tej sytuacji w wywiadzie dla \u201eWashington Post\u201d kr\u00f3l Abdallah powiedzia\u0142: \u201eWiosna Arabska nie rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 z powodu polityki; rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 z powodu ekonomii \u2013 biedy i bezrobocia\u2026 To, co nie daje mi spa\u0107 nocami, nie jest reform\u0105 polityczn\u0105, poniewa\u017c dok\u0142adnie wiem, dok\u0105d zmierzamy. Tym, co nie daje mi spa\u0107, jest sytuacja ekonomiczna, poniewa\u017c je\u015bli ludzie znowu wyjd\u0105 na ulice, to z powodu trudno\u015bci ekonomicznych, nie politycznych”[14]<\/A> . (Ca\u0142o\u015b\u0107 raportu w j\u0119zyku angielskim mo\u017cna przeczyta\u0107 tutaj: * H. Varulkar jest pracownikiem naukowym w MEMRI.<\/I> [1]<\/A> As will be explained below, the tribes, which occupy regions remote from the center, are resentful over the development gap between the major cities and the economically distressed periphery, and over the king’s neo-liberal economic policy and privatization drive, which involve, inter alia<\/I>, the seizure of lands they regard as their own. Al-Hayat <\/I>(London), September 21, 2011; watnnews.net, October 9, 2011. [2]<\/A> Al-Quds Al-Arabi<\/I>(London), October 8, 2011. [3]<\/A> Albosalah.com, October 23, 2011. [4]<\/A> See MEMRI Inquiry and Analysis Report No. 713, „Reform in Jordan: Comprehensive Change or Nominal Amendments?,” July 22, 2011, http:\/\/www.memri.org\/report\/en\/0\/0\/0\/0\/0\/0\/5499.htm<\/A> . [5]<\/A> Al-Rai<\/I>(Jordan), September 30, 2011; Al-Dustour<\/I> (Jordan), October 2, 2011. [6]<\/A> For example, the demands to establish a constitutional court and an independent elections oversight commission, and to stipulate that the a dissolution of the parliament entails the dissolution of the government as well. (Under the previous constitution, the government could continue to function indefinitely even following the dissolution of the parliament). [7]<\/A> For example, they revoked his power to postpone parliamentary elections. Filmirsad.com, August 18, 2011. [8]<\/A> In an August 28, 2011press conference, Islamist Movement officials declared that, in introducing this new constitution, the government had „missed a historic opportunity to make meaningful changes to the structure of the regime that would make the people the true source of power.” Albosala.com, August 28, 2011. [9]<\/A> Al-Rai<\/I>(Jordan), September 30, 2011. [10]<\/A> The Islamic movement, a prominent force in the protest movement, stresses that it is demanding to reform the regime but not to overthrow it. However, its leaders are present in nearly all the gatherings in which calls for the regime’s ouster are heard. Al-Rai<\/I> (Jordan), October 9, 2011; factjo.com, October 23, 2011. [11]<\/A> Al-Dustour<\/I>(Jordan), November 15, 2011; Al-Rai<\/I> (Jordan), November 16, 2011. [12]<\/A> Al-Arab<\/I>Al-Yawm<\/I> (Jordan), March 11, 2011; Al-Dustour<\/I> (Jordan), March 4, 2011.
\n![](\"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/9501.jpg\")
<\/I>
\nOpozycjonista Ahmad Obeidat i przedstawiciel Ruchu Islamskiego, Hamza Mansour (drugi i trzeci od prawej) podczas marszu protestacyjnego 7 pa\u017adziernika 2011 r. w Amman<\/I>ie<\/I><\/A> [2]<\/A>
\n![](\"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/9502.jpg\")
\nMarsz protestacyjny w Ammanie 21 pa\u017adziernika 2011 r.<\/I>[3]<\/A>
\n
\n
\n![](\"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/9503.jpg\")
\nKr\u00f3l Abdallah II podpisuje poprawki konstytucyjne<\/I>[9]<\/A>
\n
\n
\n
\n
\n
\n<\/B>http:\/\/www.memri.org\/report\/en\/0\/0\/0\/0\/0\/0\/5906.htm<\/B><\/A> )<\/B>
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n