![](\"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/MDB446-1.jpg\")
<\/p>\n
Zbadamy r\u00f3wnie\u017c, jak i dlaczego termin ten jest rutynowo b\u0142\u0119dnie t\u0142umaczony i \u017ale rozumiany przez zachodnie media.\u00a0Zosta\u0142o to bardzo wyra\u017anie zilustrowane po ataku na Manhattanie z 31 pa\u017adziernika 2017 r., kt\u00f3rego dokona\u0142 Sayfullo Saipov, kt\u00f3ry wed\u0142ug \u015bwiadk\u00f3w krzycza\u0142\u00a0<\/span>Allahu akbar<\/span><\/i>, wje\u017cd\u017caj\u0105c ci\u0119\u017car\u00f3wk\u0105 w t\u0142um rowerzyst\u00f3w i pieszych na Manhattanie, zabijaj\u0105c o\u015bmiu i rani\u0105c prawie tuzin.\u00a0Kilka minut po zg\u0142oszeniu ataku Jake Tapper z CNN powiedzia\u0142: \u201eArabskie zawo\u0142anie <\/span>Allahu akbar<\/span><\/i>, B\u00f3g jest wielki \u2013 czasami jest wypowiadana w najpi\u0119kniejszych okoliczno\u015bciach i zbyt cz\u0119sto s\u0142yszymy, \u017ce jest wypowiadana w takich momentach jak ten\u201d.\u00a0<\/span>[4]<\/span><\/a><\/p>\n Zwyczajowe t\u0142umaczenie\u00a0<\/span>Allahu akbar<\/span><\/i>\u00a0przez media jako \u201eB\u00f3g jest wielki\u201d wprowadza w b\u0142\u0105d i pomija aspekt wy\u017cszo\u015bci w s\u0142owie\u00a0<\/span>akbar<\/span><\/i>\u00a0(co oznacza \u201ewi\u0119kszy\u201d lub \u201enajwi\u0119kszy\u201d, a nie tylko \u201ewielki\u201d) i zaciera specyficzne odniesienie do Allaha \u2013 a nie do \u017cadnego innego bytu lub b\u00f3stwa. T\u0142umaczenie i rozumienie tego wyra\u017cenia jako \u201eB\u00f3g jest wielki\u201d jest nie tylko b\u0142\u0119dne \u2013 pozbawia je tak\u017ce kluczowego aspektu wy\u017cszo\u015bci Allaha nad wszystkimi innymi bytami i b\u00f3stwami.\u00a0To dlatego w ca\u0142ej historii islamu, a\u017c do dnia dzisiejszego,\u00a0<\/span>Allahu akbar<\/span><\/i>\u00a0by\u0142o okrzykiem bojowym wykrzykiwanym podczas atak\u00f3w, jak pokazano we wsp\u00f3\u0142czesnych islamskich atakach terrorystycznych.<\/span><\/p>\n Istotnie, sami d\u017cihady\u015bci odnosz\u0105 si\u0119 do okrzyku bojowego\u00a0<\/span>Allahu akbar<\/span><\/i>\u00a0jako \u201eMarsylianki arabskich podboj\u00f3w\u201d\u00a0<\/span>[5]<\/span><\/a>,\u00a0jako \u201ebomby nuklearnej\u201d muzu\u0142man\u00f3w\u00a0<\/span>[6]<\/span><\/a>\u00a0i jako tego, czego \u201ekomunistyczny Wsch\u00f3d i kapitalistyczny Zach\u00f3d boj\u0105 si\u0119 najbardziej\u201d,\u00a0<\/span>[7]<\/span><\/a>\u00a0i wierz\u0105, \u017ce gwarantuje to zwyci\u0119stwo, tak jak mia\u0142o to miejsce w czasach proroka Mahometa.\u00a0<\/span>[8]<\/span><\/a><\/p>\n Nie trzeba dodawa\u0107, \u017ce kiedy\u00a0<\/span>Allahu akbar<\/span><\/i>\u00a0jest u\u017cywany na przyk\u0142ad przez arabskiego ksi\u0119dza chrze\u015bcija\u0144skiego, nie jest to okrzyk bojowy d\u017cihadu. Ale kiedy wypowiada je muzu\u0142manin, zawsze jest to potwierdzenie wy\u017cszo\u015bci Allaha \u2013 albo w kontek\u015bcie pokojowym (takim jak modlitwa \u2013 rzeczywi\u015bcie\u00a0<\/span>Allahu akbar<\/span><\/i>\u00a0powtarza si\u0119 kilka razy podczas islamskiego rytua\u0142u modlitewnego), albo w kontek\u015bcie przemocy.<\/span><\/p>\n T\u0142umaczenie poj\u0119\u0107 z jednego j\u0119zyka na inny to trudne przedsi\u0119wzi\u0119cie. T\u0142umaczenie poj\u0119\u0107, kt\u00f3re nie maj\u0105 odpowiednika w j\u0119zyku docelowym, jest jeszcze trudniejsze.\u00a0Prze\u0142o\u017cenie koncepcji religijnych na j\u0119zyk kultury, w kt\u00f3rej religia przesta\u0142a odgrywa\u0107 centraln\u0105 rol\u0119 w \u017cyciu jednostki i spo\u0142ecze\u0144stwa, jest najtrudniejsze.<\/span><\/p>\n By\u0107 mo\u017ce to jest pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego religijne islamskie idiomy reprezentuj\u0105ce poj\u0119cia takie jak\u00a0<\/span>Allahu akbar<\/span><\/i>,\u00a0<\/span>la ilaha illa Allah<\/span><\/i>\u00a0i\u00a0<\/span>istiszhad<\/span><\/i>\u00a0s\u0105 rutynowo b\u0142\u0119dnie t\u0142umaczone w ameryka\u0144skich mediach.<\/span><\/p>\n Ameryka\u0144ski brak zrozumienia poj\u0119\u0107 religijnych nie dotyczy tylko islamu.\u00a0Podobne nieporozumienie mia\u0142o miejsce w 1993 roku mi\u0119dzy w\u0142adzami a fundamentalist\u0105 chrze\u015bcija\u0144skim, Davidem Koreshem, kt\u00f3ry zaszy\u0142 si\u0119 w odleg\u0142ym kompleksie niedaleko Waco w Teksasie wraz z dziesi\u0105tkami swoich zwolennik\u00f3w, w tym kobietami i dzie\u0107mi, oraz arsena\u0142em broni.\u00a0Oblegany przez w\u0142adze, kt\u00f3re pr\u00f3bowa\u0142y z nim negocjowa\u0107, Koresh recytowa\u0142 biblijne proroctwa o ko\u0144cu dni.\u00a0Pr\u00f3buj\u0105c pokojowo zako\u0144czy\u0107 sp\u00f3r, w\u0142adze wezwa\u0142y go: \u201eNie rozmawiajmy teraz o religii\u201d.\u00a0Koresh, pogr\u0105\u017cony w swoich przekonaniach religijnych, m\u00f3g\u0142 tylko odpowiedzie\u0107: \u201eAle religia to \u017cycie i \u015bmier\u0107\u201d.\u00a0By\u0142 to \u201edialog g\u0142uchoniemych\u201d, skazany na koniec, w kt\u00f3rym zgin\u0119\u0142o wiele niewinnych os\u00f3b.<\/span><\/p>\n Problemem nie jest wzgl\u0119dno\u015b\u0107 j\u0119zykowa \u2013 jak obszernie dyskutowali w ubieg\u0142ym stuleciu uznani j\u0119zykoznawcy Edward Sapir i Benjamin Whorf\u00a0<\/span>[9]<\/span><\/a>\u00a0\u2013 poniewa\u017c istniej\u0105 sposoby na przekazanie pierwotnego znaczenia w odpowiednim, kr\u00f3tkim wyja\u015bnieniu.\u00a0Zamiast tego chodzi o tendencj\u0119 medi\u00f3w do wybierania naj\u0142atwiejszego rozwi\u0105zania, czyli przek\u0142adania na to, co b\u0119dzie brzmia\u0142o czytelnikowi najbardziej znajomo, nawet je\u015bli jest niedok\u0142adne.<\/span><\/p>\n S\u0142owo\u00a0<\/span>istiszhad<\/span><\/i>\u00a0(powi\u0105zane z terminem \u201eda\u0107 \u015bwiadectwo\u201d)\u00a0<\/span>[10]<\/span><\/a>\u00a0oznacza religijny akt wiary, w kt\u00f3rym wierz\u0105cy stara si\u0119 zabi\u0107 tak wielu postrzeganych wrog\u00f3w, ilu mo\u017ce, za cen\u0119 w\u0142asnego \u017cycia, jako \u015brodek zbli\u017canie si\u0119 do Allaha, prorok\u00f3w, sprawiedliwych i \u201em\u0119czennik\u00f3w\u201d <\/span>szahid\u00f3w <\/span><\/i>(patrz poni\u017cej) w Raju<\/span>.\u00a0<\/span><\/i>Celem tego aktu wiary, kt\u00f3ry jest uwa\u017cany za b\u0142ogos\u0142awiony, jest uczynienie religii Allaha najwy\u017csz\u0105 na Ziemi, co sprawca uwa\u017ca za imitacj\u0119 bitew wczesnego formatywnego islamu z czas\u00f3w Proroka Mahometa i czterech prawych kalif\u00f3w .\u00a0Termin ten jest cz\u0119sto lekkomy\u015blnie i niedok\u0142adnie t\u0142umaczony jako \u201esamob\u00f3jstwo\u201d, kt\u00f3re jest aktem motywowanym osobist\u0105 desperacj\u0105 i jest zabronione w islamie i dla kt\u00f3rego inne s\u0142owo, <\/span>intihar<\/span><\/i>\u00a0\u2013 jest zarezerwowane w j\u0119zyku arabskim.<\/span><\/p>\n Z tego te\u017c\u00a0<\/span>powodu Allahu akbar<\/span><\/i>\u00a0i\u00a0<\/span>la ilaha illa Allah<\/span><\/i>\u00a0\u2013 oba wyznania wiary, kt\u00f3re uciele\u015bniaj\u0105 religijn\u0105 koncepcj\u0119 wy\u017cszo\u015bci islamu i Allaha \u2013 s\u0105 b\u0142\u0119dnie t\u0142umaczone.\u00a0Najpierw by\u0142a to walka o ustanowienie wy\u017cszo\u015bci monoteistycznego islamu nad poga\u0144skimi bo\u017ckami Mekki z VII wieku.\u00a0W\u00f3wczas by\u0142a to walka o dominacj\u0119 nad innymi religiami, w tym monoteistycznymi, na P\u00f3\u0142wyspie Arabskim, skutkuj\u0105ca wyp\u0119dzeniem nie-muzu\u0142man\u00f3w, jak opisano w kompilacji hadis\u00f3w w imieniu Proroka Mahometa: \u201eWyrzuc\u0119 \u017byd\u00f3w i chrze\u015bcijan z p\u00f3\u0142wyspu\u201d<\/span>[11]<\/span><\/a>\u00a0\u2013 obowi\u0105zuj\u0105cy do dzi\u015b zakaz wobec niemuzu\u0142ma\u0144skich instytucji religijnych.\u00a0P\u00f3\u017aniej by\u0142a to walka z innymi imperiami religijnymi, takimi jak perskie i bizantyjskie. Jednak t\u0142umaczenie <\/span>Allahu akbar <\/span><\/i>w ameryka\u0144skich mediach jako \u201eB\u00f3g jest wielki\u201d pomija aspekt wy\u017cszo\u015bci w s\u0142owie a<\/span>kbar <\/span><\/i>(co oznacza \u201ewi\u0119kszy\u201d lub \u201enajwi\u0119kszy\u201d, a nie tylko \u201ewielki\u201d) i zaciera konkretne odniesienie do Allaha, a nie do innego b\u00f3stwa.\u00a0W tym samym duchu, <\/span>la illaha illa Allah <\/span><\/i>jest cz\u0119sto t\u0142umaczone w ameryka\u0144skich mediach jako \u201eNie ma boga pr\u00f3cz Boga\u201d (zamiast \u201eNie ma boga pr\u00f3cz Allaha\u201d).\u00a0Pomijanie wy\u017cszo\u015bci Allaha nad wszystkimi innymi b\u00f3stwami jest b\u0142\u0119dnym t\u0142umaczeniem, a ponadto prowadzi do b\u0142\u0119du logicznego.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n Jednym z powod\u00f3w takich b\u0142\u0119dnych t\u0142umacze\u0144 jest fakt, \u017ce we wsp\u00f3\u0142czesnym zachodnim \u015bwiecie walka o dominacj\u0119 mi\u0119dzy religiami prawie ca\u0142kowicie usta\u0142a i w takim stopniu, w jakim nadal istnieje, odbywa si\u0119 bez u\u017cycia przemocy.\u00a0Dlatego deklaracje wiary religijnej, kt\u00f3re uciele\u015bniaj\u0105 ci\u0105g\u0142\u0105 historyczn\u0105 walk\u0119 o bosk\u0105 supremacj\u0119 religijn\u0105, nie maj\u0105 nowoczesnej religijnej\/kulturowej podstawy poj\u0119ciowej, dzi\u0119ki kt\u00f3rej mo\u017cna je zrozumie\u0107 na Zachodzie, a co za tym idzie, nie maj\u0105 odpowiednika j\u0119zykowego.\u00a0Ameryka\u0144skie media, w obliczu ryzyka niezrozumienia przy t\u0142umaczeniu tych islamskich koncepcji, wol\u0105 podawa\u0107 przybli\u017cone t\u0142umaczenia, nawet je\u015bli s\u0105 one z natury myl\u0105ce.<\/span><\/p>\n Nie znaczy to, \u017ce\u00a0<\/span>Allahu akbar<\/span><\/i>\u00a0jest wypowiadane tylko przez d\u017cihadyst\u00f3w kontynuuj\u0105cych odwieczn\u0105 walk\u0119 o supremacj\u0119 islamu i Allaha.\u00a0Na przestrzeni wiek\u00f3w zacz\u0119li go wypowiada\u0107 tak\u017ce niereligijni muzu\u0142manie, a nawet chrze\u015bcija\u0144scy Arabowie.\u00a0W wielu przypadkach ma ono r\u00f3\u017cne znaczenia \u2013 od podziwu dla tego, co postrzegane jest jako cudowny akt Allaha, po wyraz szoku i przera\u017cenia w obliczu nieszcz\u0119\u015bcia.\u00a0<\/span>[12]<\/span><\/a><\/p>\n T\u0142umaczenie powinno zawsze odzwierciedla\u0107 kontekst, m\u00f3wc\u0119 i jego intencje.\u00a0Ale w ameryka\u0144skich mediach cz\u0119sto zdarza si\u0119, \u017ce kiedy d\u017cihadysta m\u00f3wi\u00a0<\/span>Allahu akbar<\/span><\/i>, jest to t\u0142umaczone tak, jakby powiedzia\u0142 to niereligijny muzu\u0142manin lub chrze\u015bcija\u0144ski Arab.\u00a0To jest ca\u0142kowicie b\u0142\u0119dne.\u00a0A kiedy takie b\u0142\u0119dne t\u0142umaczenia powtarzaj\u0105 si\u0119 raz po raz, czy to celowo, czy z powodu ignorancji, skutkuje to g\u0142\u0119boko apologetycznym fa\u0142szywym przedstawieniem poj\u0119cia oraz jego kulturowego i religijnego znaczenia.<\/span><\/p>\n Jakie wi\u0119c mo\u017ce by\u0107 rozwi\u0105zanie?\u00a0Jedna ze szk\u00f3\u0142 t\u0142umacze\u0144 trzyma si\u0119 pierwotnego terminu, po czym nast\u0119puje kr\u00f3tkie wyja\u015bnienie jego znaczenia, jak na przyk\u0142ad japo\u0144skiego s\u0142owo\u00a0<\/span>kamikadze<\/span><\/i>.\u00a0W tym przypadku rozwi\u0105zanie to okaza\u0142o si\u0119 na tyle skuteczne, \u017ce pierwotne s\u0142owo nie wymaga\u0142o ju\u017c wyja\u015bnienia.\u00a0<\/span>[13]<\/span><\/a>\u00a0Nie ma powodu, dla kt\u00f3rego ten sam proces nie mia\u0142by wyst\u0105pi\u0107 ze s\u0142owem\u00a0<\/span>istiszhad<\/span><\/i>, kt\u00f3re z czasem mog\u0142oby sta\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie dobrze znane i rozumiane jak\u00a0<\/span>kamikadze<\/span><\/i>.<\/span><\/p>\n Alternatyw\u0105 jest przyj\u0119cie przez media bardziej profesjonalnego podej\u015bcia, t\u0142umaczenie tych termin\u00f3w w ka\u017cdym przypadku zgodnie z okre\u015blonym kontekstem, m\u00f3wc\u0105 i zamierzonym znaczeniem, bez zadowalania si\u0119 przybli\u017conym, ale wprowadzaj\u0105cym w b\u0142\u0105d okre\u015bleniem.<\/span><\/p>\n Nie oznacza to, \u017ce MEMRI, w ci\u0105gu 25 lat t\u0142umaczenia dziesi\u0105tek tysi\u0119cy stron materia\u0142\u00f3w \u017ar\u00f3d\u0142owych z arabskich i muzu\u0142ma\u0144skich medi\u00f3w, czasami nie ulega\u0142 pokusie nadawania priorytetu zrozumieniu przez czytelnika nieb\u0119d\u0105cego ekspertem.\u00a0Nawet w dziedzinie transliteracji zaakceptowali\u015bmy b\u0142\u0119dn\u0105 transliteracj\u0119, poniewa\u017c by\u0142a ona powszechna w mediach (na przyk\u0142ad \u201eKoran\u201d zamiast \u201eQur’an\u201d).\u00a0W wielu przypadkach u\u017cywali\u015bmy s\u0142owa \u201eoperacje m\u0119cze\u0144skie\u201d na okre\u015blenie \u201e\u00a0<\/span>istiszhad<\/span><\/i>\u00a0\u201d, chocia\u017c m\u0119cze\u0144stwo jest niedok\u0142adnym t\u0142umaczeniem, poniewa\u017c jest to chrze\u015bcija\u0144ska koncepcja jednostki, kt\u00f3ra raczej akceptuje \u015bmier\u0107 ni\u017c porzuca swoje przekonania religijne, podczas gdy islamska koncepcja\u00a0<\/span>istiszhad<\/span><\/i>\u00a0odnosi si\u0119 w czasach nowo\u017cytnych przede wszystkim do zabijania wrog\u00f3w za cen\u0119 w\u0142asnego \u017cycia.<\/span><\/p>\n Termin\u00a0<\/span>Allahu akbar<\/span><\/i>\u00a0uciele\u015bnia walk\u0119 o dominacj\u0119 islamu, Allaha i prawdziwych wyznawc\u00f3w: przesz\u0142o\u015bci, tera\u017aniejszo\u015bci i przysz\u0142o\u015bci; rzeczywistej i symbolicznej;\u00a0militarnej, kulturowej lub za pomoc\u0105 si\u0142 natury kontrolowanych i kierowanych przez Allaha.\u00a0To okrzyk bojowy i hymn tej walki o dominacj\u0119.\u00a0Zwyci\u0119stwo muzu\u0142man\u00f3w jest zwyci\u0119stwem islamu i monoteizmu, a tak\u017ce zwyci\u0119stwem Allaha nad fa\u0142szywymi bogami. Zwyci\u0119stwo pochodzi od Niego i dowodzi Jego supremacji.\u00a0Takie by\u0142o g\u0142\u00f3wne znaczenie tego terminu we wczesnych wiekach islamu.\u00a0Dzi\u015b jest znakiem rozpoznawczym islamist\u00f3w i d\u017cihadyst\u00f3w, a tak\u017ce wszystkich innych, kt\u00f3rzy chc\u0105 przywr\u00f3ci\u0107 dawn\u0105 \u015bwietno\u015b\u0107 imperi\u00f3w islamskich, gdzie \u201ep\u00f3\u0142ksi\u0119\u017cyc musi zawsze znajdowa\u0107 si\u0119 na szczycie krzy\u017ca\u201d, jak pisa\u0142 dzia\u0142acz Bractwa Muzu\u0142ma\u0144skiego z Nowego Jorku Ayat Oraby.\u00a0<\/span>[14]<\/span><\/a><\/p>\n Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce\u00a0<\/span>Allahu akbar<\/span><\/i>\u00a0jest wypowiadane zar\u00f3wno przez sunnickich d\u017cihadyst\u00f3w, jak i szyickich przyw\u00f3dc\u00f3w Islamskiej Republiki Iranu (kt\u00f3ra powsta\u0142a jako \u201ePa\u0144stwo Islamskie\u201d na d\u0142ugo przed ISIS).\u00a0W ka\u017cdym wi\u0119kszym kazaniu wyg\u0142aszanym przez Najwy\u017cszego Przyw\u00f3dc\u0119 Islamskiej Republiki Iranu t\u0142um, sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z tysi\u0119cy, a czasem dziesi\u0105tek tysi\u0119cy, regularnie skanduje\u00a0<\/span>Allahu akbar<\/span><\/i>\u00a0razem z \u201e\u015amier\u0107 Ameryce\u201d, \u201e\u015amier\u0107 Anglii\u201d i \u201e\u015amier\u0107 Izraelowi\u201d. (Zobacz na przyk\u0142ad klipy MEMRI TV\u00a0<\/span>4154<\/span><\/a>,\u00a0<\/span>5075<\/span><\/a>\u00a0i\u00a0<\/span>5011<\/span><\/a>).<\/span><\/p>\n Aneks \u2013 przyk\u0142ady u\u017cycia „Allahu Akbar”<\/b><\/p>\n <\/span><\/a><\/li>\n Z raport\u00f3w MEMRI\u00a0<\/span><\/i><\/p>\n W marcu 2015 r. MEMRI opublikowa\u0142 raport zatytu\u0142owany \u201eJihadi Media Company chwali atak na Tunezj\u0119, wzywa do dalszych atak\u00f3w na zachodnich turyst\u00f3w\u201d w nast\u0119pstwie ataku na Muzeum Narodowe Bardo w Tunisie, w kt\u00f3rym zgin\u0119\u0142o 17 os\u00f3b.\u00a0Artyku\u0142 cytuje zamachowc\u00f3w: \u201e\u2019Jak tak \u0142atwo weszli\u015bcie\u2019 \u2013 zapytali zdumieni, a obaj odpowiedzieli: \u2018Przychodzimy w imi\u0119 Allaha\u2019.\u00a0Potem zacz\u0119li rzuca\u0107 granatami, krzycz\u0105c \u2018<\/span>Allahu akbar\u2019<\/span><\/i>\u201d i strzela\u0107 do niewiernych i policjant\u00f3w, kt\u00f3rzy ich pilnowali, i zacz\u0119\u0142a si\u0119 masakra\u201d.\u00a0<\/span>[23]<\/span><\/a><\/p>\n W maju 2003 r. wideo Al-Kaidy o jednym z samob\u00f3jczych zamach\u00f3w bombowych grupy w Rijadzie w tym miesi\u0105cu zawiera\u0142o nagranie d\u017awi\u0119kowe samego zamachu.\u00a0Na nagraniu s\u0142ycha\u0107, jak zamachowcy-samob\u00f3jcy modl\u0105 si\u0119, a potem, w drodze do ataku, wo\u0142aj\u0105 \u201e<\/span>Allah akbar!<\/span><\/i>T\u0142umaczenie \u201e<\/b>Allahu Akbar\u201d<\/i><\/b><\/h2>\n
\u201eAllahu Akbar\u201d<\/i><\/b>\u00a0\u2013 wyraz wy\u017cszo\u015bci islamu<\/b><\/h3>\n
U\u017cycie jako okrzyku bojowego podczas atak\u00f3w terrorystycznych – o\u015b czasu<\/b><\/h3>\n
\n
\n