\n
\n
![](\"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/7550.jpg\")
\n18 maja 2011, funkcjonariusze publiczni Pakistanu i Chin podpisuj\u0105 w Szanghaju umow\u0119 dwustronn\u0105, podczas gdy pakista\u0144ski premier Jousuf Raza Gilani i chi\u0144ski premier Wen Jiabao przygl\u0105daj\u0105 si\u0119 temu (Zdj\u0119cie: Roznama Express, Pakistan, 19 maja 2011)<\/I>
\n
Wprowadzenie<\/B>
\n
W analizie zatytu\u0142owanej „Pakistan wywo\u0142a\u0142 gro\u017ab\u0119 starcia supermocarstw\u201d (opublikowan\u0105 15 lutego 2011 r.) wskazali\u015bmy na szybko rosn\u0105ce niebezpiecze\u0144stwo starcia mi\u0119dzy USA a Pakistanem, kt\u00f3re obejmie \u2013 w dodatku do Stan\u00f3w Zjednoczonych, Chin i Pakistanu \u2013 Indie, Rosj\u0119, si\u0142y NATO i inne si\u0142y w regionie<\/A> [1]<\/A> . W ci\u0105gu ostatnich kilku miesi\u0119cy stosunki USA-Pakistan pogorszy\u0142y si\u0119 jeszcze bardziej a\u017c do otwartego sabota\u017cu pracy CIA w Pakistanie przez wywiad wojskowy ISI. W dniach 17-20 maja 2011 r. ten proces nasili\u0142 si\u0119 wraz z wizyt\u0105 pakista\u0144skiego premiera Jousufa Razy Gilaniego w Chinach. Wizyt\u0119 w Chinach opisa\u0142 Minister informacji, radia i telewizji Pakistanu dr Firdous Aszik Awan jako \u201ehistoryczn\u0105\u201d i tak\u0105, kt\u00f3ra \u201ez pewno\u015bci\u0105 otworzy nowy rozdzia\u0142 w stosunkach Chiny-Pakistan w nowym \u015brodowisku mi\u0119dzynarodowym i warunkach historycznych”<\/A> [2]<\/A> . Czterodniowa wizyta Gilaniego nabra\u0142a bezprecedensowego znaczenia mi\u0119dzynarodowego w nast\u0119pstwie zabicia 2 maja 2011 r. przyw\u00f3dcy Al-Kaidy, Osamy bin Ladena w operacji USA w pakista\u0144skim mie\u015bcie Abbottabad. Pakista\u0144scy przyw\u00f3dcy uznali zabicie bin Ladena w jednostronnej operacji USA za pogwa\u0142cenie suwerenno\u015bci Pakistanu i jego godno\u015bci narodowej, podczas gdy politycy i media USA podejrzewaj\u0105, \u017ce pakista\u0144ski wywiad wojskowy, ISI, bra\u0142 udzia\u0142 w dostarczeniu przyw\u00f3dcy Al-Kaidy bezpiecznego schronienia przez lata w Abbottabadzie, tu\u017c obok pakista\u0144skiej akademii wojskowej. Po\u015brodku tej wybuchowej sytuacji wizyt\u0119 Gilaniego widziano jako posuni\u0119cie w celu obrony Pakistanu przed mo\u017cliwymi krokami podj\u0119tymi przez USA przeciwko niemu oraz pr\u00f3b\u0119 podwa\u017cenia wp\u0142yw\u00f3w USA i Indii w regionie, co Pakistan uwa\u017ca od lat za zagro\u017cenie bezpiecze\u0144stwa narodowego Pakistanu. Cho\u0107 Pakistan i Chiny od dawna s\u0105 sojusznikami, mo\u017cna teraz zaobserwowa\u0107 fundamentalne przesuni\u0119cie w ich stosunkach strategicznych, charakteryzuj\u0105ce si\u0119 wzmocnieniem ich stosunk\u00f3w militarnych i innych przy r\u00f3wnoczesnym olbrzymim roz\u0142amie w stosunkach Pakistan-USA. W tej analizie dokonujemy przegl\u0105du wielowymiarowych element\u00f3w gwa\u0142townie rozwijaj\u0105cego si\u0119 sojuszu Pakistanu z Chinami, aby stan\u0105\u0107 naprzeciw spodziewanego impasu \u2013 nawet otwartych star\u0107 zbrojnych \u2013 z USA\/Indiami. Wymiar militarny<\/B> a) Chi\u0144skie zobowi\u0105zanie obrony Pakistanu<\/B> Pakistan konstruuje obecnie gigantyczne przesuni\u0119cie swoich og\u00f3lnych uk\u0142ad\u00f3w przez sprzymierzanie si\u0119 z Chinami, \u017ceby przeciwwa\u017cy\u0107 USA i Indie. Chiny ze swojej strony tak\u017ce wyrazi\u0142y w\u0142asne zainteresowanie sprzymierzeniem si\u0119 z Pakistanem. Po operacji w Abbottabadzie, kt\u00f3ra wskaza\u0142a, \u017ce mog\u0142o istnie\u0107 wsp\u00f3\u0142dzia\u0142anie rz\u0105du\/ISI w ukrywaniu bin Ladena, Pakistan obawia\u0142 si\u0119, \u017ce USA mog\u0105 przeprowadzi\u0107 podobn\u0105 jednostronn\u0105 operacj\u0119, celuj\u0105c w pakista\u0144skie instalacje nuklearne<\/A> [3]<\/A> . Chiny by\u0142y pierwszym, i by\u0107 mo\u017ce jedynym pa\u0144stwem, kt\u00f3re wyrazi\u0142o poparcie dla stabilno\u015bci Pakistanu. Wkr\u00f3tce po operacji w Abbottabadzie Chiny \u201ezaznaczy\u0142y, \u017ce\u2026 popr\u0105 wysi\u0142ki swojego d\u0142ugotrwa\u0142ego sojusznika strategicznego w zachowaniu stabilno\u015bci”<\/A> [4]<\/A> . Podczas wizyty Gilaniego Chiny pokaza\u0142y, w jaki spos\u00f3b s\u0105 sk\u0142onne ubezpieczy\u0107 suwerenno\u015b\u0107 i stabilno\u015b\u0107 Pakistanu. Wed\u0142ug relacji gazety pakista\u0144skiej z 19 maja 2011 r. \u201eChiny\u2026 ostrzeg\u0142y w jednoznacznych s\u0142owach, \u017ce ka\u017cdy atak na Pakistan b\u0119dzie rozumiany jako atak na Chiny…”<\/A> [5]<\/A> Relacja ta, cytuj\u0105ca wysoko postawione \u017ar\u00f3d\u0142a dyplomatyczne w Pekinie, zawa\u017cy\u0142a: \u201cPekin doradzi\u0142 Waszyngtonowi, by szanowa\u0142 suwerenno\u015b\u0107 Pakistanu\u2026 i to zosta\u0142o przekazane formalnie Stanom Zjednoczonym podczas [odbywaj\u0105cego si\u0119] w ostatnim tygodniu dialogu strategicznego i rozm\u00f3w gospodarczych Chiny-USA”<\/A> [6]<\/A> . Chi\u0144ski minister spraw zagranicznych Yang Jiechi, kt\u00f3ry przebywa\u0142 w Waszyngtonie na rozmowy USA-Chiny w po\u0142owie maja 2011 r., przekaza\u0142 USA \u201cuczucia\u201d chi\u0144skie i by\u0142o to ujawnione przez samego premiera Chin, Wen Jiabao, podczas dwugodzinnych formalnych rozm\u00f3w z premierem Gilanim w Wielkiej Hali Ludowej w Pekinie<\/A> [7]<\/A> . b) Wsp\u00f3\u0142praca powietrzna i morska<\/B> Podczas wizyty premiera Gilaniego Chiny zgodzi\u0142y si\u0119 \u201cnatychmiastowo\u201d dostarczy\u0107 Pakistanowi 50 nowych wielozadaniowych my\u015bliwc\u00f3w JF-17 Thunder dla pakista\u0144skich si\u0142 powietrznych<\/A> [8]<\/A> . Chocia\u017c porozumienie w sprawie tych my\u015bliwc\u00f3w zosta\u0142o podpisane wcze\u015bniej, Islamabad i Pekin dyskutowali tak\u017ce dostaw\u0119 J-20 Stealth wielozadaniowych lekkich my\u015bliwc\u00f3w do Pakistanu <\/A> [9]<\/A> . W ostatnich latach wzmocni\u0142a si\u0119 morska wsp\u00f3\u0142praca pakista\u0144sko-chi\u0144ska, obejmuj\u0105c kontrakt z Chinami na budow\u0119 czterech okr\u0119t\u00f3w wojennych, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 przenosi\u0107 pociski i bro\u0144 ci\u0119\u017ck\u0105<\/A> [10]<\/A> . Pierwsza wybudowana przez Chi\u0144czyk\u00f3w fregata F-22P zosta\u0142a wprowadzona do Floty Pakistanu w lipcu 2009 r.<\/A> [11]<\/A> Chi\u0144skie fregaty, kt\u00f3re s\u0105 \u015bredniej wielko\u015bci okr\u0119tami wojennymi, s\u0105 wyposa\u017cone w pociski ziemia-ziemia i ziemia-powietrze oraz helikoptery przeciwko \u0142odziom podwodnym. Admira\u0142 Noman Baszir, dow\u00f3dca Marynarki Pakista\u0144skiej, powiedzia\u0142, \u017ce Pakistan ma nadziej\u0119 na zakup z Chin wi\u0119kszych okr\u0119t\u00f3w o wi\u0119kszej mocy ra\u017cenia, takich jak fregaty o tona\u017cu 4000 ton <\/A> [12]<\/A> . W wywiadzie dla \u201eChina Daily\u201d w lipcu 2010 r. admira\u0142 Baszir powiedzia\u0142: \u201cPrzyja\u017a\u0144 mi\u0119dzy Chinami i Pakistanem jest wy\u017csza ni\u017c Himalaje i g\u0142\u0119bsza ni\u017c Ocean. Ju\u017c uczynili\u015bmy post\u0119py w si\u0142ach powietrznych i innych dziedzinach, teraz powinni\u015bmy posun\u0105\u0107 do przodu i rozszerzy\u0107 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 w Marynarce na szeroko zakrojone stosunki”<\/A> [13]<\/A> . Skomentowa\u0142 tak\u017ce ekspansj\u0119 pakista\u0144skiej kooperacji morskiej z Chinami stwierdzaj\u0105c: \u201eMy [Marynarka Pakistanu] mo\u017cemy dostarczy\u0107 instalacji, port\u00f3w, logistyki, konserwacji, mi\u0119dzy innymi…”<\/A> [14]<\/A> Podczas wizyty Gilaniego 17-20 maja, Pakistan poprosi\u0142 Chiny o wybudowanie bazy morskiej w Gwadar w dodatku do portu handlowego. Chaudhry Ahmad Muchtar, pakista\u0144ski minister obrony, kt\u00f3ry towarzyszy\u0142 Gilaniemu do Chin, powiedzia\u0142: \u201cbyliby\u015bmy [jeszcze] bardziej wdzi\u0119czni rz\u0105dowi chi\u0144skiemu, gdyby baza marynarki zosta\u0142a\u2026 zbudowana na miejscu w Gwadar”<\/A> [15]<\/A> . Pakista\u0144ski minister obrony skomentowa\u0142 tak\u017ce natur\u0119 stosunk\u00f3w Pakistan-Chiny, stwierdzaj\u0105c: \u201eChiny s\u0105 wypr\u00f3bowanym przyjacielem i najbli\u017cszym sojusznikiem Pakistanu, a mo\u017cna to s\u0105dzi\u0107 z faktu, \u017ce dla kt\u00f3regokolwiek sektora Pakistanu poproszono o pomoc podczas\u2026 niedawnej wizyty [premiera Gilaniego] w Chinach, oni natychmiast si\u0119 zgadzali”<\/A> [16]<\/A> . Wed\u0142ug relacji gazety pakista\u0144skiej „Chiny s\u0105 g\u0142\u00f3wnym dostawc\u0105 broni dla Pakistanu…”<\/A> [17]<\/A> c) Rozlokowanie \u017co\u0142nierzy chi\u0144skich w pakista\u0144skim Kaszmirze <\/B> W 2010 r. doniesienia medi\u00f3w mi\u0119dzynarodowych ujawni\u0142y, \u017ce ponad 11 tysi\u0119cy chi\u0144skich \u017co\u0142nierzy stacjonuje w Gilgit Baltistan, etnicznie odr\u0119bnym regionie w Pakistanie, kt\u00f3ry tradycyjnie by\u0142 cz\u0119\u015bci\u0105 Jammu & Kaszmiru. Chi\u0144scy in\u017cynierowie wojskowi pomagali ju\u017c uprzednio Pakistanowi, ale tym razem chi\u0144scy \u017co\u0142nierze buduj\u0105 betonowe domy mieszkalne i otwieraj\u0105 oddzia\u0142y chi\u0144skich bank\u00f3w<\/A> [18]<\/A> . W 2011 r. ujawniono, \u017ce obecno\u015b\u0107 \u017co\u0142nierzy chi\u0144skich nie ogranicza si\u0119 do Gilgit Baltistan, ale przenie\u015bli si\u0119 oni tak\u017ce do pakista\u0144skiego Kaszmiru wzd\u0142u\u017c Indii. W maju 2011 r. agencje wywiadu Indii poinformowa\u0142y, \u017ce maj\u0105 \u201cwiarygodne \u015bwiadectwa\u201d. i\u017c \u017co\u0142nierze chi\u0144scy s\u0105 tak\u017ce rozlokowani po pakista\u0144skiej stronie Jammu & Kaszmiru, kt\u00f3ry jest podzielony przez Lini\u0119 Kontroli (LoC) mi\u0119dzy Pakistanem a Indiami<\/A> [19]<\/A> . Witryna internetowa gazety \u201cThe Times of India\u201d poinformowa\u0142a, \u017ce kilkuset Chi\u0144czyk\u00f3w, pracuj\u0105cych w pakista\u0144skim Kaszmirze, to in\u017cynierowie Armii Wyzwole\u0144czej Chin, za\u015b agencje wywiadowcze Indii \u201eweryfikuj\u0105, czy ci wojskowi in\u017cynierowie chi\u0144scy s\u0105 zaanga\u017cowani w budow\u0119 jakiego\u015b rodzaju konstrukcji militarnych, takich jak bunkry”<\/A> [20]<\/A> . W kwietniu 2011 r. genera\u0142 broni K. T. Parnaik, dow\u00f3dca P\u00f3\u0142nocnej Armii Indii (kt\u00f3ra nadzoruje Kaszmir), wyda\u0142 ostrze\u017cenie, \u017ce Indie stoj\u0105 przed zagro\u017ceniem ze strony wojsk chi\u0144skich, stacjonuj\u0105cych w pakista\u0144skim Kaszmirze, kt\u00f3re mog\u0105 zosta\u0107 wys\u0142ane na Lini\u0119 Kontroli przeciwko Indiom<\/A> [21]<\/A> . Jest to, by\u0107 mo\u017ce, pierwszy raz, kiedy genera\u0142 w s\u0142u\u017cbie czynnej armii Indii publicznie wyra\u017ca niepok\u00f3j w sprawie chi\u0144skiego zagro\u017cenia militarnego dla Indii w Kaszmirze<\/A> [22]<\/A> . d) Chi\u0144skie zainteresowanie militarne adresowane przeciwko USA w teatrze afga\u0144sko-pakista\u0144skim <\/B> Podczas gdy rozlokowanie \u017co\u0142nierzy chi\u0144skich w pakista\u0144skim Kaszmirze jest zrozumia\u0142e w \u015bwietle przesz\u0142ych rywalizacji i wojen mi\u0119dzy Chinami a Indiami, chi\u0144skie zainteresowanie militarne na granicy pakista\u0144sko-afga\u0144skiej oraz szlakami, kt\u00f3rymi ameryka\u0144skie zaopatrzenie dociera do Afganistanu, pokazuje, \u017ce chi\u0144skie zainteresowanie jest tak\u017ce adresowane przeciwko USA. Chi\u0144skie przyw\u00f3dztwo wojskowe ocenia\u0142o niedawno implikacje mo\u017cliwego wtargni\u0119cia militarnego USA na pakista\u0144skie obszary plemienne, granicz\u0105ce z Afganistanem, kt\u00f3re jak dot\u0105d nie stanowi\u0142y przedmiotu \u017cadnego strategicznego zainteresowania Chin. W pa\u017adzierniku 2010 r. wysokiego szczebla delegacja armii chi\u0144skiej odwiedzi\u0142a garnizon wojskowy Landikotal w agencji Chyber. Zesp\u00f3\u0142 chi\u0144ski sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z pi\u0119ciu wysokich oficer\u00f3w pod przewodnictwem dyrektora generalnego Ludowej Armii Wyzwole\u0144czej, genera\u0142a dywizji Yan Hu<\/A> [23]<\/A> . Komentuj\u0105c znaczenie wizyty tej grupy chi\u0144skich wojskowych, relacja z 29 pa\u017adziernika 2010 r. w gazecie \u201eThe News\u201d stwierdza\u0142a: \u201eDelegacja zatrzyma\u0142a si\u0119 w Landikotal na kilka godzin przy silnych \u015brodkach bezpiecze\u0144stwa. Wszystkie drogi dojazdowe i Brama Torkham by\u0142y zablokowane dla publiczno\u015bci. Dostawy NATO zosta\u0142y zawieszone podczas wizyty delegacji na [pobliskim] posterunku Michini\u201d. e) Chiny finansuj\u0105 nuklearne knowhow<\/I> Pakistanu <\/B> Przez ostatnich kilka dziesi\u0119cioleci Chiny finansowa\u0142y i wspiera\u0142y technologicznie pakista\u0144ski program nuklearny. 12 maja 2011 r. rozpocz\u0119\u0142a dzia\u0142a\u0107 trzecia pakista\u0144ska elektrownia j\u0105drowa. Premier Jousuf Raza Gilani, otwieraj\u0105c Jednostk\u0119 1 Elektrowni Nuklearnej Chaszma (CHASNUPP-2), mieszcz\u0105cej si\u0119 nieopodal Chashma Barrage na lewym brzegu rzeki Indus, 32 kilometry na po\u0142udnie od miasta Mianwali, wyrazi\u0142 uznanie wobec wsparcia Chin: \u201eDzisiaj jest dzie\u0144 dumy dla Pakistanu i dla pakista\u0144skiego programu energii nuklearnej\u2026 Jest to jeszcze jeden znamienity przyk\u0142ad kooperacji Pakistanu i Chin w dziedzinie nauki i technologii nuklearnej\u201d<\/A> [24]<\/A> . Dwie kolejne elektrownie nuklearne, C-3 i C-4, s\u0105 ju\u017c budowane w tym miejscu<\/A> [25]<\/A> . Indie wyrazi\u0142y niepok\u00f3j, \u017ce pakista\u0144ska strategia nuklearna jest skierowana na budowanie taktycznej broni nuklearnej, kt\u00f3ra mo\u017ce by\u0107 u\u017cywana na wypadek potyczek na granicy Pakistanu z Indiami. 19 maja 2011 r. relacja w mediach indyjskich ostrzeg\u0142a, \u017ce Pakistan buduje czwarty reaktor w obiekcie wojskowym Chuszab i \u017ce Pakistan ma teraz zdolno\u015b\u0107 dodawania 8-10 takich bomb nuklearnych co roku<\/A> [26]<\/A> . \u201cLiczba [dotycz\u0105ca pakista\u0144skiej broni nuklearnej] prawdopodobnie znacz\u0105co p\u00f3jdzie w g\u00f3r\u0119, kiedy nowy reaktor zacznie dzia\u0142a\u0107 za mniej ni\u017c dwa lata. Najnowsze zdj\u0119cia satelitarne ujawni\u0142y niedawno, \u017ce Pakistan przyspieszy\u0142 prace nad czwartym reaktorem, instalacj\u0105 produkuj\u0105c\u0105 pluton\u201d \u2013 stwierdzi\u0142 raport<\/A> [27]<\/A> . S. D. Pradhan, by\u0142y szef po\u0142\u0105czonego komitetu wywiadu, kt\u00f3ry blisko monitorowa\u0142 program broni nuklearnej Pakistanu, skomentowa\u0142 pakista\u0144skie dzia\u0142ania w celu wyprodukowania bomb plutonowych nast\u0119puj\u0105co: \u201eId\u0105 oni za chi\u0144skim modelem broni nuklearnej niskiej mocy. Pakistan wierzy, \u017ce ta bro\u0144 dostarczy elastycznej odpowiedzi na wypadek eskalacji [konfliktu] z Indiami…”<\/A> [28]<\/A> f) Chi\u0144ski radar dla Pakistanu<\/B> Po zabiciu bin Ladena doniesienia medi\u00f3w pakista\u0144skich wskazywa\u0142y, \u017ce system radarowy Pakistanu zosta\u0142 zak\u0142\u00f3cony przez USA w celu przeprowadzenia tej operacji. Podczas wizyty Gilaniego Chiny zaoferowa\u0142y unowocze\u015bnienie sytemu radarowego i technologii satelitarnej Pakistanu<\/A> [29]<\/A> . Podczas wizyty 20 maja w chi\u0144skiej Akademii Technologii Przestrzeni Kosmicznej w Pekinie pakista\u0144ski premier otrzyma\u0142 informacje o najnowszych chi\u0144skich systemach radarowych i technologii satelitarnej; oczekuje si\u0119, \u017ce Pakistan otrzyma 10 najnowszych system\u00f3w radarowych i technologii satelitarnych<\/A> [30]<\/A> . g) Kooperacja w sprawie satelit\u00f3w i pocisk\u00f3w <\/B> Wed\u0142ug relacji medi\u00f3w pakista\u0144skich te dwa kraje uzgodni\u0142y tak\u017ce przyspieszenie prac nad satelit\u0105 pakista\u0144skim, budowanym obecnie w Chinach, kt\u00f3ry ma zosta\u0107 wystrzelony 14 sierpnia 2011 r. w Dzie\u0144 Niepodleg\u0142o\u015bci Pakistanu. Satelita b\u0119dzie dostarcza\u0142 \u201er\u00f3\u017cnorodnych danych\u201d Pakistanowi<\/A> [31]<\/A> . Pakistan twierdzi, \u017ce jego program pocisk\u00f3w jest rozwijany w kraju, chocia\u017c s\u0105dzi si\u0119, \u017ce technologii pocisk\u00f3w dostarcza Korea P\u00f3\u0142nocna, sojusznik Chin. 29 kwietnia 2011 r. Pakistan przeprowadzi\u0142 udan\u0105 pr\u00f3b\u0119 pocisku samosteruj\u0105cego dalekiego zasi\u0119gu Hatf-8. Zdolny do uzbrojenia nuklearnego pocisk Hatf-8 (Raad) ma zasi\u0119g 350 kilometr\u00f3w i zosta\u0142 zaprojektowany do wystrzelenia wy\u0142\u0105cznie z platform powietrznych<\/A> [32]<\/A> . Wed\u0142ug tego doniesienia ten samosteruj\u0105cy pocisk ma zdolno\u015b\u0107 niewidzialno\u015bci i jest pociskiem lec\u0105cym na niewielkich wysoko\u015bciach, tul\u0105cym si\u0119 do terenu i z du\u017c\u0105 sterowno\u015bci\u0105 <\/A> [33]<\/A> . Wcze\u015bniej w tym miesi\u0105cu Pakistan przeprowadzi\u0142 tak\u017ce pierwszy test pocisku balistycznego ziemia-ziemia Hatf-9 (Nasr)<\/A> [34]<\/A> . Wymiar ekonomiczny<\/B> a) Integracja gospodarki pakista\u0144skiej z chi\u0144sk\u0105 <\/B> Chiny inwestuj\u0105 we wszystkie sektory gospodarki Pakistanu na wielk\u0105 skal\u0119. Pakistan wyrazi\u0142 tak\u017ce jako sw\u00f3j cel stowarzyszenie swojej gospodarki z Chinami. Podczas wizyty Gilaniego te dwa kraje analizowa\u0142y sposoby wzmocnienia zwi\u0105zk\u00f3w ekonomicznych, w\u0142\u0105cznie z ustanowieniem przygranicznych stref ekonomicznych, utworzeniem zintegrowanych system\u00f3w zarz\u0105dzania granicznego i wsp\u00f3lnej pracy nad programem rozwoju wewn\u0105trz regionalnego i mi\u0119dzy regionalnego, kontaktami sektora przemys\u0142owego we wsp\u00f3lnych projektach, otwarciem oddzia\u0142\u00f3w Przemys\u0142owego i Handlowego Banku Chin (ICBC) w Pakistanie, finalizacj\u0105 uzgodnie\u0144 wymiany waluty i wi\u0119cej temu podobnych. W Pekinie premier Gilani stwierdzi\u0142, \u017ce Pakistan b\u0119dzie d\u0105\u017cy\u0142 do g\u0142\u0119bszego zaanga\u017cowania ekonomicznego z Chinami. Gilani powiedzia\u0142, \u017ce Pakistan jest zdecydowany podj\u0105\u0107 wszelkie niezb\u0119dne kroki dla bli\u017cszej integracji ekonomicznej z Chinami: \u201ePorozumienie w sprawie wolnego handlu, wsp\u00f3lny pi\u0119cioletni program ekonomiczny, wsp\u00f3lne firmy inwestycyjne i trwaj\u0105ca wsp\u00f3\u0142praca w sektorach finansowym i bankowym, wielka interakcja mi\u0119dzy naszymi rynkami kapita\u0142owymi, silna kooperacja w obronie i produkcji obronnej to tylko kilka przyk\u0142ad\u00f3w kierunku, jaki przyj\u0119\u0142a wsp\u00f3\u0142praca naszego strategicznego partnerstwa”<\/A> [35]<\/A> . b) Zwi\u0119kszanie dwustronnego handlu na kr\u00f3tk\u0105 met\u0119 <\/B> Pakistan i Chiny szybko wzmacniaj\u0105 swoje wi\u0119zy i zwi\u0119kszaj\u0105 handel dwustronny. Wed\u0142ug statystyki przedstawionej w maju 2011 r. Zgromadzeniu Narodowemu (ni\u017cszej izbie pakista\u0144skiego parlamentu) mi\u0119dzy marcem 2005 r. a grudniem 2010 r. Chiny wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142y przy sze\u015bciu r\u00f3\u017cnych projektach wartych 2,7 miliarda dolar\u00f3w, dostarczaj\u0105c wsparcia technicznego i finansowego<\/A> [36]<\/A> . Oba kraje posuwaj\u0105 do przodu wsp\u00f3\u0142prac\u0119 w dziedzinach handlu, bankowo\u015bci, port\u00f3w, dr\u00f3g i kolei. W 2010 r. ca\u0142kowita wielko\u015b\u0107 handlu mi\u0119dzy Pakistanem a Chinami wzros\u0142a o 2 miliardy dolar\u00f3w do w przybli\u017ceniu 8,7 miliard\u00f3w<\/A> [37]<\/A> . W por\u00f3wnaniu do 2009 r. nast\u0105pi\u0142 37 procentowy skok w eksporcie pakista\u0144skim do Chin, podczas gdy eksport chi\u0144ski do Pakistanu powi\u0119kszy\u0142 si\u0119 o 28 procent<\/A> [38]<\/A> . Podczas wizyty w Chinach premier Gilani powiedzia\u0142, \u017ce podejmowane s\u0105 kroki dla zwi\u0119kszenia rozmiar\u00f3w handlu z Chinami do 15 miliard\u00f3w dolar\u00f3w rocznie do roku 2013<\/A> [39]<\/A> . c) Pakistan zach\u0119ca chi\u0144skie inwestycje<\/B> Pakistan zach\u0119ca chi\u0144skie inwestycje w rozmaitych dziedzinach gospodarki pakista\u0144skiej i stara si\u0119 o bod\u017ace dla pakista\u0144skich biznesmen\u00f3w, szczeg\u00f3lnie w Specjalnej Strefie Ekonomicznej Kaszgar, kt\u00f3ra le\u017cy kilkaset kilometr\u00f3w od granicy pakista\u0144skiej. W maju 2011 r. 50-osobowa delegacja chi\u0144ska pod przewodnictwem Muhametmina Jaszena (Muhammad Amin Jasin), zast\u0119pcy dyrektora generalnego Sta\u0142ego Komitetu Kongresu Ludowego Regionu Autonomicznego Sinciang-Ujgur, odwiedzi\u0142a Islamabad. W stolicy Pakistanu przyw\u00f3dcy pakista\u0144scy poinformowali grup\u0119 chi\u0144sk\u0105, \u017ce Chiny mog\u0142yby wykorzysta\u0107 dolar\u00f3w przemys\u0142 \u017cywno\u015bci wart bilion\u00f3w halal<\/I> dzi\u0119ki dostarczeniu specjalnych bod\u017ac\u00f3w dla pakista\u0144skich biznesmen\u00f3w, by inwestowali w Specjalnej Strefie Ekonomicznej Kaszgar <\/A> [40]<\/A> . Pakista\u0144ski lider biznesu, Raza Khan, powiedzia\u0142 delegacji chi\u0144skiej, \u017ce powinni zbada\u0107 mo\u017cliwo\u015bci w sektorach takich jak finanse, bankowo\u015b\u0107, energia, energia alternatywna, informatyka, in\u017cynieria, maszyny tekstylne, rolnictwo, przemys\u0142 oparty na rolnictwie, \u017cywno\u015b\u0107, przetw\u00f3rstwo owoc\u00f3w, opakowania, inwentarz \u017cywy, mleczarstwo i nieruchomo\u015bci<\/A> [41]<\/A> . c) Chiny daj\u0105 po\u017cyczk\u0119 w wysoko\u015bci 1,7 miliarda dolar\u00f3w dla system kolejowego w Lahore <\/B> Export-Import Bank Chin zgodzi\u0142 si\u0119 niedawno na udzielenie Pakistanowi po\u017cyczki w wysoko\u015bci 1,7 miliarda dolar\u00f3w na rozw\u00f3j systemu kolejowego w Lahore. Chawaja Ahmed Hassan, przewodnicz\u0105cy Firmy Transportowej Lahore, powiedzia\u0142: \u201cBank zgodzi\u0142 si\u0119 po\u017cyczy\u0107 nam pieni\u0105dze z dwuletnim okresem prolongaty, a naszym celem jest uzyskanie odsetek [na poziomie] 6%”<\/A> [42]<\/A> . Nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce Lahore jest stolic\u0105 Pend\u017cabu, najbardziej wp\u0142ywowej prowincji pakista\u0144skiej, kt\u00f3rej rz\u0105d anulowa\u0142 sze\u015b\u0107 porozumie\u0144 z USA w dziedzinach zdrowia, edukacji i utylizacji odpad\u00f3w w prote\u015bcie przeciwko operacji w Abbottabad<\/A> [43]<\/A> . Wymiar dyplomatyczny<\/B> Podczas wizyty premiera Gilaniego w Pekinie najwy\u017csi przyw\u00f3dcy Chin wyrazili poparcie dla Pakistanu w nast\u0119pstwie operacji w Abbottabadzie. Podczas spotkania z Gilanim chi\u0144ski premier Wen Jiabao oznajmi\u0142, \u017ce Chiny posy\u0142aj\u0105 do Islamabadu specjalnego wys\u0142annika, \u017ceby wyrazi\u0107 solidarno\u015b\u0107 z Pakistanem w tym decyduj\u0105cym okresie jego historii. 19 maja 2011 r. Jia Qinglin, szef pot\u0119\u017cnej Ludowej Politycznej Konferencji Konsultatywnej Chin, o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce Pakistan nigdy nie zostanie pozostawiony na lodzie i \u017ce kooperacja strategiczna mi\u0119dzy tymi dwoma krajami zostanie doprowadzona na nowe szczyty. \u201eNiezale\u017cnie od tego, jak mo\u017ce zmieni\u0107 si\u0119 sytuacja globalna, zdecydowanie i determinacja rz\u0105du i ludu Chin w rozwijaniu przyjacielskich stosunk\u00f3w z Pakistanem, nigdy si\u0119 nie zachwiej\u0105\u201d \u2013 powiedzia\u0142 Jia Qinglin na przyj\u0119ciu wydanym na jego cze\u015b\u0107 przez premiera Jousufa Raz\u0119 Gilaniego<\/A> [44]<\/A> . Zauwa\u017caj\u0105c, \u017ce Chiny zawsze dawa\u0142y priorytet rozwijaniu wsp\u00f3\u0142pracy z Pakistanem, Jia Qinglin powiedzia\u0142: \u201cChiny b\u0119d\u0105 sta\u0107 wraz z Pakistanem, \u017ceby pochwyci\u0107 okazj\u0119, jak\u0105 stanowi 60. rocznica [obchod\u00f3w wi\u0119zi dwustronnych]. Chcemy poci\u0105gn\u0105\u0107 dalej nasze tradycje przyja\u017ani we wszystkich dziedzinach naszego strategicznego partnerstwa i wsp\u00f3\u0142pracy, i przenie\u015b\u0107 nasze dwustronne wi\u0119zi na wy\u017cszy szczebel”<\/A> [45]<\/A> . Chi\u0144ski premier Wen Jiabao, podczas swojego spotkania w Gilanim w Pekinie, zapewni\u0142 Pakistan o Chi\u0144skiej \u201eniezmiennej przyja\u017ani\u201d, stwierdzaj\u0105c: \u201ePragn\u0119 podkre\u015bli\u0107 tutaj, \u017ce niezale\u017cnie od tego, jakie zmiany mog\u0105 zaj\u015b\u0107 w krajobrazie mi\u0119dzynarodowym, Chiny i Pakistan pozostan\u0105 na zawsze dobrymi s\u0105siadami, dobrymi partnerami i dobrymi bra\u0107mi\u2026 Wierz\u0119, \u017ce ta wizyta przyczyni si\u0119 do wzmocnienia przyja\u017ani i wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzy naszymi krajami i podniesie t\u0119 przyja\u017a\u0144 i wsp\u00f3\u0142prac\u0119 na nowe wy\u017cyny”<\/A> [46]<\/A> . Implikacje dla USA, Indii, Afganistanu<\/B> a) USA<\/B> Wzmacnianie stosunk\u00f3w z Chinami przez Pakistan ma na celu przeciwdzia\u0142anie wp\u0142ywom USA w regionie. Najwy\u017cszy organ obronny Pakistanu, Komitet Obronny Gabinetu, kt\u00f3ry spotyka\u0142 si\u0119 pod przewodnictwem premiera Gilaniego 12 maja 2011 r. zrobi\u0142 przegl\u0105d stosunk\u00f3w z USA w nast\u0119pstwie operacji w Abbottabadzie, kt\u00f3r\u0105 nazwa\u0142 \u201epogwa\u0142ceniem suwerenno\u015bci Pakistanu\u201d, i uzgodni\u0142 przedefiniowanie pakista\u0144skiej wsp\u00f3\u0142pracy z USA \u201ezgodnie z interesem narodowym Pakistanu i aspiracjami jego narodu”<\/A> [47]<\/A> . W\u015br\u00f3d obecnych na tym spotkaniu byli: minister ds. produkcji obronnej, Ch. Pervaiz Elahi; minister finans\u00f3w, dr Abdul Hafeez Szaich; minister spraw wewn\u0119trznych Rehman Malik; minister informacji, radia i telewizji, dr Firdous Aszik Awan; przewodnicz\u0105cy Po\u0142\u0105czonego Kolegium Szef\u00f3w Sztab\u00f3w general Chalid Szamim Wynne, szef sztabu armii pakista\u0144skiej, genera\u0142 Aszfak Parvez Kajani; szef si\u0142 powietrznych, marsza\u0142ek Rao Kamar Suleman; minister spraw zagranicznych Salman Baszir, minister obrony, genera\u0142 broni (w stanie spoczynku) Syed Athar Ali, i inni wysocy funkcjonariusze publiczni. Wed\u0142ug relacji w gazecie w j\u0119zyku urdu \u201cRoznama Ummat\u201d, najwy\u017csze kierownictwo armii pakista\u0144skiej postanowi\u0142o da\u0107 USA ostr\u0105 nauczk\u0119 <\/A> [48]<\/A> . Wed\u0142ug tej relacji taka decyzja zosta\u0142a podj\u0119ta na spotkaniu w Kwaterze G\u0142\u00f3wnej Armii Pakista\u0144skiej w Rawalpindi, po kt\u00f3rym oficerowie spotkali si\u0119 z prezydentem Pakistanu Asifem Zardarim i innymi cywilnymi przyw\u00f3dcami rz\u0105du, \u017ceby powiadomi\u0107 ich o swoich zamiarach<\/A> [49]<\/A> . Decyzj\u0105 udzielenia USA ostrej nauczki mo\u017ce by\u0107 zbli\u017cenie Armii Pakista\u0144skiej z Chinami. Jednak mo\u017ce ni\u0105 by\u0107 tak\u017ce prowokacyjne posuni\u0119cie Pakistanu przy poparciu chi\u0144skim zaszkodzenia pozycji Ameryki w Azji Po\u0142udniowej i potencjalnie przeciwko Indiom i Afganistanowi. Taka prowokacja mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 starcie supermocarstw<\/A> [50]<\/A> . b) Indie<\/B> Cywilne i wojskowe kierownictwo Indii konsekwentnie wyra\u017ca\u0142o niepok\u00f3j z powodu pog\u0142\u0119biaj\u0105cych si\u0119 zwi\u0105zk\u00f3w mi\u0119dzy Pakistanem a Chinami, jak r\u00f3wnie\u017c z powodu rozlokowania \u017co\u0142nierzy chi\u0144skich w pakista\u0144skim Kaszmirze, terytorium, do kt\u00f3rego prawa roszcz\u0105 sobie Indie. Indie obawiaj\u0105 si\u0119, \u017ce ich bezpiecze\u0144stwo zostaje podwa\u017cone przez wojskowe poparcie Chin dla Pakistanu, zar\u00f3wno w Kaszmirze, jak i przeciwko samym Indiom. 19 maja 2011 r. minister obrony Indii A. K. Antony wyrazi\u0142 niepok\u00f3j wobec decyzji Chin \u201enatychmiastowego\u201d dostarczenia 50 nowych wielozadaniowych samolot\u00f3w wojskowych JF-Thunder: \u201eJest to dla nas kwestia powa\u017cnie niepokoj\u0105ca. G\u0142\u00f3wn\u0105 spraw\u0105 jest to, \u017ce musimy wzmocni\u0107 nasz potencja\u0142 …”<\/A> [51]<\/A> W po\u0142owie maja 2011 r. genera\u0142 broni K. T. Parnaik, szef sztabu P\u00f3\u0142nocnej Armii Indii, ostrzega\u0142 przeciwko \u201cg\u0142\u0119bokiej kolaboracji w dostawach broni\u201d mi\u0119dzy Pakistanem a Chinami<\/A> [52]<\/A> . M\u00f3wi\u0142 tak\u017ce o strategicznych posuni\u0119ciach Chin w Pakistanie: \u201eChiny pomagaj\u0105 Pakistanowi w budowie drogi z Prze\u0142\u0119czy Chund\u017cerab [na granicy Chin z Pakistanem] do portu Gwadar, obok innych projekt\u00f3w [dotycz\u0105cych] infrastruktury, jak tamy bardzo blisko Linii Kontroli (LoC)”<\/A> [53]<\/A> . W niedawnym artykule by\u0142y g\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cy Armii Indii, genera\u0142 (w stanie spoczynku) V. P. Malik ostrzega\u0142, \u017ce Pakistan i Chiny formu\u0142uj\u0105 \u201ewsp\u00f3lny interes\u201d przeciwko Indiom. Powiedzia\u0142 on: \u201cChocia\u017c armia chi\u0144ska nie skierowa\u0142aby luf karabinowych na nasze posterunki na LoC [Linii Kontrolii w Kaszmirze], fakt, \u017ce tam jest, odzwierciedla \u2018wsp\u00f3lny\u2019 interes i wzmocnienie strategicznej i operacyjnej gotowo\u015bci na LoC wraz z Pakistanem”<\/A> [54]<\/A> . Indie oceniaj\u0105 ponownie poziom zagro\u017cenia w nast\u0119pstwie wsp\u00f3\u0142pracy obronnej pakista\u0144sko-chi\u0144skiej. Na niedawnym spotkaniu premierem Manmohanem Singhem, g\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cy Armii Indii, genera\u0142 V. K. Singh przedstawi\u0142 tr\u00f3jstronn\u0105 strategi\u0119 przeciwstawienia si\u0119 narastaj\u0105cej obecno\u015bci Chin w Autonomicznym Regionie Tybetu i w pakista\u0144skim Kaszmirze. Strategia wzywa do utworzenia g\u00f3rskiego korpusu uderzeniowego, znacznego wzmocnienia taktycznego potencja\u0142u powietrznego armii i ulepszenia infrastruktury przygranicznej wzd\u0142u\u017c granicy z Chinami<\/A> [55]<\/A> . Indie wyrazi\u0142y tak\u017ce zaniepokojenie poparciem talib\u00f3w w Afganistanie przez pakista\u0144ski wywiad wojskowy (ISI), szczeg\u00f3lnie sieci Hakkani. Obawiaj\u0105 si\u0119, \u017ce przy poparciu Chin dla pakista\u0144skiego establishmentu militarnego wysi\u0142ki pokonania terroryzmu w Afganistanie, kt\u00f3remu przewodz\u0105 talibowie, mog\u0105 si\u0119 nie powie\u015b\u0107, szczeg\u00f3lnie po wycofaniu si\u0119 wojsk USA z Afganistanu. c) Afganistan<\/B> Afganistan jest zbyt s\u0142abym pa\u0144stwem, by formu\u0142owa\u0107 niezale\u017cne stanowisko w sprawie narastaj\u0105cych militarnych i nie militarnych zwi\u0105zk\u00f3w mi\u0119dzy Chinami a Pakistanem, kt\u00f3rego poparcie dla boj\u00f3wkarzy talibskich by\u0142o przyczyn\u0105 terroryzmu w Afganistanie przez ostatnich kilka dziesi\u0119cioleci. Wyniki militarnej kolaboracji chi\u0144sko-pakista\u0144skiej mog\u0105 niekorzystnie wp\u0142yn\u0105\u0107 na interesy Afganistanu, jak r\u00f3wnie\u017c USA i Indii w tym kraju, szczeg\u00f3lnie w obliczu wykorzystania przez armi\u0119 pakista\u0144sk\u0105 organizacji talibskich jako zasob\u00f3w strategicznych dzia\u0142aj\u0105cych w interesie Pakistanu. R\u00f3wnolegle do wspieranego przez ISI wzmo\u017cenia zamach\u00f3w terrorystycznych przeprowadzanych przez talib\u00f3w, rz\u0105d pakista\u0144ski rozpocz\u0105\u0142 ofensyw\u0119 dyplomatyczn\u0105 w Kabulu. 16 kwietnia 2011 r. niemal ca\u0142e najwy\u017csze przyw\u00f3dztwo pakista\u0144skie przyby\u0142o do Kabulu na dwustronne rozmowy z rz\u0105dem afga\u0144skim. W\u015br\u00f3d przyby\u0142ych byli: pakista\u0144ski premier Jousuf Raza Gilani, pakista\u0144ski minister spraw wewn\u0119trznych Rehman Malik, pakista\u0144ska wiceminister spraw wewn\u0119trznych Hina Rabbani Khar, pakista\u0144ski minister obrony Chaudhry Ahmad Muchtar, jak r\u00f3wnie\u017c g\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cy Armii Pakistanu, genera\u0142 Aszfak Pervez Kajani i genera\u0142 broni Szuja Pasza, dow\u00f3dca pakista\u0144skiego wywiadu wojskowego (ISI), kt\u00f3rego udzia\u0142 w zamachu terrorystycznym w Bombaju w 2008 r. wyp\u0142yn\u0105\u0142 przed s\u0105dem w Nowym Jorku. Podczas ca\u0142odniowych rozm\u00f3w zdecydowano ustanowi\u0107 dwuszczeblow\u0105 Po\u0142\u0105czon\u0105 Komisj\u0119 Afga\u0144sko-Pakista\u0144sk\u0105, co jest bezprecedensowym posuni\u0119ciem, u\u0142atwiaj\u0105cym obecno\u015b\u0107 g\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cego armii pakista\u0144skiej, genera\u0142a Kajaniego i szefa ISI, genera\u0142a broni Szuji Paszy w tej komisji, co umo\u017cliwia im odgrywanie wi\u0119kszej roli w kszta\u0142towaniu spraw wewn\u0119trznych i polityki zagranicznej Afganistanu. Jest to chyba pierwszy raz, kiedy armia Pakistanu formalnie potrafi\u0142a osadzi\u0107 si\u0119 w mechanizmie, kt\u00f3ry pozwala jej na kszta\u0142towanie przysz\u0142o\u015bci Afganistanu. Wed\u0142ug relacji medi\u00f3w afga\u0144skich pisemne \u017c\u0105dania premiera Gilaniego podczas tego spotkania obejmowa\u0142y: \u201cPakistan powinien by\u0107 konsultowany w sprawie szkolenia i liczebno\u015bci si\u0142 afga\u0144skich; udzia\u0142 Pakistanu w kopalniach i projektach rozwojowych Afganistanu powinien zosta\u0107 dozwolony; rekrutacja kadr pakista\u0144skich do instytucji rz\u0105dowych [Afganistanu powinna zosta\u0107 zapewniona]; Pakistan powinien by\u0107 informowany o ka\u017cdym porozumieniu mi\u0119dzy Afganistanem a jego zachodnimi sojusznikami, w\u0142\u0105cznie z USA i NATO…”<\/A> [56]<\/A> Z wszystkich tych \u017c\u0105da\u0144 Pakistanu \u017c\u0105danie Gilianiego mianowania funkcjonariuszy pakista\u0144skich do afga\u0144skich instytucji rz\u0105dowych jest pr\u00f3b\u0105 podwa\u017cenia niezale\u017cno\u015bci Afganistanu na d\u0142ug\u0105 met\u0119. Nale\u017cy tutaj zanotowa\u0107, \u017ce podczas rz\u0105d\u00f3w talib\u00f3w, Pakista\u0144czycy pracowali w instytucjach rz\u0105du afga\u0144skiego kierowanego przez talib\u00f3w. Te \u017c\u0105dania odzwierciedlaj\u0105 wyra\u017an\u0105 intencj\u0119 ze strony Pakistanu podporz\u0105dkowania Afganistanu rz\u0105dom pakista\u0144skim. Po rozmowach z 16 kwietnia analitycy afga\u0144scy oskar\u017cyli Pakistan o naruszenie norm dyplomatycznych \u017c\u0105daniem wielkich ust\u0119pstw ze strony Afganistanu. Wed\u0142ug doniesienia w gazecie w j\u0119zyku pasztu \u201cKhedmatgar Wrazpanra\u201d, <\/I>premier Jousuf Raza Gilani powiedzia\u0142 prezydentowi Karzaiowi, \u017ce USA zosta\u0142y pokonane w regionie, a wi\u0119c b\u0119dzie lepiej dla Pakistanu i Afganistanu postawi\u0107 na Chiny jako strategicznego sojusznika w regionie<\/A> [57]<\/A> . Wed\u0142ug tego doniesienia Gilani powiedzia\u0142 tak\u017ce, \u017ce b\u0119dzie lepiej dla Afganistanu, je\u015bli nie pozwoli na d\u0142ugoterminow\u0105 obecno\u015b\u0107 si\u0142 USA w kraju <\/A> [58]<\/A> . Wed\u0142ug innej relacji na afga\u0144skiej stronie internetowej shamshadtv.tv, by\u0142y polityk afga\u0144ski Sulaiman Lajak skomentowa\u0142 pakista\u0144skie posuni\u0119cie strategiczne w Afganistanie m\u00f3wi\u0105c: \u201eRz\u0105d Pakistanu widzi Afganistan jako koloni\u0119 Pakistanu …”<\/A> [59]<\/A> Ta eskalacja w zachowaniu pa\u0144stwa pakista\u0144skiego wobec Afganistanu zawiera wszystkie elementy i zagro\u017cenia mo\u017cliwo\u015bci\u0105 bezpo\u015bredniego starcia mi\u0119dzy Pakistanem a Afganistanem; i w wyniku niemal nieuniknionego wywo\u0142ania star\u0107 na wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119, w kt\u00f3rych nawet pojedyncza iskra mo\u017ce zaanga\u017cowa\u0107 wszystkie si\u0142y regionalne i mi\u0119dzynarodowe w regionie Po\u0142udniowej Azji. * Tufail Ahmad jest dyrektorem MEMRI South Asia Studies Project (<\/I>www.memri.org\/sasp<\/I><\/A> ); Y. Carmon jest prezydentem MEMRI<\/I><\/DIV> <\/A> [1]<\/A> Patrz MEMRI Seria Bada\u0144 I Analiz – Nr 665 – 15 lutego 2011<\/I> <\/A> [2]<\/A> (www.app.com.pk<\/A> (Pakistan), 19 maja 2011. <\/A> [3]<\/A> Po operacji w Abbottabad relacje medi\u00f3w pakista\u0144skich regularnie wyra\u017ca\u0142y niepok\u00f3j narodowy o bezpiecze\u0144stwo pakista\u0144skich instalacji nuklearnych. <\/A> [4]<\/A> \u201cThe Hindu\u201d (Indie), 3 maja 2011. <\/A> [5]<\/A> \u201cThe News\u201d (Pakistan), 19 maja 2011. <\/A> [6]<\/A> \u201cThe News\u201d (Pakistan), 19 maja 2011. <\/A> [7]<\/A> \u201cThe News\u201d (Pakistan), 19 maja 2011. <\/A> [8]<\/A> \u201cThe News\u201d (Pakistan), 19 maja 2011. <\/A> [9]<\/A> \u201cThe News\u201d (Pakistan), 19 maja 2011. Pakista\u0144skie Si\u0142y Powietrzne (PAF) uwa\u017caj\u0105 si\u0119 za sprzymierzone przeciwko USA i innym sojusznikom zachodnim. Wed\u0142ug relacji z 18 listopada 2010 r. na witrynie internetowej gazety \u201cThe Nation\u201d (www.nation.com.pk<\/A> ), dow\u00f3dca Pakista\u0144skich Si\u0142 Powietrznych, genera\u0142 broni, Rao Kamar Suleman powiedzia\u0142: ”PAF nie ma \u017cadnych plan\u00f3w instalowania zachodnich urz\u0105dze\u0144 i broni w samolotach na chwil\u0119 obecn\u0105\u201d. <\/A> [10]<\/A> \u201cThe News\u201d (Pakistan), 16 lipca 2010. <\/A> [11]<\/A> \u201cDaily Times\u201d (Pakistan), 31 lipca 2009. <\/A> [12]<\/A> www.chinadaily.com.cn<\/A> (Chiny), 22 lipca 2010. <\/A> [13]<\/A> www.chinadaily.com.cn<\/A> (Chiny), 22 lipca 2010. <\/A> [14]<\/A> www.chinadaily.com.cn<\/A> (Chiny), 22 lipca 2010. <\/A> [15]<\/A> www.chinapost.com.tw<\/A> (Taiwan), 23 maja 2011. <\/A> [16]<\/A> www.chinapost.com.tw<\/A> (Taiwan), 23 maja 2011. <\/A> [17]<\/A> www.tribune.com.pk<\/A> (Pakistan), 18 maja 2011. <\/A> [18]<\/A> Te szczeg\u00f3\u0142y oparte s\u0105 na raporcie z badania przeprowadzonego przez znanego pisarza kaszmirskiego dra Szabira Czoudhry, kt\u00f3ry skierowa\u0142 grup\u0119 badaczy do Gilgit Baltistan i pakista\u0144skiego Kaszmiru w pa\u017adzierniku 2010. Patrz: Kashmiri Writer Examines the Strategic Implications of China’s Military Presence in Kashmir Region<\/I>, MEMRI Special Dispatches Series No. 3772, 19 kwietnia 2011. <\/A> [19]<\/A> www.timesofindia.com<\/A> (Indie), 12 maja 2011. <\/A> [20]<\/A> www.timesofindia.com<\/A> (Indie), 12 maja 2011. <\/A> [21]<\/A> www.timesofindia.com<\/A> (Indie), 6 kwietnia 2011. <\/A> [22]<\/A> www.timesofindia.com<\/A> (Indie), 6 kwietnia 2011. M\u00f3wi\u0105c o chi\u0144sko-pakista\u0144skim zagro\u017ceniu dla Indii z pakista\u0144skiego Kaszmiru genera\u0142 broni Parnaik powiedzia\u0142: \u201es\u0142yszymy dzisiaj wielu ludzi, kt\u00f3rzy niepokoj\u0105 si\u0119 z powodu udzia\u0142u Chin, gdyby zdarzy\u0142y si\u0119 dzia\u0142ania wojenne mi\u0119dzy Indiami a Pakistanem\u201d. <\/A> [23]<\/A> \u201cThe News\u201d (Pakistan), 29 pa\u017adziernika 2010. <\/A> [24]<\/A> \u201cDaily Times\u201d (Pakistan), 13 maja 2011. <\/A> [25]<\/A> \u201cDaily Times\u201d (Pakistan), 13 maja 2011. <\/A> [26]<\/A> www.timesofindia.com<\/A> (Indie), 19 maja 2011. <\/A> [27]<\/A> www.timesofindia.com<\/A> (Indie), 19 maja 2011. <\/A> [28]<\/A> www.timesofindia.com<\/A> (India), May 19, 2011. <\/A> [29]<\/A> www.onlinenews.com.pk<\/A> (Pakistan), 20 maja 2011. <\/A> [30]<\/A> www.onlinenews.com.pk<\/A> (Pakistan), 20 maja 2011. <\/A> [31]<\/A> \u201cThe News\u201d (Pakistan), 19 maja 2011. <\/A> [32]<\/A> \u201cThe Express Tribune\u201d (Pakistan), 30 kwietnia 2011. <\/A> [33]<\/A> \u201cThe Express Tribune\u201d (Pakistan), 30 kwietnia 2011. <\/A> [34]<\/A> Te testy pocisk\u00f3w s\u0105 tylko nielicznymi spomi\u0119dzy mn\u00f3stwa test\u00f3w przeprowadzonych przez armi\u0119 pakista\u0144ska w ostatnich latach. <\/A> [35]<\/A> \u201cDaily Times\u201d (Pakistan), 20 maja 2011. <\/A> [36]<\/A> www.app.com.pk<\/A> (Pakistan), 11 maja 2011. <\/A> [37]<\/A> www.app.com.pk<\/A> (Pakistan), 25 maja 2011. <\/A> [38]<\/A> \u201cThe News\u201d (Pakistan), 19 maja 2011. <\/A> [39]<\/A> \u201cThe News\u201d (Pakistan), 19 maja 2011. <\/A> [40]<\/A> www.thefinancialdaily.com<\/A> (Pakistan), 13 maja 2011. <\/A> [41]<\/A> www.thefinancialdaily.com<\/A> (Pakistan), 13 maja 2011. <\/A> [42]<\/A> \u201cDaily Times\u201d (Pakistan), 28 kwietnia 2011. <\/A> [43]<\/A> www.dawn.com<\/A> (Pakistan), 20 maja 2011. <\/A> [44]<\/A> \u201cDawn\u201d (Pakistan), 20 maja 2011. <\/A> [45]<\/A> \u201cDawn\u201d (Pakistan), 20 maja 2011. <\/A> [46]<\/A> www.tribune.com.pk<\/A> (Pakistan), 18 maja 2011. <\/A> [47]<\/A> \u201cThe News\u201d (Pakistan), 13 maja 2011. <\/A> [48]<\/A> \u201cRoznama Ummat\u201d (Pakistan), 5 maja 2011. Ta decyzja zosta\u0142a podj\u0119ta w kilka zaledwie dni po operacji USA w Abbottabadzie z 2 maja 2011. <\/A> [49]<\/A> \u201eRoznama Ummat\u201d (Pakistan), 5 maja 2011. <\/A> [50]<\/A> Kroki armii pakista\u0144skiej przeciwko USA s\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 strategii Pakistanu przeciwstawiania si\u0119 USA. Wed\u0142ug relacji z 28 kwietnia 2011 r. w gazecie \u201eThe Express Tribune\u201d, na kilka dni przed operacj\u0105 w Abbottabadzie, Salman Baszir, minister spraw zagranicznych Pakistanu, odwiedzi\u0142 Chiny. Wizyta by\u0142a zaplanowana w kontek\u015bcie mechanizmu dialogu strategicznego Pakistan-Chiny mi\u0119dzy dwoma ministrami spraw zagranicznych. \u201e\u0179r\u00f3d\u0142a oficjalne [w Islamabadzie] potwierdzi\u0142y jednak, \u017ce wizyt\u0119 ministra spraw zagranicznych w Chinach spowodowa\u0142 wzrost napi\u0119\u0107 mi\u0119dzy Pakistanem a Stanami Zjednoczonymi z powodu szeregu wydarze\u0144, w\u0142\u0105cznie z afer\u0105 Raymonda Davisa i uderzeniem samolotu bezza\u0142ogowego USA, kt\u00f3ry zabi\u0142 dziesi\u0105tki cywil\u00f3w na pakista\u0144skich obszarach plemiennych\u201d. Relacja podaje r\u00f3wnie\u017c, \u017ce Salman Baszir jest \u201esilnym zwolennikiem przegrupowania [sojuszy] i przedstawi\u0142 rz\u0105dowi szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 analiz\u0119 dotycz\u0105ca zmniejszenia zale\u017cno\u015bci od USA przez wyci\u0105gni\u0119cie r\u0119ki do Chi\u0144czyk\u00f3w\u201d. <\/A> [51]<\/A> www.dnaindia.com<\/A> (Indie), 20 maja 2011. <\/A> [52]<\/A> www.indiablooms.com<\/A> (Indie), 15 maja 2011. <\/A> [53]<\/A> www.indiablooms.com<\/A> (Indie), 15 maja 2011. <\/A> [54]<\/A> www.hindustantimes.com<\/A> (Indie), 12 maja 2011. <\/A> [55]<\/A> www.indiatoday.in<\/A> (Indie), 19 maja 2011. <\/A> [56]<\/A> www.tolonews.com<\/A> (Afganistan), 19 kwietnia 2011. <\/A> [57]<\/A> \u201eKhedmatgar Wrazpanra\u201d (Afganistan), 30 kwietnia 2011. <\/A> [58]<\/A> \u201eKhedmatgar Wrazpanra\u201d (Afganistan), 30 kwietnia 2011. <\/A> [59]<\/A> www.shamshadtv.tv<\/A> (Afganistan), 30 kwietnia 2011. <\/DIV><\/DIV> 18 maja 2011, funkcjonariusze publiczni Pakistanu i Chin podpisuj\u0105 w Szanghaju umow\u0119 dwustronn\u0105, podczas gdy pakista\u0144ski premier Jousuf Raza Gilani i chi\u0144ski premier Wen Jiabao przygl\u0105daj\u0105 si\u0119 temu (Zdj\u0119cie: Roznama Express, Pakistan, 19 maja 2011) Wprowadzenie W analizie zatytu\u0142owanej „Pakistan wywo\u0142a\u0142 gro\u017ab\u0119 starcia supermocarstw\u201d (opublikowan\u0105 15 lutego 2011 r.) wskazali\u015bmy na szybko rosn\u0105ce niebezpiecze\u0144stwo starcia […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5188,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[833,835,836,848],"tags":[],"class_list":["post-1826","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-badania-i-analizy","category-archiwum","category-tematy","category-projekt-dot-mediow-w-urdu-pasztu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1826","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1826"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1826\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5195,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1826\/revisions\/5195"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5188"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1826"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1826"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1826"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n<\/DIV>
\n
\n
\n
\nPakistan wywo\u0142a\u0142 gro\u017ab\u0119 starcia supermocarstw<\/B><\/A>
\nPrzez: Tufail Ahmad i Y. Carmon*
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"