![](\"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/MDB409-1.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Termin \u201ezamro\u017cony konflikt\u201d sta\u0142 si\u0119 modny w ostatnich dziesi\u0119cioleciach, aby opisa\u0107 r\u00f3\u017cne konflikty graniczne mi\u0119dzy Rosj\u0105 a s\u0105siednimi krajami, cz\u0119sto o oderwane regiony, takie jak Abchazja czy Donbas.\u00a0<\/span>[1]<\/span><\/a>\u00a0Istniej\u0105 r\u00f3wnie\u017c historyczne konflikty, takie jak Kaszmir czy konflikt arabsko-izraelski, kt\u00f3re trwaj\u0105 przez dziesi\u0119ciolecia, czasem gor\u0105ce, a czasem zimne, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 \u201ezamro\u017cone\u201d, ani rozstrzygaj\u0105ca wojna, ani ca\u0142kowity pok\u00f3j, ale niespokojna, niestabilna rzeczywisto\u015b\u0107 b\u0119d\u0105ca czym\u015b pomi\u0119dzy.<\/span><\/p>\n Ale poza starym konfliktem o Palestyn\u0119, wydaje si\u0119, \u017ce Bliski Wsch\u00f3d zrodzi\u0142 nowe konflikty w ostatnich dziesi\u0119cioleciach, kt\u00f3re s\u0105 przynajmniej na wp\u00f3\u0142 zamro\u017cone, trwaj\u0105ce dekad\u0119 lub d\u0142u\u017cej.\u00a0Cz\u0119sto bardzo brutalne i szkodliwe dla przysz\u0142o\u015bci narod\u00f3w, sprowadzaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do sytuacji zbli\u017caj\u0105cych si\u0119 do pewnego rodzaju ostro\u017cnego rozejmu, zwyk\u0142ego zamieszania politycznego lub niskiej niestabilno\u015bci, aby ponownie wybuchn\u0105\u0107.\u00a0Wydaje si\u0119, \u017ce tak jest w takich miejscach jak Libia, Jemen i Irak, we wszystkich tych trzech krajach, w kt\u00f3rych obalenie d\u0142ugoletniego brutalnego dyktatora uwolni\u0142o si\u0142y, kt\u00f3re jeszcze nie rozegra\u0142y si\u0119 do ko\u0144ca wiele lat p\u00f3\u017aniej.<\/span><\/p>\n Oczywi\u015bcie region jest pe\u0142en konflikt\u00f3w.\u00a0W Libanie i Syrii jedna strona (Hezbollah i Assad) jest mniej lub bardziej zwyci\u0119ska i dominuj\u0105ca, cho\u0107 nadal istnieje pewna opozycja w terenie.\u00a0Maroko i Algieria s\u0105 coraz bardziej sk\u0142\u00f3cone, cho\u0107 nie s\u0105 w stanie wojny.\u00a0W Sudanie kryzys polityczny i zamieszanie spo\u0142eczne mog\u0105 doprowadzi\u0107 do otwartego konfliktu mi\u0119dzy rywalizuj\u0105cymi ugrupowaniami wewn\u0105trz re\u017cimu wojskowego. Ponadnarodowy salaficki d\u017cihadyzm i terroryzm inspirowany przez Iran nadal istniej\u0105 w regionie i nadal zbieraj\u0105 ofiary.<\/span><\/p>\n Ale to przypadki Iraku, Libii i Jemenu s\u0105 szczeg\u00f3lnie niepokoj\u0105ce i kosztowne dla przysz\u0142o\u015bci regionu.\u00a0Wszystkie trzy kraje by\u0142y rz\u0105dzone przez d\u0142ugoletnie dyktatury, kt\u00f3re cho\u0107 mog\u0142y zapewnia\u0107 pewne aspekty stabilno\u015bci, nadal by\u0142y bardzo niestabilnymi re\u017cimami.\u00a0Dwa z nich, Irak Saddama i Libia Kaddafiego, by\u0142y w rzeczywisto\u015bci g\u0142\u00f3wnymi \u201eeksporterami\u201d niestabilno\u015bci, promuj\u0105c terroryzm na ca\u0142ym \u015bwiecie, represjonuj\u0105c wewn\u0119trznie w\u0142asnych obywateli i atakuj\u0105c ich s\u0105siad\u00f3w.<\/span><\/p>\n Irak by\u0142 w stanie wojny, cho\u0107 czasami na stosunkowo niskim poziomie, od kiedy Amerykanie obalili Saddama Husajna w 2003 roku. Ale jeszcze wcze\u015bniej by\u0142a wojna w Kuwejcie z lat 1990-1991 i wojna z Iranem z lat 1980-1988.\u00a0Do tego dochodzi\u0142y konflikty wewn\u0119trzne, kilkudziesi\u0119cioletnia wojna re\u017cimu z Kurdami, brutalne represje szyit\u00f3w w 1991 roku, a nast\u0119pnie po odej\u015bciu si\u0142 ameryka\u0144skich w 2011 roku, coraz bardziej sekciarski Irak pod rz\u0105dami premiera Nuri Al-Malikiego i wojna przeciwko ISIS, kt\u00f3ra rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w 2014 roku. Ta wojna znacznie zwi\u0119kszy\u0142a co\u015b, co ju\u017c istnia\u0142o, szyickie grupy paramilitarne, co odbija si\u0119 echem dzisiaj w tocz\u0105cym si\u0119 konflikcie mi\u0119dzy milicjami i partiami najbli\u017cszymi Iranowi przeciwko tym, kt\u00f3rzy sprzymierzyli si\u0119 z Muktad\u0105 Al-Sadrem.\u00a0<\/span>[2]<\/span><\/a> Otwarte starcia zbrojne w Bagdadzie i Basrze w sierpniu 2022 roku os\u0142ab\u0142y dzi\u0119ki mediacyjnym wysi\u0142kom premiera Iraku i szyickich w\u0142adz duchownych w Nad\u017cafie, ale kryzys polityczny trwa.\u00a0<\/span>[3]<\/span><\/a><\/p>\n Obalenie przez Amerykan\u00f3w Saddama Husajna w 2003 r. zasadniczo zdetronizowa\u0142o sunnick\u0105 w\u0142adz\u0119 w Iraku i przekaza\u0142o j\u0105 d\u0142ugo uciskanym irackim szyitom.\u00a0Dzisiejsze starcia w Iraku to nie tyle walka mi\u0119dzy dobrem a z\u0142em, ile wewn\u0119trzna wojna domowa pomi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi frakcjami irackiego establishmentu szyickiego, z kt\u00f3rych wszystkie w ten czy inny spos\u00f3b skolonizowa\u0142y, podkopa\u0142y struktury w\u0142adzy i sta\u0142y si\u0119 paso\u017cytami pa\u0144stwa irackiego.\u00a0<\/span>[4]<\/span><\/a>\u00a0\u017byj\u0105cy dzi\u015b 40-letni obywatel Iraku nie zna niczego poza wojn\u0105 i gwa\u0142townymi zamieszkami politycznymi w granicach swojego kraju.<\/span><\/p>\n Druga wojna domowa w Libii rzekomo zako\u0144czy\u0142a si\u0119 w pa\u017adzierniku 2020 roku po sze\u015bciu latach zaciek\u0142ych walk, kt\u00f3re przyci\u0105gn\u0119\u0142y wiele obcych mocarstw.\u00a0Z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 osza\u0142amiaj\u0105ca, ale zasadniczo zdominowana przez islamist\u00f3w koalicja z siedzib\u0105 w Trypolisie, wspierana przez Turcj\u0119 i Katar, walczy\u0142a z nacjonalistyczn\u0105 koalicj\u0105 z siedzib\u0105 na wschodzie kraju, wspieran\u0105 przez Egipt i Zjednoczone Emiraty Arabskie.\u00a0Obie strony, ale przede wszystkim Turcja, u\u017cywa\u0142y w walce syryjskich najemnik\u00f3w.\u00a0<\/span>[5]<\/span><\/a> Po stronie nacjonalistycznej zaanga\u017cowani byli r\u00f3wnie\u017c suda\u0144scy najemnicy z Darfuru i ciesz\u0105ca si\u0119 z\u0142\u0105 s\u0142aw\u0105 rosyjska prywatna firma wojskowa (PKW) Wagnera.\u00a0Stany Zjednoczone i ONZ w wi\u0119kszo\u015bci popar\u0142y zdominowan\u0105 przez islamist\u00f3w koalicj\u0119.\u00a0Po miesi\u0105cach politycznego impasu i narastaj\u0105cych napi\u0119\u0107, w lipcu i sierpniu 2022 r. w libijskiej stolicy Trypolisie ponownie wybuch\u0142a krwawa przemoc, gdy islamista Abdul Hamid Dbeibah, pob\u0142ogos\u0142awiony jako kompromisowy kandydat przez ONZ w 2021 r., kontynuowa\u0142 powolne, ci\u0105g\u0142e wysi\u0142ki na rzecz zdobycia ostatecznej w\u0142adzy przed lub pomimo wielokrotnie op\u00f3\u017anianych wybor\u00f3w, kt\u00f3re maj\u0105 si\u0119 odby\u0107 w grudniu 2022 r.<\/span>[6]<\/span><\/a> Wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017cyj\u0105cych dzi\u015b Libijczyk\u00f3w nie zna niczego poza re\u017cimem Kaddafiego lub morderczym konfliktem wewn\u0119trznym z ostatniej dekady.<\/span><\/p>\n Konflikt w Jemenie by\u0142 szczeg\u00f3lnie brutalny, obejmuj\u0105c kl\u0119sk\u0119 g\u0142odow\u0105 i niedo\u017cywienie.\u00a0W przeciwie\u0144stwie do bogatego w rop\u0119 Iraku i Libii, Jemen by\u0142 bez \u015brodk\u00f3w do \u017cycia jeszcze przed powstaniem przeciwko wieloletniemu dyktatorowi Ali Abdullahowi Salehowi w 2011 roku. To Saleh po utracie w\u0142adzy w 2011 roku pom\u00f3g\u0142 zorganizowa\u0107 przej\u0119cie jeme\u0144skiej stolicy Sanaa na pocz\u0105tku 2015 r. przez proira\u0144skich Huti, co wywo\u0142a\u0142o reakcj\u0119 militarn\u0105 mi\u0119dzynarodowej koalicji kierowanej przez Arabi\u0119 \u200b\u200bSaudyjsk\u0105.\u00a0Saleh, kt\u00f3ry sprzymierzy\u0142 si\u0119 z Huti, zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 przeciwko nim i zosta\u0142 przez nich zabity.<\/span><\/p>\n Podczas gdy Huti tocz\u0105 brutaln\u0105 wojn\u0119 wewn\u0119trzn\u0105 z jeme\u0144skimi rywalami, z pomoc\u0105 Iranu i Hezbollahu, rozwin\u0119li regionalny potencja\u0142, jakiego Jemen nigdy nie mia\u0142.\u00a0<\/span>[7]<\/span><\/a>\u00a0Telewizj\u0119 Houti stworzy\u0142 Hezbollah, podczas gdy drony Houti produkcji ira\u0144skiej rozpocz\u0119\u0142y dalekosi\u0119\u017cne ataki na saudyjskie miasta, a na pocz\u0105tku 2022 roku na Abu Zabi, stolic\u0119 Zjednoczonych Emirat\u00f3w Arabskich.\u00a0Podobnie jak w Korei P\u00f3\u0142nocnej ludno\u015b\u0107 Jemenu mo\u017ce g\u0142odowa\u0107, ale Huti mog\u0105 dokonywa\u0107 g\u0142\u0119bokich uderze\u0144 na P\u00f3\u0142wyspie Arabskim i grozi\u0107, \u017ce uderz\u0105 r\u00f3wnie\u017c w Izrael, w imi\u0119 realizacji regionalnych ambicji Iranu.\u00a0<\/span>[8]<\/span><\/a> Podobnie jak w Libii, ONZ zdo\u0142a\u0142a \u2013 na papierze i do pewnego stopnia w terenie \u2013 osi\u0105gn\u0105\u0107 chwiejny rozejm, ale nie zapobieg\u0142o to innym aktom przemocy ze strony jeme\u0144skiego oddzia\u0142u Al-Kaidy (AQAP) wymierzonym w po\u0142udniowojeme\u0144skie si\u0142y separatystyczne w Adenie 6 wrze\u015bnia.\u00a049 procent populacji Jemenu w wieku poni\u017cej 19 lat dorasta\u0142o w mrocznej erze nieustannego zamieszania i niemal permanentnego konfliktu.\u00a0<\/span><\/p>\n To Amerykanie obalili re\u017cimy w Libii i Iraku lata temu i to Iran podsyca dzi\u015b wi\u0119kszo\u015b\u0107 przemocy w Jemenie i Iraku.\u00a0Inne kraje, w tym Turcja, odegra\u0142y cz\u0119sto \u015bmierciono\u015bn\u0105 rol\u0119.\u00a0Co ciekawe, jedynym krajem, kt\u00f3ry nie odegra\u0142 \u017cadnej roli w tych trzech konfliktach, jest Izrael.\u00a0Bez minimalizowania roli Zachodu i sprzedajno\u015bci lokalnych przyw\u00f3dc\u00f3w sytuacja we wszystkich trzech krajach arabskich by\u0142aby znacznie ja\u015bniejsza i prawdopodobnie znacznie lepsza, gdyby nie toksyczna rola Turcji lub Iranu.\u00a0<\/span>[9]<\/span><\/a><\/p>\n Dzi\u015b wszystkie trzy konflikty \u2013 Irak, Libia i Jemen \u2013 s\u0105 jednocze\u015bnie na skraju och\u0142odzenia i rozgrzania.\u00a0Oczywi\u015bcie, wszystkie trzy widzia\u0142y krwawsze dni w niedalekiej przesz\u0142o\u015bci, ale poprawa i pogorszenie wydaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie mo\u017cliwe.\u00a0Koszt tych konflikt\u00f3w dla 80 milion\u00f3w ludzi \u017cyj\u0105cych w tych trzech krajach by\u0142 ogromny pod wzgl\u0119dem z\u0142amanego \u017cycia i braku inwestycji w ludzi, infrastruktur\u0119 i przemys\u0142.\u00a0Podczas gdy w dw\u00f3ch przypadkach bogactwo naftowe zapobieg\u0142o pogorszeniu si\u0119 z\u0142ej sytuacji, miliardy zosta\u0142y zmarnowane na bezproduktywne przedsi\u0119wzi\u0119cia, kupowanie broni, kupowanie polityk\u00f3w lub dora\u017ane posuni\u0119cia w kontek\u015bcie nieustannej walki o w\u0142adz\u0119.\u00a0Zw\u0142aszcza Irak jest krajem o ogromnym (dotychczas) utraconym potencjale.\u00a0A cena by\u0142a wysoka dla wszystkich innych zaanga\u017cowanych os\u00f3b, dla spo\u0142eczno\u015bci mi\u0119dzynarodowej, kt\u00f3ra pr\u00f3bowa\u0142a przysy\u0142a\u0107 \u015brodki pomocowe lub po\u015bredniczy\u0107 w rozmowach pokojowych, a tak\u017ce dla tych obcych mocarstw, kt\u00f3re s\u0105 sk\u0142onne interweniowa\u0107 w tych konfliktach.\u00a0<\/span><\/p>\n Ca\u0142e to ludzkie i finansowe marnotrawstwo dzieje si\u0119 w obliczu ogromnych, nierozwi\u0105zanych wyzwa\u0144 egzystencjalnych.\u00a0Irak, Libia i Jemen to trzy najbardziej ubogie w wod\u0119 kraje na \u015bwiecie.\u00a0Wszystkie trzy odnotuj\u0105 w niedalekiej przysz\u0142o\u015bci coraz bardziej szkodliwe skutki zmian klimatu, skutki, kt\u00f3re mog\u0105 sprawi\u0107, \u017ce \u017cycie w tych krajach b\u0119dzie coraz trudniejsze.\u00a0<\/span>[10]<\/span><\/a>\u00a0Zar\u00f3wno Irak, jak i Jemen, wi\u0119ksze kraje o szybko rosn\u0105cej liczbie ludno\u015bci, nie by\u0142y w stanie zainwestowa\u0107 w zapewnienie m\u0142odym pokoleniom edukacji i przysz\u0142o\u015bci ekonomicznej, kt\u00f3rej pragn\u0105.\u00a0\u0141atwiejszym wyj\u015bciem jest zdobycie broni lub praca dla rz\u0105du (lub jedno i drugie).\u00a0Konflikty te mog\u0105 zamarzn\u0105\u0107 lub odtaja\u0107, ale waga tych kosztownych, straconych dziesi\u0119cioleci sprawia, \u017ce \u200b\u200bperspektywy na przysz\u0142o\u015b\u0107 wydaj\u0105 si\u0119 coraz bardziej zapalne.<\/span><\/p>\n *Yigal Carmon jest prezesem MEMRI.\u00a0Alberto M. Fernandez jest wiceprezesem MEMRI.<\/span><\/i><\/p>\n [1]<\/span><\/a>\u00a0Marshallcenter.org\/en\/publications\/concordiam\/resolving-frozen-conflicts-challenges-reconciliation\/myth-frozen-conflicts, April 2010.<\/span><\/p>\n [2]<\/span><\/a>\u00a0See MEMRI JTTM report\u00a0<\/span>Iran-Backed Asa’ib Ahl Al-Haq Closes Its Offices Across Iraq After Bloody Clashes With Shi’ite Cleric Muqtada Al-Sadr’s Militia In Basra<\/span><\/a>, September 1, 2022.<\/span><\/p>\n [3]<\/span><\/a>\u00a0Foreignpolicy.com\/2022\/08\/30\/iraq-politics-moqtada-al-sadr-protest-election, August 30, 2022.<\/span><\/p>\n [4]<\/span><\/a>\u00a0Ideasbeyondborders.substack.com\/p\/the-search-for-iraqs-political-future?utm_source=%2Fprofile%2F97495483-ideas-beyond-borders&utm_medium=reader2, September 5, 2022.<\/span><\/p>\n [5]<\/span><\/a>\u00a0Nationalinterest.org\/blog\/middle-east-watch\/inside-bloody-business-turkey%E2%80%99s-syrian-mercenaries-204589?fbclid=IwAR2Vq-7l5fyeDF-PiJfVGGuyk_0OS7xD7JKjySXJtuev4JxHZxKw6V0idtg, September 5, 2022.<\/span><\/p>\n [6]<\/span><\/a>\u00a0Middleeastmonitor.com\/20220106-scandal-stricken-dbeibehs-marriage-gifts-policy-backfires, January 6, 2022.<\/span><\/p>\n [7]<\/span><\/a>\u00a0Washingtoninstitute.org\/policy-analysis\/yemens-southern-hezbollah-implications-houthi-missile-and-drone-improvements, April 1, 2021.<\/span><\/p>\n [8]<\/span><\/a>\u00a0See MEMRI TV clip no. 9803,\u00a0<\/span>Houthi Music Video Threatening Israel: The Zionists Will Be Disgraced, Jerusalem Will Be Cleansed Of The Filth Of The Jews<\/span><\/a>, September 4, 2022.<\/span><\/p>\n [9]<\/span><\/a>\u00a0See MEMRI TV clip no. 9778,\u00a0<\/span>Saudi Writer Abdullah Bin Bijad Al-Otaibi: Iran Has Friends From The Obama And Biden Administrations; Obama Aimed For Peace With Iran, Wanted The Muslim Brotherhood, Other Terrorist Groups To Control the Arab Countries<\/span><\/a>, August 19, 2022.<\/span><\/p>\n
\n