![](\"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/MDB407-1.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Przedstawiciele Iranu i \u015bwiatowych mocarstw przy podpisywaniu\u00a0porozumienia nuklearnego JCPOA w Wiedniu, lipiec 2015 (\u0179r\u00f3d\u0142o: Reuters)<\/span><\/p>\n Polityczny nastr\u00f3j rz\u0105d\u00f3w USA i Europy dotycz\u0105cy powrotu do umowy nuklearnej JCPOA z Iranem z 2015 r. wydaje si\u0119 by\u0107 uwi\u0119ziony w bursztynie tej radosnej godziny w Wiedniu, w lipcu owego roku, kiedy wreszcie dotarli do porozumienia z Iranem i rado\u015bnie przyj\u0119li warunki umowy.\u00a0Obecne d\u0105\u017cenie dyplomatyczne do o\u017cywienia tego porozumienia przy\u0107miewa pu\u0142apki, kt\u00f3re Ira\u0144czycy tak sprytnie pozostawili w tek\u015bcie, a kt\u00f3re zachodnie strony tego porozumienia zlekcewa\u017cy\u0142y.\u00a0Dlatego warto przyjrze\u0107 si\u0119 zastrze\u017ceniom dotycz\u0105cym powrotu do JCPOA, kt\u00f3re zg\u0142aszali\u015bmy w kwietniu 2021 r.\u00a0<\/span><\/i>[1]<\/i><\/b><\/a><\/p>\n W negocjacjach ze \u015bwiatowymi mocarstwami w sprawie umowy nuklearnej JCPOA z 2015 r. Iran mia\u0142 dwa cele.\u00a0Pierwszym by\u0142o utorowanie drogi do uznania Iranu za nuklearne pa\u0144stwo progowe.\u00a0Uda\u0142o si\u0119 to osi\u0105gn\u0105\u0107 poprzez rezolucj\u0119 Rady Bezpiecze\u0144stwa ONZ ratyfikuj\u0105c\u0105 umow\u0119, skutecznie ustanawiaj\u0105c\u0105 prawo Iranu do przeprowadzenia pe\u0142nego cyklu wzbogacania uranu na swojej ziemi.\u00a0Prze\u0142om w realizacji tego celu nast\u0105pi\u0142 trzy lata wcze\u015bniej, kiedy USA w li\u015bcie z 2012 roku do su\u0142tana Omanu wyrazi\u0142y zgod\u0119 na ten status dla Iranu.\u00a0<\/span>[2]<\/span><\/a><\/p>\n Drugim celem Iranu by\u0142o pozostawienie luk w porozumieniu na tyle du\u017cych, aby mogli kontynuowa\u0107 rozw\u00f3j broni j\u0105drowej bez oskar\u017ce\u0144 o naruszenie porozumienia.\u00a0Iran osi\u0105gn\u0105\u0142 ten cel w serii rozm\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie z USA, w Genewie w 2013 r. oraz w Lozannie i Wiedniu w 2015 r. Podczas tych rozm\u00f3w ira\u0144ski naukowiec nuklearny Mohsen Fachrizadeh, szef ira\u0144skiego wojskowego programu nuklearnego (zabity w listopadzie 2020 r.), wed\u0142ug rzecznika ira\u0144skiego rz\u0105du Saeeda Chatibzadeha \u201esta\u0142 za kulisami i doradza\u0142 w porozumieniu nuklearnym\u201d.\u00a0<\/span>[3]<\/span><\/a><\/p>\n 14 lipca 2015 r., w dniu zako\u0144czenia negocjacji JCPOA w Wiedniu, prezydent USA Barack Obama zadeklarowa\u0142, \u017ce Mi\u0119dzynarodowa Agencja Energii Atomowej (MAEA) \u201eb\u0119dzie mia\u0142a dost\u0119p gdzie trzeba, kiedy trzeba\u201d do ka\u017cdego aspektu ira\u0144skiego projektu nuklearnego.\u00a0To optymistyczne stwierdzenie nie mia\u0142o podstaw ani w umowie, ani w jej realizacji.\u00a0Na przyk\u0142ad \u201eG\u0142os Ameryki\u201d og\u0142osi\u0142 14 stycznia 2016 r., \u017ce \u201eStany Zjednoczone potwierdzi\u0142y [dzisiaj], \u017ce Iran wla\u0142 beton do rdzenia reaktora j\u0105drowego w Araku, co w\u0142a\u015bciwie uniemo\u017cliwi\u0142o produkcj\u0119 plutonu w tym obiekcie\u201d.<\/span>[4]<\/span><\/a>\u00a0<\/span><\/i>Ale rok p\u00f3\u017aniej dyrektor Organizacji Energii Atomowej Iranu (AEOI), Ali Akbar Salehi, powiedzia\u0142 w wywiadzie, \u017ce Iran nie wla\u0142 betonu do samego reaktora, ale tylko do kilku zewn\u0119trznych rur o d\u0142ugo\u015bci kilku metr\u00f3w i kilku centymetry \u015brednicy.\u00a0Doda\u0142, \u017ce reaktywacja reaktora Arak zajmie kilka miesi\u0119cy.<\/span><\/p>\n G\u0142\u00f3wnym problemem z porozumieniem nuklearnym z 2015 roku nie jest oszustwo Ira\u0144czyk\u00f3w, ale raczej uzgodnione sformu\u0142owania.\u00a0Tak wi\u0119c, zgodnie z umow\u0105, obiekty wojskowe w Iranie pozostaj\u0105 \u201epoza zasi\u0119giem\u201d dla inspektor\u00f3w MAEA;\u00a0zgodnie z art. 74 za\u0142\u0105cznika 1 do umowy \u201ewnioski o dost\u0119p [do ira\u0144skich obiekt\u00f3w] zgodnie z postanowieniami niniejszego JCPOA b\u0119d\u0105 sk\u0142adane\u2026 z nale\u017cytym poszanowaniem suwerennych praw Iranu\u2026 [i] nie b\u0119d\u0105 mia\u0142y na celu ingerowanie w ira\u0144skie dzia\u0142ania wojskowe lub inne dzia\u0142ania zwi\u0105zane z bezpiecze\u0144stwem narodowym…\u201d\u00a0<\/span>[5]<\/span><\/a>\u00a0Sformu\u0142owanie to wystarczy\u0142o, aby minister spraw zagranicznych Iranu D\u017cawad Zarif og\u0142osi\u0142 22 lipca 2015 r., \u017ce takie wizyty w ira\u0144skich obiektach nuklearnych przekraczaj\u0105 \u201eczerwone linie\u201d i \u017ce podczas rozm\u00f3w Iranowi \u201eca\u0142kowicie uda\u0142o si\u0119 zapewni\u0107\u201d\u00a0\u017ce umowa na takie wizyty nie pozwoli.\u00a0<\/span>[6]<\/span><\/a><\/p>\n Ponadto ira\u0144ski najwy\u017cszy przyw\u00f3dca Ali Chamenei o\u015bwiadczy\u0142 w\u00f3wczas: \u201e[Cudzoziemcom] nie nale\u017cy w og\u00f3le pozwala\u0107 na penetracj\u0119 granic bezpiecze\u0144stwa i obronnych kraju pod pretekstem nadzoru, a funkcjonariuszom wojskowym tego kraju nie wolno w og\u00f3le pozwoli\u0107 cudzoziemcom na przekroczenie tych granic lub zatrzymanie rozwoju obronnego kraju pod pretekstem nadzoru i kontroli.”\u00a0<\/span>[7]<\/span><\/a><\/p>\n Szczero\u015b\u0107 tych deklaracji zosta\u0142a przetestowana dwa lata p\u00f3\u017aniej, kiedy w sierpniu 2017 roku USA za\u017c\u0105da\u0142y od MAEA zbadania zakazanych materia\u0142\u00f3w j\u0105drowych na terenach wojskowych w Iranie.\u00a0Miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej Ali Akbar Velayati, doradca Chameneiego, powiedzia\u0142, \u017ce Iran nie zgodzi\u0142 si\u0119 na to, a nast\u0119pnego dnia minister spraw zagranicznych Zarif stwierdzi\u0142, \u017ce art. 74 za\u0142\u0105cznika 1 do umowy podkre\u015bla\u0142, \u017ce wizyty w ira\u0144skich obiektach wojskowych \u201enie mog\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 jako pretekst za zbieranie informacji o tajemnicach Iranu\u201d.\u00a0Od tego stanowiska by\u0142 jeden wyj\u0105tek: aby umo\u017cliwi\u0107 zako\u0144czenie poprzedzaj\u0105cej porozumienie politycznej dyskusji na temat dzia\u0142alno\u015bci nuklearnej, Iran zezwoli\u0142 na wizyt\u0119 w swoim obiekcie wojskowym w Parchin.\u00a0Jednak tylko dyrektor MAEA Yukiya Amano m\u00f3g\u0142 wej\u015b\u0107 \u2013 na kilka minut i bez cho\u0107by telefonu kom\u00f3rkowego.\u00a0Ponadto wymagane pr\u00f3bki ziemi nie zosta\u0142y zebrane przez inspektor\u00f3w, ale zamiast tego dostarczyli je Ira\u0144czycy.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n \u00a0 Ponadto umowa nie zezwala na inspekcje na \u017c\u0105danie w innych podejrzanych miejscach, kt\u00f3re nie s\u0105 wojskowe, i stworzy\u0142a siedem przeszk\u00f3d dla takich wizyt: na pierwszym etapie dowody wywiadowcze na wizyt\u0119 MAEA musz\u0105 zosta\u0107 przekazane do Iranu.\u00a0Na drugim, MAEA musi szczeg\u00f3\u0142owo i na pi\u015bmie wyja\u015bni\u0107 Iranowi wszystkie istotne informacje, po czym Iran mo\u017ce zaproponowa\u0107 w\u0142asny spos\u00f3b sprawdzenia, czy w danym miejscu nie ma materia\u0142\u00f3w j\u0105drowych bez jakiejkolwiek wizyty.<\/span><\/p>\n Ponadto w przypadku braku porozumienia dyskusja na temat propozycji Iranu zostanie przeniesiona od ekspert\u00f3w MAEA do Komisji Wsp\u00f3lnej JCPOA, w sk\u0142ad kt\u00f3rej wchodz\u0105 wszystkie osiem stron porozumienia, w tym Iran.\u00a0Mijaj\u0105 wi\u0119c trzy tygodnie, zanim wobec braku zgody Iranu sprawa mo\u017ce teraz zosta\u0107 przekazana pod dyskusj\u0119 ministrom spraw zagranicznych pa\u0144stw stron porozumienia na kolejne dwa tygodnie \u2013 okres, kt\u00f3ry mo\u017cna przed\u0142u\u017cy\u0107 w drodze konsensusu.\u00a0Dlatego nawet w obiektach cywilnych, w kt\u00f3rych podejrzewa si\u0119 aktywno\u015b\u0107 nuklearn\u0105, JCPOA faktycznie nie zezwala na inspekcje na \u017c\u0105danie \u201egdzie trzeba i kiedy trzeba\u201d.<\/span><\/p>\n Nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce do wytworzenia skutecznej detonacji j\u0105drowej potrzebne s\u0105 nie tylko materia\u0142y rozszczepialne, ale tak\u017ce wiedza, jak symetrycznie i jednocze\u015bnie detonowa\u0107 go za pomoc\u0105 wielopunktowego systemu detonacji wybuchowej.\u00a0Dlatego w Wiedniu Ira\u0144czycy zwr\u00f3cili szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 na art. 82 za\u0142\u0105cznika 1 do JCPOA, kt\u00f3ry stanowi: \u201eIran nie b\u0119dzie anga\u017cowa\u0142 si\u0119 w nast\u0119puj\u0105ce dzia\u0142ania, kt\u00f3re mog\u0142yby przyczyni\u0107 si\u0119 do rozwoju nuklearnego urz\u0105dzenia wybuchowego\u2026 chyba \u017ce zostanie to zatwierdzone przez Wsp\u00f3ln\u0105 Komisj\u0119 do cel\u00f3w niej\u0105drowych i b\u0119dzie podlega\u0107 monitoringowi.”\u00a0Oczywi\u015bcie Iran mo\u017ce si\u0119 r\u00f3wnie\u017c wiele nauczy\u0107 z \u201ecel\u00f3w niej\u0105drowych\u201d, ale podstawowym problemem w tym artykule jest to, \u017ce ta polityczna Wsp\u00f3lna Komisja nie ma mo\u017cliwo\u015bci inspekcyjnych, podczas gdy MAEA, ze swoimi profesjonalnymi mo\u017cliwo\u015bciami, zosta\u0142a celowo wykluczona z tej istotnej dzia\u0142alno\u015bci.<\/span><\/p>\n Od 2015 r. Iran nigdy nie domaga\u0142 si\u0119 aprobaty dla swojej dzia\u0142alno\u015bci w tej i innych podobnych sferze, a gdy w 2017 r. MAEA za\u017c\u0105da\u0142a nadzoru nad Iranem zgodnie z tym artyku\u0142em, Amano zaakceptowa\u0142 wsp\u00f3ln\u0105 ira\u0144sko-rosyjsk\u0105 interpretacj\u0119 tekstu \u2013 tj. MAEA nie ma uprawnie\u0144 do egzekwowania tego artyku\u0142u JPCOA, poniewa\u017c jest to problem do rozwa\u017cenia przez Komisj\u0119 Wsp\u00f3ln\u0105.\u00a0W ten spos\u00f3b Ira\u0144czycy wykorzystali entuzjazm rywali, co pozwoli\u0142o im na czynienie tych w\u0142a\u015bnie post\u0119p\u00f3w w kierunku bomby atomowej, kt\u00f3rym umowa mia\u0142a zapobiec.<\/span><\/p>\n Kraje, kt\u00f3re staraj\u0105 si\u0119 zmusi\u0107 Iran do przestrzegania tej niechlujnie sformu\u0142owanej umowy, kt\u00f3r\u0105 podpisali, powinny dawno temu zna\u0107 jej wady i powinny zda\u0107 sobie spraw\u0119, \u017ce Iran wodzi\u0142 ich za nos.<\/span><\/p>\n Rozumiej\u0105c swoich przeciwnik\u00f3w do tego stopnia, najwy\u017cszy przyw\u00f3dca Chamenei pozwoli\u0142 sobie ostrzec w przem\u00f3wieniu do ira\u0144skiego Zgromadzenia Ekspert\u00f3w z 22 lutego 2021 r.: \u201eMi\u0119dzynarodowy syjonistyczny klaun ci\u0105gle powtarza 'Nie pozwolimy Iranowi zdoby\u0107 broni j\u0105drowej’… Gdyby\u015bmy chcieli zdoby\u0107 bro\u0144 nuklearn\u0105, nie byliby\u015bcie w stanie nas powstrzyma\u0107, podobnie jak ci, kt\u00f3rzy s\u0105 wi\u0119ksi od was\u201d.\u00a0<\/span>[8]<\/span><\/a><\/p>\n \u00a0<\/span><\/p>\n * A. Savyon jest dyrektork\u0105 MEMRI Iran Media Project;\u00a0Yigal Carmon jest prezesem MEMRI;\u00a0Ze’ev B. Begin jest starszym badaczem w MEMRI.<\/span><\/i><\/p>\n \u00a0<\/span><\/p>\n \u00a0<\/span><\/p>\n [1]<\/span><\/a>\u00a0<\/span>Haaretz<\/span><\/i>\u00a0(Israel), April 15, 2021.<\/span><\/p>\n [2]<\/span><\/a>\u00a0Tasnim (Iran), July 7, 2015.\u00a0<\/span><\/p>\n [3]<\/span><\/a>\u00a0Tasnim (Iran), January 12, 2020.<\/span><\/p>\n [4]<\/span><\/a>\u00a0Voanews.com\/a\/iran-fills-nuclear-reactor-core-concrete-united-states-says\/3146416.html, January 14, 2016.<\/span><\/p>\n [5]<\/span><\/a>\u00a0MEMRI Inquiry and Analysis No. 1325,\u00a0<\/span>Discussion Of Iranian Violations Of JCPOA Is Futile; The Inspection Procedure Designed By The Obama Administration Precludes Actual Inspection And Proof Of Violations<\/span><\/a>,\u00a0August 18, 2017.<\/span><\/p>\n [6]<\/span><\/a>\u00a0<\/span>English.farsnews.com, July 25, 2015.\u00a0<\/span>See MEMRI Daily Brief No. 57,\u00a0<\/span>What Iran Is Permitted To Do Under The JCPOA<\/span><\/a>, September 17, 2015.<\/span><\/p>\n [7]<\/span><\/a>\u00a0English.farsnews.com, July 25, 2015. See MEMRI Daily Brief No. 57,\u00a0<\/span>What Iran Is Permitted To Do Under The JCPOA<\/span><\/a>, September 17, 2015.<\/span><\/p>\n [8]<\/span><\/a>\u00a0MEMRI TV Clip No. 8706\u00a0<\/span>Iranian Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei: If We Wanted To Obtain Nuclear Weapons, Nobody Would Be Able To Stop Us<\/span><\/a>,\u00a0 February 22, 2021.\u00a0<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Przedstawiciele Iranu i \u015bwiatowych mocarstw przy podpisywaniu\u00a0porozumienia nuklearnego JCPOA w Wiedniu, lipiec 2015 (\u0179r\u00f3d\u0142o: Reuters) Polityczny nastr\u00f3j rz\u0105d\u00f3w USA i Europy dotycz\u0105cy powrotu do umowy nuklearnej JCPOA z Iranem z 2015 r. wydaje si\u0119 by\u0107 uwi\u0119ziony w bursztynie tej radosnej godziny w Wiedniu, w lipcu owego roku, kiedy wreszcie dotarli do porozumienia z Iranem i […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":17966,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[824,827,835,837],"tags":[869],"class_list":["post-17964","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-specjalne-komunikaty","category-iran","category-archiwum","category-kraje","tag-iran"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17964","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17964"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17964\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17968,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17964\/revisions\/17968"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17966"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17964"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17964"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17964"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![](\"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/MDB4071.jpg\")
<\/b>
\n<\/span>Miejsca instalacji nuklearnych Iranu.\u00a0\u0179r\u00f3d\u0142o: MAEA<\/span><\/i><\/p>\n
\n