{"id":16423,"date":"2021-10-21T18:56:38","date_gmt":"2021-10-21T16:56:38","guid":{"rendered":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/?p=16423"},"modified":"2021-10-21T18:56:38","modified_gmt":"2021-10-21T16:56:38","slug":"miecz-damoklesa-nad-wolna-mysla-w-egipcie-i-gdzie-indziej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/miecz-damoklesa-nad-wolna-mysla-w-egipcie-i-gdzie-indziej\/16423","title":{"rendered":"Miecz Damoklesa nad woln\u0105 my\u015bl\u0105 w Egipcie (i gdzie indziej)"},"content":{"rendered":"
\"Egipski
Egipski badacz Ahmad Abdou Maher<\/figcaption><\/figure>\n

Wyobra\u017a sobie, \u017ce \u017cyjesz publicznym \u017cyciem, z pisaniem i m\u00f3wieniem na dra\u017cliwe tematy i nieustannie musisz spogl\u0105da\u0107 przez rami\u0105, zastanawiaj\u0105c si\u0119, czy nie posun\u0105\u0142e\u015b si\u0119 zbyt daleko, czy nie ubod\u0142e\u015b zbyt \u015bwi\u0119tej krowy lub jako\u015b obrazi\u0142e\u015b albo \u015bci\u0105gn\u0105\u0142e\u015b uwag\u0119 tych, kt\u00f3rzy maj\u0105 w\u0142adz\u0119 lub chc\u0105 ci\u0119 prze\u015bladowa\u0107. To jest rzeczywisto\u015b\u0107 dla intelektualist\u00f3w i my\u015blicieli w znacznej cz\u0119\u015bci arabskiego i muzu\u0142ma\u0144skiego \u015bwiata (a tak\u017ce narastaj\u0105ca rzeczywisto\u015b\u0107 na Zachodzie).<\/p>\n

Sytuacja jest r\u00f3\u017cna w r\u00f3\u017cnych miejscach. Dzisiaj jest wi\u0119cej otwartej przestrzeni intelektualnej, wi\u0119cej tolerancji w kraju takim jak Arabia Saudyjska ni\u017c by\u0142o w przesz\u0142o\u015bci. W miejscach znanych z szerokich wolnych przestrzeni, takich jak Liban, tolerancja wydaje si\u0119 kurczy\u0107. To z pewno\u015bci\u0105 zdarzy\u0142o si\u0119 w Turcji Erdo\u011fana.<\/p>\n

Pewne kraje od dziesi\u0119cioleci maj\u0105 problemy z wolnomy\u015blicielami. Dziesi\u0119ciolecia temu s\u0142ynni egipscy pisarze, tacy jak Naguib Mahfouz i Taha Hussein czuli bicz cenzor\u00f3w. W 1985 roku, Al-Azhar, wiod\u0105ce \u017ar\u00f3d\u0142o w\u0142adzy religijnej Egiptu i \u015bwiata sunnickich muzu\u0142man\u00f3w, da\u0142 zielone \u015bwiat\u0142o dla egzekucji w Sudanie liberalnego islamskiego intelektualisty, Mahmuda Muhammada Tahy, os\u0105dzaj\u0105c go jako apostat\u0119 i uznaj\u0105c rozlanie jego krwi za legalne<\/a>[1]<\/a>.\u00a0Artyku\u0142 98(f) kodeksu karnego Egiptu penalizuje \u201cznies\u0142awianie religii\u201d, subiektywne okre\u015blenie, kt\u00f3rego u\u017cywa si\u0119 g\u0142\u00f3wnie przeciwko mniejszo\u015bci koptyjskich chrze\u015bcijan, ale tak\u017ce przeciwko liberalnym, heterodoksyjnym lub \u015bwieckim muzu\u0142manom.<\/p>\n

Jedna taka sprawa doprowadzi\u0142a do procesu Ahmeda Abdo Muhammada Mahera przed S\u0105dem ds. Wykrocze\u0144 Zagra\u017caj\u0105cych Bezpiecze\u0144stwu Pa\u0144stwa \u00a0w \u015brod\u0119, 20 pa\u017adziernika 2021 r., zgodnie z Ustaw\u0105 Wyj\u0105tkow\u0105.<\/a>[2]<\/a>\u00a0Jest on oskar\u017cony o obraz\u0119 islamskiej religii i propagowanie ekstremistycznych idei z zamiarem wywo\u0142ania buntu. Stoi przed s\u0105dem, poniewa\u017c napisa\u0142 i opublikowa\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119 Wprowadzanie Ummy w b\u0142\u0105d przez Fiqh [jurysprudencj\u0119] imam\u00f3w<\/em>, kt\u00f3r\u0105, jak na ironi\u0119, opublikowa\u0142o i nadal sprzedaje rz\u0105dowe wydawnictwo „Dar El-Maaref.”<\/a>[3]<\/a>\u00a0Rozprawa b\u0119dzie kontynuowana 3 listopada 2021 r. Na wst\u0119pnej rozprawie obrona skupi\u0142a si\u0119 na braku pogardy oskar\u017conego do religii i na tym, \u017ce jego krytyka dotyczy\u0142a wy\u0142\u0105cznie religijnej wyk\u0142adni prawa, kt\u00f3ra prowadzi do terroryzmu.<\/p>\n

Wydawa\u0142oby si\u0119, \u017ce 77-letni Maher ma \u017cyciorys, kt\u00f3ry powinien da\u0107 mu jaki\u015b immunitet. Popiera rz\u0105d prezydenta Al-Sisiego i jest wojskowym weteranem, kt\u00f3ry doszed\u0142 do rangi genera\u0142a brygady przed emerytur\u0105 w 1988 r. Jak na ironi\u0119 w\u015br\u00f3d jego zada\u0144 by\u0142o zwalczanie religijnego ekstremizmu w armii. Zosta\u0142 prawnikiem i przez 22 lata by\u0142 kaznodziej\u0105 w meczecie (obie pozycje wymagaj\u0105 rz\u0105dowej aprobaty). Jest autorem 13 ksi\u0105\u017cek, wyst\u0119powa\u0142 w setkach rz\u0105dowych i prorz\u0105dowych program\u00f3w telewizyjnych, ma setki artyku\u0142\u00f3w w gazetach i wideo na YouTube.<\/p>\n

W sumie, Maher robi wra\u017cenie szczerze religijnego cz\u0142owieka, kt\u00f3rego niepokoi ekstremizm i kt\u00f3ry gorliwie propaguje wizj\u0119 islamu, jak\u0105 uwa\u017ca za wystarczaj\u0105co tolerancyjn\u0105, by odpowiada\u0142a m\u0142odym ludziom.<\/a>[4]<\/a>\u00a0Chocia\u017c nie jest krytykiem re\u017cimu, by\u0142 wystarczaj\u0105co odwa\u017cny, by ostro krytykowa\u0107 Al-Azhar w 2017 r. po tym, jak ISIS zaatakowa\u0142o dwa ko\u015bcio\u0142y egipskich Kopt\u00f3w, ostrzegaj\u0105c, \u017ce Al-Azhar „zosta\u0142 przej\u0119ty przez salafizm i wahabizm\u201d i \u017ce jego \u201ezdeprawowane i zbrodnicze prawoznawstwo\u201d uczy nienawi\u015bci wobec chrze\u015bcijan i \u017byd\u00f3w.<\/a>[5]<\/a>\u00a0W wyst\u0105pieniu telewizyjnym w 2016 r. opisa\u0142 tradycyjne islamskie prawoznawstwo jako \u201cidiotyzm i szale\u0144stwo”<\/a>.[6]<\/a>\u00a0Walka Mahera z Al-Azhar i przeciwko temu, co widzi jako istniej\u0105c\u0105 od stuleci, pe\u0142n\u0105 przemocy, z\u0142\u0105 interpretacj\u0119 Koranu, trwa od lat i ma histori\u0119 dzia\u0142ania na nerwy religijnego establishmentu.<\/a>[7]<\/a><\/p>\n

W swoich uwagach Maher szed\u0142 dobrze wydeptan\u0105 drog\u0105. Krytyka konserwatyzmu Al-Azhar nie jest nowa i by\u0142y, i nadal s\u0105 szko\u0142y islamskich reformator\u00f3w, kt\u00f3rzy czcz\u0105 Koran, ale widz\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142o k\u0142opot\u00f3w islamu w skostnia\u0142ych pono\u0107 interpretacjach bo\u017cych objawie\u0144 skodyfikowanych stulecia temu w szko\u0142ach fiqh<\/em>\u00a0i w zmy\u015blonych powiedzeniach proroka. To jest pogl\u0105d tak zwanych \u201ckoranistycznych\u201d reformator\u00f3w<\/a>[8]<\/a>\u00a0i, oczywi\u015bcie, ma tak\u017ce echa szyickie w koncepcji, \u017ce interpretacja ksi\u0105g \u015bwi\u0119tych i powiedze\u0144 proroka wymagaj\u0105 uaktualnienia i oczyszczenia.<\/a>[9]<\/a><\/p>\n

Najnowsze k\u0142opoty Mahera zacz\u0119\u0142y si\u0119 w maju 2020 r., kiedy obsesyjnie islamistyczny prawnik, Samir Sabri, zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do prokuratora generalnego Egiptu i najwy\u017cszego prokuratora ds. bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa, oskar\u017caj\u0105c Mahera o \u201epogard\u0119 dla islamu”<\/a>.[10]<\/a>\u00a0Sabri m\u00f3g\u0142 to zrobi\u0107, poniewa\u017c egipskie prawo pozwala osobom trzecim inicjowa\u0107 takie procesy, a Sabri jest os\u0142awion\u0105 postaci\u0105 i rozpocz\u0105\u0142 tysi\u0105ce takich spraw na podstawach moralnych i religijnych przeciwko najrozmaitszym postaciom, w\u0142\u0105cznie z aktorkami, piosenkarkami, tancerkami wykonuj\u0105cymi taniec brzucha, lalkarzami i pisarzami. Grozi\u0142 podaniem do s\u0105du egipskich organizator\u00f3w koncertu Jennifer Lopez z powodu sk\u0105pej garderoby tej ameryka\u0144skiej piosenkarki-aktorki. Osobliwe pieniackie sukcesy Sabriego i jego dziedzina specjalizacji zarobi\u0142y mu nawet na profil w \u201eNew York Timesie\u201d w 2018 r.<\/a>[11]<\/a><\/p>\n

W oskar\u017ceniu Sabri opisa\u0142 Mahera jako cz\u0142owieka, \u201ckt\u00f3ry okazuje nienawi\u015b\u0107 do sunnit\u00f3w w szczeg\u00f3lno\u015bci, a do muzu\u0142man\u00f3w w og\u00f3lno\u015bci\u201d. Maher \u201cwalczy z islamem i kwestionuje muzu\u0142man\u00f3w w sprawie ich religii\u201d, w\u015br\u00f3d jego wyst\u0119pk\u00f3w by\u0142a sprzeczka z Al-Azhar, kiedy kwestionowa\u0142 liczb\u0119 radyka\u0142\u00f3w wyprodukowanych przez t\u0119 instytucj\u0119 i wzywa\u0142 Al-Azhar, by przeprosi\u0142 za przemoc wczesnych islamskich podboj\u00f3w. W\u015br\u00f3d innych wyst\u0119pk\u00f3w Mahera by\u0142o kwestionowanie poszczenia w ramadan lub twierdzenie, \u017ce islamska historia i religia s\u0105 \u201csplamione zabobonami, mitami, intrygami i k\u0142amstwami, kt\u00f3re charakteryzuj\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 pism historyk\u00f3w\u201d. Ze swej strony, Maher publicznie apelowa\u0142 o poparcie do egipskiego prezydenta jako kolegi-wojskowego weterana.<\/a>[12]<\/a><\/p>\n

Chocia\u017c Egipt za Al-Sisiego jak najbardziej rozgrywa reformistyczn\u0105 i o\u015bwiecon\u0105 kart\u0119 przed Zachodem, rzeczywisto\u015b\u0107 w Egipcie jest bardziej skomplikowana. Cho\u0107 re\u017cim jest ostro przeciwny organizacji Bractwa Muzu\u0142ma\u0144skiego, jest ca\u0142kowicie ch\u0119tny i gotowy na pozwolenie, by dzia\u0142a\u0142y \u201czaaprobowane\u201d rodzaje religijnego ekstremizmu, szerzone przez pewne grupy, jak r\u00f3wnie\u017c, by dzia\u0142a\u0142o moralne terroryzowanie przez ludzi takich jak Sabri. \u00a0\u00a0W ten spos\u00f3b pa\u0144stwo narodowego bezpiecze\u0144stwa mo\u017ce hamowa\u0107 lub rozp\u0119tywa\u0107 uczucia religijne, jak uwa\u017ca za najlepsze dla osi\u0105gni\u0119cia swoich cel\u00f3w \u2013 utrzymania kontroli i umocnienia si\u0119 u w\u0142adzy. Wysy\u0142a tak\u017ce wyra\u017any komunikat do tych (libera\u0142\u00f3w, chrze\u015bcijan, niezadowolonych umiarkowanych), \u017ce \u201cmy\u201d (pa\u0144stwo) jeste\u015bmy jedyn\u0105 rzecz\u0105, jaka stoi mi\u0119dzy wami a m\u015bciwym islamistycznym odwetem.<\/p>\n

Oczywi\u015bcie, egipskie w\u0142adze nie myl\u0105 si\u0119, \u017ce islam ma si\u0142\u0119, wielu lub wi\u0119kszo\u015b\u0107 Egipcjan jest pobo\u017cna i to jest rzeczywisto\u015b\u0107, jak\u0105 trzeba uzna\u0107. Zachodniej dyplomacji \u0142atwo jest krytykowa\u0107 i wymaga\u0107 wi\u0119kszej tolerancji, ale jest to mo\u017ce trudniejsze dzisiaj ni\u017c w przesz\u0142o\u015bci. Egipcjanie, kt\u00f3rzy znaj\u0105 Zach\u00f3d, mog\u0105 zauwa\u017cy\u0107, \u017ce Zach\u00f3d, szczeg\u00f3lnie Stany Zjednoczone, ma w\u0142asne, mno\u017c\u0105ce si\u0119 \u015bwi\u0119te krowy, cho\u0107 nie s\u0105 one religijne (tradycyjne chrze\u015bcija\u0144stwo jest jednym z najbezpieczniejszych obiekt\u00f3w szyderstwa elit na Zachodzie).<\/p>\n

Autorytarny Egipt i demokratyczna Ameryka nie s\u0105 tym samym, ale wojny kulturowe i kultura anulowania na Zachodzie z ich dogmatycznymi stanowiskami w coraz bardziej wyd\u0142u\u017caj\u0105cej si\u0119 li\u015bcie spraw zwi\u0105zanych z gender, ras\u0105 i polityk\u0105, nie s\u0105 nieznane na Wschodzie. Nasz wizerunek \u00a0wzor\u00f3w wolnej my\u015bli wygl\u0105da dzisiaj znacznie chwiejniej. Ameryka ma w\u0142asnych samozwa\u0144czych inkwizytor\u00f3w, kt\u00f3rzy wyszukuj\u0105 naruszenia regu\u0142 o gender i zaimkach, obalaj\u0105 pomniki i pisz\u0105 na nowo histori\u0119, bezlito\u015bnie narzucaj\u0105c najnowszy, modny konformizm, karz\u0105c heretyk\u00f3w i usuwaj\u0105c ich z \u017cycia publicznego z zapa\u0142em i poczuciem celu, kt\u00f3re nape\u0142ni\u0142yby dum\u0105 Samira Sabriego.<\/p>\n

*Alberto M. Fernandez jest wiceprezesem MEMRI.<\/em><\/p>\n

\n

<\/a>[1]<\/a>\u00a0See MEMRI Daily Brief No. 47,\u00a0Remembering A Radical Reformer: The Legacy Of Mahmud Muhammad Taha<\/a>, June 11, 2015.<\/p>\n

<\/a>[2]<\/a>\u00a0Anahwa,\u00a0October 19, 2021.<\/p>\n

<\/a>[3]<\/a>\u00a0Youtube,\u00a0September 7, 2021.<\/p>\n

<\/a>[4]<\/a>\u00a0See MEMRI TV clip no. 8473\u00a0Egyptian Researcher Ahmad Abdou Maher: Young People Are Becoming Atheists Because They Are Faced With Religious Texts That Include Unscientific 'Facts’<\/a>, November 16, 2020.<\/p>\n

<\/a>[5]<\/a>\u00a0See MEMRI TV clip no. 5999,\u00a0Following Church Bombings, Egyptian Researcher Ahmad Abdou Maher Slams Al-Azhar Teachings: Vile Deformed Jurisprudence<\/a>, April 12, 2017.<\/p>\n

<\/a>[6]<\/a>\u00a0See MEMRI TV clip no. 5669,\u00a0Egyptian Researcher Ahmad Abdou Maher Criticizes Ancient Islamic Jurisprudence: „Idiocy and Insanity”<\/a>, August 26, 2016.<\/p>\n

<\/a>[7]<\/a>\u00a0Raseef22,\u00a0October 31, 2018.<\/p>\n

<\/a>[8]<\/a>\u00a0Arabicpost, December 11, 2017.<\/p>\n

<\/a>[9]<\/a>\u00a0Ahmedabdomaher,\u00a0accessed October 20, 2021.<\/p>\n

<\/a>[10]<\/a>\u00a0Alwafd news, May 9, 2020<\/p>\n

<\/a>[11]<\/a>\u00a0Nytimes, January 12, 2018.<\/p>\n

<\/a>[12]<\/a>\u00a0Youtube,\u00a0October 17, 2021.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wyobra\u017a sobie, \u017ce \u017cyjesz publicznym \u017cyciem, z pisaniem i m\u00f3wieniem na dra\u017cliwe tematy i nieustannie musisz spogl\u0105da\u0107 przez rami\u0105, zastanawiaj\u0105c si\u0119, czy nie posun\u0105\u0142e\u015b si\u0119 zbyt daleko, czy nie ubod\u0142e\u015b zbyt \u015bwi\u0119tej krowy lub jako\u015b obrazi\u0142e\u015b albo \u015bci\u0105gn\u0105\u0142e\u015b uwag\u0119 tych, kt\u00f3rzy maj\u0105 w\u0142adz\u0119 lub chc\u0105 ci\u0119 prze\u015bladowa\u0107. To jest rzeczywisto\u015b\u0107 dla intelektualist\u00f3w i my\u015blicieli w […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16424,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[824,835,837,863],"tags":[944],"class_list":["post-16423","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-specjalne-komunikaty","category-archiwum","category-kraje","category-egipt","tag-egipcie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16423","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16423"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16423\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16425,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16423\/revisions\/16425"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16424"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16423"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16423"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16423"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}