{"id":1605,"date":"2011-02-09T00:00:00","date_gmt":"2011-02-09T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/gazety-pakistanskie-analizuja-implikacje-protestow-egipskich-dla-pakistanu-artykul-redakcyjny-ostrzega-po-czterech-dziesiecioleciach-hodowania-dzihadystow-i-ekstremistow-kazda-popularna-rew\/1605"},"modified":"2011-02-09T00:00:00","modified_gmt":"2011-02-09T00:00:00","slug":"gazety-pakistanskie-analizuja-implikacje-protestow-egipskich-dla-pakistanu-artykul-redakcyjny-ostrzega-po-czterech-dziesiecioleciach-hodowania-dzihadystow-i-ekstremistow-kazda-popularna-rew","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/gazety-pakistanskie-analizuja-implikacje-protestow-egipskich-dla-pakistanu-artykul-redakcyjny-ostrzega-po-czterech-dziesiecioleciach-hodowania-dzihadystow-i-ekstremistow-kazda-popularna-rew\/1605","title":{"rendered":"Gazety pakista\u0144skie analizuj\u0105 implikacje protest\u00f3w egipskich dla Pakistanu; artyku\u0142 redakcyjny ostrzega: \u201cPo czterech dziesi\u0119cioleciach hodowania d\u017cihadyst\u00f3w i ekstremist\u00f3w ka\u017cda popularna rewolta b\u0119dzie zagro\u017cona porwaniem przez si\u0142y ekstremistyczne\u201d"},"content":{"rendered":"
\n
\n

<\/em><\/p>\n

Powy\u017cej: Pakista\u0144scy przyw\u00f3dcy religijni zwracaj\u0105 si\u0119 do [uczestnik\u00f3w] publicznego wiecu z 30 stycznia 2011 r. w obronie kontrowersyjnych praw o blu\u017anierstwie. (Zdj\u0119cie:<\/em> Roznama Ummat)<\/em><\/p>\n

31 stycznia 2011, pakista\u0144ski premier Jousuf Raza Gilani powiedzia\u0142, \u017ce sytuacji w Pakistanie nie mo\u017cna por\u00f3wnywa\u0107 do powszechnych powsta\u0144 w Tunezji i w Egipcie. Przemawiaj\u0105c w mie\u015bcie Multan twierdzi\u0142, \u017ce \u201cpakista\u0144skie instytucje dzia\u0142aj\u0105 i demokracja funkcjonuje\u201d, za\u015b gospodarka w Pakistanie tak\u017ce ma si\u0119 dobrze<\/a><\/em> [1]<\/em><\/a> .<\/em><\/p>\n

Premier Gilani zauwa\u017cy\u0142 dow\u00f3d demokracji, \u017ce nawet ministrowie s\u0105 przes\u0142uchiwani w rozmaitych sprawach przez Federaln\u0105 Agencj\u0119 Dochodzeniow\u0105, co nie by\u0142oby mo\u017cliwe w re\u017cimie dyktatorskim.<\/em><\/p>\n

Doda\u0142: \u201cNasze rezerwy walutowe s\u0105 na bezprecedensowo wysokim poziomie 17 miliard\u00f3w dolar\u00f3w. Indeks gie\u0142dy, kt\u00f3ry oscylowa\u0142 mi\u0119dzy 5 a 6,5 tysi\u0119cy punkt\u00f3w, kiedy przej\u0119li\u015bmy go, si\u0119ga obecnie 12,5 tysi\u0105ca punkt\u00f3w. Nasz eksport osi\u0105gn\u0105\u0142 11 miliard\u00f3w dolar\u00f3w i mo\u017ce podwoi\u0107 si\u0119 do ko\u0144ca tego roku finansowego, a przekazy zagraniczne przekraczaj\u0105 10 miliard\u00f3w dolar\u00f3w”<\/a> [2]<\/a> .<\/em><\/p>\n

Poni\u017cej podajemy dwa artyku\u0142y redakcyjne i dwa raporty analityczne z gazet pakista\u0144skich, badaj\u0105ce histori\u0119 ruch\u00f3w ludowych w Pakistanie oraz implikacje masowych powsta\u0144 antyrz\u0105dowych w Tunezji i Egipcie dla Pakistanu.<\/em><\/p>\n

Artyku\u0142 redakcyjny w \u201cThe Times\u201d: „Mowa o rewolucji”<\/strong><\/p>\n

„Nie ma \u017cadnej jedno\u015bci ani sp\u00f3jno\u015bci mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi politycznymi i \u2018religijnymi\u2019 zgrupowaniami tutaj [w Pakistanie]\u201d<\/strong><\/p>\n

W artykule redakcyjnym z 1 lutego 2011 r. zatytu\u0142owanym \u201cMowa o rewolucji\u201d gazeta \u201cThe Times\u201d napisa\u0142a: \u201cZ rewolucj\u0105 dziej\u0105c\u0105 si\u0119 w cz\u0119\u015bciach \u015bwiata arabskiego, pojawi\u0142a si\u0119 mowa o zestawie wydarze\u0144 w Pakistanie, podobnym do tych, kt\u00f3re obecnie wstrz\u0105saj\u0105 Egiptem i Tunezj\u0105. W ostatni weekend przyw\u00f3dca MQM [partia Ruch Muttahida Qaumi], przemawiaj\u0105c w Londynie, raz jeszcze podni\u00f3s\u0142 \u2018rewolucyjn\u0105\u2019 flag\u0119, wzywaj\u0105c si\u0142y bezpiecze\u0144stwa, by do\u0142\u0105czy\u0142y do \u2018rewolucji\u2019, jaka ju\u017c zacz\u0119\u0142a si\u0119 w Egipcie, a w Lahore marsz przeciwko jakimkolwiek zmianom w prawach o blu\u017anierstwie tak\u017ce przewietrzy\u0142 s\u0142owo na \u2018R\u2019.<\/p>\n

Chocia\u017c oba te wydarzenia [jedno zorganizowane przez MQM, a drugie zorganizowane przez partie religijne w poparciu praw o blu\u017anierstwie] zgromadzi\u0142y bardzo du\u017co zwolennik\u00f3w ka\u017cdej z tych spraw, nie by\u0142o \u017cadnego poczucia, \u017ce te spotkania by\u0142y w jakikolwiek spos\u00f3b \u2018rewolucyjne\u2019, tak jak s\u0105 w Kairze, Aleksandrii i Suezie. Nie ma \u017cadnej jedno\u015bci ani sp\u00f3jno\u015bci mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi politycznymi i \u2018religijnymi\u2019 zgrupowaniami tutaj. Jedno\u015b\u0107 celu jest katalizatorem i si\u0142\u0105 nap\u0119dow\u0105 w Egipcie i Tunezji\u2026<\/p>\n

Tak\u017ce w\u015br\u00f3d ludzi w Pakistanie istnieje pal\u0105cy g\u0142\u00f3d zmiany. Oczywi\u015bcie premier Gilani, podobnie jak reszta jego rz\u0105du, tego nie zauwa\u017cyli. Przemawiaj\u0105c do medi\u00f3w w Multan stwierdzi\u0142 on, \u017ce instytucje i demokracja dobrze dzia\u0142aj\u0105 w tym kraju. Twierdzi\u0142 tak\u017ce, \u017ce cho\u0107 gospodarka narodowa znajduje si\u0119 pod naciskiem, nie jest w kryzysie.<\/p>\n

Wielu nie zgodzi\u0142oby si\u0119 z tym opisem w do\u015b\u0107 r\u00f3\u017cowych [barwach]. To prawda, przynajmniej na papierze, \u017ce Pakistan jest demokracj\u0105, kiedy por\u00f3wnuje si\u0119 go do autokratycznych rz\u0105d\u00f3w w Tunezji i Egipcie. Dla ludzi jednak ma to ograniczone znaczenie, skoro tak wiele element\u00f3w, kt\u00f3re podsycaj\u0105 rewolt\u0119 gdzie indziej, jest obecnych tutaj.<\/p>\n

„Polityka dynastyczna spowodowa\u0142a skostnienie naszych system\u00f3w politycznych, zamkn\u0119\u0142a je w s\u0142u\u017c\u0105cym sobie samemu i w samoodradzaj\u0105cym si\u0119 kole\u201d<\/strong><\/p>\n

Polityka dynastyczna [prowadzona przez rodzin\u0119 Benazir Bhutto] spowodowa\u0142a skostnienie naszych system\u00f3w politycznych, zamkn\u0119\u0142a je w s\u0142u\u017c\u0105cym sobie samemu i w samoodradzaj\u0105cym si\u0119 kole. Korupcja galopuje przez kraj jak pi\u0105ty je\u017adziec Apokalipsy i teraz siedzi w ka\u017cdym zak\u0105tku \u017cycia codziennego ka\u017cdego z nas. Inflacja i bezrobocie s\u0105 r\u00f3wnie dominuj\u0105c\u0105 cech\u0105 \u017cycia tutaj, jak s\u0105 w niespokojnych miastach Egiptu. N\u0119dza jest wsz\u0119dzie, fizyczna n\u0119dza bezrobocia i bezdomno\u015bci i n\u0119dza my\u015bli i czyn\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0142yby dostarczy\u0107 nam wzoru wyj\u015bcia poza to destrukcyjne ko\u0142o.<\/p>\n

Mo\u017cna za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce wzi\u0119te razem s\u0105 to wystarczaj\u0105ce przyczyny do powstania przeciwko temu \u2013 lub ka\u017cdemu podobnemu rz\u0105dowi. Niemniej to, czego wydaje si\u0119 brakowa\u0107 w chwili obecnej, to spontaniczno\u015b\u0107, samo rodz\u0105ce si\u0119 poczucie gniewu, kt\u00f3re szerzy si\u0119 przez klasy spo\u0142eczne i polityczne lub grupy religijne i przek\u0142ada na akcj\u0119. Zamiast tego mamy rewolt\u0119 \u2018zast\u0119pcz\u0105\u2019, rozpalan\u0105 przez charyzmatyk\u00f3w o \u017cadnej innej agendzie jak w\u0142asny awans i awans tych, kt\u00f3rych mo\u017cna przekona\u0107 do podobnych pogl\u0105d\u00f3w. S\u0105 to \u2018przywiezieni\u2019 rewolucjoni\u015bci, wynaj\u0119ty t\u0142um, kt\u00f3ry mo\u017cna zgromadzi\u0107 w ka\u017cdej chwili i w ka\u017cdym miejscu w Pakistanie.<\/p>\n

Ale inspiracja i idee powstaj\u0105 z wydarze\u0144 takich jak te, kt\u00f3re maj\u0105 miejsce w Egipcie i Tunezji. Dzia\u0142ania uliczne w Tunezji maj\u0105 bezpo\u015bredni wp\u0142yw na to, co dzieje si\u0119 w Egipcie. Dop\u00f3ki nie rozwinie si\u0119 ta sama jedno\u015b\u0107 celu i ta sama gotowo\u015b\u0107 do maszerowania pod sztandarem jednej sprawy, rewolucja nie jest na porz\u0105dku dziennym.<\/p>\n

Wybuch anarchii jednak jest ca\u0142kowicie mo\u017cliwy. Przyw\u00f3dcy pakista\u0144scy powinni mie\u0107 si\u0119 na baczno\u015bci. Ale powinni tak\u017ce widzie\u0107 to, co jest z\u0142e. Instytucje nie funkcjonuj\u0105 tak sprawnie jak twierdzi premier, a gospodarka jest w rozsypce \u2013 i wsz\u0119dzie widzimy ludzi w wielkiej rozpaczy. Ich doli trzeba ul\u017cy\u0107, je\u015bli mowa o rewolucji \u2013 lub bardzo realnej mo\u017cliwo\u015bci anarchii \u2013 ma przycichn\u0105\u0107\u201d.<\/p>\n

Artyku\u0142 redakcyjny w \u201cThe Daily Times\u201d: „Egipt, Tunezja i Pakistan”<\/strong><\/p>\n

„Jest bardzo trudno przewidzie\u0107, kiedy wyczerpie si\u0119 cierpliwo\u015b\u0107 mas i zbuntuj\u0105 si\u0119 przeciwko swoim ciemi\u0119\u017ccom\u201d<\/strong><\/p>\n

1 lutego 2011 r. gazeta \u201cDaily Times\u201d napisa\u0142a w artykule redakcyjnym pod tytu\u0142em „Egipt, Tunezja i Pakistan”: „Premier Jousuf Raza Gilani pr\u00f3bowa\u0142 skontrowa\u0107 retoryk\u0119 polityczn\u0105, \u017ce Pakistan mo\u017ce stan\u0105\u0107 wobec sytuacji podobnej do Tunezji i Egiptu, je\u015bli rz\u0105d si\u0119 nie pozbiera, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce kraj ma funkcjonuj\u0105c\u0105 demokracj\u0119 i silne instytucje. Przyw\u00f3dca partnera koalicji MQM, Altaf Hussain, w swoim przem\u00f3wieniu na wiecu solidarno\u015bci narodowej w Karaczi w niedziel\u0119 [30 stycznia] raz jeszcze wzni\u00f3s\u0142 has\u0142o rewolucji, nawi\u0105zuj\u0105c do Egiptu i Tunezji.<\/p>\n

Na konferencji prasowej tego samego dnia przyw\u00f3dcy nowostworzonej Ligi Muzu\u0142ma\u0144skiej Muttahida wezwali rz\u0105d do poprawy lub przygotowania si\u0119 na gniew ludu. Tunezja i Egipt ugina\u0142y si\u0119 pod jarzmem trwaj\u0105cych przez dziesi\u0119ciolecia dyktatur i zobaczy\u0142y spontaniczny wylew gniewu spo\u0142ecznego wywo\u0142anego przez drobny incydent w Tunezji, kt\u00f3ry ostatecznie zmusi\u0142 Zine El Abidine do ucieczki do Arabii Saudyjskiej. Wkr\u00f3tce po ucieczce Ben Alego wirus powszechnej rewolty pow\u0119drowa\u0142 do innych cz\u0119\u015bci \u015bwiata arabskiego, gdzie masy powstaj\u0105 i protestuj\u0105 przeciwko autokratycznym re\u017cimom. Spos\u00f3b wybuchu protest\u00f3w i rozszerzenie si\u0119 ich do Jordanii, Algierii i nawet Jemenu, jest intryguj\u0105cy.<\/p>\n

Jest bardzo trudno przewidzie\u0107, kiedy wyczerpie si\u0119 cierpliwo\u015b\u0107 mas i zbuntuj\u0105 si\u0119 przeciwko swoim ciemi\u0119\u017ccom. S\u0105 momenty w historii, kiedy kombinacja czynnik\u00f3w, uczu\u0107 i okoliczno\u015bci wywo\u0142uje takie zdarzenia, kt\u00f3re mog\u0105, jak wida\u0107 w Tunezji, a szczeg\u00f3lnie w Egipcie, prowadzi\u0107 do sytuacji podw\u00f3jnej w\u0142adzy i zmiany starego porz\u0105dku. W takich momentach bezkszta\u0142tny g\u0142os ludu nieprowadzonego przez \u017cadn\u0105 parti\u0119 lub organizacj\u0119 mo\u017ce zaskoczy\u0107 wszystkie si\u0142y polityczne, poniewa\u017c ludzie wyprzedzaj\u0105 swoich tradycyjnych przyw\u00f3dc\u00f3w\u2026<\/p>\n

„Jest lawa bulgocz\u0105ca pod powierzchni\u0105 tak\u017ce tutaj [w Pakistanie] z powodu niezdolno\u015bci kolejnych re\u017cim\u00f3w do zapewnienia zaopatrzenia du\u017cych segment\u00f3w spo\u0142ecze\u0144stwa w cho\u0107by podstawowe artyku\u0142y pierwszej potrzeby\u201d<\/strong><\/p>\n

Chocia\u017c historyczna trajektoria w Tunezji i Egipcie, kt\u00f3ra prowadzi\u0142a do powszechnej rewolty, jest bardzo odmienna od tej w Pakistanie, niemniej jest lawa bulgocz\u0105ca pod powierzchni\u0105 tak\u017ce tutaj z powodu niezdolno\u015bci kolejnych re\u017cim\u00f3w do zapewnienia zaopatrzenia du\u017cych segment\u00f3w spo\u0142ecze\u0144stwa w cho\u0107by podstawowe artyku\u0142y pierwszej potrzeby. Pakista\u0144ska historia niekompetentnych re\u017cim\u00f3w demokratycznych i dyktatorskich rz\u0105d\u00f3w wojskowych zostawi\u0142a ludziom niewiele wyboru. Lud bez steru i kierunku, kt\u00f3ry z\u0142o\u017cy\u0142 zaufanie w rz\u0105dach demokratycznych, jak dot\u0105d zosta\u0142 rozczarowany. Dlatego surowiec rewolty jest jak najbardziej obecny. Czy pozornie demokratyczny rz\u0105d mo\u017ce zapobiec wybuchowi urazy i gniewu?<\/p>\n

W ka\u017cdym razie nale\u017cy by\u0107 ostro\u017cnym z lekcewa\u017ceniem mo\u017cliwo\u015bci ruchu ludu w Pakistanie. Jest jednak inny aspekt sytuacji tutaj, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by by\u0107 powodem wielkiego niepokoju. Po czterech dziesi\u0119cioleciach hodowania d\u017cihadyst\u00f3w i ekstremist\u00f3w ka\u017cda popularna rewolta b\u0119dzie zagro\u017cona porwaniem przez si\u0142y ekstremistyczne, kt\u00f3re zgromadzi\u0142y si\u0119 niedawno wok\u00f3\u0142 kwestii praw o blu\u017anierstwie i nie s\u0105 w nastroju powstrzymania swojej kampanii przeciwko rz\u0105dowi.<\/p>\n

W tych okoliczno\u015bciach nar\u00f3d pakista\u0144ski ma smutny wyb\u00f3r mi\u0119dzy niekompetentnym i skorumpowanym przyw\u00f3dztwem politycznym a ca\u0142ym spectrum si\u0142 prawicowych, od umiarkowanej prawicy do skrajnej prawicy. U sedna kryzysu le\u017cy upadek liberalnej, demokratycznej i post\u0119powej spo\u0142eczno\u015bci. Je\u015bli te si\u0142y nie wzmocni\u0105 swoich kadr, nie wprowadz\u0105 nowej krwi w swoje szeregi i nie wyst\u0105pi\u0105 z wyzwaniem dla ekstremist\u00f3w, Pakistan ma niewielkie nadziej na ratunek\u201d.<\/p>\n

Analiza w \u201cRoznama Jang\u201d: „Przewidywanie, \u017ce fala rewolucji w krajach arabskich mo\u017ce dotrze\u0107 do Pakistanu\u201d<\/strong><\/p>\n

„Cztery rz\u0105dy w Pakistanie sko\u0144czy\u0142y si\u0119 z powodu gniewu i w\u015bciek\u0142o\u015bci ludu\u201d<\/strong><\/p>\n

W raporcie analitycznym zatytu\u0142owanym \u201cPrzewidywanie, \u017ce fala rewolucji w krajach arabskich dotrze do Pakistanu\u201d i opublikowanym 3 lutego 2011 r. w gazecie w j\u0119zyku urdu \u201eRoznama Jang\u201d, dziennikarz Sabir Szah napisa\u0142:<\/p>\n

„Wielu intelektualist\u00f3w nazywa rewolucj\u0105 zmian\u0119 re\u017cimu w Tunezji i Egipcie i przepowiada, \u017ce fale tych rewolucji arabskich wkr\u00f3tce dotr\u0105 do Pakistanu.<\/p>\n

Od\u015bwie\u017caj\u0105c swoj\u0105 pami\u0119\u0107 o historii Pakistanu ci intelektuali\u015bci m\u00f3wi\u0105, \u017ce cztery poprzednie rz\u0105dy w Pakistanie sko\u0144czy\u0142y si\u0119 z powodu gniewu i w\u015bciek\u0142o\u015bci ludu. Wnioskuj\u0105c z przyczyn zako\u0144czenia tych rz\u0105d\u00f3w m\u00f3wi\u0105, \u017ce niezb\u0119dne jest zrozumienie r\u00f3\u017cnic w przyczynach zmian tych rz\u0105d\u00f3w oraz prawdopodobie\u0144stwa rewolucji.<\/p>\n

Niew\u0105tpliwie Rewolucja Francuska 1789 r., Rewolucja Rosyjska 1917 r., Rewolucja Islamska w Iranie w 1979 r., Rewolucja Ch\u0142opska w Chinach w 1911 r. i Rewolucja Kuba\u0144ska w 1959 r. zasz\u0142y w bardzo skomplikowanej sytuacji.<\/p>\n

Ka\u017cda rewolucja wymaga wielu dziesi\u0119cioleci, \u017ce wzmocni\u0107 ideologiczne podstawy ludu i przygotowa\u0107 lud na ch\u0119\u0107 sk\u0142adania ofiar w celu zrealizowania ca\u0142kowitej zmiany. Innymi s\u0142owy, ca\u0142kowita zmiana zachodzi w systemie, wulkany nie wybuchaj\u0105 z nag\u0142a.<\/p>\n

„Ruch przeciwko Kadianim [muzu\u0142manom Ahmadi]\u2026 sko\u0144czy\u0142 si\u0119 po interwencji armii pakista\u0144skiej[w 1953]”<\/strong><\/p>\n

Zbadajmy teraz protesty ludu, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 przyczyn\u0105 zmiany rz\u0105d\u00f3w w Pakistanie: na przyk\u0142ad, przeciwie\u0144stwo, kt\u00f3re nadesz\u0142o z Lig\u0105 Muzu\u0142ma\u0144sk\u0105 podczas okresu drugiego premiera Khwaji Nazimuddina; ci\u0105gle rosn\u0105c\u0105 przepa\u015b\u0107 mi\u0119dzy grupami m\u00f3wi\u0105cymi bengalskim i pend\u017cabskim podczas ruchu lingwistycznego; i demonstracje z 21 lutego 1952 r., kt\u00f3re nagle zamieni\u0142y si\u0119 w krwawe [demonstracje] i wielu ludzi straci\u0142o \u017cycie w masowej strzelaninie policji.<\/p>\n

Premierowi Nazimuddinowi uda\u0142o si\u0119 uratowa\u0107 sw\u00f3j rz\u0105d, ale rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 \u0142a\u0144cuch protest\u00f3w przeciwko niemu i ruch przeciwko Kadianim [muzu\u0142manom Ahmadi], kt\u00f3ry zacz\u0105\u0142 si\u0119 w Lahore, sta\u0142 si\u0119 powodem rozwi\u0105zania jego rz\u0105du przez gubernatora generalnego Ghulama Mohammada. Nazimuddin odm\u00f3wi\u0142 rezygnacji, co spowodowa\u0142o, \u017ce \u00f3wczesny gubernator generalny Ghjulam Mohammed powo\u0142a\u0142 si\u0119 na uprawnienia nadzwyczajne, dane mu zgodnie z Ustaw\u0105 Indyjsk\u0105 z 1935 r. i zdymisjonowa\u0142 rz\u0105d, co da\u0142o pocz\u0105tek nowemu, niebezpiecznemu trendowi.<\/p>\n

W owym czasie prezes s\u0105du federalnego (p\u00f3\u017aniej nazwanego s\u0105dem najwy\u017cszym) Mohammad Muneer popar\u0142 Gubernatora Generalnego i podkre\u015bli\u0142 potrzeb\u0119 przeprowadzenia nowych wybor\u00f3w.<\/p>\n

Ruch przeciwko Kadianim nie tylko zacz\u0105\u0142 naciska\u0107 na wyrzucenie Kadianich z wa\u017cnych stanowisk rz\u0105dowych, ale tak\u017ce wzywa\u0142 do og\u0142oszenia ich nie-muzu\u0142manami. Zamieszki w Lahore w lutym 1953 r. zacz\u0119\u0142y si\u0119 od du\u017cej liczby wypadk\u00f3w grabienia i zabijania Kadianich. Te zamieszki sko\u0144czy\u0142y si\u0119 po interwencji armii pakista\u0144skiej.<\/p>\n

W celu opanowania chaosu w mie\u015bcie gubernator generalny powierzy\u0142 administracj\u0119 Lahore genera\u0142owi broni Azamowi Khanowi i stan wyj\u0105tkowy zosta\u0142 og\u0142oszony w Lahore 6 marca 1953 r. Maulana Maududi [za\u0142o\u017cyciel of Jamaat-e-Islami] i Maulana Sattar Khan zostali aresztowani i wydany zosta\u0142 na nich wyrok \u015bmierci, chocia\u017c wyrok \u015bmierci zosta\u0142 p\u00f3\u017aniej uchylony.<\/p>\n

„<\/strong>Lud Pakistanu po raz drugi wyszed\u0142 na ulice w 1968 r., kiedy kraj by\u0142 pod rz\u0105dami wojskowymi genera\u0142a Ayuba Khana; Bangladesz zosta\u0142 utworzony po kr\u00f3tkim okresie dw\u00f3ch lat\u201d<\/strong><\/p>\n

Lud Pakistanu po raz drugi wyszed\u0142 na ulice w 1968 r., kiedy kraj by\u0142 pod rz\u0105dami wojskowymi genera\u0142a Ayuba Khana, kt\u00f3ry 27 pa\u017adziernika 1958 r. przej\u0105\u0142 panowanie nad rz\u0105dem przez usuni\u0119cie genera\u0142a Sikandera Mirz\u0119. W 1965 r. genera\u0142 Ayub stawa\u0142 w wyborach prezydenckich przeciwko Fatimie Jinnah, siostrze Qaid-e-Azam [Wielkiego Przyw\u00f3dcy Muhammada Ali Jinnaha] i wielu dziennikarzy tego okresu stwierdzi\u0142o, \u017ce wybory zosta\u0142y sfa\u0142szowane. Po wyborach twierdzono, \u017ce Gauhar Ayub, syn genera\u0142a Ayuba Khana, by\u0142 zamieszany w walki w Karaczi, o\u015brodku rewolty.<\/p>\n

Warunki ekonomiczne ludzi pogorszy\u0142y si\u0119 za rz\u0105d\u00f3w Ayuba Khana. Cena cukru gwa\u0142townie wzros\u0142a z powodu gromadzenia cukru przez producent\u00f3w. Ludzie wyszli na ulice, gdy tylko ceny cukru wzros\u0142y, i zacz\u0119li wznosi\u0107 has\u0142a przeciwko Aybowi Khanowi.<\/p>\n

Sytuacja sta\u0142a si\u0119 powa\u017cna, kiedy student w Rawalpindi zosta\u0142 trafiony przez kul\u0119 policyjn\u0105 podczas demonstracji 7 listopada 1968 r., i protesty przeciwko Ayubowi Khanowi zacz\u0119\u0142y si\u0119 zar\u00f3wno we Wschodnim [Pakistanie, obecnie Bangladeszu], jak i Zachodnim Pakistanie. Bengalski aktor Zahurul Haq (kt\u00f3ry rzekomo nale\u017ca\u0142 do spisku Agartala) zmar\u0142 w areszcie policyjnym 15 lutego 1969 r. Ten incydent tak\u017ce sta\u0142 si\u0119 powodem wzrostu nienawi\u015bci do Ayuba Khana. P\u00f3\u017aniej Bangladesz zosta\u0142 utworzony po kr\u00f3tkim okresie czasu.<\/p>\n

Kiedy genera\u0142 Ayub Khan pr\u00f3bowa\u0142 uspokoi\u0107 gniew przyw\u00f3dc\u00f3w politycznych podczas konferencji okr\u0105g\u0142ego sto\u0142u w Rawalpindi 6 marca 1969 r., szejk Mujibur Rahman [przyw\u00f3dca Wschodniego Pakistanu, obecnie Bangladeszu] przemawia\u0142 do wielkiego zgromadzenia w Dhaka i \u017c\u0105da\u0142 65 procent reprezentacji w rz\u0105dzie dla Pakistanu Wschodniego na podstawie [wielko\u015bci] populacji. W ko\u0144cu 25 marca 1969 r. genera\u0142 Ayub Khan musia\u0142 odda\u0107 w\u0142adz\u0119 genera\u0142owi Yahyi Khanowi, kt\u00f3ry wkr\u00f3tce potem wprowadzi\u0142 stan wyj\u0105tkowy [prowadz\u0105cy do secesji Pakistanu Wschodniego w 1971 r.].<\/p>\n

„Ruch Pakista\u0144skiego Sojuszu Narodowego [PNA \u2013 koalicji 9 partii wzywaj\u0105cych do] narzucenia islamskiego szariatu<\/em> w kraju\u201d doprowadzi\u0142 do sfa\u0142szowanych wybor\u00f3w, politycznego impasu i stanu wojennego genera\u0142a Zii<\/strong><\/p>\n

Ruch Pakista\u0144skiego Sojuszu Narodowego [PNA \u2013 koalicji 9 partii wzywaj\u0105cych do] narzucenia islamskiego szariatu<\/em> w krajuodegra\u0142 wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w usuni\u0119ciu rz\u0105du Zulfikara Ali Bhutto, dziewi\u0105tego premiera Pakistanu. Wiele partii politycznych w opozycji wsp\u00f3lnie utworzy\u0142o PNA i Bhutto og\u0142osi\u0142 nowe wybory.<\/p>\n

PNA zosta\u0142a pokonana w wyborach [1977 r.], ale odm\u00f3wi\u0142a zaakceptowania wynik\u00f3w i twierdzi\u0142a, \u017ce Bhutto sfa\u0142szowa\u0142 wybory. Pocz\u0105tkowo PNA oskar\u017cy\u0142a Bhutto o sfa\u0142szowanie wybor\u00f3w na 14 miejsc na Zgromadzeniu Narodowym [ni\u017cszej izbie parlamentu pakista\u0144skiego], a p\u00f3\u017aniej 40 miejsc i og\u0142osi\u0142a, \u017ce rz\u0105d stworzony przez Bhutto jest nielegalny.<\/p>\n

Kiedy Maulana Maududi wezwa\u0142 do zamachu stanu przeciwko Bhutto du\u017ca liczba ludzi zacz\u0119\u0142a demonstracje, w kt\u00f3rych stracono wiele warto\u015bciowych istnie\u0144. Skrajny chaos polityczny i spo\u0142eczny zmusi\u0142 Bhutto do prowadzenia rozm\u00f3w z przyw\u00f3dcami PNA, ale by\u0142o zbyt p\u00f3\u017ano. Bhutto i cz\u0142onkowie jego gabinetu zostali aresztowani 5 lipca 1977 r. na rozkaz g\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cego armii [genera\u0142a Zii-ul-Haka]. Z narzuceniem stanu wyj\u0105tkowego przez genera\u0142a Zi\u0119, \u017c\u0105danie PNA narzucenia systemu islamskiego spotka\u0142o w\u0142asn\u0105 \u015bmier\u0107 i sojusz dziewi\u0119ciu partii zosta\u0142 rozwi\u0105zany.<\/p>\n

„[W wyniku ruchu prawnik\u00f3w] genera\u0142 Muszarraf musia\u0142 zrezygnowa\u0107 ze stanowiska g\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cego armii 28 listopada 2007 r. i musia\u0142 opu\u015bci\u0107 stanowisko prezydenta 18 sierpnia 2008 r.\u201d<\/strong><\/p>\n

Ruch prawnik\u00f3w [na rzecz s\u0119dzi\u00f3w zwolnionych przez wojskowego w\u0142adc\u0119 genera\u0142a Perveza Muszarrafa] tak\u017ce sta\u0142 si\u0119 przyczyn\u0105 upadku genera\u0142a Perveza Muszarrafa. Kryzys si\u0119gn\u0105\u0142 szczytu, kiedy Muszarraf zwolni\u0142 ze stanowiska Iftikhara Mohammada Chaudhry\u2019ego, prezesa S\u0105du Najwy\u017cszego pod zarzutem korupcji 9 marca 2007 r. Doprowadzi\u0142o to do protest\u00f3w w ca\u0142ym kraju i 12 marca 2007 r. prawnicy rozpocz\u0119li sw\u00f3j ruch [na rzecz przywr\u00f3cenia s\u0119dziego Chaudhry i innych s\u0119dzi\u00f3w] przez bojkot s\u0105d\u00f3w i organizowanie wiec\u00f3w poparcia dla zdymisjonowanego prezesa s\u0105du.<\/p>\n

Powoli poparcie dla zdymisjonowanego prezesa S\u0105du Najwy\u017cszego zdobywa\u0142o szerszy grunt i w maju 2007 r. partie opozycyjne i prawnicy zacz\u0119li wielkie demonstracje, a genera\u0142 Muszarraf stan\u0105\u0142 przed prawnym kwestionowaniem zajmowania stanowiska g\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cego armii [przy dalszym zajmowaniu stanowiska prezydenta Pakistanu]. 20 lipca S\u0105d Najwy\u017cszy przywr\u00f3ci\u0142 [swojego] prezesa. Muszarraf narzuci\u0142 stan wyj\u0105tkowy 3 listopada, zawiesi\u0142 konstytucj\u0119 i ponownie zawiesi\u0142 prezesa S\u0105du Najwy\u017cszego.<\/p>\n

Wielka demonstracja protestacyjna prawnik\u00f3w ujawni\u0142a z\u0142e stosunki Muszarrafa z wymiarem s\u0105downiczym, mediami i narodem. Mimo wszystkich pr\u00f3b oraz nagiego u\u017cycia si\u0142y, Muszarraf nie m\u00f3g\u0142 skompensowa\u0107 tej straty. W ko\u0144cu genera\u0142 Muszarraf musia\u0142 zrezygnowa\u0107 ze stanowiska g\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cego armii 28 listopada 2007 r. i musia\u0142 opu\u015bci\u0107 stanowisko prezydenta 18 sierpnia 2008 r.\u201d<\/p>\n

Analiza w \u201eRoznama Jang\u201d: „Egipt, Tunezja i Pakistan”<\/strong><\/p>\n

Inaczej ni\u017c w \u015bwiecie arabskim \u201eludzie w Pakistanie widzieli wiele razy zmiany rz\u0105du\u201d<\/strong><\/p>\n

1 lutego 2011 r. w analizie w gazecie w j\u0119zyku urdu \u201eRoznama Jang\u201d dziennikarz Salim Safi napisa\u0142: \u201ePo rewolcie ludu przeciwko rz\u0105dowi Hosni Mubaraka w Egipcie i rz\u0105dzie Zine El Abidine w Tunezji jak zwykle nowa debata zacz\u0119\u0142a si\u0119 w Pakistanie. Debata zaogni\u0142a si\u0119 w sprawie mo\u017cliwo\u015bci rewolucji w Pakistanie na podobie\u0144stwo egipskiej, po wypowiedzi wiceprezydenta USA Joe Bidena, \u017ce mo\u017ce nie potrwa\u0107 d\u0142ugo zanim te [powstania] dotr\u0105 do Pakistanu. Pozostaje jednak pytanie czy jest jakiekolwiek podobie\u0144stwo mi\u0119dzy sytuacj\u0105 w Pakistanie a tymi dwoma krajami.<\/p>\n

Je\u015bli patrzy si\u0119 na to z pewnego punktu widzenia, nie ma \u017cadnego podobie\u0144stwa miedzy Pakistanem a tymi dwoma krajami. W Egipcie by\u0142a dyktatura od dnia niepodleg\u0142o\u015bci. Rz\u0105d Hosni Mubaraka by\u0142 w du\u017cej mierze przed\u0142u\u017ceniem rz\u0105d\u00f3w Gamala Abdela Nassera i Anwara Sadata. By\u0142 w\u0142adc\u0105 Egiptu od 1891 r. [sic<\/em>] bez \u017cadnego partnera, a wi\u0119c Egipcjanie nie widzieli \u017cadnej zmiany przez niemal p\u00f3\u0142 wieku.<\/p>\n

Podobnie, rz\u0105dy jednego cz\u0142owieka by\u0142y w Tunezji od dnia jej niepodleg\u0142o\u015bci w 1956 r. Tunezyjczycy tolerowali Hassena Bourguib\u0119 do 1987 r., a potem zosta\u0142 im dany Zine El Abidine. Tak wi\u0119c ludzie czuli si\u0119 d\u0142awieni do ko\u0144ca.<\/p>\n

W odr\u00f3\u017cnieniu od tego lud Pakistanu wiele razy widzia\u0142 zmiany rz\u0105du. Po wielu rz\u0105dach stanu wyj\u0105tkowego pr\u00f3bowali tak\u017ce rz\u0105d\u00f3w Mian Nawaza Szarifa i pani Benazir Bhutto, a teraz s\u0105 oznaki rz\u0105du koalicyjnego… Liga Muzu\u0142ma\u0144ska (PML-Q) rz\u0105dzi\u0142a w czasach Perveza Muszarrafa. Partie religijne tak\u017ce cieszy\u0142y si\u0119 owocami w\u0142adzy, skrycie w centrum i otwarcie w Chyber Pachtunchwa [by\u0142a P\u00f3\u0142nocno Zachodnia Prowincja Graniczna] i Belud\u017cystanie.<\/p>\n

MQM [Ruch Muttahida Qaumi Movement] by\u0142 cz\u0119\u015bci\u0105 niemal wszystkich rz\u0105d\u00f3w. ANP [Narodowa Partia Awami] rz\u0105dzi obecnie pod egid\u0105 [tj. w uk\u0142adzie koalicyjnym z Pakista\u0144sk\u0105 Parti\u0105 Ludow\u0105 Prezydenta Asifa Ali] Zardariego po przyja\u017ani z Nawazem Szarifem. Tak wiec nar\u00f3d pakista\u0144ski do pewnego stopnia pr\u00f3bowa\u0142 niemal wszystkich si\u0142 politycznych. Tak\u017ce dzisiaj niemal wszystkie istotne partie nimi rz\u0105dz\u0105. Nie ma tutaj \u017cadnego d\u0142awienia politycznego ani nie ma na scenie \u017cadnego przyw\u00f3dcy rewolucyjnego, na kt\u00f3rego wezwanie wi\u0119kszo\u015b\u0107 obywateli wysz\u0142aby zabija\u0107 i oddawa\u0107 swoje \u017cycie.<\/p>\n

„Wolno\u015b\u0107, jak\u0105 media maj\u0105 w Pakistanie, jest nie do pomy\u015blenia w \u015bwiecie arabskim\u201d<\/strong><\/p>\n

W ten sam spos\u00f3b wolno\u015b\u0107, jak\u0105 media maj\u0105 w Pakistanie, jest nie do pomy\u015blenia w \u015bwiecie arabskim. Z tego powodu ludzie maj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 dania upustu swojemu gniewowi. Tak wi\u0119c, s\u0105 do pewnego stopnia zadowoleni i ich zapa\u0142 rewolucyjny s\u0142abnie.<\/p>\n

Ludy arabskie nie maj\u0105 \u017cadnej mo\u017cliwo\u015bci dania upustu swojemu gniewowi lub protestowi. Gniew kipi w nich jak w Zwi\u0105zku Radzieckim. Gniew ludzi z religijnym nastawieniem ujawni\u0142 si\u0119 najpierw w formie Ikhwanul Muslimun [Bractwa Muzu\u0142ma\u0144skiego], a potem [poparcia dla] Al-Kaidy, a kiedy powsta\u0142a okazja, ludzie ze \u015brodowisk liberalnych i demokratycznych wybuchli nagle w postaci tej rewolty [w Egipcie]. W naszym kraju ten gniew jest okazywany ci\u0105gle \u2013 w jednych miejscach w formie atak\u00f3w samob\u00f3jczych, w [innych] miejscach w formie debaty telewizyjnej i w [jeszcze innych] miejscach w formie marszy protestacyjnych.<\/p>\n

Ludzie w \u015bwiecie arabskim nie widzieli demonstracji protestacyjnych, ale my mamy codzienne protesty w naszym kraju. Ludzie tutaj maj\u0105 do\u015b\u0107 obserwowania strajk\u00f3w [w r\u00f3\u017cnych sprawach w Pakistanie]. Teraz sytuacja dosz\u0142a do tego poziomu, \u017ce partie religijne najpierw zapowiadaj\u0105 protest, a potem pr\u00f3buj\u0105 znale\u017a\u0107 temat i spraw\u0119. W pewnym sensie pasja do protest\u00f3w w\u015br\u00f3d Pakista\u0144czyk\u00f3w sko\u0144czy\u0142a si\u0119 w znacznej mierze i by\u0142oby bardzo trudno zgromadzi\u0107 ich wok\u00f3\u0142 has\u0142a i wezwa\u0107 do miejsca, gdzie jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 spotkania si\u0119 z kulami. W Pakistanie partie religijne maj\u0105 zdolno\u015b\u0107 i si\u0142\u0119 organizowania demonstracji protestacyjnych, ale rewolucja w Tunezji i Egipcie dowiod\u0142a, \u017ce gospodarka jest g\u0142\u00f3wn\u0105 prawd\u0105 polityczn\u0105 tak\u017ce w \u015bwiecie islamskim i \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi odchodzi od fundamentalizmu religijnego.<\/p>\n

Niew\u0105tpliwie grupy mniejszo\u015bci id\u0105 w kierunku ekstremizmu, ale ich g\u0142os nie otrzymuje zatwierdzenia w\u015br\u00f3d wi\u0119kszo\u015bci. W Egipcie Ikhwanul Muslimun by\u0142o w przesz\u0142o\u015bci uwa\u017cane za g\u0142\u00f3wn\u0105 opozycj\u0119, ale podstaw\u0105 obecnych protest\u00f3w jest ekonomia i wolno\u015b\u0107 cz\u0142owieka, a rewolcie przewodz\u0105 si\u0142y liberalne zamiast Ikhwanul Muslimun. Podobnie te elementy przewodz\u0105 tak\u017ce w Tunezji. Je\u015bli zdarzy si\u0119 jaka\u015b rewolta w Pakistanie, jak te w Egipcie i Tunezji, b\u0119dzie ona w oparciu o gospodark\u0119, kt\u00f3ra nie jest kwesti\u0105 dla partii religijnych, a te partie, kt\u00f3re maj\u0105 gospodark\u0119 na swoim porz\u0105dku dnia, nie maj\u0105 si\u0142, by poprowadzi\u0107 tak\u0105 rewolt\u0119 lub protest.<\/p>\n

„N\u0119dza gospodarcza mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 przyczyn\u0105 ka\u017cdej wielkiej rewolty \u2026 w Pakistanie\u201d \u2013 ale partie religijne z si\u0142\u0105 zdoln\u0105 mobilizowa\u0107, nie s\u0105 zainteresowanie kwestiami gospodarczymi<\/strong><\/p>\n

Istnieje nies\u0142ychana r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 w spo\u0142ecze\u0144stwie pakista\u0144skim, ale jest jednolito\u015b\u0107 w Egipcie, Tunezji lub innych krajach arabskich. Egipt w 99 procentach zamieszkuj\u0105 egipscy Arabowie i wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich pochodzi z sekty Hanafi i m\u00f3wi tylko jednym j\u0119zykiem. Podobnie, 98 procent ludzi w Tunezji m\u00f3wi po arabsku. Warto\u015bci spo\u0142eczne i kulturowe s\u0105 podobne w kraju, od jednego ko\u0144ca do drugiego, i ka\u017cdy trend, kt\u00f3ry przychodzi, obejmuje ca\u0142y kraj. Ale w Pakistanie mieszka wiele narodowo\u015bci.<\/p>\n

R\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 religijna i sekciarska tak\u017ce jest zbyt du\u017ca. Trend, kt\u00f3ry istnieje w Belud\u017cystanie [jak ruch secesyjny w\u015br\u00f3d nacjonalist\u00f3w] nie ma odpowiednika w Peszawarze lub Karaczi. S\u0105 sprzeczne opinie o ka\u017cdej niemal osobisto\u015bci i kwestii, i jest bardzo trudno [doprowadzi\u0107 do tego], by podobne wiatry wia\u0142y od Karaczi do Chitral.<\/p>\n

Niemniej jest jeden aspekt, w kt\u00f3rym jest podobie\u0144stwo mi\u0119dzy sytuacj\u0105 w Pakistanie a sytuacj\u0105 w Egipcie i Tunezji. Tym aspektem jest nies\u0142ychana przepa\u015b\u0107 mi\u0119dzy bogatymi a biednymi oraz n\u0119dza gospodarki. Pod tym wzgl\u0119dem sytuacja w Pakistanie jest bardziej krytyczna w por\u00f3wnaniu do tych dw\u00f3ch kraj\u00f3w. Tempo wzrostu w Egipcie wynosi 5,31 procent, podczas gdy w Tunezji zmala\u0142o do czterech; w Pakistanie wynosi oko\u0142o 2,7 procenta. Stopy bezrobocia i inflacji s\u0105 w Pakistanie wy\u017csze ni\u017c w tych dw\u00f3ch krajach. Mamy przewag\u0119 w dziedzinie deficytu bud\u017cetowego i bezrobocia. W ten spos\u00f3b n\u0119dza gospodarki mo\u017ce w ka\u017cdej chwili sta\u0107 si\u0119 przyczyn\u0105 wielkiej rewolty, anarchii i katastrofy w Pakistanie.<\/p>\n

Jedynym sposobem wyj\u015bcia jest, by w\u0142adcy poszli s\u0142uszn\u0105 drog\u0105. W\u0142adcy polityczni i religijni powinni skupi\u0107 uwag\u0119 na gospodarce zamiast na innych kwestiach. Wojsko tak\u017ce powinno odegra\u0107 rol\u0119 i naciska\u0107 na rz\u0105d w celu poprawy gospodarczej i \u017cycia zwyk\u0142ych ludzi; gromadzenie broni\u2026 dowiod\u0142o, \u017ce kiedy ludzie powstaj\u0105, nic nie przyjdzie na ratunek \u2013 ani prawa konstytucyjne, ani poparcie Ameryki, ani czo\u0142gi i armaty.<\/p>\n<\/div>\n

\n
\n

<\/a> [1]<\/a> \u201cDaily Times\u201d (Pakistan), 31 stycznia 2011.<\/p>\n

<\/a> [2]<\/a> \u201eDaily Times\u201d (Pakistan), 31 stycznia 2011.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Powy\u017cej: Pakista\u0144scy przyw\u00f3dcy religijni zwracaj\u0105 si\u0119 do [uczestnik\u00f3w] publicznego wiecu z 30 stycznia 2011 r. w obronie kontrowersyjnych praw o blu\u017anierstwie. (Zdj\u0119cie: Roznama Ummat) 31 stycznia 2011, pakista\u0144ski premier Jousuf Raza Gilani powiedzia\u0142, \u017ce sytuacji w Pakistanie nie mo\u017cna por\u00f3wnywa\u0107 do powszechnych powsta\u0144 w Tunezji i w Egipcie. Przemawiaj\u0105c w mie\u015bcie Multan twierdzi\u0142, \u017ce \u201cpakista\u0144skie […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[824,835,836,848],"tags":[],"class_list":["post-1605","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-specjalne-komunikaty","category-archiwum","category-tematy","category-projekt-dot-mediow-w-urdu-pasztu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1605","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1605"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1605\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1605"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1605"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1605"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}