{"id":1602,"date":"2011-02-07T00:00:00","date_gmt":"2011-02-07T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/kronika-skazanego-powstania-rewolucja-egipska-jako-mikrokosmos-dazenia-mas-arabskich-do-udzialu-we-wladzy-i-zasobach\/1602"},"modified":"2011-02-07T00:00:00","modified_gmt":"2011-02-07T00:00:00","slug":"kronika-skazanego-powstania-rewolucja-egipska-jako-mikrokosmos-dazenia-mas-arabskich-do-udzialu-we-wladzy-i-zasobach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/kronika-skazanego-powstania-rewolucja-egipska-jako-mikrokosmos-dazenia-mas-arabskich-do-udzialu-we-wladzy-i-zasobach\/1602","title":{"rendered":"Kronika skazanego powstania: Rewolucja egipska jako mikrokosmos d\u0105\u017cenia mas arabskich do udzia\u0142u we w\u0142adzy i zasobach"},"content":{"rendered":"
\n

Wprowadzenie<\/strong><\/p>\n

W styczniu 2011 r. ludy Bliskiego Wschodu rozpocz\u0119\u0142y marsz ku zdobyciu udzia\u0142u w przyw\u00f3dztwie i zasobach swoich kraj\u00f3w po stuleciach, w kt\u00f3rych by\u0142y pozbawione tego udzia\u0142u przez rozmaite rz\u0105dz\u0105ce oligarchie. To powstanie, kt\u00f3re wybuch\u0142o w Tunezji, rozszerzy\u0142o si\u0119 na Egipt. Jednak\u017ce, tak samo jak walka lud\u00f3w Europy o udzia\u0142 we w\u0142adzy, ta kampania przeciwko hegemonii elity rz\u0105dz\u0105cej niew\u0105tpliwie b\u0119dzie d\u0142ugim, wieloetapowym procesem historycznym, z licznymi cofni\u0119ciami si\u0119 i kryzysami. Ta pierwsza runda \u2013 obecne powstanie w Egipcie \u2013 nie pozostanie bez pewnych osi\u0105gni\u0119\u0107, ale ostatecznie skazane jest na pora\u017ck\u0119 w tym sensie, \u017ce egipski establishment militarny zachowa kontrol\u0119 nad w\u0142adz\u0105 i zasobami w kraju<\/a> [1]<\/a> .<\/p>\n

Poni\u017csza analiza bada powstanie w Egipcie jako mikrokosmos proces\u00f3w og\u00f3lnie w \u015bwiecie arabskim i twierdzi, \u017ce protesty egipskie s\u0105 w mniejszym stopniu wo\u0142aniem o demokracj\u0119 i wolno\u015b\u0107, a bardziej pr\u00f3b\u0105 zdobycia w\u0142adzy przez pozbawion\u0105 praw obywatelskich klas\u0119 \u015bredni\u0105.<\/p>\n

Czynniki bezpo\u015brednie i le\u017c\u0105ca u podstaw przyczyna powstania egipskiego<\/strong><\/p>\n

Obecn\u0105 fal\u0119 protest\u00f3w w Egipcie wywo\u0142a\u0142y trzy czynniki:<\/p>\n

1) Pogorszenie sytuacji ekonomicznej mas w wyniku globalnego wzrostu cen \u017cywno\u015bci (cho\u0107 by\u0142 to centralny czynnik w Egipcie, by\u0142 on jeszcze istotniejszy w Tunezji);<\/p>\n

2) Ca\u0142kowite wykluczenie opozycji z parlamentu egipskiego po ostatnich wyborach, w kt\u00f3rych rz\u0105dz\u0105ca partia NDP zaj\u0119\u0142a 460 miejsc, podczas gdy opozycja (nie tylko Bractwo Muzu\u0142ma\u0144skie, ale wszystkie partie opozycyjne) nie otrzyma\u0142y w og\u00f3le \u017cadnego przedstawicielstwa;<\/p>\n

Dog\u0142\u0119bna analiza ujawnia jednak bardziej fundamentaln\u0105 przyczyn\u0119 egipskiego powstania \u2013 pr\u00f3b\u0119 wyrwania w\u0142adzy z r\u0105k oligarchii wojskowych, kt\u00f3re przez stulecia rz\u0105dzi\u0142y Egiptem i kontrolowa\u0142y jego zasoby.<\/p>\n

Od wiek\u00f3w \u015brednich Egiptem rz\u0105dzi\u0142y wojskowe oligarchie i dynastie Mameluk\u00f3w. Na pocz\u0105tku XIX wieku wyznaczony przez imperium osma\u0144skie gubernator Egiptu, Muhammad Ali, zmi\u00f3t\u0142 z powierzchni ziemi elit\u0119 Mameluk\u00f3w i za\u0142o\u017cy\u0142 w\u0142asn\u0105 dynasti\u0119, kt\u00f3ra dominowa\u0142a nad krajem tak\u017ce w XX wieku, dzier\u017c\u0105c w\u0142adz\u0119 r\u00f3wnie\u017c pod okupacj\u0105 brytyjsk\u0105. T\u0119 dynasti\u0119 obali\u0142a w 1952 r. rewolucja Wolnych Oficer\u00f3w, kt\u00f3ra za\u0142o\u017cy\u0142a w\u0142asn\u0105 oligarchi\u0119 i zbudowa\u0142a wsp\u00f3ln\u0105 wojskow\u0105 i cywiln\u0105 infrastruktur\u0119. Ta oligarchia dominuje kraj i ma pe\u0142n\u0105 kontrol\u0119 nad jego zasobami po dzie\u0144 dzisiejszy.<\/p>\n

W ci\u0105gu tych lat wy\u0142oni\u0142a si\u0119 klasa \u015brednia; nie ma ona jednak \u017cadnego udzia\u0142u w zasobach kraju ani o\u015brodkach w\u0142adzy. Dzisiaj klasa \u015brednia sk\u0142ada si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z m\u0142odych ludzi, w du\u017cej mierze bezrobotnych i bez \u017cadnej nadziei na przysz\u0142o\u015b\u0107, ale wykszta\u0142conych i obeznanych ze \u015bwiatem demokratycznym \u2013 szczeg\u00f3lnie dzi\u0119ki nowoczesnej rewolucji informatycznej i komunikacyjnej.<\/p>\n

W tych okoliczno\u015bciach obecne powstanie by\u0142o tylko kwesti\u0105 czasu.<\/p>\n

Skazane od pocz\u0105tku<\/strong><\/p>\n

Pora\u017cka egipskiego powstania jest jednak r\u00f3wnie nieunikniona. Trzy czynniki spiskuj\u0105, by nie dopu\u015bci\u0107 do jego sukcesu.<\/p>\n

Po pierwsze, masy stoj\u0105 przeciwko dobrze okopanemu, zjednoczonemu i wszechmocnemu establishmentowi wojskowemu, kt\u00f3ry panuje niepodzielnie nad o\u015brodkami w\u0142adzy i nad bogactwem kraju. Co wi\u0119cej, jego popularnym wizerunkiem jest \u201eobro\u0144ca ojczyzny\u201d, a jego weterani uwa\u017cani s\u0105 za bohater\u00f3w. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 m\u0142odzie\u017cy nie zdaje sobie nawet sprawy z tego, \u017ce w rzeczywisto\u015bci armia jest prawdziwym przeciwnikiem, kt\u00f3ry sprytnie umie\u015bci\u0142 policj\u0119 na pierwszej linii frontu w konfrontacjach z protestuj\u0105cymi, pozwalaj\u0105c sobie zachowa\u0107 wizerunek jedno\u015bci z ludem.<\/p>\n

Po drugie, protestuj\u0105cym brak przyw\u00f3dztwa. Gdyby wypadki potoczy\u0142y si\u0119 naturaln\u0105 drog\u0105, przyw\u00f3dztwo wy\u0142oni\u0142oby si\u0119 stopniowo z klasy \u015bredniej i wyku\u0142o w wyczerpuj\u0105cych walkach z dyktatorskim re\u017cimem. Jednak dzi\u0119ki mo\u017cliwo\u015bciom oferowanym przez dzisiejsz\u0105 komunikacj\u0119 masow\u0105 \u2013 szczeg\u00f3lnie Internet i portale spo\u0142eczno\u015bciowe, jak r\u00f3wnie\u017c Al-D\u017cazir\u0119, kt\u00f3ra odegra\u0142a decyduj\u0105c\u0105 rol\u0119 \u2013 upo\u015bledzone masy mog\u0142y \u201eprzeskoczy\u0107 etap\u201d, przechodz\u0105c bezpo\u015brednio do samej rewolucji. W efekcie, dopiero teraz, w samym \u015brodku powstania, pr\u00f3buj\u0105 na pr\u00f3\u017cno stworzy\u0107 przyw\u00f3dztwo.<\/p>\n

To prawda, \u017ce istniej\u0105cy opozycjoni\u015bci polityczni pr\u00f3buj\u0105 wskoczy\u0107 do tego poci\u0105gu. Oni jednak nie reprezentuj\u0105 protestuj\u0105cych i w rzeczywisto\u015bci sabotuj\u0105 rewolucj\u0119 swoj\u0105 gotowo\u015bci\u0105 negocjowania z re\u017cimem. Szczeg\u00f3lnie dotyczy to Bractwa Muzu\u0142ma\u0144skiego, kt\u00f3re szuka legitymizacji, odmawianej im przez dziesi\u0119ciolecia. Nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, nawiasem m\u00f3wi\u0105c, \u017ce ta pr\u00f3ba legitymizacji jest wspomagana przez USA, kt\u00f3re naciskaj\u0105 na re\u017cim egipski, by rozmawia\u0142 z wszystkimi si\u0142ami opozycyjnymi, w\u0142\u0105cznie z \u201enie-\u015bwieckimi\u201d.<\/p>\n

Po trzecie, powstanie egipskie jest tak\u017ce skazane na pora\u017ck\u0119 z powod\u00f3w ekonomicznych i praktycznych, poniewa\u017c populacja 80 milion\u00f3w nie mo\u017ce utrzyma\u0107 rewolucji, kt\u00f3ra parali\u017cuje j\u0105 na d\u0142ugi okres czasu.<\/p>\n

Spodziewane osi\u0105gni\u0119cia wst\u0119pnej fazy powstania<\/strong><\/p>\n

Cho\u0107 skazane na pora\u017ck\u0119, je\u015bli chodzi o osi\u0105gni\u0119cie swoich zadeklarowanych cel\u00f3w (obalenie Mubaraka i usuni\u0119cie re\u017cimu), wst\u0119pna faza powstania nie pozostanie bez osi\u0105gni\u0119\u0107. Ju\u017c jest ewidentne, \u017ce Egipt b\u0119dzie cieszy\u0142 si\u0119 wi\u0119ksz\u0105 wolno\u015bci\u0105 informacji i demonstracji, i \u017ce mog\u0105 tak\u017ce zosta\u0107 dokonane poprawki konstytucyjne i cz\u0119\u015bciowe zniesienie d\u0142ugotrwa\u0142ego prawa wyj\u0105tkowego. Przysz\u0142e wybory dadz\u0105 wi\u0119ksz\u0105 reprezentacj\u0119 opozycji w parlamencie. Prezydent Mubarak nie b\u0119dzie ponownie kandydowa\u0142 \u2013 w rzeczywisto\u015bci, mo\u017ce ust\u0105pi\u0107 przed ostatnim dniem swojej obecnej kadencji \u2013 i nie b\u0119dzie w stanie przekaza\u0107 prezydentury swojemu synowi, Gamalowi.<\/p>\n

Pomimo tych wszystkich zmian jedna sta\u0142a pozostanie: hegemonia elity wojskowej. Ci, kt\u00f3rych mo\u017cna nazwa\u0107 prawdziwymi synami Mubaraka \u2013 Omar Sulejman, Ahmad Szafik, Sami Anan, Hussein Tantawi i wielu innych genera\u0142\u00f3w reprezentuj\u0105cych establishment wojskowy \u2013 pozostanie u w\u0142adzy i zachowa panowanie nad Egiptem i jego zasobami. Pora\u017cka rewolucji musi prowadzi\u0107 do gwa\u0142townych wybuch\u00f3w ze strony sfrustrowanych protestuj\u0105cych, ale establishment wojskowy znajdzie sposoby na radzenie sobie z cywilnymi rywalami \u2013 sposoby demokratyczne i mniej demokratyczne. Do nast\u0119pnego powstania.<\/p>\n

* Y. Carmon jest prezydentem MEMRI; T. Kuper i H. Migron s\u0105 pracownikami naukowymi w MEMRI.<\/em><\/p>\n

\n

<\/a> [1]<\/a> W istocie mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce pierwsz\u0105 rund\u0105 powstania na Bliskim Wschodzie nie by\u0142a obecna fala protest\u00f3w, ale raczej palesty\u0144skie intifady przeciwko okupacji izraelskiej w 1988 i 2000 roku. W tych intifadach, poza atakami terrorystycznymi zbrojnych organizacji palesty\u0144skich, by\u0142o masowe uczestnictwo ludu w oporze przeciwko wojsku izraelskiemu. Chocia\u017c by\u0142a to walka o wyzwolenie narodowe (nie za\u015b walka mi\u0119dzy sektorami jednego narodu) niemniej mo\u017cna to okre\u015bli\u0107 jako walk\u0119 o hegemoni\u0119 i zasoby przeciwko rz\u0105dz\u0105cej sile izraelskiej. Intifady zmusi\u0142y Izrael do uczynienia pewnych ust\u0119pstw politycznych, niemniej Izrael pozosta\u0142 hegemonem.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wprowadzenie W styczniu 2011 r. ludy Bliskiego Wschodu rozpocz\u0119\u0142y marsz ku zdobyciu udzia\u0142u w przyw\u00f3dztwie i zasobach swoich kraj\u00f3w po stuleciach, w kt\u00f3rych by\u0142y pozbawione tego udzia\u0142u przez rozmaite rz\u0105dz\u0105ce oligarchie. To powstanie, kt\u00f3re wybuch\u0142o w Tunezji, rozszerzy\u0142o si\u0119 na Egipt. Jednak\u017ce, tak samo jak walka lud\u00f3w Europy o udzia\u0142 we w\u0142adzy, ta kampania przeciwko […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[833,835,837,863],"tags":[],"class_list":["post-1602","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-badania-i-analizy","category-archiwum","category-kraje","category-egipt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1602","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1602"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1602\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1602"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1602"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1602"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}