![\"\"](\"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/af.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Poni\u017csze dwa zdania mog\u0105 by\u0107 i s\u0105 prawdziwe r\u00f3wnocze\u015bnie:<\/p>\n
Stany Zjednoczone prawdopodobnie mog\u0142yby na wiele lat pozosta\u0107 w Afganistanie i zachowa\u0107 obecne status quo wspieraj\u0105c afga\u0144ski rz\u0105d, bez powa\u017cnych ofiar w ludziach, ale przy dalszych znacznych kosztach finansowych.<\/p>\n
Podzielone ameryka\u0144skie spo\u0142ecze\u0144stwo, w rzadkim dzi\u015b ponadpartyjnym konsensusie, w swej wi\u0119kszo\u015bci z rado\u015bci\u0105 patrzy na zako\u0144czenie militarnego zaanga\u017cowania Ameryki w Afganistanie, uwa\u017caj\u0105c je za strat\u0119 czasu i pieni\u0119dzy.<\/p>\n
Administracja prezydenta Bidena wybra\u0142a bardzo z\u0142\u0105 dat\u0119 ostatecznego wycofania swoich wojsk – 11 wrze\u015bnia, 20 rocznic\u0119 najbardziej skutecznego zamachu terrorystycznego w historii, zorganizowanego z terenu Afganistanu. Wi\u0105\u017ce si\u0119 to z decyzj\u0105 administracji prezydenta Trampa o przyspieszeniu wycofania ameryka\u0144skich wojsk. Mo\u017cnaby pomy\u015ble\u0107, \u017ce je\u015bli administracja Bidena bardzo chcia\u0142a unikn\u0105\u0107 wyznaczonej przez Trumpa daty wycofania \u2013 1 maja 2021 – data 14 listopada by\u0142aby znacznie lepsza ni\u017c 11 wrze\u015bnia. Czternastego listopada 2001 Kabul zosta\u0142 odbity z r\u0105k Talibanu przez afga\u0144ski \u201cSojusz Narodowy\u201d z silnym wsparciem ameryka\u0144skiego lotnictwa.<\/p>\n
Podczas gdy jest to bez w\u0105tpienia pora\u017cka ameryka\u0144skiej armii, a Taliban jest dzi\u015b pewien siebie i zdobywa nowe tereny, wiele zale\u017cy od tego, co i kiedy b\u0119dzie si\u0119 dzia\u0142o po wyj\u015bciu wojsk ameryka\u0144skich. Oko\u0142o 10 500 \u017co\u0142nierzy ameryka\u0144skich i si\u0142 NATO opu\u015bci
\nAfganistan i prawdopodobnie znaczna cz\u0119\u015b\u0107 z 16 tysi\u0119cy \u2013 pracownik\u00f3w zagranicznych przedsi\u0119biorstw – r\u00f3wnie\u017c opu\u015bci ten kraj.
\nPodczas gdy ameryka\u0144skie i sojusznicze si\u0142y l\u0105dowe odegra\u0142y wa\u017cn\u0105 rol\u0119, jednak to ameryka\u0144skie lotnictwo i ameryka\u0144skie pieni\u0105dze mia\u0142y zasadnicze znaczenie dla utrzymania afga\u0144skiego rz\u0105du przy w\u0142adzy. Nie tylko ameryka\u0144skie, r\u00f3wnie\u017c oddzia\u0142y NATO, a w szczeg\u00f3lno\u015bci pieni\u0105dze pa\u0144stw cz\u0142onkowskich NATO pomog\u0142y utrzyma\u0107 Afga\u0144sk\u0105 Narodow\u0105 Armi\u0119 (ANA), mimo, \u017ce jak si\u0119 wydaje, Talibowie p\u0142ac\u0105 lepiej. Jest \u015bwiadectwem podst\u0119pnych czy szlachetnych (a mo\u017ce jedno i drugie) nierealistycznych ambicji Zachodu twierdzenie, \u017ce w dodatku do finansowania afga\u0144skiej armii, pieni\u0105dze z ANA Trust Fund \u201cwzmocni\u0142y dobre zarz\u0105dzanie strukturami afga\u0144skich si\u0142 bezpiecze\u0144stwa i wzmocni\u0142y uczestnictwo kobiet w odpowiednich afga\u0144skich ministerstwach i w instytucjach odpowiedzialnych za bezpiecze\u0144stwo\u201d. [1]<\/p>\n
Nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce afga\u0144ska armia i si\u0142y bezpiecze\u0144stwa zostan\u0105 teraz poddane testom jak nigdy wcze\u015bniej. Od 2001 roku ponad 60 tysi\u0119cy cz\u0142onk\u00f3w rz\u0105dowych si\u0142 bezpiecze\u0144stwa zosta\u0142o zabitych. Wielu ludzi b\u0119dzie patrzy\u0142o, jak obecny rz\u0105d afga\u0144ski i jego si\u0142y bezpiecze\u0144stwa b\u0119d\u0105 si\u0119 broni\u0107 (po tym jak wydano na nie 88 miliard\u00f3w dolar\u00f3w), czy zdo\u0142aj\u0105 utrzyma\u0107 r\u00f3wnowag\u0119, czy te\u017c za\u0142ami\u0105 si\u0119 szybciej ni\u017c radziecki marionetkowy re\u017cim Nad\u017cibullaha. Spodziewano si\u0119, \u017ce upadnie natychmiast po wycofaniu si\u0119 oddzia\u0142\u00f3w radzieckiej armii w 1989 roku, ale brutalny policyjny re\u017cim, trac\u0105c powoli si\u0142y, zdo\u0142a\u0142 si\u0119 jeszcze utrzyma\u0107 przez ponad trzy lata po wyj\u015bciu Armii Czerwonej. Kiedy Zwi\u0105zek Radziecki za\u0142ama\u0142 si\u0119, gwa\u0142townie urwa\u0142a si\u0119 rosyjska pomoc, prowadz\u0105c do przerwania dop\u0142ywu pieni\u0119dzy i wsparcia lotnictwa. To spowodowa\u0142o upadek Nad\u017cibullaha i ostatecznie zosta\u0142 powieszony na latarni w pobli\u017cu prezydenckiego pa\u0142acu. Obecnie Taliban zapowiada, \u017ce to samo spotka prezydenta Afganistanu Ashrafa Ghaniego.[2]<\/p>\n
Oczywi\u015bcie dzisiejszy rz\u0105d afga\u0144ski w niczym nie przypomina komunistycznej dyktatury, kt\u00f3ra upad\u0142a w 1992 roku. Po pierwsze nie jest to dyktatura, raczej swego rodzaju pseudodemokracja (a r\u00f3wnocze\u015bnie jeden z najbardziej skorumpowanych rz\u0105d\u00f3w na \u015bwiecie). [3] Po drugie, popierany przez Zach\u00f3d afga\u0144ski rz\u0105d ma przyjaci\u00f3\u0142, nie jest izolowany. Amerykanie i kraje NATO nie zamierzaj\u0105 gwa\u0142townie przerywa\u0107 finansowego wsparcia dla afga\u0144skiej armii, a pot\u0119\u017cna si\u0142a ameryka\u0144skiego lotnictwa nadal mo\u017ce by\u0107 u\u017cyta. Te wa\u017cne elementy ameryka\u0144skiej si\u0142y nie mog\u0105 by\u0107 lekcewa\u017cone przez Talib\u00f3w, ale oni walczyli z Amerykanami przez ponad dwie dekady i nie tylko przetrwali, ale wzrastali w si\u0142\u0119.[4]<\/p>\n
Najlepszym dla Stan\u00f3w Zjednoczonych scenariuszem by\u0142oby utrzymanie przez afga\u0144ski rz\u0105d kontroli nad tymi cz\u0119\u015bciami kraju, nad kt\u00f3rymi jeszcze panuje.[5] M\u00f3g\u0142by w\u00f3wczas u\u017cy\u0107 tej ma\u0142o prawdopodobnej odporno\u015bci na ataki do wymuszenia jakiej\u015b kompromisowej umowy z Talibami.[6] By\u0142oby to swego rodzaju ratuj\u0105ce twarz porozumienie, chroni\u0105ce przed najbardziej kompromituj\u0105cym Ameryk\u0119 scenariuszem, takim jak w Sajgonie w 1975 roku, kiedy helikopterami l\u0105duj\u0105cymi na dachu ameryka\u0144skiej ambasady, w ostatniej chwili ewakuowano jej personel.[7] Takie porozumienie da\u0142oby Stanom Zjednoczonym \u201cprzyzwoit\u0105 przerw\u0119\u201d do jakiej cynicznie d\u0105\u017cy\u0142 Henry Kissinger w ko\u0144cowej fazie wojny w Wietnamie \u2013 \u201cdwa do trzech lat mi\u0119dzy wycofaniem ameryka\u0144skich oddzia\u0142\u00f3w\u201d a przej\u0119ciem kraju przez wroga.[8] Taliban ma bardzo ma\u0142o bod\u017ac\u00f3w do uczciwych negocjacji, jednak zar\u00f3wno oni, jak i ci, kt\u00f3rzy za nimi stoj\u0105, w przypadku wzi\u0119cia Kabulu, woleli by jednak zdoby\u0107 co\u015b wi\u0119cej ni\u017c tylko ruiny i zgliszcza.[9]<\/p>\n
Najbardziej istotnym elementem zako\u0144czenia wojny w Afganistanie nie jest to, co si\u0119 stanie z obecnym afga\u0144skim rz\u0105dem, jaki b\u0119dzie los afga\u0144skiego spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego, afga\u0144skiej demokracji, afga\u0144skich kobiet i praw cz\u0142owieka w tym kraju \u2013 to wszystko s\u0105 nies\u0142ychanie wa\u017cne sprawy w nowej scenerii politycznej.[10] Nawet bardzo prawdopodobne zagro\u017cenie Amerykan\u00f3w przez terroryzm Talib\u00f3w jest mniej wa\u017cne ni\u017c szersza regionalna perspektywa.[11] Najbardziej interesuj\u0105c\u0105 spraw\u0105 jest to, jak polityczno-militarne zmagania w Afganistanie wp\u0142yn\u0105 na rozw\u00f3j zmaga\u0144 o polityczne wp\u0142ywy w Eurazji w sytuacji nowej rzeczywisto\u015bci, po wycofaniu si\u0119 Zachodu.<\/p>\n
Oczywiste zwyci\u0119stwo Talib\u00f3w b\u0119dzie przede wszystkim zwyci\u0119stwem Pakistanu, kt\u00f3ry odgrywa\u0142 g\u0142\u00f3wn\u0105 zakulisow\u0105 rol\u0119 we wspomaganiu przetrwania i rozwoju Talib\u00f3w przez dekady.[12] B\u0119dzie to oczywi\u015bcie r\u00f3wnie\u017c pora\u017cka Indii.<\/p>\n
Jednak poza tymi dwoma uzbrojonymi w bro\u0144 nuklearn\u0105 rywalami, wa\u017cn\u0105 rol\u0119 mog\u0105 odegra\u0107 inne regionalne mocarstwa \u2013 Chiny, Rosja, Iran, i Turcja. Nawet ma\u0142y przyjazny wobec Talib\u00f3w Katar. Iran i Turcja wymagaj\u0105 uwa\u017cnego obserwowania. Czy te kraje (pomijaj\u0105c walcz\u0105ce ze sob\u0105 Indie i Pakistan) znajd\u0105 spos\u00f3b, by podzieli\u0107 afga\u0144ski tort, czy te\u017c wy\u0142oni\u0105 si\u0119 dwie lub wi\u0119cej stref wp\u0142ywu?[13]<\/p>\n
Ameryka\u0144ski Sekretarz Stanu Blinken powiedzia\u0142 niedawno, \u017ce je\u015bli Taliban „ma jakiekolwiek oczekiwania na uzyskanie mi\u0119dzynarodowego uznania, musi zaakceptowa\u0107 prawa kobiet i dziewcz\u0105t\u201d. W rzeczywisto\u015bci to nie jest prawd\u0105.[14] Z pewno\u015bci\u0105 jest to stanowisko Zachodu, ale \u017cadne regionalne mocarstwo nie opiera swojej polityki na kwestii praw kobiet, czy og\u00f3lnie praw cz\u0142owieka. Iran mo\u017ce by\u0107 zainteresowany prawami wyznaj\u0105cych szyityzm Hazar\u00f3w (kiedy nie traktuje ich wy\u0142\u0105cznie jako mi\u0119so armatnie w Syrii), Turcja mo\u017ce by\u0107 zainteresowana prawami Uzbek\u00f3w i Turkmen\u00f3w w Afganistanie, ale nie s\u0105 to zainteresowania oparte na prawach zwi\u0105zanych z uniwersalnymi idea\u0142ami.<\/p>\n
Ostatnim razem, kiedy przed zamachem z 11 wrze\u015bnia 2001 Talibowie mieli w\u0142adz\u0119 w Kabulu, zmagali si\u0119 z opozycj\u0105 wspieran\u0105 przez Rosj\u0119, Iran i Indie, kt\u00f3re popiera\u0142y P\u00f3\u0142nocny Sojusz dowodzony przez legendarnego Ahmeda Shaha Massouda i teflonowego Abdula Rashida Dostuma. W tej rudzie b\u0119dziemy mogli zobaczy\u0107 now\u0105 gr\u0119 regionalnych mocarstw Eurazji, z coraz silniejszymi Chinami mediuj\u0105cymi mi\u0119dzy Pakistanem, Iranem i Turcj\u0105.[15] Chiny ju\u017c wspomina\u0142y o mo\u017cliwo\u015bci wys\u0142ania si\u0142 pokojowych do Afganistanu, ale to wydaje si\u0119 prawdopodobne tylko w kontek\u015bcie gwarancji ze strony ich regionalnych muzu\u0142ma\u0144skich sojusznik\u00f3w.[16] Chi\u0144czycy z pewno\u015bci\u0105 nie zamierzaj\u0105 wyrzuca\u0107 w b\u0142oto bilion\u00f3w dolar\u00f3w, tak jak to zrobili Amerykanie.[17] Dalszy los Afganistanu raczej nie b\u0119dzie powt\u00f3rk\u0105 przesz\u0142o\u015bci, ale b\u0119dzie wynika\u0107 z azjatyckiej przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n
*Alberto M. Fernandez jest wiceprezesem MEMRI.<\/p>\n
________________________________________ [2] See MEMRI JTTM report Afghan Taliban Envision Execution Of President Ashraf Ghani As They Hanged Dr. Najibullah At United Nations Office In Kabul In 1996, February 18, 2021.<\/p>\n [3] Ariananews.af\/afghanistan-scores-dismally-on-corruption-perception-index<\/a>, January 28, 2021.<\/p>\n [4] See MEMRI JTTM report Taliban Website: Hundreds Of Afghan Police And Administrative Officials Joined The Islamic Emirate In November 2020<\/p>\n [5] Longwarjournal.org\/archives\/2018\/09\/mapping-taliban-controlled-and-contested-districts-in-afghanistan-lwj-vs-us-military-assessments.php<\/a>, September 8, 2018.<\/p>\n [6] See MEMRI Inquiry & Analysis Series No. 1532, Intra-Afghan Talks Deadlocked In Qatar, Taliban Mount Terror Attacks In 24 Afghan Provinces, Demand 'A Pure Islamic Government’, October 2, 2020.<\/p>\n [7] Youtube.com\/watch?v=wD64kYG-z5I<\/a>, April 30, 2020.<\/p>\n [8] Historynewsnetwork.org\/article\/140712<\/a>, accessed April 20, 2021.<\/p>\n [9] Youtube.com\/watch?v=dOX-GWXgwM8<\/a>, December 20, 2016.<\/p>\n [10] See MEMRI JTTM report Urdu Daily: Afghan Taliban Order Revival Of Shari’a Courts Across Afghanistan, March 11, 2021.<\/p>\n [11] See MEMRI JTTM report Afghan Taliban’s Operational Chief Sirajuddin Haqqani Warns The Biden Administration Against Scrapping The Doha Agreement: 'We Have The Technology To Use Drones, We Have Our Own Missiles; This Time If The Mujahideen Resume Fighting, It Would Be Something [The Americans] Have Never Seen Before’, March 3, 2021.<\/p>\n [12] Hindustantimes.com\/world-news\/india-afghanistan-criticise-pakistan-for-backing-taliban-meddling-in-afghan-affairs-101618586835936.html<\/a>, April 16, 2021.<\/p>\n [13] See MEMRI Special Dispatch No. 9291, Russian Foreign Minister Lavrov’s Visit To Pakistan Showcases Improved Relations Between The Two Countries, April 19, 2021.<\/p>\n [14] Washingtonpost.com\/national-security\/biden-afghanistan-decision-foreign-policy-process\/2021\/04\/18\/e45e3fec-a05d-11eb-a774-7b47ceb36ee8_story.html<\/a>, April 18, 2021.<\/p>\n [15] See MEMRI Daily Brief No. 256, A New Alliance Rising In The East \u2013 Turkey, Azerbaijan, Pakistan, China \u2013 And Its Enemies \u2013 The U.S. and India, February 3, 2021.<\/p>\n
\n[1] Nato.int\/nato_static_fl2014\/assets\/pdf\/2021\/2\/pdf\/2102-backgrounder-ana-trust-fund.pdf<\/a>, February 2021.<\/p>\n