![](\"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/MDB248-1.jpg\")
W 1848, Europ\u0105 wstrz\u0105sa\u0142a seria powszechnych, demokratycznych rewolucji, kt\u00f3rych celem by\u0142o obalenie wielonarodowych monarchii. Wszystkie te rewolucje nie uda\u0142y si\u0119 i kr\u00f3lewscy autokraci odzyskali panowanie. Zwyci\u0119zcy z lat 1848-1849 upadli jednak dziesi\u0119ciolecia p\u00f3\u017aniej, co przyspieszy\u0142y r\u00f3\u017cne katastrofalne wojny.<\/p>\n
Powstania zwi\u0105zane z Wiosn\u0105 Arabsk\u0105 przegra\u0142y w minionym dziesi\u0119cioleciu, ze znamiennych cho\u0107 kruchym wyj\u0105tkiem w Tunezji, a mo\u017ce i w Sudanie. Autorytarna zima, kt\u00f3ra potem nast\u0105pi\u0142a, z powodzeniem zmia\u017cd\u017cy\u0142a wi\u0119kszo\u015b\u0107 tych rewolucji. Ca\u0142e pokolenie m\u0142odych ludzi uciszono, zmia\u017cd\u017cono lub zmarginalizowano, albo te\u017c uciekli na wygnanie. By\u0107 mo\u017ce, podobnie jak w XIX i XX wieku w Europie, te nieudane rewolucje arabskie doprowadz\u0105 do sukcesu w dziesi\u0119ciolecia p\u00f3\u017aniej i przynios\u0105 lepsz\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107. Albo te\u017c rewolucje przysz\u0142o\u015bci doprowadz\u0105 do turboautokrat\u00f3w przysz\u0142o\u015bci, jak kiedy Burbon\u00f3w zast\u0105pi\u0142y Rz\u0105dy Terroru, autokracj\u0119 Romanow\u00f3w w\u0142adza radziecka, a niemal \u00a0absolutn\u0105 w\u0142adz\u0119 Szacha zast\u0105pi\u0142y absolutne rz\u0105dy Najwy\u017cszego Przyw\u00f3dcy Rewolucji Islamskiej.<\/p>\n
Jakie lekcje mo\u017cna wyci\u0105gn\u0105\u0107 z tego cyklu minionego dziesi\u0119ciolecia, rozpocz\u0119tego powstaniami Wiosny Arabskiej? M\u00f3wimy \u201ccyklu\u201d, poniewa\u017c jest to narracja nie tylko samych powsta\u0144, ale represji przez pa\u0144stwa, wewn\u0119trznej dynamiki wewn\u0105trz pa\u0144stw i szerszych regionalnych reakcji i trend\u00f3w. Trudne lekcje Wiosny Arabskiej dotycz\u0105 rewolucjonist\u00f3w i kontrrewolucjonist\u00f3w, pa\u0144stw i jednostek, propagandy i ideologii, jak te\u017c w r\u00f3wnym stopniu historii.<\/p>\n
Cykl Wiosny Arabskiej uderzy\u0142 w pa\u0144stwa narodowe og\u00f3lnie, ale szczeg\u00f3lnie w kilka pa\u0144stw, kt\u00f3re stworzy\u0142y w\u0142adze kolonialne \u2013 Libi\u0119, Syri\u0119 i Irak. Te trzy pa\u0144stwa, tak\u017ce Syria, gdzie Baszar Al-Assad wy\u0142oni\u0142 si\u0119 pozornie zwyci\u0119ski, wydaj\u0105 si\u0119 zamkni\u0119te w niesprecyzowanym status quo<\/em>, w kt\u00f3rym pa\u0144stwo jest podzielone wed\u0142ug dawnych podzia\u0142\u00f3w i stoi przed frakcjami i przeciwnikami, kt\u00f3rzy s\u0105 uzbrojeni i niebezpieczni. Podczas gdy Libia jest podzielona na Zach\u00f3d i Wsch\u00f3d, rz\u0105dzone przez\u00a0 r\u00f3\u017cne islamistyczne i nieislamistyczne frakcje sunnickich muzu\u0142man\u00f3w, \u201czwyci\u0119ski\u201d Assad stoi przed\u00a0 zar\u00f3wno zra\u017conymi frakcjami po w\u0142asnej stronie, jak wielu s\u0142abszymi, ale nadal niepogodzonymi przeciwnikami (islamistami, Kurdami, salafickimi d\u017cihadystami). Niezb\u0119dna pomoc dostarczana przez Iran i Rosj\u0119, kt\u00f3ra ratuje Assada, oznacza tak\u017ce trwaj\u0105c\u0105 presj\u0119 na Syri\u0119 jako pa\u0144stwo. Wszyscy zbawiciele Assada oczekuj\u0105 zap\u0142aty. W Iraku, formalny rz\u0105d pod przewodnictwem premiera, Al-Kadhimiego, stoi nie tylko przed zab\u00f3jcz\u0105 rewolt\u0105 ISIS, ale tak\u017ce przed frakcjami ekstremistycznych szyit\u00f3w, kt\u00f3rzy zar\u00f3wno polegaj\u0105 na pa\u0144stwie, jak je nieustannie podwa\u017caj\u0105. Irak, nie mniej ni\u017c inni, wydaje si\u0119 by\u0107 na ja\u0142owym biegu. Sytuacja z pewno\u015bci\u0105 mo\u017ce si\u0119 pogorszy\u0107, je\u015bli chodzi o bezpiecze\u0144stwo i gospodark\u0119, ale wykazuje niewiele mo\u017cliwo\u015bci p\u00f3j\u015bcia do przodu, chyba ze zdarzy si\u0119 jaki\u015b ma\u0142o prawdopodobny, nag\u0142y przyp\u0142yw got\u00f3wki spowodowany raptownym podniesieniem si\u0119 cen ropy naftowej.<\/p>\n Druga trudna lekcja dotyczy zwyci\u0119zc\u00f3w kryzysu. Cho\u0107 istniej\u0105ce re\u017cimy mog\u0142y przegra\u0107 w miejscach takich jak Tunezja, Libia, Egipt i Jemen, a inne wygra\u0107 w miejscach takich jak Irak, Jordania, Syria i Algieria, wielkimi zwyci\u0119zcami nie by\u0142o \u017cadne z tych arabskich pa\u0144stw, ale nie-arabskie mocarstwa regionalne. Zar\u00f3wno Turcja, jak Iran wykorzysta\u0142y chaos i walki wewn\u0119trzne mi\u0119dzy i wewn\u0105trz pa\u0144stw arabskich, by wzmocni\u0107 swoje regionalne wp\u0142ywy. To rosn\u0105ce zagro\u017cenie zar\u00f3wno ze strony Ankary, jak Teheranu, pchn\u0119\u0142o niekt\u00f3re w\u0142adze ku Izraelowi, kt\u00f3ry widz\u0105 jako znacznie mniej zagra\u017caj\u0105cy ni\u017c ambicje Erdogana z Turcji i Rewolucji Ira\u0144skiej.<\/p>\n Po trzecie, Wiosna Arabska os\u0142abi\u0142a autorytarne re\u017cimy, kt\u00f3re cho\u0107 nie s\u0105 \u00a0\u015bwieckie (\u017caden re\u017cim na Bliskim Wschodzie nie jest \u015bwiecki w jakimkolwiek znaczeniu), sprzeciwia\u0142y si\u0119 politycznemu islamowi. Wynikaj\u0105ca zawierucha pobudzi\u0142a islamistyczny szum i ferment wzd\u0142u\u017c spektrum rozci\u0105gaj\u0105cego si\u0119 od islamizmu typu Bractwa Muzu\u0142ma\u0144skiego, do salafickiego d\u017cihadyzmu Pa\u0144stwa Islamskiego. Z wyj\u0105tkiem Sudanu \u2013 jedynego wypadku rewolucji zast\u0119puj\u0105cej islamistyczne pa\u0144stwo \u2013 wynikiem by\u0142y re\u017cimy, kt\u00f3re bardziej dba\u0142y o polityczny islam. Podczas gdy Arabia Saudyjska i ZEA, kt\u00f3re nie do\u015bwiadczy\u0142y otwartych powsta\u0144, agresywnie dzia\u0142aj\u0105 przeciwko islamistom, anty-BM Egipt i anty-islamistyczna Syria post\u0119puj\u0105 wed\u0142ug wypracowanej taktyki u\u017cywania religii jako elementu w\u0142adzy pa\u0144stwowej przeciwko swoim religijnie motywowanym przeciwnikom. Tymczasem islamistyczna Turcja, kt\u00f3rej sekunduje Katar, zast\u0105pi\u0142a Arabi\u0119 Saudyjsk\u0105 jako czarodziejski szczuro\u0142ap \u00a0\u00a0islamizmu, finansuj\u0105c i zach\u0119caj\u0105c islamistyczne partie i propagand\u0119 w ca\u0142ym regionie, a tak\u017ce na \u015bwiecie.<\/p>\n Jest ma\u0142o prawdopodobne, by Turcja mog\u0142a odgrywa\u0107 t\u0119 now\u0105 rol\u0119 ojca chrzestnego islamizmu bez \u015bcis\u0142ej wsp\u00f3\u0142pracy i szczodrego finansowania przez Katar. Na Zachodzie nie doceniano roli Kataru w podsycaniu p\u0142omieni rewolucji i utrzymywaniu jej przy \u017cyciu, ani tego, \u017ce symbiotyczny zwi\u0105zek Turcji i Kataru b\u0119dzie stara\u0142 si\u0119 ukszta\u0142towa\u0107 przysz\u0142e rewolucje arabskie na w\u0142asny obraz. Katar nieustannie d\u0105\u017cy do zapewnienia uprzywilejowania\u00a0 islamist\u00f3w przy ka\u017cdej mo\u017cliwej okazji politycznej. A poniewa\u017c jest w konflikcie ze swoimi arabskimi s\u0105siadami, Katar staje si\u0119 coraz bardziej nie tylko kluczowym partnerem swojego brata duchowego, Erdogana, ale tak\u017ce pomagierem Iranu.<\/p>\n Kolejn\u0105 trudn\u0105 lekcj\u0105 jest to, \u017ce zachodnie nadzieje, i\u017c rewolucja doprowadzi do demokratyzacji, by\u0142y, w najlepszym wypadku, przedwczesne. Ludzie Zachodu mieli nadziej\u0105, \u017ce wynikiem rewolucji b\u0119dzie nie tylko demokracja, ale liberalna demokracja na wz\u00f3r tego, jak Zach\u00f3d widzi sam siebie. To si\u0119 nie zdarzy\u0142o, a raczej, nie pozwolono temu zdarzy\u0107 si\u0119. Istotnie w regionie byli liberalni demokraci i byli oni aktywni podczas Wiosny Arabskiej, ale zostali przyt\u0142oczeni, wymanewrowani przez swoich przeciwnik\u00f3w: nieliberalnych demokrat\u00f3w, nieliberalnych rebeliant\u00f3w autorytarnych i nieliberalnych re\u017cim\u00f3w autorytarnych.<\/p>\n By\u0142a nadzieja, \u017ce rewolucja na Bliskim Wschodzie doprowadzi do reform i \u017ce zreformowane pa\u0144stwa b\u0119d\u0105 lepiej zarz\u0105dzane i atrakcyjniejsze dla swoich obywateli, utrzymuj\u0105c ich, zadowolonych, w domu. Jednak wojna, rewolucja i za\u0142amanie si\u0119 pa\u0144stwa w regionie rozp\u0119ta\u0142y fal\u0119 migrant\u00f3w, kt\u00f3rzy zagra\u017caj\u0105 demokracji na samym Zachodzie, kiedy masowa migracja do Europy wywo\u0142a\u0142a wewn\u0119trzny, egzystencjalny kryzys wok\u00f3\u0142 to\u017csamo\u015bci i polityki. Europa boi si\u0119 bliskowschodniego chaosu bardziej ni\u017c bliskowschodnich autokrat\u00f3w, kt\u00f3rzy przynajmniej potrafi\u0105 kontrolowa\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwo, szczeg\u00f3lnie je\u015bli zostan\u0105 przekupieni poka\u017anymi koncesjami UE przebranymi za pomoc ekonomiczn\u0105.<\/p>\n Nasz ostatni punkt nie tyle jest trudn\u0105 lekcj\u0105, co wyrazem niepokoju. Pa\u0144stwa, kt\u00f3re „wygra\u0142y” z Wiosn\u0105 Arabsk\u0105, nie wydaj\u0105 si\u0119 bardziej zdolne ani sk\u0142onne do reform ni\u017c w przesz\u0142o\u015bci. Jak ju\u017c, wydaj\u0105 si\u0119 okrutniejsze i bardziej cyniczne ni\u017c kiedykolwiek. Bez stopniowej zmiany w kierunku lepszego zarz\u0105dzania wydaje si\u0119 ca\u0142kiem mo\u017cliwe, \u017ce rewolucjoni\u015bci w przysz\u0142o\u015bci tak\u017ce b\u0119d\u0105 odzwierciedla\u0107 t\u0119 mentalno\u015b\u0107, b\u0119d\u0105 okrutniejsi i bardziej cyniczni ni\u017c jacykolwiek inni w przesz\u0142o\u015bci. Nauczyli si\u0119 w\u0142asnych lekcji i wyci\u0105gn\u0105 w\u0142asne, twarde wnioski z bezwzgl\u0119dno\u015bci pa\u0144stw, kt\u00f3re przetrwa\u0142y i tych, kt\u00f3re pad\u0142y, oraz z nieudanych rewolucji z przesz\u0142o\u015bci. Je\u015bli historia jest jakim\u015b przewodnikiem, jest ma\u0142o prawdopodobne, \u017ce stan\u0105 si\u0119 \u0142agodniejsi i bardziej ludzcy na przestrzeni dziesi\u0119cioleci.<\/p>\n *Yigal Carmon jest prezesem MEMRI. Alberto M. Fernandez jest wiceprezesem MEMRI.\u00a0<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W 1848, Europ\u0105 wstrz\u0105sa\u0142a seria powszechnych, demokratycznych rewolucji, kt\u00f3rych celem by\u0142o obalenie wielonarodowych monarchii. Wszystkie te rewolucje nie uda\u0142y si\u0119 i kr\u00f3lewscy autokraci odzyskali panowanie. Zwyci\u0119zcy z lat 1848-1849 upadli jednak dziesi\u0119ciolecia p\u00f3\u017aniej, co przyspieszy\u0142y r\u00f3\u017cne katastrofalne wojny. Powstania zwi\u0105zane z Wiosn\u0105 Arabsk\u0105 przegra\u0142y w minionym dziesi\u0119cioleciu, ze znamiennych cho\u0107 kruchym wyj\u0105tkiem w Tunezji, a […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15050,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[827,830,835,836,837,843,845,863,864],"tags":[],"class_list":["post-15048","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-iran","category-syria","category-archiwum","category-tematy","category-kraje","category-turcja","category-stosunki-wewnatrzarabskie","category-egipt","category-specjalne-raporty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15048","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15048"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15048\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15051,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15048\/revisions\/15051"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15050"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15048"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15048"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15048"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n