{"id":1399,"date":"2010-10-24T00:00:00","date_gmt":"2010-10-24T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/arabski-autor-o-poszukiwaniu-islamskiej-metamorfozy\/1399"},"modified":"2010-10-24T00:00:00","modified_gmt":"2010-10-24T00:00:00","slug":"arabski-autor-o-poszukiwaniu-islamskiej-metamorfozy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/arabski-autor-o-poszukiwaniu-islamskiej-metamorfozy\/1399","title":{"rendered":"Arabski autor o \u201cposzukiwaniu islamskiej metamorfozy\u201d"},"content":{"rendered":"
\n

W artykule z 17 pa\u017adziernika 2010 r. zatytu\u0142owanym \u201cPoszukiwanie islamskiej metamorfozy\u201d zamieszczonym w English.aljazeera.net, Mohamed El-Moctar El-Szinqiti napisa\u0142, \u017ce \u015bwiat muzu\u0142ma\u0144ski stoi przed upadkiem podobnym do tego, jaki prze\u017cywa\u0142a \u015bredniowieczna Europa, opisanego przez holenderskiego historyka Johana Huizing\u0119. Pisze on, \u017ce \u015bwiat islamski prze\u017cywa kryzys, kt\u00f3rego sednem jest \u201cbrak konsensusu co do kontraktu, na kt\u00f3rym powinno opiera\u0107 si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwo, szczeg\u00f3lnie w kwestiach uzgodnionego rozumienia stosunku mi\u0119dzy religi\u0105 a pa\u0144stwem\u201d. Omawia nast\u0119pnie jak mo\u017cna stworzy\u0107 nowy konsensus utrzymuj\u0105c, \u017ce \u201emniejszo\u015bci nie-muzu\u0142ma\u0144skie i niepraktykuj\u0105cy muzu\u0142manie musz\u0105 zaakceptowa\u0107 fakt, \u017ce prawo islamskie jest zbyt bogate i zbyt wa\u017cne, by je odrzuci\u0107\u201d.<\/em><\/p>\n

Wed\u0142ug witryny internetowej Al-Szinquity jest „autorem pisz\u0105cym o historii politycznej i historii regionu\u201d.<\/em><\/p>\n

Poni\u017cej podajemy jego artyku\u0142 w t\u0142umaczeniu z angielskiego orygina\u0142u:<\/em><\/p>\n

„Odziedziczone po przodkach dziedzictwo kulturowe wsp\u00f3\u0142czesnych muzu\u0142man\u00f3w jest wyczerpane\u201d<\/strong><\/p>\n

W ksi\u0105\u017cce Jesie\u0144 \u015aredniowiecza<\/em> holenderski historyk Johan Huizinga opisuje upadek \u015bwiata \u015bredniowiecznego jako proces \u201czamierania i usztywniania si\u0119 uprzednio obowi\u0105zuj\u0105cych wzor\u00f3w my\u015blowych\u201d.<\/p>\n

G\u0142\u00f3wn\u0105 tez\u0105 ksi\u0105\u017cki Huizingi jest, \u017ce w czternastym i pi\u0119tnastym wieku formy i normy kulturowe, na kt\u00f3rych opiera\u0142a si\u0119 \u015bredniowieczna Europa, by\u0142y ju\u017c nadu\u017cywane i wyczerpane. Kiedy wyczerpuje si\u0119 idea\u0142, przestaje by\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142em inspiracji; staje si\u0119 zamiast tego sztucznym obci\u0105\u017ceniem.<\/p>\n

Z punktu widzenia Huizingi \u015bwiat europejski p\u00f3\u017anego \u015aredniowiecza by\u0142 \u015bwiatem sztucznej pr\u00f3\u017cno\u015bci i samooszustwa, ruin\u0105 \u015bwiata, kt\u00f3ry zamar\u0142 na d\u0142ugo wcze\u015bniej.<\/p>\n

S\u0105dz\u0119, \u017ce abstrakcyjny aspekt tezy Huizingi o formach kulturowych jest pouczaj\u0105cy i mo\u017ce zosta\u0107 rozci\u0105gni\u0119ty na wyja\u015bnienie moment\u00f3w przej\u015bciowych w innych kulturach, w\u0142\u0105cznie ze wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 kultur\u0105 islamsk\u0105. Odziedziczone po przodkach dziedzictwo kulturowe wsp\u00f3\u0142czesnych muzu\u0142man\u00f3w jest wyczerpane i \u2013 przy braku samokrytyki \u2013 wiele z tego dziedzictwa sta\u0142o si\u0119 ci\u0119\u017carem zamiast \u017ar\u00f3d\u0142em inspiracji.<\/p>\n

„\u015awiat islamski przechodzi g\u0142\u0119bok\u0105 metamorfoz\u0119\u201d<\/strong><\/p>\n

\u015awiat islamski przechodzi g\u0142\u0119bok\u0105 metamorfoz\u0119. Lekcja historii rewolucji ameryka\u0144skiej i francuskiej pokaza\u0142a, \u017ce te rodzaje moment\u00f3w przej\u015bciowych s\u0105 czasami krwawe i bolesne. W chwili obecnej muzu\u0142manie potrzebuj\u0105 nowych idei i idea\u0142\u00f3w, kt\u00f3re wykrocz\u0105 poza ich podzia\u0142y i ulecz\u0105 ich rany.<\/p>\n

Jedn\u0105 z tych g\u0142\u0119bokich ran jest konflikt mi\u0119dzy sekularystami a islamistami i to w\u0142a\u015bnie tu zbadamy.<\/p>\n

Pa\u0144stwo i religia<\/strong><\/p>\n

U sedna kryzysu spo\u0142ecze\u0144stw muzu\u0142ma\u0144skich le\u017cy brak konsensusu co do kontraktu, na kt\u00f3rym powinno opiera\u0107 si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwo, szczeg\u00f3lnie w kwestiach uzgodnionego rozumienia stosunku mi\u0119dzy religi\u0105 a pa\u0144stwem.<\/p>\n

Na sekularyzm mo\u017cna patrze\u0107 z punktu widzenia instytucyjnego, prawnego lub ideologicznego. W do\u015bwiadczeniu Zachodu wa\u017cne jest rozr\u00f3\u017cnienie mi\u0119dzy \u201emi\u0119kkim\u201d sekularyzmem anglosaskim, kt\u00f3ry zasadniczo oznacza pozytywn\u0105 neutralno\u015b\u0107 pa\u0144stwa wobec religii, a \u201etwardym\u201d francuskim la\u00efcit\u00e9<\/em>, kt\u00f3ry wychodzi poza neutralno\u015b\u0107 do negatywnych interwencji przeciwko religii<\/p>\n

Instytucjonalne oddzielenie organizacji religijnych i politycznych nie jest trudne do zaakceptowania w \u015bwiecie islamskim. Jest to zgodne z islamskim do\u015bwiadczeniem historycznym, w kt\u00f3rym religia nigdy nie by\u0142a zinstytucjonalizowana jako rywal pa\u0144stwa w spos\u00f3b taki, jak w \u015bredniowiecznym chrze\u015bcija\u0144stwie.<\/p>\n

Ale ideologiczny sekularyzm na francuski spos\u00f3b, kt\u00f3ry wyklucza islam jako \u017ar\u00f3d\u0142o prawa, nigdy nie zakorzeni si\u0119 w kulturze islamskiej.<\/p>\n

Historyczny potencja\u0142<\/strong><\/p>\n

Muzu\u0142manie nie mog\u0105 jednak nadal ignorowa\u0107 nowego rozwoju moralno\u015bci ca\u0142ej ludzko\u015bci w sprawie stosunk\u00f3w religia-pa\u0144stwo. Po pierwsze, podstawa nowoczesnego pa\u0144stwa jest geograficzna, nie za\u015b oparta na wierze.<\/p>\n

Po drugie, r\u00f3wno\u015b\u0107 praw politycznych wszystkich obywateli jest, przynajmniej teoretycznie, niekwestionowana w \u017cadnym szanowanym pa\u0144stwie nowoczesnym. Po trzecie, ka\u017cdy nar\u00f3d musi bra\u0107 pod uwag\u0119 prawa i ustawodawstwo innych narod\u00f3w.<\/p>\n

Na szcz\u0119\u015bcie dla nowoczesnych muzu\u0142man\u00f3w, kt\u00f3rzy s\u0105 g\u0142\u0119boko zakorzenieni w swoim dziedzictwie kulturowym, istnieje potencja\u0142 w tej odziedziczonej kulturze, kt\u00f3ry mo\u017ce pom\u00f3c. Po pierwsze, spo\u0142ecze\u0144stwa muzu\u0142ma\u0144skie zawsze by\u0142y otwarte na religijn\u0105 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107.<\/p>\n

Nieprzerwane istnienie mniejszo\u015bci chrze\u015bcija\u0144skich na Bliskim Wschodzie od narodzin islamu po dzie\u0144 dzisiejszy jest dobr\u0105 ilustracj\u0105 tego potencja\u0142u. Po drugie, prawo islamskie jest bardzo elastyczne i otwarte na wieczne interpretacje i adaptacje i \u0142atwo jest w\u0142\u0105czy\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 praw wsp\u00f3\u0142czesnych w islamsk\u0105 wizj\u0119 prawn\u0105.<\/p>\n

Trzech graczy<\/strong><\/p>\n

Bli\u017csze przyjrzenie si\u0119 konfliktowi o religi\u0119 i pa\u0144stwo w \u015bwiecie islamskim ujawnia istnienie trzech graczy, kt\u00f3rzy maj\u0105 interes w wyniku tego konfliktu. Tymi graczami s\u0105 muzu\u0142ma\u0144skie wi\u0119kszo\u015bci, nie-muzu\u0142ma\u0144skie mniejszo\u015bci i niepraktykuj\u0105cy muzu\u0142manie. Ka\u017cdy z tych graczy ma w\u0142asny zestaw obaw.<\/p>\n

Muzu\u0142ma\u0144skie wi\u0119kszo\u015bci widz\u0105 islam jako zasadnicz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 inspiracji w \u017cyciu publicznym i nie chc\u0105 narazi\u0107 na szwank swojego systemu warto\u015bci. Obawiaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce zagranicznej manipulacji spraw\u0105 mniejszo\u015bci.<\/p>\n

Niekt\u00f3rzy ludzie spo\u015br\u00f3d tych wi\u0119kszo\u015bci s\u0105dz\u0105, \u017ce kwestia \u015bwiecko\u015bci jest nieistotna. Nie mamy ko\u015bcio\u0142a, argumentuj\u0105, a \u015bwiecko\u015b\u0107, z definicji, jest \u201erozdzieleniem pa\u0144stwa i ko\u015bcio\u0142a\u201d.<\/p>\n

Niekt\u00f3rzy posuwaj\u0105 si\u0119 nawet do tego, \u017ce m\u00f3wi\u0105, i\u017c islam jest religi\u0105 \u015bwieck\u0105 i ju\u017c jeste\u015bmy \u015bwieccy, poniewa\u017c nie mamy duchownych, kt\u00f3rzy mog\u0105 twierdzi\u0107, \u017ce s\u0105 legatami Boga na ziemi.<\/p>\n

Mniejszo\u015bci nie-muzu\u0142ma\u0144skie nie chc\u0105 by\u0107 traktowane jak obywatele drugiej kategorii i nie chc\u0105 ograniczenia wolno\u015bci religijnych. Nie s\u0105 sk\u0142onne zaakceptowa\u0107 mniej ni\u017c r\u00f3wnych praw i odpowiedzialno\u015bci w krajach swojego urodzenia.<\/p>\n

Je\u015bli chodzi o niepraktykuj\u0105cych muzu\u0142man\u00f3w, islam jest do przyj\u0119cia jako prywatne praktyki religijne, ale nie jako system spo\u0142eczny i polityczny. Uwa\u017caj\u0105, \u017ce pa\u0144stwo powinno unika\u0107 ustawodawstwa w dziedzinie moralno\u015bci, szczeg\u00f3lnie moralno\u015bci religijnej.<\/p>\n

„Mniejszo\u015bci nie-muzu\u0142ma\u0144skie i niepraktykuj\u0105cy muzu\u0142manie musz\u0105 zaakceptowa\u0107 fakt, \u017ce prawo islamskie jest zbyt bogate i zbyt wa\u017cne, by je odrzuci\u0107\u201d<\/strong><\/p>\n

W stron\u0119 kompromisu<\/strong><\/p>\n

Ci trzej gracze w islamskiej metamorfozie musz\u0105 doj\u015b\u0107 do historycznego kompromisu, kt\u00f3ry oszcz\u0119dzi du\u017co czasu i energii i pomo\u017ce spowodowa\u0107 szybkie przej\u015bcie spo\u0142ecze\u0144stw muzu\u0142ma\u0144skich do demokracji i nowoczesno\u015bci.<\/p>\n

Mniejszo\u015bci nie-muzu\u0142ma\u0144skie i niepraktykuj\u0105cy muzu\u0142manie musz\u0105 zaakceptowa\u0107 fakt, \u017ce prawo islamskie jest zbyt bogate i zbyt wa\u017cne, by je odrzuci\u0107. Historyczna analogia z do\u015bwiadczeniem Zachodu wprowadza w b\u0142\u0105d, poniewa\u017c nigdy nie by\u0142o uniwersalnie zaakceptowanego \u201eprawa chrze\u015bcija\u0144skiego\u201d, kt\u00f3re rz\u0105dzi\u0142o spo\u0142ecze\u0144stwami i pa\u0144stwami. Inaczej ni\u017c prawo islamskie, kt\u00f3re by\u0142o prawem wielu muzu\u0142ma\u0144skich pa\u0144stw i imperi\u00f3w przez ostatnie 1400 lat, \u015bredniowieczne prawo kanoniczne rz\u0105dzi\u0142o Ko\u015bcio\u0142em, ale nie pa\u0144stwem lub spo\u0142ecze\u0144stwem.<\/p>\n

Wi\u0119kszo\u015bci muzu\u0142ma\u0144skie musz\u0105 zaakceptowa\u0107, \u017ce wiara nie jest d\u0142u\u017cej podstaw\u0105 kontraktu spo\u0142ecznego; now\u0105 podstaw\u0105 jest geografia.<\/p>\n

Musz\u0105 tak\u017ce zagwarantowa\u0107 r\u00f3wno\u015b\u0107 polityczn\u0105 i prawn\u0105 swoim nie-muzu\u0142ma\u0144skim i niereligijnym obywatelom. Ka\u017cda legalizacja dyskryminacji przeciwko obywatelom nie-muzu\u0142ma\u0144skim w kategoriach praw konstytucyjnych i politycznych jest absurdem. Niestety, to w\u0142a\u015bnie mamy nadal w wielu krajach arabskich \u2013 w\u0142\u0105cznie z bardzo \u015bwieckimi, w kt\u00f3rych konstytucja pozbawia nie-muzu\u0142ma\u0144skich obywateli prawa starania si\u0119 o urz\u0105d prezydenta w wyborach (co i tak im nie szkodzi, poniewa\u017c wybory nigdy nie s\u0105 sprawiedliwe i przejrzyste).<\/p>\n

Instytucjonalna \u015bwiecko\u015b\u0107, kt\u00f3ra nie pozwala rz\u0105dz\u0105cym na nadu\u017cywanie religii i gwarantuje wolno\u015b\u0107 sumienia dla wszystkich, powinna by\u0107 akceptowana przez wszystkich. Ideologiczna \u015bwiecko\u015b\u0107, kt\u00f3ra wygania religi\u0119 z \u017cycia publicznego, powinna by\u0107 odrzucona przez wszystkich, poniewa\u017c jest czystym przymusem.<\/p>\n

Prawna \u015bwiecko\u015b\u0107, kt\u00f3ra ignoruje kluczowo\u015b\u0107 praw islamskich jest bezsensowna. Niezb\u0119dna jest jednak wielka reinterpretacja i adaptacja praw islamskich, \u017ceby pom\u00f3c zawrze\u0107 ten kompromis. Te prawa s\u0105 elastyczne i nigdy nie by\u0142o monopolu na ich interpretacj\u0119.<\/p>\n

„Ci, kt\u00f3rzy skar\u017c\u0105 si\u0119 na prawa islamskie, musz\u0105 przyj\u0105\u0107 bardziej pozytywn\u0105 i praktyczn\u0105 formu\u0142\u0119\u201d<\/strong><\/p>\n

Rz\u0105dy praw<\/strong><\/p>\n

Ci, kt\u00f3rzy skar\u017c\u0105 si\u0119 na prawa islamskie, musz\u0105 przyj\u0105\u0107 bardziej pozytywn\u0105 i praktyczn\u0105 formu\u0142\u0119: wa\u017cniejsza powinna by\u0107 dla nich r\u00f3wno\u015b\u0107 wobec prawa ni\u017c \u017ar\u00f3d\u0142o prawa.<\/p>\n

Kilka lat temu powiedzia\u0142em moim przyjacio\u0142om w ko\u015bciele w Teksasie, \u017ce nie obchodzi mnie, czy prawo USA wyp\u0142ywa ze \u017ar\u00f3d\u0142a biblijnego, czy rzymskiego; obchodzi mnie to, \u017ce to prawo nie dyskryminuje mnie jako muzu\u0142manina.<\/p>\n

Ci trzej gracze w debacie o religii i polityce w \u015bwiecie islamskim musz\u0105 skupi\u0107 si\u0119 na rz\u0105dach prawa zamiast walczy\u0107 o to, jaki rodzaj prawa ma rz\u0105dzi\u0107.<\/p>\n

\u015awiat islamski wiele przecierpia\u0142 z powodu braku konsensusu co do kontraktu spo\u0142ecznego wewn\u0105trz spo\u0142ecze\u0144stw muzu\u0142ma\u0144skich.<\/p>\n

Pora zbada\u0107 nowe drogi ku takiemu niezb\u0119dnemu konsensusowi. Zar\u00f3wno islami\u015bci, jak sekulary\u015bci dziel\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za osi\u0105gni\u0119cie wsp\u00f3lnej postawy poprzez wzajemny szacunek i kompromis.<\/p>\n

Mo\u017cliwa jest tw\u00f3rcza synteza, kt\u00f3r\u0105 islami\u015bci zobacz\u0105 jako \u201cislamsk\u0105\u201d, a sekulary\u015bci jako \u201c\u015bwieck\u0105\u201d. W ko\u0144cu islam nigdy nie zaakceptowa\u0142 dzielenia osobowo\u015bci ludzkiej na cz\u0119\u015bci duchow\u0105 i materialn\u0105 i islamskim idea\u0142em nigdy nie by\u0142 poch\u0142oni\u0119ty sob\u0105 ascetyzm, ale praktyczna etyczno\u015b\u0107.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W artykule z 17 pa\u017adziernika 2010 r. zatytu\u0142owanym \u201cPoszukiwanie islamskiej metamorfozy\u201d zamieszczonym w English.aljazeera.net, Mohamed El-Moctar El-Szinqiti napisa\u0142, \u017ce \u015bwiat muzu\u0142ma\u0144ski stoi przed upadkiem podobnym do tego, jaki prze\u017cywa\u0142a \u015bredniowieczna Europa, opisanego przez holenderskiego historyka Johana Huizing\u0119. Pisze on, \u017ce \u015bwiat islamski prze\u017cywa kryzys, kt\u00f3rego sednem jest \u201cbrak konsensusu co do kontraktu, na kt\u00f3rym powinno […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[824,825,835,836],"tags":[],"class_list":["post-1399","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-specjalne-komunikaty","category-reformy-w-swiecie-arabskim-i-muzulmanskim","category-archiwum","category-tematy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1399","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1399"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1399\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1399"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1399"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1399"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}