{"id":1369,"date":"2010-10-07T00:00:00","date_gmt":"2010-10-07T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/syryjski-publicysta-czy-stany-zjednoczone-moga-uniknac-drugiego-wietnamu-w-afganistanie\/1369"},"modified":"2010-10-07T00:00:00","modified_gmt":"2010-10-07T00:00:00","slug":"syryjski-publicysta-czy-stany-zjednoczone-moga-uniknac-drugiego-wietnamu-w-afganistanie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/syryjski-publicysta-czy-stany-zjednoczone-moga-uniknac-drugiego-wietnamu-w-afganistanie\/1369","title":{"rendered":"Syryjski publicysta: czy Stany Zjednoczone mog\u0105 unikn\u0105\u0107 drugiego Wietnamu w Afganistanie?"},"content":{"rendered":"
\n

W niedawnym artykule syryjski publicysta, Muhammad Sayyed Rassas, przyjrza\u0142 si\u0119 sytuacji USA w Afganistanie, por\u00f3wnuj\u0105c j\u0105 z sytuacj\u0105 w Iraku. Stwierdzi\u0142, \u017ce od 2006 r. si\u0142y USA w Afganistanie traci\u0142y grunt na rzecz talib\u00f3w i dosz\u0142y obecnie do punktu, w kt\u00f3rym rozpaczliwie pragn\u0105 porozumienia z tym ruchem za wszelk\u0105 cen\u0119. Jego zdaniem si\u0142a talib\u00f3w w Afganistanie wyp\u0142ywa z faktu, \u017ce maj\u0105 oni poparcie wi\u0119kszo\u015bci w kraju, jak r\u00f3wnie\u017c poparcie talib\u00f3w z s\u0105siedniego Pakistanu; w Iraku na odwr\u00f3t ruch oporu popierany jest przez mniejszo\u015b\u0107, podczas gdy wi\u0119kszo\u015b\u0107 Irakijczyk\u00f3w zamiast walki wybra\u0142a uczestnictwo w procesie politycznym.<\/em><\/p>\n

Rassas dodaje, \u017ce sytuacja Amerykan\u00f3w w Afganistanie przypomina ich zaanga\u017cowanie w Wietnamie i zastanawia si\u0119, czy b\u0119d\u0105 w stanie osi\u0105gn\u0105\u0107 lepszy wynik ni\u017c osi\u0105gn\u0119li w tamtej wojnie.<\/em><\/p>\n

Poni\u017cej podajemy fragmenty artyku\u0142u, kt\u00f3ry pojawi\u0142 si\u0119 na stronie internetowej<\/em>ahewar.org<\/em><\/a> [1]<\/em><\/a> .<\/p>\n

\u017badnemu naje\u017ad\u017acy nigdy nie uda\u0142o si\u0119 utrzyma\u0107 Afganistanu<\/strong><\/p>\n

Po pokonaniu armii perskiego kr\u00f3la Dariusza w 331 r. p. n.e. Aleksander Wielki napisa\u0142 list do swojej matki, w kt\u00f3rym opisa\u0142 op\u00f3r ludno\u015bci [tej ziemi] znanej obecnie jako Afganistan. [Napisa\u0142], \u017ce s\u0105 oni \u201eodwa\u017cni i walcz\u0105 jak lwy\u201d. Chocia\u017c [wielu] zdobywc\u00f3w, takich jak Czyngiz Chan i Timur przeszli przez Afganistan, \u017caden z nich nie potrafi\u0142 skonsolidowa\u0107 swojego panowania nad tym regionem. Tak\u017ce Arabowie, po zdobyciu cz\u0119\u015bci zachodniej i centralnej Afganistanu, wkr\u00f3tce zobaczyli wielu [Afga\u0144czyk\u00f3w] nawracaj\u0105cych si\u0119 z powrotem na buddyzm. Islam nigdy nie zdoby\u0142 kontroli nad sercami Afga\u0144czyk\u00f3w, chyba \u017ce wchodzi\u0142 [do kraju] pokojowo.<\/p>\n

Kiedy si\u0142y brytyjskie pr\u00f3bowa\u0142y p\u00f3j\u015b\u0107 w p\u00f3\u0142nocnym kierunku z Indii podczas wojen anglo-afga\u0144skich 1838 i 1878 r. one [tak\u017ce] zosta\u0142y zepchni\u0119te z powrotem. Podczas pierwszej z tych wojen Brytyjczycy opanowali Kabul na cztery lata, a podczas drugiej w og\u00f3le nie uda\u0142o im si\u0119 zdoby\u0107 Kabulu, chocia\u017c potrafili narzuci\u0107 sw\u00f3j patronat [na kraj] i w jego ramach kr\u00f3l afga\u0144ski zgodzi\u0142 si\u0119, by Londyn kierowa\u0142 jego polityk\u0105 zagraniczn\u0105. Po trzeciej wojnie z 1919 r. kr\u00f3l afga\u0144ski Amanullah Chan og\u0142osi\u0142 kres konsekwencji wojny 1878 r. [czyli brytyjskiemu patronatowi].<\/p>\n

W latach 1979-1989 Afganistan sta\u0142 si\u0119 cmentarzem dla sowieckiego naje\u017ad\u017acy i zwiastunem upadku imperium sowieckiego, kt\u00f3re Stalin budowa\u0142 od 1945 r. W tym okresie okupacja sowiecka by\u0142a chwiejna, poniewa\u017c si\u0142y oporu reprezentowa\u0142y wi\u0119kszo\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa afga\u0144skiego, podczas gdy lokalni komuni\u015bci, kt\u00f3rzy rz\u0105dzili w Afganistanie, stali przed upadkiem\u2026<\/p>\n

Wielu s\u0105dzi\u0142o, \u017ce do\u015bwiadczenie Amerykan\u00f3w w wojnie 2001 r. w Afganistanie b\u0119dzie inne ni\u017c do\u015bwiadczenie sowieckie, szczeg\u00f3lnie bior\u0105c pod uwag\u0119 s\u0142aby op\u00f3r stawiany przez rz\u0105dowe si\u0142y talib\u00f3w\u2026 [Ponadto] Waszyngtonowi uda\u0142o si\u0119 zdoby\u0107 mi\u0119dzynarodowe poparcie (Europy Zachodniej, a tak\u017ce Moskwy), jak r\u00f3wnie\u017c poparcie regionalne (New Delhi, Islamabadu i Teheranu), a [nawet] lokalne poparcie afga\u0144skie \u2013 Sojuszu P\u00f3\u0142nocnego, kt\u00f3ry obejmowa\u0142 grupy Tad\u017cyk\u00f3w (27% populacji) szyit\u00f3w Hazara (9%) i Uzbek\u00f3w (9%).<\/p>\n

[Prawd\u0105 jest], \u017ce Amerykanom nie uda\u0142o si\u0119 zabezpieczy\u0107 poparcia wi\u0119kszo\u015bci Afga\u0144czyk\u00f3w, a mianowicie Pasztun\u00f3w, plemienia Hamida Karzaia, kt\u00f3ry do 2001 r. mieszka\u0142 w Stanach Zjednoczonych. Jednak, mimo sytuacji z Pasztunami, pozycja Amerykan\u00f3w by\u0142a stabilna od dnia upadku Kabulu 13 listopada 2001 r. do marca 2006 r. W tym okresie najbardziej wybuchowa i niestabilna by\u0142a sytuacja w Iraku po zaj\u0119ciu Bagdadu przez Waszyngton 9 kwietnia 2003 r. i prezydent Bush powiedzia\u0142 na pocz\u0105tku 2006 r., \u017ce \u201eg\u0142\u00f3wnym problemem\u201d jest Irak.<\/p>\n

Od 2006 r. talibowie przej\u0119li 80% Afganistanu<\/strong><\/p>\n

Ale wiosn\u0105 2006 r. talibowie zaktywizowali si\u0119 [i zacz\u0119li dokonywa\u0107] zamach\u00f3w samob\u00f3jczych. W kolejnych latach zdobywali kontrol\u0119 nad coraz wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 terytorium, kontroluj\u0105c w ko\u0144cu 80 procent Afganistanu, poza miastami (chocia\u017c w niekt\u00f3rych prowincjach pokazali zdolno\u015b\u0107 przej\u0119cia miast i okr\u0119g\u00f3w na kilka dni, aby potem wycofa\u0107 si\u0119 na tereny wiejskie i w g\u00f3ry).<\/p>\n

Irak [z drugiej strony] przesun\u0105\u0142 si\u0119 ku stosunkowemu spokojowi w latach 2007-2010, po tym jak grupy popieraj\u0105ce op\u00f3r zwr\u00f3ci\u0142y si\u0119 ku uczestnictwu w procesie politycznym, zapocz\u0105tkowanym przez ameryka\u0144skiego administratora Paula Bremera przez stworzenie w lipcu 2003 r. tak zwanej Rady Rz\u0105dz\u0105cej. Tymczasem \u2018kwartet\u201d (sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z partii Daawa, Najwy\u017cszej Rady Rewolucji Islamskiej i dw\u00f3ch partii kurdyjskich pod przyw\u00f3dztwem Barzaniego i Talabaniego) [tak\u017ce] podtrzymywa\u0142y proces polityczny reprezentuj\u0105c wi\u0119kszo\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa irackiego\u2026<\/p>\n

W Afganistanie ten [rodzaj spokoju] nie m\u00f3g\u0142 by\u0107 osi\u0105gni\u0119ty ani przez Sojusz P\u00f3\u0142nocny, ani przez Karzaia w latach po 2001 r. W rzeczywisto\u015bci prawd\u0105 jest odwrotno\u015b\u0107: w wyborach 2009 r. Stowarzyszenie Islamskie (kt\u00f3re jest g\u0142\u00f3wn\u0105 organizacj\u0105 Tad\u017cyk\u00f3w) podzieli\u0142o si\u0119 na dwie [frakcje pod przewodnictwem] genera\u0142a Mohammada Qasima Fahima i dra Abdallaha Abdallaha. By\u0142 to cios wymierzony w proces polityczny w kraju, szczeg\u00f3lnie z Karzaiem, niezdolnym do zapewnienia sobie znacznego poparcia w\u015br\u00f3d Pasztun\u00f3w i w \u015bwietle korupcji, kumoterstwa i zarzucanej niekompetencji Karzaia i jego otoczenia.<\/p>\n

W Iraku niepowodzenie oporu wyp\u0142ywa z faktu, \u017ce jego zwolennicy reprezentuj\u0105 mniejszo\u015b\u0107 w spo\u0142ecze\u0144stwie, a [ponadto ta mniejszo\u015b\u0107] zmieni\u0142a postaw\u0119 od 2007 r. By\u0142o to wyra\u017anie odzwierciedlone w wyborach do w\u0142adz samorz\u0105dowych miast w 2009 r. i w wyborach parlamentarnych 2010 r. Sytuacja talib\u00f3w w Afganistanie jest inna, poniewa\u017c przez lata okupacji USA cieszyli si\u0119 poparciem du\u017cej wi\u0119kszo\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa afga\u0144skiego, a mianowicie Pasztun\u00f3w, oraz dlatego, \u017ce [ob\u00f3z] ich przeciwnik\u00f3w politycznych rozpad\u0142 si\u0119\u2026 Nowym czynnikiem [w ich sukcesie] jest to, \u017ce uda\u0142o im si\u0119 zapewni\u0107 bardzo silne poparcie wewn\u0105trz Pakistanu, na obszarach przygranicznych [kontrolowanych przez] talib\u00f3w pakista\u0144skich. W ci\u0105gu ostatnich dw\u00f3ch lat [talibowie pakista\u0144scy] przyparli do muru w\u0142adc\u00f3w w Islamabadzie, kt\u00f3rzy od 11 wrze\u015bnia 2001 r. zdecydowali i\u015b\u0107 z Waszyngtonem zamiast ze swoim by\u0142ym sojusznikiem, Talibanem w Afganistanie.<\/p>\n

W tej sytuacji Waszyngton dokonywa\u0142 ostatnio stara\u0144 \u2013 przynajmniej od pocz\u0105tku prezydentury Obamy \u2013 zabezpieczenia ka\u017cdego [mo\u017cliwego] porozumienia z Talibanem\u2026 M\u00f3wi si\u0119, \u017ce [rozmaite] si\u0142y w regionie po\u015brednicz\u0105 [mi\u0119dzy USA a talibami]\u2026 To pokazuje znaczn\u0105 rozpacz ameryka\u0144sk\u0105 w sprawie procesu politycznego w Afganistanie. [W odr\u00f3\u017cnieniu od tego] ameryka\u0144skie negocjacje z irackim [ruchem] oporu w latach 2006-2007 nie by\u0142y powa\u017cne, a potem Waszyngton przesta\u0142 interesowa\u0107 si\u0119 [takimi negocjacjami].<\/p>\n

„Czy Stany Zjednoczone unikn\u0105 w Kabulu powt\u00f3rki wydarze\u0144 w Sajgonie?”<\/strong><\/p>\n

W 1963 r., kt\u00f3ry by\u0142 \u015bwiadkiem za\u0142amania si\u0119 konferencji genewskiej w 1954 r., co doprowadzi\u0142o do podzia\u0142u Wietnamu, Waszyngton sta\u0142 przed podobn\u0105 sytuacj\u0105 [w tym kraju], z wybuchem wewn\u0119trznych niepokoj\u00f3w i pocz\u0105tkiem zbrojnego oporu socjalist\u00f3w przeciwko pro-waszyngto\u0144skiej administracji w Wietnamie Po\u0142udniowym pod przyw\u00f3dztwem Ngo Ding Diema\u2026 Zamordowanie Diema w zamachu stanu 12 listopada 1963 r. nie ustabilizowa\u0142o sytuacji w Sajgonie w \u017caden spos\u00f3b, kt\u00f3ry s\u0142u\u017cy\u0142 by Waszyngtonowi.<\/p>\n

Problemy w Wietnamie Po\u0142udniowym doprowadzi\u0142y do [wojny wietnamskiej] z setkami tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy ameryka\u0144skich [wys\u0142anych do tego kraju] od sierpnia 1964 r. w wysi\u0142ku nie dopuszczenia, by Wietnam Po\u0142udniowy wpad\u0142 w r\u0119ce Wietkongu i ich p\u00f3\u0142nocnowietnamskich sojusznik\u00f3w w Hanoi. Re\u017cim genera\u0142a Nguyen Van Thieu w Sajgonie nie m\u00f3g\u0142 da\u0107 si\u0142om USA szczeg\u00f3lnie silnej pomocy podczas wojny, [kt\u00f3ra sko\u0144czy\u0142a si\u0119] podpisaniem Paryskiej [Umowy Pokojowej] w styczniu 1973 r. [Ta umowa] ustali\u0142a [warunki] ameryka\u0144skiego wycofania si\u0119 i ustanowi\u0142a wsp\u00f3lny rz\u0105d Van Thieu i Wietkongu w Sajgonie. W pierwszych czterech miesi\u0105cach 1975 r. walki rozgorza\u0142y na nowo w Wietnamie Po\u0142udniowym i 30 kwietnia rz\u0105d Van Thieu upad\u0142.<\/p>\n

Czy Stany Zjednoczone unikn\u0105 w Kabulu powt\u00f3rki wydarze\u0144 w Sajgonie?<\/p>\n

\n

<\/a> [1]<\/a> www.ahewar.org<\/a>, 29 wrze\u015bnia 2010.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W niedawnym artykule syryjski publicysta, Muhammad Sayyed Rassas, przyjrza\u0142 si\u0119 sytuacji USA w Afganistanie, por\u00f3wnuj\u0105c j\u0105 z sytuacj\u0105 w Iraku. Stwierdzi\u0142, \u017ce od 2006 r. si\u0142y USA w Afganistanie traci\u0142y grunt na rzecz talib\u00f3w i dosz\u0142y obecnie do punktu, w kt\u00f3rym rozpaczliwie pragn\u0105 porozumienia z tym ruchem za wszelk\u0105 cen\u0119. Jego zdaniem si\u0142a talib\u00f3w w […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[824,829,830,835,836,837,842],"tags":[],"class_list":["post-1369","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-specjalne-komunikaty","category-usa-i-bliski-wschod","category-syria","category-archiwum","category-tematy","category-kraje","category-afryka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1369","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1369"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1369\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1369"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1369"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1369"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}