{"id":1288,"date":"2010-08-16T00:00:00","date_gmt":"2010-08-16T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/droga-do-przejecia-afganistanu-przez-talibow\/1288"},"modified":"2010-08-16T00:00:00","modified_gmt":"2010-08-16T00:00:00","slug":"droga-do-przejecia-afganistanu-przez-talibow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/droga-do-przejecia-afganistanu-przez-talibow\/1288","title":{"rendered":"Droga do przej\u0119cia Afganistanu przez talib\u00f3w"},"content":{"rendered":"
\n

Spis tre\u015bci<\/strong><\/p>\n

I. Wycofanie si\u0119 USA \u2013 wy\u0142aniaj\u0105cy si\u0119 chaos i przej\u0119cie w\u0142adzy przez talib\u00f3w<\/p>\n

II. Przetrwanie Karzaia \u2013 tylko kr\u00f3tkoterminowe mimo:<\/p>\n

a) Poparcia afga\u0144skich sojusznik\u00f3w<\/p>\n

b) Poparcia si\u0142 USA i NATO<\/p>\n

c) Poparcia ze strony rozwijaj\u0105cych si\u0119 instytucji pa\u0144stwowych<\/p>\n

d) Poparcia sojusznik\u00f3w regionalnych<\/p>\n

e) Niespodziewanego czynnika<\/p>\n

III. Machina ISI-Taliban i zagro\u017cenie Karzaia
\nIV. Wielki wp\u0142yw Pakistanu
\nV. Kiedy USA wpatruj\u0105 si\u0119 w Pakistan, Indie zwracaj\u0105 si\u0119 ku Iranowi
\nVI. Opcje USA<\/p>\n

a) Pozwoli\u0107 na zbli\u017caj\u0105cy si\u0119 chaos i przej\u0119cie w\u0142adzy przez talib\u00f3w<\/p>\n

b) Albo odroczy\u0107 wycofanie si\u0119, albo optowa\u0107 za cz\u0119\u015bciowym wycofaniem si\u0119<\/p>\n

c) Rozlokowa\u0107 si\u0142y USA w pakista\u0144skim obszarze przygranicznym<\/p>\n

VII. Spojrzenie w przysz\u0142o\u015b\u0107 \u2013 dok\u0105d nast\u0119pnie p\u00f3jd\u0105 talibowie?<\/p>\n

I. Wycofanie si\u0119 USA \u2013 wy\u0142aniaj\u0105cy si\u0119 chaos i przej\u0119cie w\u0142adzy przez talib\u00f3w<\/strong><\/p>\n

Kiedy wojska USA zaczn\u0105 wycofywa\u0107 si\u0119 z Afganistanu w lipcu 2011 r., wydaje si\u0119, \u017ce wy\u0142aniaj\u0105ce si\u0119, kruche pa\u0144stwo Hamida Karzaia b\u0119dzie zmierza\u0142o ku prawdopodobnemu przej\u0119ciu w\u0142adzy przez talib\u00f3w.<\/p>\n

Na sytuacj\u0119 w Afganistanie wp\u0142yn\u0105 trzy g\u0142\u00f3wne si\u0142y: Pakistan, USA i w mniejszym stopniu Indie i Iran. Wyniknie z tego walka si\u0142 wewn\u0119trzna i regionalna. W rzeczywisto\u015bci si\u0142y regionalne ju\u017c zacz\u0119\u0142y zaznacza\u0107 sw\u00f3j autorytet w celu zdobycia przycz\u00f3\u0142ka w strukturze w\u0142adzy, kt\u00f3ra wy\u0142oni si\u0119 po wyj\u015bciu USA. Niedawno Indie zacz\u0119\u0142y zwraca\u0107 si\u0119 ku Iranowi, by wyku\u0107 wsp\u00f3lne stanowisko wobec Afganistanu. Podczas gdy USA staraj\u0105 si\u0119 o powr\u00f3t Rosjan do Afganistanu, rosyjski ambasador w New Delhi sprzeciwia si\u0119 \u201epospiesznemu wycofaniu si\u0119\u201d USA z Afganistanu, poniewa\u017c mo\u017ce prowadzi\u0107 to do \u201epiek\u0142a\u201d.<\/p>\n

Wy\u0142aniaj\u0105c\u0105 si\u0119 sytuacj\u0119 w Afganistanie b\u0119dzie przede wszystkim charakteryzowa\u0142 nieporz\u0105dek: zdolno\u015b\u0107 rz\u0105du federalnego do rz\u0105dzenia b\u0119dzie ograniczona do Kabulu i niekt\u00f3rych miast; olbrzymie obszary b\u0119d\u0105 kontrolowali talibowie; a r\u00f3\u017cni przyw\u00f3dcy afga\u0144scy b\u0119d\u0105 manewrowali, by wype\u0142ni\u0107 pr\u00f3\u017cni\u0119 i ustawi\u0107 si\u0119 w pozycji nast\u0119pcy Karzaia, kt\u00f3ry nie mo\u017ce stara\u0107 si\u0119 o kolejn\u0105 kadencj\u0119. Niestabilno\u015b\u0107 b\u0119dzie podobna do tej, jaka zapanowa\u0142a po wycofaniu si\u0119 ZSRR z Afganistanu.<\/p>\n

II. Przetrwanie Karzaia \u2013 tylko kr\u00f3tkoterminowe<\/strong><\/p>\n

W pr\u00f3\u017cni w\u0142adzy, jaka powstanie przy wycofywaniu si\u0142 USA, Hamid Karzai ma szans\u0119 na przetrwanie przy w\u0142adzy tylko przez kr\u00f3tki okres. B\u0119dzie w nieco lepszej pozycji do przewodzenia kruchemu pa\u0144stwu afga\u0144skiemu ni\u017c by\u0142 Nad\u017cibullah, kiedy ZSRR opu\u015bci\u0142 Afganistan. B\u0119d\u0105c u w\u0142adzy jako g\u0142owa kruchego pa\u0144stwa, Karzai stanie si\u0119 celem talib\u00f3w i innych partii opozycyjnych. Szanse, by Karzai przetrwa\u0142 t\u0119 chaotyczn\u0105 faz\u0119 i jego ostateczne zej\u015bcie ze sceny, b\u0119dzie zdecydowane w du\u017cej mierze przez wspierane przez USA tajne rozmowy pokojowe mi\u0119dzy rz\u0105dem Karzaia i talibami. Boj\u00f3wkarze ju\u017c kontroluj\u0105 olbrzymie po\u0142acie Afganistanu i popiera ich pakista\u0144ski wywiad wojskowy (ISI), najpot\u0119\u017cniejsza si\u0142a regionalna.<\/p>\n

Polityk\u0119 afga\u0144sk\u0105 administracji Obamy charakteryzuj\u0105 trzy etapy: a) w pierwszych miesi\u0105cach kadencji prezydenta USA Baracka Obamy jego administracja faworyzowa\u0142a rozmowy z talibami; b) p\u00f3\u017aniej sprzeciwiali si\u0119 trwaniu Karzaia przy w\u0142adzy i wszelkim rozmowom pokojowym z talibami a\u017c do zd\u0142awienia talib\u00f3w operacjami wojskowymi; i c) na koniec zmusi\u0142a Karzaia do przyj\u0119cia tych nieprzyjaznych si\u0142, szczeg\u00f3lnie przez zaanga\u017cowanie Pakistanu, os\u0142abiaj\u0105c go tym samym i zamykaj\u0105c mo\u017cliw\u0105 drog\u0119 dla sukcesu USA w Afganistanie. Mimo krytyki USA wobec Karzaia z powodu korupcji, na jego szanse przetrwania okresu przej\u015bciowego w du\u017cej mierze b\u0119d\u0105 mia\u0142y wp\u0142yw nast\u0119puj\u0105ce czynniki:<\/p>\n

a) Poparcie sojusznik\u00f3w afga\u0144skich
<\/strong>Karzaia popieraj\u0105 niemal wszyscy byli wata\u017ckowie i przyw\u00f3dcy mud\u017cahedin\u00f3w, kt\u00f3rzy walczyli przeciwko ZSRR w latach 1980., w\u0142\u0105cznie z Burhanuddinem Rabbanim, Abd Rab Al-Rasulem Sajjafem i Abdulem Raszidem Dostumem. Kluczowy przyw\u00f3dca mud\u017cahedin\u00f3w, kt\u00f3ry go nie popiera, Gulbuddin Hekmatjar z Hizb-e-Islami, jest jednak r\u00f3wnie\u017c zaanga\u017cowany w rozmowy pokojowe.<\/p>\n

b) Poparcie si\u0142 USA i NATO
<\/strong>Re\u017cim Karzaia b\u0119dzie czerpa\u0142 si\u0142\u0119 z obecno\u015bci wojsk USA, kt\u00f3re w jakiej\u015b formie mog\u0105 pozosta\u0107 w Afganistanie. USA i kraje NATO nie b\u0119d\u0105 mia\u0142y \u017cadnej opcji poza wsp\u00f3\u0142prac\u0105 z Karzaiem podczas okresu przej\u015bciowego \u2013 trzymaj\u0105c si\u0119 procesu demokratycznego zachodz\u0105cego w Afganistanie.<\/p>\n

c) Poparcie rozwijaj\u0105cych si\u0119 instytucji pa\u0144stwowych
<\/strong> Rozwijaj\u0105ce si\u0119 instytucje pa\u0144stwowe w Afganistanie, takie jak armia, policja, biurokracja i system sprawiedliwo\u015bci, chocia\u017c s\u0142abe w pocz\u0105tkowych latach, znacznie wzmocni\u0105 pozycj\u0119 Karzaia. Przez ostatnie p\u00f3\u0142 wieku wybory pojawia\u0142y si\u0119 jako punkty zwrotne i pozostawia\u0142y nieodwracalne pi\u0119tno na \u017cyciu narodu. Chocia\u017c 20 sierpnia 2009 r. afga\u0144skie wybory prezydenckie by\u0142y ska\u017cone korupcj\u0105, wybory s\u0105 obecnie jedynym ustanowionym przez ONZ procesem demokratycznym w Afganistanie, kt\u00f3ry nadaje rz\u0105dowi legitymacj\u0119. Wybory parlamentarne 18 wrze\u015bnia poszerz\u0105 po\u015brednio baz\u0119, dzi\u0119ki kt\u00f3rej Karzai mo\u017ce przetrwa\u0107 nast\u0119pnych kilka lat.<\/p>\n

d) Poparcie sojusznik\u00f3w regionalnych
<\/strong>Karzai otrzyma poparcie sojusznik\u00f3w regionalnych, takich jak Indie (z powodu swojej opozycji wobec talib\u00f3w i Pakistanu), jak r\u00f3wnie\u017c Iran (z powodu swojej opozycji wobec anty-szyickich talib\u00f3w i sunnickiego pa\u0144stwa Pakistanu). Mimo raport\u00f3w o ira\u0144skim poparciu cz\u0119\u015bci talib\u00f3w, Indie i Iran maj\u0105 zgodny interes w utworzeniu niepodleg\u0142ego Afganistanu; b\u0119d\u0105 na razie wola\u0142y Karzaia lub tak zagorza\u0142ego anty-talibskiego przyw\u00f3dc\u0119 afga\u0144skiego, jak by\u0142y szef wywiadu, Amrullah Saleh, od sunnickiej si\u0142y d\u017cihadystycznych talib\u00f3w, przejmuj\u0105cych w\u0142adz\u0119 w Kabulu. Tak\u017ce Karzai, wepchni\u0119ty w k\u0105t przez administracj\u0119 Obamy, zacz\u0105\u0142 niedawno zaleca\u0107 si\u0119 do Iranu.<\/p>\n

e) Niespodziewany czynnik
<\/strong>Ca\u0142kowicie niespodziewany czynnik mo\u017ce pom\u00f3c re\u017cimowi Karzaia w utrzymaniu si\u0119 przy w\u0142adzy. Na przyk\u0142ad, w wyniku wycofania si\u0119 USA talibowie wy\u0142oni\u0105 si\u0119 jako najpot\u0119\u017cniejsza si\u0142a w Afganistanie i niekt\u00f3re z ich grup boj\u00f3wkarskich mog\u0105 pr\u00f3bowa\u0107 maszerowa\u0107 na Islamabad, \u017ceby przechwyci\u0107 w\u0142adz\u0119 w Pakistanie. Taka mo\u017cliwo\u015b\u0107 niemal sta\u0142a si\u0119 rzeczywisto\u015bci\u0105 w 2009 r., kiedy talibowie rozpocz\u0119li narzucanie islamskiego szariatu<\/em> w pakista\u0144skim okr\u0119gu Swat i rozpocz\u0119li marsz do s\u0105siednich okr\u0119g\u00f3w w drodze do Islamabadu. Pr\u00f3ba talib\u00f3w ruszenia z Afganistanu na Pakistan mo\u017ce zmusi\u0107 wojska USA do pozostania w Afganistanie i poparcia rz\u0105du Karzaia.<\/p>\n

III. Machina ISI-Taliban i zagro\u017cenie dla Karzaia<\/strong><\/p>\n

Administracja Obamy naciska na Karzaia, by rozmawia\u0142 z Pakistanem w sprawie szybkiego rozwi\u0105zania problemu afga\u0144skiego. Taki nacisk ze strony USA jest bezpo\u015brednim rezultatem ofensywy dyplomatycznej pakista\u0144skiego establishmentu w celu przekonania administracji Obamy, by zaakceptowa\u0142a pogl\u0105d, \u017ce pok\u00f3j w Afganistanie nie jest mo\u017cliwy bez kooperacji Pakistanu. Administracja Obamy wch\u0142on\u0119\u0142a punkt widzenia pakista\u0144skiego wywiadu wojskowego (ISI) na Afganistan, szczeg\u00f3lnie w sprawie roli Indii w tym kraju, ale ignoruje fakt, \u017ce poparcie ISI dla boj\u00f3wkarzy jest podstawowym \u017ar\u00f3d\u0142em problemu afga\u0144skiego.<\/p>\n

Pod naciskiem administracji Obamy, by zaanga\u017cowa\u0107 Pakistan, Karzai zgodzi\u0142 si\u0119 na udzia\u0142 Pakistanu w Afganistanie podczas swojej wizyty w Waszyngtonie w maju 2010 r. Podczas dyskusji w U.S. Institute of Peace Karzai wskaza\u0142 jednak, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 przyw\u00f3dc\u00f3w talib\u00f3w jest w s\u0105siednim Pakistanie. Jego twierdzenie, \u017ce ISI kontroluje talib\u00f3w, jest znane na arenie mi\u0119dzynarodowej. Nawet gdyby by\u0142 sk\u0142onny pod naciskiem USA wci\u0105gn\u0105\u0107 do rozm\u00f3w Pakistan, problemem, przed kt\u00f3rym stoi Karzai jest obosieczna polityka ISI, kt\u00f3ry po\u015brednicz\u0105c w rozmowach z talibami, zach\u0119ca tak\u017ce talib\u00f3w do walki. Wp\u0142yw talib\u00f3w jest obecnie powa\u017cny we wszystkich prowincjach Afganistanu.<\/p>\n

Karzai zawsze faworyzowa\u0142 reintegracj\u0119 niskich rang\u0105 boj\u00f3wkarzy talibskich do spo\u0142ecze\u0144stwa afga\u0144skiego, w odr\u00f3\u017cnieniu od pogl\u0105du Pakistanu propaguj\u0105cego pojednanie z kluczowymi przyw\u00f3dcami talib\u00f3w. Pod naciskiem USA Karzai zosta\u0142 zmuszony do przyznania ISI znacznej roli [jako po\u015brednika]. Przes\u0142ank\u0105 sponsorowanego przez ISI procesu pojednania jest, \u017ce niekt\u00f3rzy, faworyzowani przez ISI przyw\u00f3dcy talib\u00f3w, b\u0119d\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 struktury w\u0142adzy w Kabulu, kt\u00f3ra zast\u0105pi Karzaia. Jak d\u0142ugo mu\u0142\u0142a Omar, emir Islamskiego Emiratu Afganistanu, jest tu\u017c za rogiem i ma szanse na powr\u00f3t do w\u0142adzy, Karzai nie b\u0119dzie w stanie utrzyma\u0107 si\u0119 przy w\u0142adzy. Wsp\u00f3\u0142praca ISI z Karzaiem jest z natury przej\u015bciowa i taktyczna. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce to ISI, nie za\u015b wybrany rz\u0105d cywilny w Islamabadzie, dyktuje polityk\u0119 zagraniczn\u0105 Pakistanu.<\/p>\n

IV. Wielki wp\u0142yw Pakistanu<\/strong><\/p>\n

Kiedy wyjd\u0105 wojska USA, Pakistan b\u0119dzie mia\u0142 wielki wp\u0142yw na Afganistan. W latach 1980. ISI w kooperacji z CIA, ustanowi\u0142 siln\u0105 obecno\u015b\u0107 w Afganistanie, kt\u00f3ry Pakistan uwa\u017ca za swoje strategiczne zaplecze. Po wycofaniu si\u0119 ZSRR w 1989 r. rozmaici wata\u017ckowie afga\u0144scy i przyw\u00f3dcy mud\u017cahedin\u00f3w nie mogli stworzy\u0107 stabilnego rz\u0105du w Kabulu. W po\u0142owie lat 1990. ISI wspar\u0142o talib\u00f3w, by przywr\u00f3cili porz\u0105dek i ustanowili kontrol\u0119 Pakistanu nad Afganistanem. Tak\u017ce teraz talibowie s\u0105 kontrolowani przez ISI. Obecna polityka Pakistanu ma na celu przywr\u00f3cenie rz\u0105d\u00f3w talib\u00f3w i odrodzenie polityki Afganistanu jako zaplecza strategicznego.<\/p>\n

Pakistan musia\u0142 cofn\u0105\u0107 dyplomatyczne uznanie re\u017cimu talib\u00f3w po inwazji USA na Afganistan w 2001 r. Jednak zachowa\u0142 nadziej\u0119, \u017ce talibowie powr\u00f3c\u0105 do w\u0142adzy w Kabulu. Pakistan niepokoi si\u0119, \u017ce kiedy wojska USA opuszcz\u0105 Afganistan bez rozwi\u0105zania politycznego po jego my\u015bli, mo\u017ce nie by\u0107 w stanie zabezpieczy\u0107 tam swoich interes\u00f3w. Niepokoi si\u0119, \u017ce niepodleg\u0142y Afganistan mo\u017ce podnie\u015b\u0107 spraw\u0119 wytyczenia granicy pakista\u0144sko-afga\u0144skiej, kt\u00f3rej Kabul nie uznaje. Jest tak\u017ce zatroskany tym, \u017ce Afganistan podniesie kwesti\u0119 nieustannego przemieszczania si\u0119 talib\u00f3w i boj\u00f3wkarzy Al-Kaidy przez t\u0119 granic\u0119. Jednak administracji Obamy uda\u0142o si\u0119 zmusi\u0107 Karzaia do zaanga\u017cowania Pakistanu. Pakista\u0144ska polityka zagraniczna w sprawie Afganistanu i kontakty z Karzaiem s\u0105 koordynowane wy\u0142\u0105cznie przez pot\u0119\u017cny duet wodza naczelnego armii pakista\u0144skiej, genera\u0142a Aszfaqa Parveza Kajaniego i genera\u0142a broni Ahmeda Szuja Pasz\u0119, kt\u00f3ry zast\u0105pi\u0142 genera\u0142a Kajaniego jako szef ISI. Od dawny \u017cywione pragnienie Pakistanu powrotu talib\u00f3w do Kabulu wydaje si\u0119 bli\u017csze urzeczywistnienia ni\u017c kiedykolwiek.<\/p>\n

Tak\u017ce teraz, kiedy prezydent afga\u0144ski buduje stosunki z ISI, jest ma\u0142o prawdopodobne, by pakista\u0144scy wojskowi zaakceptowali niepodleg\u0142y Afganistan i zrezygnowali z g\u0142\u0119boko zakorzenionej wizji Afganistanu jako swojego zaplecza strategicznego, innymi s\u0142owy, jako pa\u0144stwa-klienta. W ostatnich latach przyw\u00f3dcy Pakistanu starali przeciwdzia\u0142a\u0107 mi\u0119dzynarodowemu zaniepokojeniu ide\u0105 armii pakista\u0144skiej o zapleczu strategicznym w Afganistanie. Ich argumentem jest, \u017ce armia pakista\u0144ska nie wyznaje d\u0142u\u017cej tej teorii. Jednak, wbrew tym twierdzeniom, Pakistan prowadzi polityk\u0119 neo-zaplecza strategicznego, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 ISI uwa\u017ca, \u017ce Afganistan nie powinien dosta\u0107 si\u0119 pod wp\u0142ywy Indii. ISI nie zaakceptuje na d\u0142ug\u0105 met\u0119 przyw\u00f3dcy takiego jak Karzai, szczeg\u00f3lnie w \u015bwietle jego silnych zwi\u0105zk\u00f3w z Indiami, a ostatnio tak\u017ce z Iranem.<\/p>\n

Dlatego te\u017c oczekuje si\u0119, \u017ce machina ISI-talibowie b\u0119dzie dzia\u0142a\u0107 przeciwko Karzaiowi, gdy tylko pro-pakista\u0144scy przyw\u00f3dcy afga\u0144scy b\u0119d\u0105 mieli co\u015b do powiedzenia w strukturze w\u0142adzy w Kabulu. Doprowadzi to do zwrotu w obecnej taktyce ISI kontakt\u00f3w z Karzaiem. Stworzy tak\u017ce wyzwanie dla stabilno\u015bci wy\u0142aniaj\u0105cego si\u0119 pa\u0144stwa afga\u0144skiego i narazi \u017cycie Karzaia na bezpo\u015brednie niebezpiecze\u0144stwo. Polityka armii pakista\u0144skiej strategicznego zaplecza i pomy\u015blne odrodzenie talib\u00f3w b\u0119d\u0105 dokonane. Z powodu zmuszenia Karzaia przez USA do zaanga\u017cowania Pakistanu, droga sponsorowanych przez ISI talib\u00f3w do przej\u0119cia Kabulu jest obecnie otwarta. Kiedy USA wyjd\u0105 z Afganistanu, Pakistan b\u0119dzie mia\u0142 wielki wp\u0142yw w Kabulu.<\/p>\n

V. Kiedy USA wpatruj\u0105 si\u0119 w Pakistan, Indie zwracaj\u0105 si\u0119 do Iranu<\/strong><\/p>\n

W ostatnich latach Indie wy\u0142oni\u0142y si\u0119 jako wa\u017cny sojusznik USA w stosunkach mi\u0119dzynarodowych. Oba kraje maj\u0105 wsp\u00f3lne cele w Afganistanie. Indie wyda\u0142y setki milion\u00f3w dolar\u00f3w na projekty odbudowy w Afganistanie. W listopadzie 2009 r. Indie zmieni\u0142y swoj\u0105 d\u0142ugoletni\u0105 polityk\u0119 wspierania Iranu na arenie mi\u0119dzynarodowej i g\u0142osowa\u0142y wraz z USA w Mi\u0119dzynarodowej Agencji Energii Atomowej za przekazaniem sprawy programu nuklearnego Iranu do Rady Bezpiecze\u0144stwa ONZ.<\/p>\n

Jednak w sytuacji kiedy administracja Obamy naciska na armi\u0119 pakista\u0144sk\u0105, by po\u015bredniczy\u0142a w budowaniu pokoju w Afganistanie, Indie czuj\u0105 si\u0119 pomini\u0119te przez USA, szczeg\u00f3lnie obawiaj\u0105c si\u0119 polityki podwa\u017cania pozycji Karzaia. Zmuszony do zaanga\u017cowania w stosunki z Pakistanem Karzai tak\u017ce czuje si\u0119 lekcewa\u017cony przez USA i czyni gesty wobec Iranu. R\u00f3wnie\u017c Indie pokaza\u0142y dezaprobat\u0119 wobec po\u015brednictwa ISI w rozmowach pokojowych mi\u0119dzy Karzaiem a talibami. Indie niepokoj\u0105 si\u0119, \u017ce przy powrocie talib\u00f3w do w\u0142adzy w Kabulu, tak\u017ce talibowie pakista\u0144scy poczuj\u0105 si\u0119 o\u015bmieleni i stan\u0105 si\u0119 regionalnym zagro\u017ceniem Indii. Rz\u0105d indyjski jest tak\u017ce zaniepokojony tym, \u017ce USA nadal trzymaj\u0105 si\u0119 Pakistanu mimo publicznego ujawnienia, ze ISI wspiera anty-ameryka\u0144skie organizacje boj\u00f3wkarskie, podwa\u017caj\u0105c w ten spos\u00f3b ameryka\u0144sk\u0105 polityk\u0119 w Afganistanie.<\/p>\n

W wyniku polityki administracji Obamy wspierania roli Pakistanu w Afganistanie Indie zmieniaj\u0105 obecnie swoje pro-ameryka\u0144skie stanowisko w sprawach mi\u0119dzynarodowych. Podczas podr\u00f3\u017cy na Szczyt Bezpiecze\u0144stwa Nuklearnego w Waszyngtonie w kwietniu, indyjski premier Manmohan Singh powiedzia\u0142 Obamie, \u017ce sankcje ONZ nie s\u0105 odpowiedzi\u0105 na ira\u0144ski program nuklearny. P\u00f3\u017aniej indyjski minister spraw zagranicznych S. M. Kriszna powt\u00f3rzy\u0142 odmienne od USA zdanie Indii w sprawie ira\u0144skiego programu nuklearnego przez publicznie wyra\u017cone zadowolenie z decyzji Iranu wys\u0142ania nisko wzbogaconego uranu do Turcji.<\/p>\n

Indie oznajmi\u0142y publicznie, \u017ce nie wycofaj\u0105 si\u0119 ze swojego zaanga\u017cowania w Afganistanie po odej\u015bciu si\u0142 USA. Indie spogl\u0105daj\u0105 teraz na Iran, by wyku\u0107 wsp\u00f3lne stanowisko w sprawie Afganistanu. Przyw\u00f3dcy Indii i Iranu cz\u0119sto podr\u00f3\u017cuj\u0105 mi\u0119dzy Teheranem a New Delhi. Podczas spotkania w stolicy Indii na pocz\u0105tku sierpnia najwy\u017csi funkcjonariusze ira\u0144scy i indyjscy zgodzili si\u0119 w zasadzie na przeciwdzia\u0142anie zagro\u017ceniu odrodzenia si\u0119 talib\u00f3w w Afganistanie. Iran, do kt\u00f3rego zalecaj\u0105 si\u0119 i Karzai, i Indie, zdobywa wp\u0142ywy w Afganistanie.<\/p>\n

VI. Opcje USA<\/strong><\/p>\n

Jakie opcje maj\u0105 USA w Afganistanie?<\/p>\n

a)<\/strong> Pozwoli\u0107 na zbli\u017caj\u0105cy si\u0119 chaos i przej\u0119cie w\u0142adzy przez talib\u00f3w<\/strong><\/p>\n

Wy\u0142aniaj\u0105cy si\u0119 chaos w Afganistanie wynika z plan\u00f3w wycofania si\u0119 USA. USA mog\u0105, zgodnie z obietnic\u0105 prezydenta, rozpocz\u0105\u0107 wycofywanie wojsk USA z Afganistanu w lipcu 2011 r. Ten og\u0142oszony cel ju\u017c spowodowa\u0142, \u017ce si\u0142y regionalne, takie jak Pakistan, Indie i Iran zacz\u0119\u0142y przymierza\u0107 si\u0119 do kszta\u0142towania wy\u0142aniaj\u0105cej si\u0119 struktury w\u0142adzy w Afganistanie. Co wa\u017cne, wzmog\u0142y si\u0119 ataki talib\u00f3w w ca\u0142ym Afganistanie i ich wp\u0142ywy we wszystkich prowincjach s\u0105 obecnie znaczne. Zale\u017cnie od tempa wycofywania si\u0119, talibowie s\u0105 gotowi do si\u0119gni\u0119cia po w\u0142adz\u0119 po raz pierwszy od czasu, kiedy wojska USA wysadzi\u0142y ich z siod\u0142a w 2001 r.<\/p>\n

Jest ma\u0142o prawdopodobne, by posuni\u0119cia zmierzaj\u0105ce do zawarcia pokoju z talibami osi\u0105gn\u0119\u0142y po\u017c\u0105dany cel. Ka\u017cdy rodzaj porozumienia pokojowego z talibami o\u015bmieli ich jeszcze bardziej, poniewa\u017c nie jest prawdopodobne, by boj\u00f3wkarze zaakceptowali konstytucj\u0119 afga\u0144sk\u0105. Porozumienie \u201eszariat<\/em> za pok\u00f3j\u201d, osi\u0105gni\u0119te mi\u0119dzy talibami a \u015bwieckim rz\u0105dem Pakistanu, o\u015bmieli\u0142o ich tak bardzo, \u017ce boj\u00f3wkarze zacz\u0119li narzuca\u0107 si\u0142\u0105 szariat<\/em> w pakista\u0144skim okr\u0119gu Swat na pocz\u0105tku 2009 r. W rzeczywisto\u015bci taki by\u0142 los wszystkich porozumie\u0144 pokojowych zawartych w ostatnich latach mi\u0119dzy armi\u0105 pakista\u0144sk\u0105 a talibami na pakista\u0144skich obszarach plemiennych. Z porozumieniem z talibami lub bez niego, Afganistan zmierza do powrotu chaosu, kiedy nie b\u0119dzie tam wojsk USA.<\/p>\n

b)<\/strong> Albo odroczy\u0107 wycofanie si\u0119, albo optowa\u0107 za cz\u0119\u015bciowym wycofaniem si\u0119<\/strong><\/p>\n

Inn\u0105 opcj\u0105 mog\u0142o by by\u0107 odroczenie wycofania si\u0119 wojsk USA i wsparcie si\u0142 afga\u0144skich, walcz\u0105cych z talibami. Chocia\u017c ta opcja sprzeczna jest z obietnic\u0105 prezydenta rozpocz\u0119cia wycofywania wojsk USA z Afganistanu, obecnie realistyczne wydaje si\u0119 jedynie symboliczne wycofanie. Wy\u0142aniaj\u0105ce si\u0119 zagro\u017cenia terrorystyczne w USA, wywodz\u0105ce si\u0119 od talib\u00f3w, mog\u0105 usprawiedliwi\u0107 op\u00f3\u017anienie wycofania si\u0119.<\/p>\n

Albo te\u017c wojska USA mog\u0105 wycofa\u0107 si\u0119 nie z kraju, ale do barak\u00f3w w samym Kabulu i wok\u00f3\u0142 niego, jak r\u00f3wnie\u017c wok\u00f3\u0142 innych miast, zale\u017cnie od tego, czy administracja Karzaia mo\u017ce przej\u0105\u0107 pewn\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za bezpiecze\u0144stwo. Z wzrastaj\u0105c\u0105 si\u0142\u0105 armii afga\u0144skiej rz\u0105d Karzaia mo\u017ce by\u0107 w stanie utrzyma\u0107 kilka miast. Podczas gdy cz\u0119\u015bciowe wycofanie mo\u017ce zachowa\u0107 istniej\u0105cy proces demokratyczny, takie posuni\u0119cie mo\u017ce tak\u017ce by\u0107 trwa\u0142ym bod\u017acem dla talib\u00f3w do przypuszczania atak\u00f3w na Kabul, a\u017c padnie. Je\u015bli chodzi o si\u0142\u0119 afga\u0144skich si\u0142 bezpiecze\u0144stwa, nie jest ona wystarczaj\u0105ca, by przeciwstawi\u0107 si\u0119 machinie ISI-talibowie. Wydaje si\u0119, \u017ce talibowie stoj\u0105 na mocnej pozycji \u017c\u0105dania w\u0142adzy po wyj\u015bciu wojsk USA.<\/p>\n

c)<\/strong> Rozlokowa\u0107 si\u0142y USA w pakista\u0144skim obszarze przygranicznym<\/strong><\/p>\n

Zamiast ca\u0142kowitego wycofania si\u0119 do domu \u017co\u0142nierzy USA mo\u017cna rozlokowa\u0107 w pakista\u0144skim obszarze plemiennym. Inaczej ni\u017c ataki samolot\u00f3w bezza\u0142ogowych USA, kt\u00f3re zabi\u0142y wielu dow\u00f3dc\u00f3w boj\u00f3wkarskich, militarne operacje Pakistanu na og\u00f3\u0142 nie doprowadzi\u0142y do zabicia lub pojmania najwy\u017cszych przyw\u00f3dc\u00f3w boj\u00f3wkarskich talib\u00f3w pakista\u0144skich ani przyw\u00f3dc\u00f3w talib\u00f3w afga\u0144skich mieszkaj\u0105cych w Pakistanie. Niekt\u00f3rzy pakista\u0144scy dow\u00f3dcy boj\u00f3wkarscy, tacy jak maulana Fazlullah, niedawno walczyli w Afganistanie.<\/p>\n

Rozlokowanie wojsk USA w pakista\u0144skim obszarze plemiennym by\u0142oby uzasadnione wy\u0142aniaj\u0105c\u0105 si\u0119 strategi\u0105 talib\u00f3w walki z USA na ich ziemi. Nieudany zamach bombowy Faisala Szahzada z 1 maja 2010 r. na Times Square oraz wideo wodza talib\u00f3w Hakimullaha Mehsuda ostrzegaj\u0105ce przed atakami w Ameryce P\u00f3\u0142nocnej, usprawiedliwi\u0105 rozlokowanie wojsk USA wewn\u0105trz Pakistanu. Rz\u0105d Pakistanu b\u0119dzie si\u0119 za\u017carcie opiera\u0142 takiemu posuni\u0119ciu i by\u0142oby ono mo\u017cliwe do zrealizowania tylko w wypadku wielkich atak\u00f3w na terenie USA, wywodz\u0105cych si\u0119 z tego regionu.<\/p>\n

Dwa element s\u0105 \u017cywotn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 wszystkich trzech opcji: przygotowanie do ci\u0105g\u0142o\u015bci przyw\u00f3dztwa w Afganistanie i stworzenie funduszu stabilno\u015bci.<\/p>\n

Po pierwsze, nie ma obecnie \u017cadnych wiarygodnych przyw\u00f3dc\u00f3w, kt\u00f3rzy mogliby zast\u0105pi\u0107 Karzaia, ale na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119 administracja Karzaia i USA mogliby pracowa\u0107 nad kszta\u0142ceniem nowych przyw\u00f3dc\u00f3w na wypadek, gdyby uda\u0142 si\u0119 zamach na \u017cycie Karzaia lub odszed\u0142by on z polityki. W obecnych okoliczno\u015bciach pr\u00f3ba wyeliminowania Karzaia w najbli\u017cszej przysz\u0142o\u015bci jest realna. Z rozmowami pokojowymi za po\u015brednictwem ISI, kt\u00f3re staj\u0105 si\u0119 rzeczywisto\u015bci\u0105, pewni przyw\u00f3dcy afga\u0144scy ju\u017c wyczuwaj\u0105 pojawienie si\u0119 nowego re\u017cimu w Kabulu i odwiedzaj\u0105 teraz Pakistan, \u017ceby stara\u0107 sie o b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo ISI. Przyw\u00f3dcy afga\u0144scy \u2013 np. Ustad Mohammad Mohaqiq z partii Hizb-e-Vehdat i afga\u0144ski wiceprezydent Karim Chalili odwiedzili niedawno Pakistan, \u017ceby ustawi\u0107 si\u0119 w pozycji potencjalnych nast\u0119pc\u00f3w Karzaia. Innymi akceptowalnymi przyw\u00f3dcami, kt\u00f3rzy ciesz\u0105 si\u0119 szacunkiem w\u015br\u00f3d Afga\u0144czyk\u00f3w, mogliby by\u0107 Ali Ahmad Jalali (by\u0142y minister spraw wewn\u0119trznych), Aszraf Ghani Ahmadzai (by\u0142y minister finans\u00f3w i kandydat na prezydenta) i Zalmay Chalilzad (by\u0142 ambasador USA w Kabulu). Rola USA w przygotowaniu na tak\u0105 ewentualno\u015b\u0107 jest \u017cywotna. Takie osi\u0105gni\u0119cie mo\u017cna zapewni\u0107 wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105c z Karzaiem, kt\u00f3ry nie mo\u017ce ubiega\u0107 si\u0119 o trzeci\u0105 kadencj\u0119 zgodnie z konstytucj\u0105 afga\u0144sk\u0105.<\/p>\n

Po drugie, inaczej ni\u017c przy wycofaniu si\u0119 Amerykan\u00f3w z Afganistanu po zako\u0144czeniu zimnej wojny, USA i ich sojusznicy mog\u0105 ustanowi\u0107 fundusz stabilno\u015bci, maj\u0105cy na celu podtrzymanie afga\u0144skich si\u0142 bezpiecze\u0144stwa i lokalnej administracji. Taki krok stopniowo budowa\u0142by si\u0142\u0119 afga\u0144skich si\u0142 bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n

VII.<\/strong> Spojrzenie<\/strong>w przysz\u0142o\u015b\u0107 \u2013 dok\u0105d nast\u0119pnie p\u00f3jd\u0105 talibowie?<\/strong><\/p>\n

W doprowadzonej do impasu strukturze w\u0142adzy, jaka powstanie w Kabulu po wycofaniu si\u0119 wojsk USA, kruche pa\u0144stwo afga\u0144skie pod przewodnictwem Karzaia b\u0119dzie mia\u0142o ze wszystkich stron grupy opozycyjne, prowadzone przez talib\u00f3w i przyw\u00f3dc\u0119 Hizb-e-Islami, Hekmatjara, kt\u00f3ry cieszy si\u0119 tak\u017ce nieustaj\u0105cym poparciem pakista\u0144skiego ISI. Podczas gdy administracja Karzaia b\u0119dzie pr\u00f3bowa\u0142a dotrze\u0107 do boj\u00f3wkarzy, jest ma\u0142o prawdopodobne, by ideologicznie oddane przyw\u00f3dztwo ruchu talib\u00f3w porzuci\u0142o sw\u00f3j cel ustanowienia d\u017cihadystycznego emiratu w Afganistanie. Wysi\u0142ki talib\u00f3w na rzecz ustanowienia takiego emiratu w Afganistanie zostan\u0105 wzmocnione przez wycofanie si\u0119 wojsk USA, co d\u017cihady\u015bci uznaj\u0105 za swoje zwyci\u0119stwo.<\/p>\n

Przy przej\u0119ciu Afganistanu przez talib\u00f3w zako\u0144czy si\u0119 w tym kraju demokratyczne do\u015bwiadczenie ostatnich kilku lat. Re\u017cim Karzaia zostanie zast\u0105piony przez machin\u0119 ISI-talibowie, \u017ar\u00f3d\u0142o zagro\u017ce\u0144 dla USA i re\u017cim\u00f3w arabskich. Polityk\u0119 Pakistanu wobec Afganistanu ju\u017c rozstrzyga szef ISI. Afganistan znowu stanie si\u0119 gniazdem talib\u00f3w i Al-Kaidy. Boj\u00f3wkarze ju\u017c kontroluj\u0105 olbrzymie regiony Afganistanu.<\/p>\n

Mo\u017cna zada\u0107 pytanie, jaki b\u0119dzie nast\u0119pny cel talib\u00f3w po przej\u0119ciu w\u0142adzy. Wiele organizacji boj\u00f3wkarskich, kt\u00f3re s\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 machiny Talibanu, b\u0119dzie pod kontrol\u0105 ISI i b\u0119dzie anga\u017cowa\u0142a si\u0119 w Indiach. Z do\u015bwiadcze\u0144 Pakistanu wynika jasno, \u017ce niekt\u00f3re grupy talib\u00f3w s\u0105 oddane ideologicznie i b\u0119d\u0105 kontynuowa\u0107 d\u017cihad przeciwko Zachodowi. Wielu z nich, szczeg\u00f3lnie z m\u0142odszego pokolenia, s\u0105 stowarzyszeni z Al-Kaid\u0105 i walcz\u0105 r\u00f3wnie\u017c przeciwko armii i pa\u0144stwu pakista\u0144skiemu. Nowe pokolenie organizacji boj\u00f3wkarskich d\u0105\u017cy do ustanowienia islamskiego kalifatu.<\/p>\n

Najlepszym trybem post\u0119powania dla USA i ich mi\u0119dzynarodowych sojusznik\u00f3w w Afganistanie by\u0142oby zagwarantowanie bezpiecze\u0144stwa \u017cycia Karzaia, ale r\u00f3wnoczesne przygotowywanie przyw\u00f3dc\u00f3w, kt\u00f3rzy mogliby go zast\u0105pi\u0107. Decyzja administracji Busha poparcia dla rz\u0105du Nouriego Al-Malikiego w Iraku nie tylko ustabilizowa\u0142a Irak, ale zapewni\u0142a, \u017ce d\u017cihady\u015bci nie rozszerzyli swojego zasi\u0119gu na s\u0105siaduj\u0105ce pa\u0144stwa. Decyzja administracji Obamy poparcia rz\u0105du Karzaia w Afganistanie mo\u017ce uchroni\u0107 tak\u017ce Pakistan przed wpadni\u0119ciem w r\u0119ce talib\u00f3w.<\/p>\n

* Tufail Ahmad jest dyrektorem MEMRI Urdu-Pashtu Media Project; Y. Carmon jest prezydentem MEMRI.<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Spis tre\u015bci I. Wycofanie si\u0119 USA \u2013 wy\u0142aniaj\u0105cy si\u0119 chaos i przej\u0119cie w\u0142adzy przez talib\u00f3w II. Przetrwanie Karzaia \u2013 tylko kr\u00f3tkoterminowe mimo: a) Poparcia afga\u0144skich sojusznik\u00f3w b) Poparcia si\u0142 USA i NATO c) Poparcia ze strony rozwijaj\u0105cych si\u0119 instytucji pa\u0144stwowych d) Poparcia sojusznik\u00f3w regionalnych e) Niespodziewanego czynnika III. Machina ISI-Taliban i zagro\u017cenie Karzaia IV. Wielki […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[833,835,836,837,842,848],"tags":[],"class_list":["post-1288","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-badania-i-analizy","category-archiwum","category-tematy","category-kraje","category-afryka","category-projekt-dot-mediow-w-urdu-pasztu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1288","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1288"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1288\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1288"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1288"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1288"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}