{"id":1208,"date":"2010-07-07T00:00:00","date_gmt":"2010-07-07T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/trzydniowa-wizyta-wiceprezydenta-josepha-bidena-w-bagdadzie\/1208"},"modified":"2010-07-07T00:00:00","modified_gmt":"2010-07-07T00:00:00","slug":"trzydniowa-wizyta-wiceprezydenta-josepha-bidena-w-bagdadzie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/trzydniowa-wizyta-wiceprezydenta-josepha-bidena-w-bagdadzie\/1208","title":{"rendered":"Trzydniowa wizyta wiceprezydenta Josepha Bidena w Bagdadzie"},"content":{"rendered":"
\n

Wprowadzenie<\/strong><\/p>\n

Wiceprezydent Joseph Biden, zako\u0144czy\u0142 trzydniow\u0105 wizyt\u0119 w Iraku, siedemnast\u0105 od czasu gdy zosta\u0142 przewodnicz\u0105cym Senackiej Komisji Stosunk\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych. Jego ostatni pobyt by\u0142 po\u0142\u0105czeniem patriotycznych odwiedzin oddzia\u0142\u00f3w ameryka\u0144skich, aby uczci\u0107 \u015bwi\u0119to 4 lipca \u2013 Dzie\u0144 Niepodleg\u0142o\u015bci – oraz szeregu rozm\u00f3w na wysokim szczeblu z politycznymi przyw\u00f3dcami Iraku, w zwi\u0105zku z przed\u0142u\u017caj\u0105cym si\u0119 impasem tworzenia nowego rz\u0105du i dyskusjami na temat prze\u0142amania tego impasu. Impas trwa od czterech miesi\u0119cy, poczynaj\u0105c od 7 marca, kiedy w Iraku odby\u0142y si\u0119 wybory parlamentarne.<\/p>\n

Wszystko wskazuje na to, \u017ce Biden zosta\u0142 dobrze przyj\u0119ty przez irackich przyw\u00f3dc\u00f3w. Jedynym wyj\u0105tkiem by\u0142 zmienny w swoich postawach, m\u0142ody antyameryka\u0144ski duchowny Muqtada al-Sadr, kt\u00f3ry mieszka w Iranie, ale ma powa\u017cny wp\u0142yw na scen\u0119 polityczn\u0105 w kraju za po\u015brednictwem oko\u0142o 40 pos\u0142\u00f3w wchodz\u0105cych w sk\u0142ad Irackiego Sojuszu Narodowego. Al-Sadr wypowiedzia\u0142 si\u0119 przeciwko wizycie Bidena, a niekt\u00f3rzy jego zwolennicy demonstrowali przeciwko niej w dzielnicy Bagdadu Sadr City. Podczas tej demonstracji pocisk z katiuszy wyl\u0105dowa\u0142 na zapleczu ambasady ameryka\u0144skiej w Zielonej Strefie. Pocisk podobno wystrzelony by\u0142 z Sadr City. Ostrza\u0142 mia\u0142 by\u0107 zapewne ostrze\u017ceniem ze strony Iranu, \u017ce uwa\u017cnie obserwuje on t\u0119 wizyt\u0119 i \u017ce nadal jest kluczowym graczem na irackiej scenie politycznej.<\/p>\n

Idee, a nie propozycje<\/strong><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142a ameryka\u0144skie w Bagdadzie stwierdzaj\u0105, \u017ce Biden przedstawi\u0142 idee, a nie szczeg\u00f3\u0142owe propozycje. Przede wszystkim dwie takie idee by\u0142y wymieniane: pierwsza, rotacji na stanowisku premiera mi\u0119dzy obecnym premierem Nouri al-Maliki oraz Ayadem Allawi, stoj\u0105cym na czele Al-Iraqiya,<\/em> kt\u00f3ra zdoby\u0142a najwi\u0119cej miejsc w obecnym parlamencie. Druga idea polega na przekazaniu cz\u0119\u015bci uprawnie\u0144 premiera prezydentowi w pr\u00f3bie zr\u00f3wnowa\u017cenia tych funkcji, chwilowo bez wskazywania, kto ostatecznie obejmie jaki fotel. Rzecznik irackiego rz\u0105du, Ali al-Dabbagh, potwierdzi\u0142, \u017ce Biden odegra\u0142 znacz\u0105c\u0105 rol\u0119 w przybli\u017caniu stanowisk miedzy dwoma wiod\u0105cymi frakcjami czy politycznymi blokami – Al-Iraqiyi<\/em> Allawiego oraz Pa\u0144stwa i Prawa al-Malikiego. By\u0107 mo\u017ce nawet bardziej znamienne jest stwierdzenie al-Dabbagha, \u017ce „Waszyngton jest w najwy\u017cszym stopniu zainteresowany sytuacj\u0105 w Iraku i w najmniejszym stopniu ingeruje w jego sprawy [wewn\u0119trzne]\u201d.<\/p>\n

Rezultat i jego konsekwencje dla Kurd\u00f3w.<\/strong><\/p>\n

Jedno jest pewne, \u017ce je\u015bli ta druga idea zostanie przyj\u0119ta, funkcj\u0119 premiera i zreformowan\u0105 funkcj\u0119 prezydenta najprawdopodobniej obejm\u0105 al-Maliki oraz Allawi (niekoniecznie w tym porz\u0105dku) pozostawiaj\u0105c na uboczu obecnego prezydenta Jalala Talabaniego, b\u0119d\u0105cego Kurdem. Zapewne nie ucieszy to Kurd\u00f3w, ale b\u0119d\u0105 musieli si\u0119 zadowoli\u0107 fotelem przewodnicz\u0105cego parlamentu i prawdopodobnie uzyskaj\u0105 pewne ust\u0119pstwa dotycz\u0105ce Kirkuku poprzez uruchomienie artyku\u0142u 140 konstytucji, kt\u00f3ry wzywa\u0142 do przeprowadzenia w tym mie\u015bcie referendum rozstrzygaj\u0105cego o jego przysz\u0142o\u015bci. W rzeczywisto\u015bci wielu polityk\u00f3w kurdyjskich, w tym prezydent Regionalnego Rz\u0105du Kurdystanu, Masoud Barazani, kt\u00f3ry jest zapewne najbardziej wp\u0142ywowym kurdyjskim politykiem, wypowiada\u0142o si\u0119, \u017ce Kurdowie nie b\u0119d\u0105 przeszkod\u0105 w osi\u0105gni\u0119ciu jakiegokolwiek rozwi\u0105zania politycznego, kt\u00f3re pogodzi dwa sk\u0142\u00f3cone obozy. Kurdowie w rzeczywisto\u015bci nie chc\u0105 wybiera\u0107 mi\u0119dzy Allawim i al-Malikim. Nie ufaj\u0105 al-Malikiemu ale nie s\u0105 zbyt pewni nacjonalistycznych element\u00f3w sunnickich dominuj\u0105cych w obozie Allawiego, kt\u00f3re s\u0105 podejrzliwe i niech\u0119tne wobec aspiracji kurdyjskich. Podejrzewamy, \u017ce fotel prezydenta ma dla Kurd\u00f3w znaczenie presti\u017cowe, ale kwestie zwi\u0105zane z kurdyjsk\u0105 autonomi\u0105, statusem Kirkuku oraz udzia\u0142em w zyskach z ropy naftowej, jak r\u00f3wnie\u017c prawa do nowych z\u0142\u00f3\u017c w tym regionie, s\u0105 zdecydowanie wa\u017cniejsze dla ich interes\u00f3w ni\u017c posiadanie kurdyjskiego prezydenta.<\/p>\n

Niezale\u017cnie od tego jaki b\u0119dzie ko\u0144cowy efekt wizyty Bidena w Bagdadzie, jego pr\u00f3by sk\u0142onienia stron do kompromisu wzmacnia\u0142a wzrastaj\u0105ca presja wewn\u0119trzna, w tym demonstracje w po\u0142udniowych prowincjach przeciw przerwom w dostawach pr\u0105du, pogorszeniu si\u0119 us\u0142ug, brakom wody pitnej w niekt\u00f3rych regionach kraju, wzrastaj\u0105cej aktywno\u015bci terroryst\u00f3w, ostrzeliwaniu region\u00f3w przygranicznych przez Turcj\u0119 i Iran i tl\u0105c\u0105 si\u0119 rebeli\u0119 element\u00f3w sunnickich w p\u00f3\u0142nocnym Iraku, na terenach od granicy z Iranem do granicy syryjskiej.<\/p>\n

Dodatkow\u0105 presj\u0105 na osi\u0105gni\u0119cie politycznego kompromisu jest konstytucyjny wym\u00f3g, aby te trzy tzw. niezale\u017cne pozycje: przewodnicz\u0105cego parlamentu, prezydenta i premiera by\u0142y obsadzono w ci\u0105gu miesi\u0105ca od daty pierwszego posiedzenia nowego parlamentu.<\/p>\n

Napi\u0119cia mi\u0119dzypartyjne<\/strong><\/p>\n

W relacjach mi\u0119dzy partiami dwie rzeczy wymagaj\u0105 na\u015bwietlenia. Po pierwsze konflikt mi\u0119dzy Pa\u0144stwem Prawa i Irackim Sojuszem Narodowym polega na tym, \u017ce al-Maliki upiera si\u0119 przy utrzymaniu stanowiska premiera na drug\u0105 kadencj\u0119, a Sojusz twierdzi, \u017ce powinien on zrezygnowa\u0107 na rzecz kompromisowego kandydata. Wkr\u00f3tce po wyje\u017adzie Bidena pi\u0119\u0107 g\u0142\u00f3wnych frakcji Irackiego Sojuszu Narodowego wyda\u0142o wsp\u00f3lne o\u015bwiadczenie, i\u017c pod \u017cadnym warunkiem nie zaakceptuj\u0105 one al-Malikiego jako premiera. Przewodnicz\u0105cy Sojuszu, Ammar al-Hakim, r\u00f3wnie\u017c o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce nie poprze \u201cz\u0142ego rz\u0105du\u201d. Kiedy negocjacje mi\u0119dzy dwiema stronami utkn\u0119\u0142y w martwym punkcie, rzecznik al-Malikiego, al-Dabbagh, poinformowa\u0142, \u017ce rozmowy zosta\u0142y odroczone bezterminowo. Wychodz\u0105cy w Londynie arabski dziennik \u201eAl-Sharq Al-Awsat\u201d donosi\u0142 (wiadomo\u015b\u0107 nie zosta\u0142a potwierdzona przez inne \u017ar\u00f3d\u0142a), \u017ce al-Maliki poinformowa\u0142 przewodnicz\u0105cego Irackiego Sojuszu Narodowego, Ammara al-Hakima, \u017ce zamierza rozpocz\u0105\u0107 rozmowy na temat nowego sojuszu, kt\u00f3rego charakter nie zosta\u0142 przedstawiony, z parti\u0105 Al-Iraqiya<\/em> Allawiego. Naszym zdaniem, te r\u00f3\u017cne o\u015bwiadczenie s\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 politycznej gry.<\/p>\n

Mo\u017cliwe konsekwencje sojuszu Allawi-al-Maliki<\/strong><\/p>\n

Gdyby taki polityczny uk\u0142ad w postaci sojuszu al-Maliki-Allawi zmaterializowa\u0142 si\u0119, Irak przesun\u0105\u0142by si\u0119 od rz\u0105du opartego na czysto sekciarskich podzia\u0142ach, za\u015b sunnici mieliby znacznie wi\u0119kszy wp\u0142yw w nowym rz\u0105dzie ni\u017c w jakimkolwiek innym od czasu okupacji, Stany Zjednoczone by\u0142yby zadowolone z takiego rozwi\u0105zania, Muqtada al-Sadr znalaz\u0142by si\u0119 w opozycji, Komisja Sprawiedliwo\u015bci Ahmada Chalabiego zosta\u0142aby zawieszona, a Iran musia\u0142by liza\u0107 rany. Tak to wygl\u0105da dzisiaj. Ale w rozchwianej polityce Iraku zupe\u0142nie inny obraz mo\u017ce sie wy\u0142oni\u0107 jutro czy pojutrze. Niezale\u017cnie od tego co si\u0119 stanie, istniej\u0105 dowody, \u017ce spo\u0142ecze\u0144stwo irackie jest przeciwne nagiej interwencji Iranu w irackie sprawy wewn\u0119trzne i rz\u0105d o orientacji narodowej by\u0142by lepiej przyj\u0119ty ni\u017c rz\u0105d maj\u0105cy powi\u0105zania z Iranem.<\/p>\n

Jak zauwa\u017cy\u0142 jeden z irackich obserwator\u00f3w, obecnie g\u0142\u00f3wny problem le\u017cy w tym, \u017ce szyici chcieliby zachowa\u0107 swoj\u0105 w\u0142adz\u0119, Kurdowie nie chc\u0105 utraci\u0107 swojej pozycji, a sunnici chc\u0105 mie\u0107 wi\u0119cej w\u0142adzy.<\/p>\n

Konkluzje<\/strong><\/p>\n

Wizyta wiceprezydenta Bidena pomog\u0142a stworzy\u0107 chwilowe poczucie nadziei na prze\u0142amanie politycznego impasu. S\u0105dz\u0105c jednak po sprzecznych o\u015bwiadczeniach i nieprzyjaznych deklaracjach jakie nadal kszta\u0142tuj\u0105 atmosfer\u0119 w Bagdadzie, trudno powiedzie\u0107, \u017ce wizyta ta by\u0142a spektakularnym sukcesem.<\/p>\n

Nale\u017cy oczekiwa\u0107 dalszych targ\u00f3w i niespodzianek.<\/p>\n

* Dr Nimrod Raphaeli jest starszym analitykiem w MEMRI.<\/em><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/p>\n

www.alfayhaa.tv<\/a>, 5lipca 2010; www.iraqhurr.org<\/a> 5 lipca 2010; alsumaria.tv, 5 lipca 2010;al-Sharq al-Awsat, 5 lipca 2010; al-Hayat, 5 lipca 2010; al-Zaman, 6 lipca 2010; Al-Sharq al-Awsat, 6 lipca 2010; Alrafidayn, 6 lipca 2010; al-Mada, 6 lipca 2010;radionawa.com\/ar 6 lipca 2010.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wprowadzenie Wiceprezydent Joseph Biden, zako\u0144czy\u0142 trzydniow\u0105 wizyt\u0119 w Iraku, siedemnast\u0105 od czasu gdy zosta\u0142 przewodnicz\u0105cym Senackiej Komisji Stosunk\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych. Jego ostatni pobyt by\u0142 po\u0142\u0105czeniem patriotycznych odwiedzin oddzia\u0142\u00f3w ameryka\u0144skich, aby uczci\u0107 \u015bwi\u0119to 4 lipca \u2013 Dzie\u0144 Niepodleg\u0142o\u015bci – oraz szeregu rozm\u00f3w na wysokim szczeblu z politycznymi przyw\u00f3dcami Iraku, w zwi\u0105zku z przed\u0142u\u017caj\u0105cym si\u0119 impasem tworzenia nowego […]<\/p>\n","protected":false},"author":15,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[829,833,835,836],"tags":[],"class_list":["post-1208","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-usa-i-bliski-wschod","category-badania-i-analizy","category-archiwum","category-tematy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1208","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/15"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1208"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1208\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1208"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1208"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1208"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}