{"id":1177,"date":"2010-06-11T00:00:00","date_gmt":"2010-06-11T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/tureccy-publicysci-krytykuja-swoj-rzad-w-sprawie-flotylli\/1177"},"modified":"2010-06-11T00:00:00","modified_gmt":"2010-06-11T00:00:00","slug":"tureccy-publicysci-krytykuja-swoj-rzad-w-sprawie-flotylli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/tureccy-publicysci-krytykuja-swoj-rzad-w-sprawie-flotylli\/1177","title":{"rendered":"Tureccy publicy\u015bci krytykuj\u0105 sw\u00f3j rz\u0105d w sprawie flotylli"},"content":{"rendered":"
\n

Po krwawym starciu mi\u0119dzy islamistycznymi aktywistami i armi\u0105 izraelsk\u0105 na pok\u0142adzie Mavi Marmara g\u0142osem, kt\u00f3ry dla medi\u00f3w \u015bwiata definiowa\u0142 stanowisko Turcji, by\u0142 g\u0142os premiera Recepa Tajjipa Erdogana. Inne g\u0142osy w Turcji kwestionowa\u0142y jednak rol\u0119 rz\u0105du w wypadkach prowadz\u0105cych do zdarze\u0144 na Mavi Marmara i pyta\u0142y, czy klimat, jaki wynikn\u0105\u0142 z tego starcia, le\u017cy w interesie Turcji.<\/em><\/p>\n

Poni\u017cej podajemy fragmenty dw\u00f3ch artyku\u0142\u00f3w w angielskiej edycji gazety tureckiej \u201cHurriyet\u201d[1]<\/strong><\/a><\/em> :<\/p>\n

„Jak tak du\u017ce pa\u0144stwo jak Turcja mog\u0142o\u2026 zosta\u0107 poci\u0105gni\u0119te na kraw\u0119d\u017a wojny przez organizacj\u0119 pozarz\u0105dow\u0105?\u201d<\/strong><\/p>\n

W artykule z 7 czerwca 2010 r. publicysta Semih Idiz napisa\u0142, \u017ce rz\u0105d Erdogama ma bliskie stosunki z IHH i twierdzi\u0142, \u017ce zdarzenia takie, jak starcie z flotyll\u0105, zagra\u017ca d\u0142ugofalowym interesom Turcji:<\/p>\n

\u201eKiedy kurz opadnie, jak to ju\u017c zacz\u0105\u0142 robi\u0107, rozs\u0105dne i trze\u017awo my\u015bl\u0105ce umys\u0142y w Turcji i Izraelu b\u0119d\u0105 musia\u0142y usi\u0105\u015b\u0107 i rozwa\u017cy\u0107, jak sprawy mog\u0142y zaj\u015b\u0107 tak daleko mi\u0119dzy tymi dwoma krajami, kt\u00f3re zawsze by\u0142y widziane jako,sojusznicy strategiczni\u2019 na burzliwym Bliskim Wschodzie i w sumie mia\u0142y dobre zwi\u0105zki ekonomiczne i spo\u0142eczne z korzy\u015bci\u0105 dla obu stron.<\/p>\n

Istotnie, ju\u017c widzimy powa\u017cne pytania zadawane w obu krajach w sprawie ca\u0142ego fiaska na wschodnim Morzu \u015ar\u00f3dziemnym, kt\u00f3re zostawi\u0142o dziewi\u0119ciu martwych Turk\u00f3w po izraelskiej operacji wojskowej na wodach mi\u0119dzynarodowych. To, \u017ce operacja zosta\u0142a spartaczona przez Izraelskie Si\u0142y Obrony [IDF], jest teraz cz\u0119\u015bci\u0105 literatury mi\u0119dzynarodowej w tej sprawie, nie ma wi\u0119c powodu zag\u0142\u0119bia\u0107 si\u0119 w ni\u0105 tutaj\u2026<\/p>\n

Je\u015bli chodzi o stron\u0119 tureck\u0105, s\u0105 tu r\u00f3wnie \u2013 je\u015bli nie bardziej \u2013 powa\u017cne pytania, kt\u00f3re trzeba zada\u0107 i jeste\u015bmy zadowoleni, \u017ce powolnie, ale pewnie pojawiaj\u0105 si\u0119 teraz. Oczywi\u015bcie, najwa\u017cniejszym z tych pyta\u0144 jest to: Jak mog\u0142o tak du\u017ce pa\u0144stwo jak Turcja, z interesami na czterech kontynentach i z ekonomi\u0105 opart\u0105 o eksport i inwestycje, co wymaga wyj\u0105tkowej ostro\u017cno\u015bci na ca\u0142ym globie, zosta\u0107 poci\u0105gni\u0119te na kraw\u0119d\u017a wojny przez organizacj\u0119 pozarz\u0105dow\u0105?<\/p>\n

IHH jest \u201cGNGO\u201d \u2013 \u201cRz\u0105dow\u0105 Organizacj\u0105 Pozarz\u0105dow\u0105\u201d<\/strong><\/p>\n

Dla wielu w Turcji i poza ni\u0105 odpowied\u017a wydaje si\u0119 prosta. Zdarzy\u0142o si\u0119 to, poniewa\u017c ta organizacja pozarz\u0105dowa jest, jak to dowcipnie nazywa przyjaciel, \u201eGNGO\u201d: \u201erz\u0105dow\u0105 organizacja pozarz\u0105dow\u0105\u201d. Cho\u0107 nie ma tutaj \u017cadnych dowod\u00f3w na bezpo\u015brednie zwi\u0105zki, nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce rz\u0105d Erdogana moralnie i politycznie stoi za t\u0105 grup\u0105 \u2013 IHH \u2013 kt\u00f3ra teraz, zdaniem jednych, zdoby\u0142a mi\u0119dzynarodow\u0105 s\u0142aw\u0119 lub nies\u0142aw\u0119, zdaniem innych.<\/p>\n

[Co wi\u0119cej], nie jest to pierwszy raz, kiedy ta grupa postawi\u0142a Turcj\u0119 w trudnej sytuacji dyplomatycznej, pod\u017cegana i wspomagana przez rz\u0105dz\u0105c\u0105 Parti\u0119 Sprawiedliwo\u015bci i Rozwoju, czyli AKP. Pami\u0119tamy, \u017ce kilka miesi\u0119cy temu ta sama grupa pr\u00f3bowa\u0142a si\u0142\u0105 przedosta\u0107 si\u0119 przez zamkni\u0119te przej\u015bcie Rafah mi\u0119dzy Egiptem i Gaz\u0105, tylko po to, \u017ceby sko\u0144czy\u0107 starciem z si\u0142ami egipskimi i napr\u0119\u017cy\u0107 stosunki mi\u0119dzy Ankar\u0105 a Kairem.<\/p>\n

Jest znamienne, \u017ce jednym z wiod\u0105cych \u2018aktywist\u00f3w\u2019 po stronie tureckiej w tym wydarzeniu by\u0142 Murat Mercan, kt\u00f3ry jest kluczow\u0105 postaci\u0105 AKP: parlamentarzysta i szef Komitetu Spraw Zagranicznych w parlamencie. Stosunki turecko-egipskie nadal dochodz\u0105 do siebie po tym, co si\u0119 tam wydarzy\u0142o. Najwyra\u017aniej ostatnie wydarzenia na wschodnim Morzu \u015ar\u00f3dziemnym by\u0142y pilnie obserwowane w Kairze i musi tam by\u0107 dalsze niezadowolenie w\u015br\u00f3d kierownictwa [egipskiego] z powodu podburzania ulicy arabskiej przez premiera Erdogana.<\/p>\n

Niepok\u00f3j o wizerunek Turcji na Zachodzie<\/strong><\/p>\n

Kiedy obrazy z Turcji [nadawano] na ca\u0142y \u015bwiat po incydencie w zesz\u0142ym tygodniu, by\u0142y one czysto islamskie, z protestuj\u0105cymi w chustach i turbanach, kt\u00f3rzy skandowali islamskie slogany pod islamskimi sztandarami i ca\u0142ymi dniami wzywali imienia Allaha przed [przedstawicielstwem] Izraela w tym kraju. Pewne uwagi premiera Erdogana [pos\u0142u\u017cy\u0142y] tylko wzmocnieniu tego wra\u017cenia, szczeg\u00f3lnie kiedy kilka dni temu powiedzia\u0142 wyra\u017anie islamskiemu t\u0142umowi w Konja, \u017ce Hamas nie jest organizacj\u0105 terrorystyczn\u0105.<\/p>\n

By\u0142o nieuniknione, \u017ce to wszystko zacznie odwraca\u0107 fal\u0119 w mediach zachodnich przeciwko Turcji, jak to wida\u0107 z szeregu [artyku\u0142\u00f3w], kt\u00f3re pojawi\u0142y si\u0119 w ci\u0105gu ostatnich kilku dni. Je\u015bli we\u017amie si\u0119 pod uwag\u0119, \u017ce nadal istnieje kryzys ira\u0144ski do rozegrania mi\u0119dzy Turcj\u0105 a Zachodem, a szczeg\u00f3lnie mi\u0119dzy Turcj\u0105 a USA, jest jasne, \u017ce to wra\u017cenie tylko wykrystalizuje si\u0119 dalej w nadchodz\u0105cych dniach i tygodniach w spos\u00f3b, jakiego minister Davutoglu oczywi\u015bcie nie chcia\u0142by widzie\u0107.<\/p>\n

W najwi\u0119kszym skr\u00f3cie, sympatia dla Turcji zebrana pocz\u0105tkowo na Zachodzie w rezultacie \u015bmiertelnego pokierowania t\u0105 operacj\u0105 przez Izrael, musi wyparowa\u0107, je\u015bli rz\u0105d AKP nie zacznie i\u015b\u0107 bardziej zr\u00f3wnowa\u017conym kursem wobec Iranu i Hamasu, kursem, kt\u00f3ry jest w wi\u0119kszej zgodzie z mi\u0119dzynarodowymi zobowi\u0105zaniami kraju jako sojusznika NATO.<\/p>\n

Tureccy funkcjonariusze mog\u0105 zasypywa\u0107 Izrael i rz\u0105d Netanjahu negatywnymi epitetami, z kt\u00f3rych wi\u0119kszo\u015b\u0107 jest w tym wypadku niew\u0105tpliwie zas\u0142u\u017cona. Ale Turcja musi w takich sprawach zachowywa\u0107 ostro\u017cno\u015b\u0107 z wielu powod\u00f3w zwi\u0105zanych z jej d\u0142ugofalowymi interesami. Rozumie si\u0119 tak\u017ce samo przez si\u0119, \u017ce Izraela nie sta\u0107 na roztrwonienie d\u0142ugotrwa\u0142ych wi\u0119z\u00f3w z Turcja, niezale\u017cnie od stopnia gniewu w tym kraju wobec rz\u0105du Erdogana\u2026”[2]<\/a><\/p>\n

Turcja mog\u0142a nie dopu\u015bci\u0107 do wyp\u0142yni\u0119cia statku, ale nie chcia\u0142a<\/strong><\/p>\n

W innym artykule z 7 czerwca w \u201eHurriyet\u201d Barcin Yinanc obwini\u0142a Izrael za ofiary \u015bmiertelne we flotylli, ale napisa\u0142a, \u017ce Turcja \u017ale pokierowa\u0142a tym kryzysem i mog\u0142a zapobiec utracie \u017cycia oraz \u017ce obecny rz\u0105d turecki daje wy\u017cszy priorytet \u017cyciu palesty\u0144skiemu ni\u017c tureckiemu:<\/p>\n

\u201cPierwsz\u0105 i najwa\u017cniejsza misj\u0105 rz\u0105du jest ochrona \u017cycia jego obywateli. [Musi] przewidzie\u0107 zagro\u017cenie i podj\u0105\u0107 odpowiednie kroki \u2013 nie za\u015b sta\u0107 i patrze\u0107, kiedy k\u0142opoty ewidentnie nadchodz\u0105.<\/p>\n

W wypadku niedawnej konfrontacji z Izraelem, kryzys wyra\u017anie nadci\u0105ga\u0142. W tym sensie nie mog\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce jestem dumna z podej\u015bcia mojego rz\u0105du do kryzysu, kt\u00f3ry kosztowa\u0142 \u017cycie dziewi\u0119ciu tureckich obywateli.<\/p>\n

Przede wszystkim przedstawiciele rz\u0105dz\u0105cej Partii Sprawiedliwo\u015bci i Rozwoju\u2026 nie byli przekonuj\u0105cy, kiedy powiedzieli, \u017ce nie mogli powstrzyma\u0107 statku wioz\u0105cego pomoc humanitarn\u0105 dla Gazy przed opuszczeniem Turcji. Mogli go zatrzyma\u0107, gdyby chcieli. [Ale] czy chcieli? Wcale nie.<\/p>\n

Wyka\u017cmy [troch\u0119] zrozumienia dla ukrytej satysfakcji rz\u0105du z inicjatywy, kt\u00f3rej celem by\u0142o prze\u0142amanie nieludzkiej blokady Gazy. Kiedy jednak rz\u0105d pozwoli\u0142 statkowi na rozpocz\u0119cie tej podr\u00f3\u017cy, powinien by\u0142 go \u015bci\u015ble obserwowa\u0107, poniewa\u017c [rz\u0105d] musia\u0142 by\u0107 \u015bwiadomy sygna\u0142\u00f3w przychodz\u0105cych z Izraela. [W innym razie]\u2026 dlaczego parlamentarzy\u015bci AKP w ostatniej chwili zdecydowali si\u0119 nie wchodzi\u0107 na pok\u0142ad?<\/p>\n

Ka\u017cdy, kto zna Izrael, kto zna jego histori\u0119 agresywnych interwencji wobec humanitarnych aktywist\u00f3w, i kto wie, \u017ce obecnie jest rz\u0105dzony przez najbardziej prawicowy rz\u0105d [w jego historii], powinien by\u0142 przewidzie\u0107 ten kryzys. Mo\u017ce przewidziano jaki\u015b rodzaj napi\u0119cia i rz\u0105d planowa\u0142 u\u017cy\u0107 to napi\u0119cie do dalszej presji na Izrael. Mo\u017ce nie przewidziano, \u017ce interwencja b\u0119dzie tak \u015bmiertelna. W ka\u017cdym razie mamy co\u015b zwanego kryzysem dyplomacji i kryzysem zarz\u0105dzania.<\/p>\n

Od momentu wyp\u0142yni\u0119cia statku powinien on by\u0142 by\u0107 \u015bci\u015ble monitorowany. Rz\u0105d powinien by\u0142 mie\u0107 sta\u0142y kontakt z Izraelem. Je\u015bli Izrael wyja\u015bni\u0142by, \u017ce b\u0119dzie interweniowa\u0142, Turcja powinna by\u0142a ostrzec Izrael, \u017ce ka\u017cda utrata \u017cycia b\u0119dzie mia\u0142a straszliwe konsekwencje. \u017beby pokaza\u0107 swoje zdecydowanie, Turcja powinna by\u0142a poinformowa\u0107 Izrael, \u017ce jej marynarka jest w pogotowiu. Powinna by\u0142a skierowa\u0107 uwag\u0119 Stan\u00f3w Zjednoczonych i innych wa\u017cnych graczy, jak r\u00f3wnie\u017c uwag\u0119 medi\u00f3w mi\u0119dzynarodowych, na narastaj\u0105cy kryzys. I przy mediacji graczy mi\u0119dzynarodowych znalaz\u0142aby si\u0119 jaka\u015b droga po\u015brednia. Wtedy uwaga ca\u0142ego \u015bwiata skupi\u0142aby si\u0119 na tragedii Gazy, ale unikn\u0119\u0142oby si\u0119 utraty \u017cycia.<\/p>\n

„Jak mog\u0119 by\u0107 dumna z rz\u0105du, kt\u00f3ry daje wy\u017cszy priorytet dzieciom palesty\u0144skim ni\u017c w\u0142asnym?\u201d<\/strong><\/p>\n

Jak mog\u0119 by\u0107 dumna z rz\u0105du, kt\u00f3ry daje wy\u017cszy priorytet dzieciom palesty\u0144skim ni\u017c w\u0142asnym? Jak mog\u0119 by\u0107 dumna z rz\u0105du, kt\u00f3ry nie zrobi\u0142 do\u015b\u0107, by uwolni\u0107 dzieci siedz\u0105ce w wi\u0119zieniu za rzucanie kamieniami? Czy s\u0105 mniej cenne ni\u017c dzieci palesty\u0144skie, kt\u00f3re rzucaj\u0105 kamieniami w Izraelczyk\u00f3w?<\/p>\n

Jak mog\u0119 by\u0107 dumna z rz\u0105du, kt\u00f3ry wydaje si\u0119 mniej op\u0142akiwa\u0107 zabitych przez zdelegalizowan\u0105 kurdyjsk\u0105 PKK ni\u017c tych, zbitych przez Izrael? Czy to dlatego, \u017ce oni [tj. aktywi\u015bci flotylli] zostali m\u0119czennikami? My\u015bla\u0142am, \u017ce jechali [do Gazy] dla cel\u00f3w humanitarnych. Nie na d\u017cihad.<\/p>\n

Minister spraw zagranicznych Ahmet Davutoglu nazwa\u0142 \u015bmiertelny atak Izraela \u2018tureckim 11 wrze\u015bnia\u2019. Niestety, pope\u0142nia on ten sam b\u0142\u0105d dewaluowania poj\u0119\u0107. Baza marynarki w Iskendrum zosta\u0142a zaatakowana nie przez pa\u0144stwo, ale przez organizacj\u0119 terrorystyczn\u0105, PKK, zostawiaj\u0105c sze\u015bciu martwych \u017co\u0142nierzy. Czy to jest mniej wa\u017cne?<\/p>\n

Wreszcie, nie mog\u0119 by\u0107 dumna z rz\u0105du, kt\u00f3ry dostaje si\u0119 na czo\u0142\u00f3wki [gazet] nie z powodu swojej polityki zaanga\u017cowania [dyplomatycznego], a polityki konfrontacji”[3]<\/a> .<\/p>\n

\n

[1]<\/a> J\u0119zyk angielski orygina\u0142u zosta\u0142 nieznacznie zredagowany dla wi\u0119kszej jasno\u015bci.<\/p>\n

[2]<\/a> \u201cHurriyet\u201d (wydanie angielskie), Turcja, 7 czerwca 2010.<\/p>\n

[3]<\/a> \u201cHurriyet\u201d (wydanie angielskie), Turcja, 7 czerwca 2010.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Po krwawym starciu mi\u0119dzy islamistycznymi aktywistami i armi\u0105 izraelsk\u0105 na pok\u0142adzie Mavi Marmara g\u0142osem, kt\u00f3ry dla medi\u00f3w \u015bwiata definiowa\u0142 stanowisko Turcji, by\u0142 g\u0142os premiera Recepa Tajjipa Erdogana. Inne g\u0142osy w Turcji kwestionowa\u0142y jednak rol\u0119 rz\u0105du w wypadkach prowadz\u0105cych do zdarze\u0144 na Mavi Marmara i pyta\u0142y, czy klimat, jaki wynikn\u0105\u0142 z tego starcia, le\u017cy w interesie […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[824,835,837,843],"tags":[],"class_list":["post-1177","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-specjalne-komunikaty","category-archiwum","category-kraje","category-turcja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1177","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1177"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1177\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1177"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1177"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1177"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}