Teraz, kiedy Arabia Saudyjska przyzna\u0142a si\u0119 do odpowiedzialno\u015bci za zamordowanie Chaszod\u017cd\u017ciego, pora wyja\u015bni\u0107 rol\u0119 i odpowiedzialno\u015b\u0107 Turcji w tej sprawie z perspektywy walki mi\u0119dzy Turcj\u0105 Recepa Tayyipa Erdogana Arabi\u0105 Saudyjsk\u0105 Muhammada Bin Salmana (MBS) o przyw\u00f3dztwo w \u015bwiecie sunnickim.<\/p>\n
Osobisty udzia\u0142 Erdogana<\/strong><\/p>\n Pocz\u0105tkowe przecieki Turcji dla kana\u0142u telewizyjnego rz\u0105du katarskiego, Al-D\u017cazira, kt\u00f3ry w\u0142adcy Kataru oddali do dyskpozycji rz\u0105du tureckiego i kt\u00f3ry od chwili morderstwa m\u00f3wi o nich codziennie przez 24 godziny na dob\u0119 staraj\u0105c si\u0119 wpl\u0105ta\u0107 samego MBS, informowa\u0142y, \u017ce Chaszod\u017cd\u017ci poprosi\u0142 pani\u0105 Hatice Cengiz, by zadzwoni\u0142a do doradcy Erdogana, Yasina Aktaya, je\u015bli nie wr\u00f3ci z saudyjskiego konsulatu<\/a>[1]<\/a>. Kilka dni p\u00f3\u017aniej Turcy widocznie zorientowali si\u0119, \u017ce bezpo\u015brednie po\u0142\u0105czenie z doradc\u0105 Erdogana tworzy niepo\u017c\u0105dany zwi\u0105zek z samym Erdoganem i pan Aktay przesta\u0142 pojawia\u0107 si\u0119 na tym kanale, a pani Cengiz przesta\u0142a o nim m\u00f3wi\u0107.<\/p>\n Turecki wywiad wiedzia\u0142, co dzieje si\u0119 w konsulacie przed i w trakcie dokonywania morderstwa i nie zapobieg\u0142 mu <\/strong><\/p>\n Szczeg\u00f3\u0142owe przecieki tureckie o tym, co dzia\u0142o si\u0119 w konsulacie, pokazuj\u0105, \u017ce turecki wywiad zainstalowa\u0142 w konsulacie tajne urz\u0105dzenia pods\u0142uchowe, jak r\u00f3wnie\u017c tajne kamery w kilku pokojach konsulatu i w domu konsula. Turecki wywiad \u2013 a wi\u0119c tak\u017ce prezydent Erdogan \u2013 wiedzia\u0142 o napi\u0119ciach mi\u0119dzy Chaszod\u017cd\u017cim a bin Salmanem, kt\u00f3rego Chaszod\u017cd\u017ci osobi\u015bcie atakowa\u0142 w swoich artyku\u0142ach. Tureckie przecieki dla Al-D\u017caziry ujawniaj\u0105, \u017ce wiedzieli o przybyciu trzech wysokich rang\u0105 saudyjskich oficer\u00f3w wywiadu do Stambu\u0142u na kilka dni przed morderstwem i o komunikacie, jaki wys\u0142ali do Rijadu po rozpoznaniu, jakiego dokonali w mie\u015bcie. Turcy wiedzieli tak\u017ce o 15 saudyjskich \u201edyplomatach\u201d, kt\u00f3rzy przybyli w dw\u00f3ch prywatnych samolotach w dniu morderstwa.<\/p>\n Wed\u0142ug tureckich przeciek\u00f3w ten liczny zesp\u00f3\u0142 rozmawia\u0142 swobodnie podczas dokonywania morderstwa i dlatego mo\u017cna za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce byli r\u00f3wnie nieostro\u017cni podczas przygotowywania go i pochwyci\u0142a ich kamera na etapie przygotowa\u0144.<\/p>\n Dlatego zar\u00f3wno turecki wywiad, jak Erdogan mieli czas na interwencj\u0119 i mogli ostrzec Chaszod\u017cd\u017ciego i poradzi\u0107 mu, by trzyma\u0142 si\u0119 z dala od konsulatu, ale zamiast tego pozwolili mu wej\u015b\u0107 w pu\u0142apk\u0119. Mogli tak\u017ce ostrzec saudyjskiego konsula, bez ryzyka odkrycia ich \u017ar\u00f3de\u0142 informacji z pods\u0142uchu, po prostu przez powiedzenie, na przyk\u0142ad, \u017ce s\u0105 zaniepokojeni nag\u0142ym przybyciem do Stambu\u0142u 18 saudyjskich oficer\u00f3w wywiadu i bezpiecze\u0144stwa. Ale nie zrobili nawet tego. Wiedzieli o wszystkich przygotowaniach i mogli zapobiec morderstwu \u2013 ale woleli nie interweniowa\u0107.<\/p>\n Z takimi przyjaci\u00f3\u0142mi Chaszod\u017cd\u017ci w\u0142a\u015bciwie nie potrzebowa\u0142 wrog\u00f3w.<\/p>\n Zbytnia pewno\u015b\u0107 siebie Saudyjczyk\u00f3w<\/strong><\/p>\n Saudyjski wywiad by\u0142 wyra\u017anie zbyt pewny siebie. Nie przysz\u0142o im do g\u0142owy, \u017ce konsulat by\u0142 na pods\u0142uchu i by\u0142 filmowany z ka\u017cdego mo\u017cliwego kierunku. Najwyra\u017aniej wierzyli, \u017ce kiedy Chaszod\u017cd\u017ci wszed\u0142 do konsulatu, mog\u0105 bezpiecznie pope\u0142ni\u0107 zbrodni\u0119 na swoim \u201esuwerennym terytorium\u201d \u2013 w konsulacie, bez niczyjej wiedzy, a tak\u017ce zainscenizowa\u0107 wyj\u015bcie Chaszod\u017cd\u017ciego przy u\u017cyciu sobowt\u00f3ra, co pozwoli\u0142oby im na twierdzenie, \u017ce Chaszod\u017cd\u017ci wyszed\u0142, co potwierdzi\u0142aby zewn\u0119trzna kamera turecka przed konsulatem. Dopiero kiedy zrozumieli, \u017ce wszystko by\u0142o obserwowane i nagrywane w \u015brodku, Saudyjczycy musieli przyzna\u0107 si\u0119 do morderstwa. Tak\u017ce sam Muhammad bin Salman nie m\u00f3g\u0142 sobie tego wyobrazi\u0107 i nie mia\u0142 doradc\u00f3w, kt\u00f3rzy ostrzegliby go, \u017ce w walce mi\u0119dzy nim a Erdoganem o przyw\u00f3dztwo w \u015bwiecie sunnickim Erdogan nie zawaha si\u0119 z\u0142ama\u0107 Konwencj\u0119 <\/a>Wiede\u0144sk\u0105[2]<\/a> i naruszy\u0107 saudyjskie terytorium \u2013 konsulat \u2013 i zrobi\u0107 to, co uwa\u017ca za stosowne.<\/p>\n Dlaczego Turcja ucieka si\u0119 do przeciek\u00f3w zamiast otwarcia dochodzenia kryminalnego i dlaczego nadal unika kompetentnych organ\u00f3w mi\u0119dzynarodowych? \u00a0<\/strong><\/p>\n U\u017cycie tajnych nagra\u0144 i tajnych kamer w procesie by\u0142oby w tym wypadku wysoce problematyczne. Normalnie, strona przedstawiaj\u0105ca dowody zdobyte takimi metodami jest w pe\u0142ni obna\u017cona. Turcy wol\u0105 dlatego za wszelk\u0105 cen\u0119 unikn\u0105\u0107 przedstawienia swoich tajnych materia\u0142\u00f3w i sposobu, w jaki je zebrali, bo w takim procesie Turcja mo\u017ce przeistoczy\u0107 si\u0119 z oskar\u017cyciela w oskar\u017conego pod wieloma r\u00f3\u017cnymi aspektami<\/a>[3]<\/a>.<\/p>\n Obecnie Turcy rozpaczliwie pr\u00f3buj\u0105 zdoby\u0107 inne dowody, nie oparte na w\u0142asnej inwigilacji, i \u017c\u0105daj\u0105, by Saudyjczycy wydali morderc\u00f3w Turcji. Saudyjczycy oczywi\u015bcie nie podporz\u0105dkuj\u0105 si\u0119, \u017ceby nie pozwoli\u0107 Turcji na unikni\u0119cie oficjalnego przyznania, \u017ce z\u0142amali Konwencj\u0119 Wiede\u0144sk\u0105. Gdyby wynikiem tego z\u0142amania by\u0142o zapobie\u017cenie zbrodni, mog\u0142oby ewentualnie \u00a0by\u0107 uzasadnione, ale najwyra\u017aniej Erdogan postanowi\u0142 po\u015bwi\u0119ci\u0107 pionka Chaszod\u017cd\u017ciego, by pochwyci\u0107 saudyjskiego kr\u00f3la.<\/p>\n Konsekwencje zamordowania Chaszod\u017cd\u017ciego dla turecko-saudyjskiej walki o przyw\u00f3dztwo w \u015bwiecie sunnickiem<\/p>\n Mimo powy\u017cszego obecn\u0105 rund\u0119 w walce mi\u0119dzy Arabi\u0105 Saudyjsk\u0105 z jednej strony, a Turcja i jej partnerem, Katarem, z drugiej, w wojnie przeciwko Arabii Saudyjskiej, wygrali Turcja\/Katar. Nawet pierwszy etap formowania \u201earabskiego NATO\u201d, jakie dzieje si\u0119 obecnie ze szczodrym finansowaniem saudyjskim, nie mo\u017ce zmieni\u0107 og\u00f3lnego obrazu na poziomie mi\u0119dzynarodowym.<\/p>\n Rola odegrana w tej sprawie przez \u201dWashington Post\u201d<\/p>\n W wewn\u0105trzsunnickiej walce Arabia Saudyjska-Turcja o supremacj\u0119 w \u015bwiecie sunnickim \u201eWashington Post\u201d bez namys\u0142u przyj\u0105\u0142 rol\u0119 strony, zamiast rol\u0119 dziennikarzy, mimo faktu, \u017ce \u017cadna ze stron w tej walce nie jest or\u0119downikiem demokracji i wolno\u015bci s\u0142owa. Ta gazeta umo\u017cliwi\u0142a Chaszod\u017cd\u017ciemu promowanie na swoich stronach antysaudyjskiego programu Bractwa Muzu\u0142ma\u0144skiego z przyw\u0142aszczeniem s\u0142ownictwa demokracji i wolno\u015bci s\u0142owa, jak gdyby Bractwo Muzu\u0142ma\u0144skie opowiada\u0142o si\u0119 za tymi warto\u015bciami. Widocznie eksperci \u201eWashington Post\u201d oszcz\u0119dzili redaktorowi naczelnemu istotnych informacji o Bractwie Muzu\u0142ma\u0144skim i o fakcie, \u017ce prezydent Erdogan tak\u017ce jest odpowiedzialny za brutalne represje wobec prasy i wolno\u015bci s\u0142owa w Turcji, w\u0142\u0105cznie ze \u201eznikaniem\u201d dziennikarzy w stopniu przekraczaj\u0105cym jakikolwiek inny kraj na Bliskim Wschodzie.<\/p>\n W konkluzji istotne jest powr\u00f3cenie do tragicznych aspekt\u00f3w tej sprawy, Cz\u0142owiek zosta\u0142 brutalnie zamordowany, a jego mordercy musz\u0105 stan\u0105\u0107 przed s\u0105dem.<\/p>\n Pr\u00f3by Erdogan i emira Kataru obci\u0105\u017cenia osobi\u015bcie Muhammada bin Salmana o udzia\u0142 w tej zbrodni nie ostan\u0105 si\u0119 w s\u0105dzie. Ka\u017cdy cz\u0142owiek jest odpowiedzialny za w\u0142asne czyny; mordercy s\u0105 odpowiedzialni za swoje czyny.<\/p>\n Odpowiedzialno\u015b\u0107 Muhammada bin Salmana jest polityczna, podobnie jak odpowiedzialno\u015b\u0107 rosyjskiego prezydenta Putina w niedawnej pr\u00f3bie otrucia Sergeja Skripala i jego c\u00f3rki i jak odpowiedzialno\u015b\u0107 Xi Jin Pinga i \u00a0Erdogana za znikanie dziennikarzy w Chinach i w Turcji. Na szczeblu politycznym, jak Erdogan wie z w\u0142asnego do\u015bwiadczenia, regu\u0142y s\u0105 inne.<\/p>\n *Yigal\u00a0Carmon jest prezesem MEMRI.<\/em><\/p>\n <\/a>[1]<\/a>\u00a0Aljazeera.com\/news\/2018\/10\/jamal-khashoggi-case-timeline-181017155740442.html, October 17, 2018.<\/p>\n <\/a>[2]<\/a>\u00a0Article 31 of the 1963 Vienna Convention specifying the INVIOLABILITY OF THE CONSULAR PREMISES states: 1. Consular premises shall be inviolable to the extent provided in this Article. 2. The authorities of the receiving State shall not enter that part of the consular premises which is used exclusively for the purpose of the work of the consular post except with the consent of the head of the consular post or of his designee or of the head of the diplomatic mission of the sending State. (Mfa.gov.tr\/data\/Kutuphane\/MultilateralConventions\/ViennaConventiononConsularRelations.pdf)<\/p>\n <\/a>[3]<\/a>\u00a0As will be recalled, in the first few days after the murder, the Turks leaked information via Al-Jazeera, and the story was that the information about what happened at the consulate came from Khashoggi’s Apple watch \u2013 until it became clear that an Apple watch does not have this capability.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Teraz, kiedy Arabia Saudyjska przyzna\u0142a si\u0119 do odpowiedzialno\u015bci za zamordowanie Chaszod\u017cd\u017ciego, pora wyja\u015bni\u0107 rol\u0119 i odpowiedzialno\u015b\u0107 Turcji w tej sprawie z perspektywy walki mi\u0119dzy Turcj\u0105 Recepa Tayyipa Erdogana Arabi\u0105 Saudyjsk\u0105 Muhammada Bin Salmana (MBS) o przyw\u00f3dztwo w \u015bwiecie sunnickim. Osobisty udzia\u0142 Erdogana Pocz\u0105tkowe przecieki Turcji dla kana\u0142u telewizyjnego rz\u0105du katarskiego, Al-D\u017cazira, kt\u00f3ry w\u0142adcy Kataru oddali […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[826,835,837,843,864],"tags":[],"class_list":["post-11588","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arabia-saudyjska","category-archiwum","category-kraje","category-turcja","category-specjalne-raporty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11588","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11588"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11588\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11589,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11588\/revisions\/11589"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11588"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11588"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11588"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n